ชุดที่ 1 เรื่อง วัสดุในชีวิตประจำวัน

ชุชุชุ ด ชุ ดกิกิ กิ จ กิ จกรรมการเรีรีย รี ย รี นรู้รู้รู้ วิ รู้ รู้ วิ รู้วิ ท วิ ทยาศาสตร์ร์แ ร์ แ ร์ ละเทคโนโลยียี ยียี เรื่รื่ รื่ อ รื่รื่ อ รื่ ง วัวั วั สวั สดุดุร ดุร ดุ อบตัตั ตั ว ตั วเรา กลุ่ลุ่ ลุ่ ม ลุ่ มสาระการเรีรี รี ย รี ยนรู้รู้รู้ วิ รู้ วิ วิ ท วิ ทยาศาสตร์ร์ ร์ แ ร์ และเทคโนโลยียี ยียี ชั้ชั้ ชั้ น ชั้ นประถมศึศึ ศึ ก ศึ กษาปีปีปี ที่ ปี ที่ ที่ ที่ 4 นางชณิณิดณิณิาภา ธนเดชปวิวิวินวิท์ท์ ท์ท์ ตำตำตำตำแหน่น่งน่น่ครูรูรูรู วิวิวิทวิยฐานะ ครูรูรู ชำ รู ชำชำชำนาญการพิพิเพิพิศษ โรงเรีรีย รี ย รี นเทศบาล ๑ บ้ บ้านกลาง สัสัง สั ง สั กักั กั ด กั ดกองการศึศึก ศึ ก ศึ ษา เทศบาลตำตำตำตำบลบ้ บ้านกลาง กรมส่ส่งส่ส่เสริริมริริการปกครองท้ท้ ท้ อ ท้ องถิ่ถิ่ถิ่นถิ่กระทรวงมหาดไทย ชุดที่ 1 วัวัวัส วั ส วั ส วั ดุดุดุใ ดุ ใ ดุ ใ ดุ นชีชีชีวิ ชี วิ ชี วิ ชี ตวิวิวิประจำจำจำจำจำจำวัวัวัน วั น วั น วั

ค ำน ำ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุรอบตัวเรา ชุดที่ 1 เรื่อง วัสดุในชีวิตประจำวัน เล่มนี้ จัดทำขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ประกอบการจัดกิจกรรม การเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีหน่วยการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง วัสดุ รอบตัวเรา ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 โดยมีความสอดคล้องกับสาระ มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัดตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เนื้อหา ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ประกอบ ไปด้วยสาระ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระสำคัญ จุดประสงค์การเรียนรู้สาระ การเรียนรู้ คำแนะนำในการใช้ชุดกิจกรรมสำหรับครูและนักเรียน แบบทดสอบก่อนเรียน ใบกิจกรรม ใบความรู้ แบบทดสอบหลังเรียน ซึ่งออกแบบให้นักเรียนได้เรียนรู้โดยใช้ กระบวนการทางวิทยาศาสตร์เน้นการปฏิบัติจริงในการเรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และมีทักษะการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุรอบตัวเราชุดนี้จะมีประโยชน์ต่อการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ช่วยส่งเสริมและพัฒนาให้ผู้เรียนมีความรู้มีทักษะ การเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และมีผลสัมฤทธิ์ที่สูงขึ้น ชณิดาภา ธนเดชปวินท์ ก

ง สารบัญ หน้า คำนำ ก สารบัญ ข คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์สำหรับครู ค คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน ง สาระ มาตรฐานการเรียนรู้ และตัวชี้วัด จ สาระสำคัญ ฉ จุดประสงค์การเรียนรู้ ฉ สาระการเรียนรู้ ฉ แผนภูมิลำดับขั้นการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ ช แบบทดสอบก่อนเรียน 1 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 4 ใบกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา 5 แบบบันทึกกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา 7 ใบกิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน 9 แบบบันทึกกิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน 11 ใบความรู้ 1 เรื่อง วัสดุในชีวิตประจำวัน 13 ใบกิจกรรมที่ 3 หลากหลายแหล่ง หลากหลายวัสดุ 18 ใบกิจกรรมที่ 4 ประโยชน์ของวัสดุในชีวิตประจำวัน 19 แบบทดสอบหลังเรียน 20 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 23 เอกสารอ้างอิง 24 ข

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุรอบตัวเรา เล่มนี้ จัดทำขึ้นเพื่อใช้ในการจัดกิจกรรมประกอบการเรียน ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจ มีทักษะการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และมีผลสัมฤทธิ์ ทางการเรียนที่สูงขึ้น มีข้อแนะนำในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่อง วัสดุรอบตัวเรา ดังนี้ 1. ครูควรศึกษาเนื้อหาของชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่อง วัสดุรอบตัวเรา ให้ละเอียด 2. ครูควรฝึกปฏิบัติตามขั้นตอนต่าง ๆ ของการทดลอง และเตรียมวัสดุอุปกรณ์ ในการฝึกปฏิบัติในการเรียนรู้ให้มีความพร้อมก่อนนำไปจัดกิจกรรม 3. ครูควรเตรียมกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีให้เรียบร้อย และเพียงพอกับจำนวนนักเรียนก่อนที่จะนำไปจัดการเรียนรู้ 4. ครูควรเตรียมสถานที่จัดกิจกรรมให้มีความเหมาะสมกับการจัดกิจกรรม การเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี 5. ครูควรชี้แจงให้นักเรียนรู้บทบาทของตนเอง และขั้นตอนในการเรียนรู้ โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุรอบตัวเรา 6. ครูควรให้คำแนะนำหากนักเรียนไม่เข้าใจการเรียน และควรซ่อมเสริม เพิ่มเติมนอกเหนือจากเวลาเรียนได้ คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่อง วัสดุรอบตัวเรา สำหรับครู ค

1. ทำแบบทดสอบก่อนเรียน จำนวน 10 ข้อ 2. ฟังคำชี้แจงก่อนปฏิบัติกิจกรรม 3. ศึกษาและปฏิบัติกิจกรรมในชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยีทั้งหมด จำนวน 4 กิจกรรม ดังนี้ กิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา กิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน กิจกรรมที่ 3 หลากหลายแหล่งหลากหลายวัสดุ กิจกรรมที่ 4 ประโยชน์ของวัสดุในชีวิตประจำวัน 4. ทำแบบทดสอบหลังเรียน จำนวน 10 ข้อ คำแนะนำการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เรื่อง วัสดุรอบตัวเรา สำหรับนักเรียน ง ให้เพื่อน ๆ ปฏิบัติตามขั้นตอนต่อไปนี้

มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ ระหว่างสมบัติของสสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่าง หลักและธรรมชาติของ การเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี ว 2.1 ป.4/1เปรียบเทียบสมบัติทางกายภาพด้านความแข็ง สภาพยืดหยุ่น การนำ ความร้อน และการนำไฟฟ้าของวัสดุโดยใช้หลักฐานเชิงประจักษ์จากการทดลองและระบุ การนำสมบัติเรื่อง ความแข็ง สภาพยืดหยุ่น การนำความร้อน และการนำไฟฟ้า ของวัสดุ ไปใช้ในชีวิตประจำวัน ผ่านกระบวนการออกแบบชิ้นงาน ว 2.1 ป .4/2 แล ก เป ลี่ย น ค ว า ม คิด กับ ผู้อื่น โด ย กา รอ ภิป รา ย เกี่ย ว กับ ส ม บัติ ทางกายภาพของวัสดุอย่างมีเหตุผลจากการทดลอง วัสดุเป็นสิ่งที่นำมาทำสิ่งของเครื่องใช้ต่างๆ มีทั้งวัสดุธรรมชาติและวัสดุสังเคราะห์ วัสดุแต่ละชนิดจะมีสมบัติทางกายภาพแตกต่างกัน สาระ มาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ สาระสำคัญ จ

ด้านความรู้ความเข้าใจ (K) 1. สำรวจวัสดุ สิ่งของเครื่องใช้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในบริเวณโรงเรียนได้ 2. ระบุวัสดุและความเหมาะสมของวัสดุที่ใช้ทำสิ่งของ เครื่องใช้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ในบริเวณโรงเรียนได้ 3. จำแนกประเภทของอุปกรณ์ที่กำหนดให้ทำมาจากวัสดุธรรมชาติและวัสดุ สังเคราะห์ได้ 4. อธิบายความแตกต่างของวัสดุที่ทำมาจากธรรมชาติและวัสดุสังเคราะห์ได้ 5. อธิบายการนำวัสดุแต่ละชนิดไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ ด้านทักษะกระบวนการ (P) 6. ทดลอง สังเกต อภิปราย และบันทึกผลเกี่ยวกับการสำรวจวัสดุจากวัสดุธรรมชาติ และการสังเคราะห์ได้ บันทึกผลเกี่ยวกับการใช้วัสดุเพื่อทำผลิตภัณฑ์ที่มีอยู่ใน ชีวิตประจำวันได้ ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ 7. มีความสนใจใฝ่เรียนรู้ มีความรับผิดชอบ มีความมุ่งมั่น มีเหตุผล มีความขยัน อดทน มีการร่วมแสดงความคิดเห็นและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น 1. สิ่งของเครื่องใช้และอุปกรณ์ต่าง ๆ อาจทำมาจากวัสดุธรรมชาติหรือวัสดุ สังเคราะห์ 2. ในชีวิตประจำวันมีการนำวัสดุต่างๆ มาใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้ตามสมบัติ ของวัสดุนั้น ๆ จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ฉ

ศึกษาเนื้อหา ในชุดกิจกรรมเล่มต่อไป ทดสอบก่อนเรียน ศึกษาเนื้อหา ในชุดกิจกรรม ปฏิบัติกิจกรรม ศึกษาเนื้อหาใหม่ ในชุดกิจกรรม ปฏิบัติกิจกรรม ทดสอบหลังเรียน ผ่าน ไม่ผ่าน อ่านคำแนะนำการใช้ ช แผนภูมิลำดับขั้นการเรียนรู้โดยใช้ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

แบบทดสอบก่อนเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุรอบตัวเรา ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน 1. ข้อใด คือความหมายของวัสดุ ก. ของเล่น ข. เครื่องใช้ไฟฟ้า ค. อุปกรณ์การเรียน ง. วัตถุที่นำมาใช้งาน หรือประกอบเป็นสิ่งอื่น 2. สิ่งของในข้อใดที่ผลิตมาจากยางพารา ก. ถ้วย ข. แจกัน ค. แก้วน้ำ ง. ยางรถยนต์ 3. สิ่งของในข้อใดทำจากวัสดุมากกว่า 1 ชนิด ก.กรรไกร ข.ยางลบ ค.หวีที่ทำจากไม้ ง.ไม้บรรทัดพลาสติก คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (x) ทับตัวอักษร ก ข ค หรือ ง ที่ถูกต้องเพียง ข้อเดียว (เวลา 10 นาที 10 คะแนน) 1

4. สิ่งต่อไปนี้ที่ผลิตมาจากพลาสติกทั้งหมด ก. ยางลบ - เทียนไข ข. แปรงสีฟัน - กะละมัง ค. แม่เหล็ก - ลวดหนาม ง. หนังยาง - กระป๋อง 5. สิ่งใดต่อไปนี้ทำมาจากโลหะ ก. รองเท้า ข. หัวค้อน ค. กระเป๋า ง. กระบอกตวง 6. วัสดุในข้อใดที่ผลิตมาจากธรรมชาติ ก. ผ้าไหม ข. กล่องโฟม ค. แก้วน้ำดื่ม ง. ฟองน้ำล้างจาน 7. วัสดุชนิดใดเป็นวัสดุที่คนสังเคราะห์ขึ้น ก.ใยไหม ข.เส้นเอ็น ค.เหล็ก ง.ยางพารา 2

8. สิ่งของในข้อใดทำจากวัสดุสังเคราะห์ ก.โต๊ะไม้มะค่า ข.ครกหินแกรนิต ค.เครื่องปั้นดินเผา ง.กระเบื้องยางปูพื้น 9. ถ้าหากไม่มีร่มกันฝน จะใช้อะไรบังศีรษะได้เหมาะสมที่สุด ก.กระดาษหนังสือพิมพ์ ข.ถุงพลาสติกใบใหญ่ ค.เสื้อแขนยาว ง.สมุดวาด 10. ถ้าต้องการใช้คัตเตอร์กรีดกระดาษบนโต๊ะ โดยไม่ให้โต๊ะเป็นรอยควรใช้วัสดุใด รองโต๊ะ ก แผ่นไม้ ข แผ่นยาง ค แผ่นกระจก ง แผ่นพลาสติก 3

ข้อ คำตอบ 1 ง 2 ง 3 ก 4 ข 5 ข 6 ก 7 ข 8 ง 9 ข 10 ค เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน 4

ง ใบกิจกรรมที่ 1.1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา จุดประสงค์การเรียนรู้ ขั้นตอนการทำกิจกรรม ใบกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา จุดประสงค์การเรียนรู้ ขั้นตอนการทำกิจกรรม 1. สำรวจวัสดุสิ่งของเครื่องใช้อุปกรณ์ต่าง ๆ ภายในบริเวณโรงเรียนได้ 2. อภิปรายเกี่ยวกับวัสดุและความเหมาะสมของวัสดุที่ใช้ทำวัสดุสิ่งของ เครื่องใช้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ในบริเวณโรงเรียน 1. นักเรียนสำรวจ ของใช้เครื่องใช้ อุปกรณ์ต่าง ๆ ในบริเวณโรงเรียนแล้วบันทึก ชื่อสิ่งของเหล่านั้นลงในตาราง 2. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ชนิดของวัสดุที่นำมาใช้ทำของใช้ เครื่องใช้ อุปกรณ์ แต่ละชนิดลงในตาราง 3. นักเรียนระบุสมบัติของวัสดุแต่ละชนิดลงในตาราง เช่น มีความแข็ง เปราะบาง ยืดได้หรือขยายได้เป็นต้น 5

1. วัสดุที่ใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้มีอะไรบ้าง ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. วัสดุที่ใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้มีความแตกต่างกันอย่างไร ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. การสำรวจสิ่งของเครื่องใช้นี้ ช่วยให้ได้รับความรู้เรื่องใดบ้าง ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… คำถามก่อนการทำกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา เพื่อน ๆ ลองตอบคำถามกันก่อนทำกิจกรรมนะคะ 6

แบบบันทึกกิจกรรมที่ 1.1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา แบบบันทึกกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา ชื่อสิ่งของเครื่องใช้ วัสดุที่ใช้ทำ สมบัติของวัตถุ เก้าอี้ ไม้ มีความแข็ง เพื่อน ๆ สำรวจสิ่งของเรียบร้อยแล้ว บันทึกข้อมูลลงในตารางบันทึกนี้เลยนะคะ 7

1. วัสดุสิ่งของเครื่องใช้ที่สำรวจทำมาจากวัสดุชนิดใดบ้าง ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. ผลการสำรวจเพื่อน ๆ ได้ความรู้เกี่ยวกับวัสดุสิ่งของเครื่องใช้ที่ทำมาจากวัสดุแต่ละชนิด มากน้อยเพียงไรเพราะเหตุใด ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. สรุปผลการสำรวจนี้ว่าอย่างไร ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… คำถามหลังการทำกิจกรรมที่ 1 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา เพื่อน ๆ มาร่วมกันตอบคำถามหลังจากทำกิจกรรมกันด้วยนะคะ 8

ใบกิจกรรมที่ 1.2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน ใบกิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน 1. สำรวจวัสดุที่นำมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ 2. ยกตัวอย่างวัสดุที่นำมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ ตะกร้าของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉันกลุ่มละ 1 ใบประกอบด้วย 1. ตุ๊กตาผ้า 6. ไม้บรรทัดเหล็ก 2. ยางลบ 7. ดินสอ 3. รถเด็กเล่น 8. ช้อนส้อม 4. ตะเกียบไม้ 9. แก้วน้ำ 5. ลูกโป่ง 10. เสื้อยืด 1. นักเรียนสำรวจของเล่นของใช้จากตะกร้าของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉันแล้วบันทึก ชื่อของเล่นของใช้เหล่านั้นลงในตาราง 2. นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ชนิดของวัสดุที่นำมาใช้ทำของเล่นหรือของใช้ลงในตาราง ว่าของเล่นของใช้นั้น ๆ ทำมาจากวัสดุชนิดใด 3. นักเรียนระบุสมบัติของวัสดุแต่ละชนิดลงในตารางเช่น มีความแข็ง เป็นต้น . จุดประสงค์การเรียนรู้ อุปกรณ์ ขั้นตอนการทำกิจกรรม 9

วัสดุที่ใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้มีอะไรบ้าง ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… คำถามก่อนการทำกิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน มาตอบคำถามกันก่อนลงมือทำกิจกรรมกัน นะคะเพื่อน ๆ 10

ชนิดของวัสดุ สิ่งของเครื่องใช้ พลาสติก ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… แก้ว ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ไม้ ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… เหล็ก ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… เส้นใย ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… แบบบันทึกกิจกรรมที่ 2 วัสดุรอบตัวในโรงเรียนของเรา 11

1. จากการทำกิจกรรมมีวัสดุอะไรบ้างที่นำมาทำของเล่นของใช้ ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 2. จากการทำกิจกรรมวัสดุชนิดใดที่เกิดจากธรรมชาติ ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 3. วัสดุชนิดใดเกิดจากการสังเคราะห์ ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 4. นักเรียนคิดว่าลูกโป่งกับตะเกียบไม้มีคุณสมบัติเหมือนหรือต่างกันอย่างไร ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… 5. วัสดุที่นำมาทำตะเกียบไม้สามารถนำไปทำสิ่งของชนิดใดได้อีกบ้าง ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… สรุปผลการทำกิจกรรม ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………… คำถามหลังการทำกิจกรรมที่ 2 ของเล่นของใช้ใกล้ตัวฉัน 12

ใบความรู้1.1 เรื่อง วัสดุในชีวิตประจำวัน ใบความรู้1 เรื่อง วัสดุในชีวิตประจำวัน ในสมัยก่อนวัสดุต่าง ๆ ยังมีไม่มากนักคนในสมัยนั้นใช้วัสดุจากธรรมชาติเช่น ดิน หิน ทราย เขาสัตว์ไม้มาทำเป็นสิ่งของเครื่องใช้และนำขนสัตว์ หนังสัตว์ใบไม้มาทำ เครื่องนุ่งห่ม ต่อมามีการนำวัสดุจากธรรมชาติมาดัดแปลงเป็นสิ่งของเครื่องใช้มากขึ้น เช่น การทอผ้า การทำกระดาษ การทำยางรถยนต์รวมทั้งการนำเหล็กโลหะต่าง ๆ และแก้ว มาใช้เป็นต้น แต่ในปัจจุบันเราสามารถสังเคราะห์วัสดุขึ้นมาใหม่ได้หลายชนิดที่นำมาทำ เป็นเครื่องใช้ได้อีกมากมาย เช่น พลาสติกสีหนังเทียม ยางสังเคราะห์เส้นใยสังเคราะห์ วัสดุคือ สิ่งที่นำมาใช้ทำสิ่งของเครื่องใช้ต่าง ๆ เช่น ที่อยู่อาศัยและสิ่งก่อสร้าง วัสดุอาจได้มาจากธรรมชาติหรือมนุษย์สังเคราะห์ขึ้น เช่น ดินใช้ปั้นเป็นเครื่องใช้ต่าง ๆ ไม้นำมาประดิษฐ์เป็นโต๊ะ ตู้เตียงนอน เก้าอี้พลาสติกนำมาทำอุปกรณ์เครื่องใช้เหล็กสำหรับ ทำมีด รั้ว ตะปูเป็นต้น วัสดุต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันแบ่งตามที่มาได้2 ประเภท คือ 1. วัสดุจากธรรมชาติหมายถึง วัสดุต่าง ๆ ที่ได้มาจากสิ่งมีชีวิต เช่น ไม้ขนสัตว์ หนังสัตว์เส้นใยพืช ใยไหม เปลือกหอย และสิ่งไม่มีชีวิต เช่น กรวด หิน ดิน ทราย เหล็ก เป็นต้น ซึ่งอาจนำมาใช้ได้โดยตรงหรือนำมาแปรรูปเพื่อให้เหมาะสมกับการใช้งานต่างๆ ที่มาของภาพ : www.thaihomeonline.com. ภาพที่ 1 ใยไหม ภาพที่ 2 ไม้สัก 13

ที่มา : www.thaihomeonline.com. 2. วัสดุสังเคราะห์หมายถึง วัสดุต่าง ๆ ที่เกิดจากกระบวนการทางเคมีเช่น พลาสติก เอ็น ใยสังเคราะห์ยางสังเคราะห์เป็นต้น วัสดุเหล่านี้นำมาใช้ทดแทนวัสดุธรรมชาติซึ่งอาจ มีปริมาณไม่เพียงพอหรือคุณภาพไม่เหมาะสม ที่มา : www.thaihomeonline.com. ภาพที่ 3 หินดินทราย ภาพที่ 4 เก้าอี้เหล็ก ภาพที่ 5 ตะกร้าพลาสติก ภาพที่ 6 ผ้าใยสังเคราะห์ 14

สิ่งของหลายชนิดที่ทำมาจากทั้งวัสดุธรรมชาติและวัสดุสังเคราะห์รวมกัน เช่น เตารีด ทำมาจากเหล็กและพลาสติก โซฟาทำมาจากไม้และหนัง การนำวัสดุมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของเครื่องใช้มีดังนี้ 1. ไม้ใช้สำหรับสร้างบ้านตู้เตียงโต๊ะเก้าอี้ประตูและชั้นวางของต่างๆ ภาพที่ 7 ท่อนซุง ภาพที่ 8 บ้านที่ทำจากไม้ ที่มา : www.Babbaan.in ที่มา : www.Babbaan.in 2. ยาง ได้แก่ยางพาราใช้ทำยางรถยนต์ ใช้ทำที่นอนหมอน ภาพที่ 9 น้ำยางพารา ภาพที่ 10 ยางรถยนต์จากยางพารา ที่มา : www.tyre4car.com. 15

3. พลาสติก เม็ดพลาสติก ใช้ทำถังน้ำพลาสติก ขวดน้ำ แก้วน้ำพลาสติก จานพลาสติก ที่มาของภาพ :http://www.thaisupplastic.com , 14 มกราคม 2560. ภาพที่ 11 เม็ดพลาสติก ภาพที่ 12 ของใช้ที่ทำจากเม็ดพลาสติก ที่มา : www.tyre4car.com. 4. ดินเป็นวัสดุที่ใช้ประโยชน์หลายอย่าง เช่น ใช้ก่อสร้างทำบ้านดิน ทำเครื่องปั้นดินเผา ภาพที่ 13 ดินที่ใช้ทำเครื่องปั้นดินเผา ภาพที่ 14 ผลิตภัณฑ์เครื่องปั้นดินเผา ที่มา : http://www.finalcom226.blogspot.com. 16

5. โลหะ เช่น เหล็กใช้ทำตะปูประตูมีด รั้วบ้าน ภาพที่ 15 เหล็ก ภาพที่ 16 ของใช้ที่ทำจากเหล็ก ที่มา : http://www..thaiphysicsteacher.co. 6. ใยไหมใช้ทำผ้าไหมสำหรับตัดเสื้อผ้า ภาพที่ 17 ไหม ภาพที่ 18 เสื้อผ้าที่ทำจากเส้นไหม ที่มา : http://www.thaigoodview.com. 17

ใบกิจกรรมที่ 1.3 หลากหลายแหล่ง หลากหลายวัสดุ ใบกิจกรรมที่ 3 หลากหลายแหล่ง หลากหลายวัสดุ คำชี้แจง ให้ระบุชนิด ประเภทของวัสดุ และการนำไปใช้ประโยชน์ ของใช้/อุปกรณ์ ต่อไปนี้ ลงในตาราง ของใช้ / อุปกรณ์ ชนิดของวัสดุ ประเภทของวัสดุ การนำไป ใช้ประโยชน์ พลาสติก วัสดุสังเคราะห์ ใส่เก็บอาหาร 18

ใบกิจกรรมที่ 4 ประโยชน์ของวัสดุในชีวิตประจำวัน คำชี้แจง ให้นักเรียนยกตัวอย่างการนำวัสดุแต่ละชนิดไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน ชนิดละ 3 อย่าง และบันทึกผลตามชนิดของวัสดุที่กำหนด 19

แบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน แบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน 1. ข้อใดคือความหมายของวัสดุ ก. ของเล่น ข. เครื่องใช้ไฟฟ้า ค. อุปกรณ์การเรียน ง. วัตถุที่นำมาใช้งาน หรือประกอบเป็นสิ่งอื่น 2. สิ่งของในข้อใดทำจากวัสดุมากกว่า 1 ชนิด ก.กรรไกร ข.ยางลบ ค.หวีที่ทำจากไม้ ง.ไม้บรรทัดพลาสติก 3. สิ่งของในข้อใดที่ผลิตมาจากยางพารา ก. ถ้วย ข. แจกัน ค. แก้วน้ำ ง. ยางรถยนต์ คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย (x) ทับตัวอักษร ก ข ค และ ง ที่ถูกต้องที่สุด เพียงข้อเดียว (เวลา 10 นาที 10 คะแนน) 20

4. วัสดุในข้อใดที่ผลิตมาจากธรรมชาติ ก. ผ้าไหม ข. กล่องโฟม ค. แก้วน้ำดื่ม ง. ฟองน้ำล้างจาน 5. วัสดุชนิดใดเป็นวัสดุที่คนสังเคราะห์ขึ้น ก.เหล็ก ข.ใยไหม ค.เส้นเอ็น ง.ยางพารา 6. สิ่งต่อไปนี้ที่ผลิตมาจากพลาสติกทั้งหมด ก. ยางลบ - เทียนไข ข. แปรงสีฟัน - กะละมัง ค. แม่เหล็ก - ลวดหนาม ง. หนังยาง - กระป๋อง 7. สิ่งใดต่อไปนี้ทำมาจากโลหะ ก. รองเท้า ข. หัวค้อน ค. กระเป๋า ง. กระบอกตวง 21

8. ถ้าหากไม่มีร่มกันฝน จะใช้อะไรบังศีรษะได้เหมาะสมที่สุด ก.กระดาษหนังสือพิมพ์ ข.ถุงพลาสติกใบใหญ่ ค.เสื้อแขนยาว ง.สมุดวาด 9. ถ้าต้องการใช้คัตเตอร์กรีดกระดาษบนโต๊ะ โดยไม่ให้โต๊ะเป็นรอยควรใช้วัสดุใด รองโต๊ะ ก แผ่นไม้ ข แผ่นยาง ค แผ่นกระจก ง แผ่นพลาสติก 10. สิ่งของในข้อใดทำจากวัสดุสังเคราะห์ ก.โต๊ะไม้มะค่า ข.ครกหินแกรนิต ค.เครื่องปั้นดินเผา ง.กระเบื้องยางปูพื้น 22

กระดาษคำตอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเรื่อง วัสดุและสมบัติของวัสดุ ชุดที่ 1 วัสดุในชีวิตประจำวัน ข้อ คำตอบ 1 ง 2 ก 3 ง 4 ก 5 ค 6 ข 7 ข 8 ข 9 ค 10 ง 23

เอกสารอ้างอิง ณัฏฐวีร์ ทวีวิเสสานนท์. (2551). วิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 2. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ ดอกหญ้าวิชาการ จำกัด. ฝ่ายวิชาการดอกหญ้าวิชาการ. (2555). ติวเข้มวิทยาศาสตร์ป.5.กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ ดอกหญ้าวิชาการ จำกัด. วรสิทธิ์ ญวนพลอย. (2555). เก่งวิทยาศาสตร์ป.5 เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ พัฒนาศึกษา. วินัย พัฒนรัฐ และคณะ. (2546). วิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่5. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ประสานมิตร. ศิริรัตน์ วงศ์ศิริและ รักซ้อน รัตน์วิจิตต์เวช. (2552). วิทยาศาสตร์ป.5. กรุงเทพมหานคร : บริษัทอักษรเจริญทัศน์. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, กระทรวงศึกษาธิการ. (2554). คู่มือครู รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่5. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์ คุรุสภาลาดพร้าว. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, กระทรวงศึกษาธิการ. (2554). หนังสือ เรียนรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่5. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. เอกรินทร์ สี่มหาศาล และคณะ. (2552). แม่บทมาตรฐานวิทยาศาสตร์ชั้น ป.5. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์. กรุงเทพมหานคร. 24