ประวัติวันรัฐธรรมนูญ

วนั ที่ 10 ธนั วาคมของทกุ ป

“วนั รัฐธรรมนญู ”

หอ งสมดุ ประชาชนอำเภอทา ตะเกียบ จงั หวัดฉะเชิงเทรา

ประวัติวันรัฐธรรมนูญ ทำไมตรงกับวันที่ 10 ธันวาคมของทุกป
“วันรัฐธรรมนูญ” คือ วันที่จัดขึ้นเพื่อระลึกถึงการมีรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ฉบับแรก
ของไทย ซึ่งพระบาทสมเด็จพระปกเกลาเจาอยูหัว (รัชกาลที่ 7) ไดพระราชทาน
รัฐธรรมนูญใหแ กประชาชนชาวไทย เมอ่ื วนั ที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475 วนั นี้จงึ ถอื เปน
วันทมี่ คี วามสำคัญทางประวตั ศิ าสตรและการเมืองไทย

ความหมายของรัฐธรรมนูญ รฐั ธรรมนญู หมายถงึ กฎหมายสูงสุดของประเทศ
เปนกฎหมายแมบทที่บัญญัติกฎเกณฑการบริหารและปกครองทางการเมือง หาก
กฎหมายใดขัดตอรัฐธรรมนญู จะมผี ลเปน โมฆะและบงั คับใชไ มได

กำเนิดรัฐธรรมนูญ เมื่อสังคมมีพัฒนาการทางการเมืองที่ซับซอนขึ้น
รัฐธรรมนูญจึงกลายเปนประดิษฐกรรมที่มนุษยใชรองรับบริบทตางๆ ทางสังคม เดิม
ทีคำวา “รัฐธรรมนูญ” (Constitution) หมายถึง หลักการหรือขอตกลง ซึ่งมี
ความหมายคอนขางกวางและไมเปนลายลักษณอักษร แตเปนหลักการและธรรม
เนียมที่ปฏบิ ัติสืบตอ กันมาอยางยาวนาน
จนกระทั่ง พ.ศ.1758 พระเจาจอหนที่ 5 แหงอังกฤษ ถูกขุนนางบังคับใหทรงลงนาม
ใน มหากฎบัตรแมกนา คารตา (Magna Carta) เพื่อประกันสิทธิเสรีภาพให
ประชาชน และลดพระราชอำนาจของพระมหากษัตริย กลายเปนจุดกำเนิดของ
รัฐธรรมนูญฉบับแรกของโลก สงผลใหอังกฤษเปนประเทศแรกที่ใชระบอบการ
ปกครองประชาธิปไตย โดยพระมหากษัตริยอยูภายใตกฎหมายรัฐธรรมนูญ ซึ่งเปน
ตนแบบของหลายๆ ประเทศในเวลาตอมา

ท่ีมา : สถาบนั พระปกเกลา

วนั ที่ 10 ธนั วาคมของทุกป

“วนั รัฐธรรมนญู ”

หองสมุดประชาชนอำเภอทา ตะเกียบ จงั หวัดฉะเชิงเทรา

ประวัติวันรัฐธรรมนูญ และรัฐธรรมนูญฉบับแรกของไทย หลังคณะราษฎรได
ทำการอภิวัฒนสยาม เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ.2475 เพื่อเปลี่ยนแปลงการ
ปกครองจากสมบูรณาญาสิทธิราชย มาเปนระบอบประชาธิปไตยอันมี
พระมหากษัตริยทรงเปนประมุข ในสมัยของพระบาทสมเด็จพระปกเกลาเจาอยูหัว
(รัชกาลที่ 7) มีการประกาศใช “พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผนดินสยาม
ชั่วคราว พุทธศักราช 2475” เมื่อวันที่ 27 มิถุนายน พ.ศ.2475 ถือเปนรัฐธรรมนูญ
ฉบับชั่วคราว ฉบับแรกของไทย ตอมา ในวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ.2475
ทรงพระราชทาน “รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรสยาม พุทธศักราช 2475”
เปนรัฐธรรมนูญฉบับถาวร ฉบับแรกของไทย ทำใหวันรัฐธรรมนูญตรงกับวันที่ 10
ธันวาคมของทุกป นับตั้งแตเปลี่ยนแปลงการปกครอง ประเทศไทยไดประกาศใช
รัฐธรรมนูญมาแลวทั้งหมด 20 ฉบับ โดยฉบับปจจุบันคือ รัฐธรรมนูญแหง
ราชอาณาจักรไทย พุทธศกั ราช 2560

พระบาทสมเด็จพระปกเกลา เจา อยหู ัว (รชั กาลท่ี 7)
พระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับถาวรใหแกประชาชน

ชาวไทย เม่ือวันที่ 10 ธนั วาคม พ.ศ.2475

ท่มี า : สถาบนั พระปกเกลา

วนั ที่ 10 ธันวาคมของทกุ ป

“วันรัฐธรรมนญู ”

หองสมดุ ประชาชนอำเภอทา ตะเกียบ จงั หวัดฉะเชงิ เทรา

รายชอ่ื รฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจักรไทยทงั้ 20 ฉบับ

1. พระราชบญั ญัตธิ รรมนูญการปกครองแผน ดนิ สยามชว่ั คราว พุทธศกั ราช 2475
2. รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรสยาม
3. รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศักราช 2489
4. รัฐธรรมนญู แหง ราชอาณาจกั รไทย (ฉบับชวั่ คราว) พทุ ธศักราช 2490
5. รัฐธรรมนูญแหง ราชอาณาจกั รไทย พุทธศกั ราช 2492
6. รัฐธรรมนญู แหง ราชอาณาจักรไทย พุทธศกั ราช 2475 แกไ ขเพิม่ เตมิ พุทธศักราช 2495
7. ธรรมนูญการปกครองราชอาณาจกั ร พุทธศกั ราช 2502
8. รัฐธรรมนญู แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศกั ราช 2511
9. ธรรมนญู การปกครองราชอาณาจักร พทุ ธศกั ราช 2515
10. รัฐธรรมนญู แหง ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2517
11. รฐั ธรรมนญู แหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2519
12. ธรรมนญู การปกครองราชอาณาจักร พทุ ธศกั ราช 2520
13. รัฐธรรมนญู แหงราชอาณาจักรไทย พทุ ธศกั ราช 2521
14. รรมนูญการปกครองราชอาณาจักร พุทธศกั ราช 2534
15. รฐั ธรรมนูญแหง ราชอาณาจักรไทย พทุ ธศักราช 2534
16. รฐั ธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2540
17. รัฐธรรมนญู แหง ราชอาณาจักรไทย (ฉบับช่ัวคราว) พุทธศักราช 2549
18. รฐั ธรรมนูญแหงราชอาณาจกั รไทย พทุ ธศักราช 2550
19. รฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจักรไทย (ฉบบั ช่วั คราว) พทุ ธศกั ราช 2557
20. รฐั ธรรมนญู แหง ราชอาณาจกั รไทย พุทธศักราช 2560

ที่มา : สถาบนั พระปกเกลา

วนั ท่ี 10 ธันวาคมของทุกป

“วันรฐั ธรรมนูญ”

หองสมุดประชาชนอำเภอทา ตะเกียบ จังหวดั ฉะเชงิ เทรา

อนสุ าวรยี ป ระชาธปิ ไตย สญั ลกั ษณแหง ประชาธิปไตย
วงเวยี นระหวา งถนนราชดำเนินกลางและถนนดินสอ แขวงบวรนเิ วศ เขตพระนคร

เปนที่ตั้งของ "อนุสาวรียประชาธิปไตย" มีลักษณะเปนรูปหลอลอยตัว ตรงกลาง
ประกอบดวยเลมรัฐธรรมนูญในสมุดไทยประดิษฐานบนพานแวนฟา บริเวณลาน
อนุสาวรียมีครีบทรงแบนรายรอบทั้ง 4 ทิศ สรางขึ้นในสมัยจอมพลแปลก พิบูลสงคราม
เปน นายกรฐั มนตรี มพี ิธเี ปด อนุสาวรยี เมอ่ื วันท่ี 24 มิถนุ ายน พ.ศ.2483 เพ่ือระลกึ ถึงการ
เปลย่ี นแปลงการปกครองของไทย

อนุสาวรียแหงนี้ไดกลายเปนสัญลักษณแหงประชาธิปไตยที่เรามักนึกถึงในวัน
รัฐธรรมนูญ ถูกใชเปนสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตรในการเคลื่อนไหวทางการเมือง
ของไทย นอกจากน้ยี งั ถอื เปน หลกั กโิ ลเมตรท่ศี ูนยข องกรงุ เทพมหานครอีกดวย

ทม่ี า : สถาบนั พระปกเกลา

วนั ที่ 10 ธนั วาคมของทกุ ป

“วันรฐั ธรรมนญู ”

หอ งสมดุ ประชาชนอำเภอทา ตะเกยี บ จงั หวัดฉะเชงิ เทรา

ความสำคัญของวนั รัฐธรรมนญู
นอกจากวันรัฐธรรมนูญจะมีขน้ึ เพอื่ ระลกึ ถึงการมีรัฐธรรมนญู ฉบับถาวร ฉบับแรก

ของไทยแลว ยังมีจุดประสงคเ พื่อใหประชาชนเห็นความสำคัญของรฐั ธรรมนญู ซึ่งมีสว น
ชว ยในการวางกรอบการปกครองและสรา งเสถยี รภาพใหระบอบการเมอื ง ดังน้ี

• สถาปนาอำนาจของรัฐ : แสดงถึงการดำรงอยูของรัฐ เปน เอกราชไมข น้ึ ตอ ใคร
• สถาปนาเปาหมายของสังคม : สรางเอกภาพและแสดงเจตจำนงของการสรางรัฐ

วาตอ งการใหก ารปกครองเปน ไปในทศิ ทางใด
• สรางรัฐบาลที่มีเสถียรภาพ : ระบุหนาที่ของผูปกครอง กำหนดบทบาทและกลไก

การทำงานของสถาบันการเมอื ง
• คุมครองสิทธแิ ละเสรีภาพ : ประชาชนมสี ทิ ธิและเสรภี าพภายใตร ัฐธรรมนูญ ทงั้

การเคลอ่ื นไหว การแสดงความคิดเหน็ และการเลือกนับถือศาสนา
• รับรองความชอบธรรมใหระบอบการเมอื ง : รฐั ทมี่ ีรัฐธรรมนูญจะไดร บั ความชอบ

ธรรม เม่อื เขา รวมกับประชาคมนานาชาตใิ นภาคคี วามรว มมือตา งๆ

ทีม่ า : สถาบันพระปกเกลา

วันที่ 10 ธนั วาคมของทุกป

“วนั รฐั ธรรมนูญ”

หอ งสมดุ ประชาชนอำเภอทา ตะเกียบ จังหวดั ฉะเชงิ เทรา

กจิ กรรมวนั รฐั ธรรมนญู 2564
วนั รัฐธรรมนญู ของทุกปเ ปน วนั หยุดราชการ มพี ิธกี ารวางพวงมาลาถวายสักการะ
ณ พระบรมราชานุสาวรียพระบาทสมเด็จพระปกเกลาเจาอยูหัว (รัชกาลที่ 7)
บริเวณหนาอาคารรัฐสภา หนวยงานราชการและประชาชนจะประดับธงชาติตามอาคาร
บานเรือน สวนในสถานศึกษามักจัดกิจกรรมสัปดาหสงเสริมประชาธิปไตย เพื่อใหเด็ก
และเยาวชนไดเ หน็ ความสำคญั ของวิถปี ระชาธปิ ไตยและความสำคัญของวันรัฐธรรมนญู .

ที่มา : สถาบนั พระปกเกลา