ประวัติวันสงกรานต์

ประวัตวิ นั สงกรานต์ 2565

วันสงกรานต์ เป็นประเพณีท่ีสืบทอดกันมาแต่
โบราณคู่กับ วันตรุษ จึงเรียกรวมกันว่า ประเพณีตรุษ
สงกรานต์ หมายถึง ส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่

โด ย ค ำ ว ่ า " ส ง ก ร า น ต์ " เ ป ็ น ภ า ษ า สัน ส ก ฤ ต
หมายถึง "การเคลื่อนย้าย" เป็นการอุปมาถึงการ
เคลื่อนย้ายของการประทับในจักรราศี คือ การเคล่ือน
ขึน้ ปีใหม่ ในความเช่อื ของไทยและบางประเทศในเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเขอ่ื น อำเภอคลองเขอ่ื น จงั หวัดฉะเชงิ เทรา
ห้องสมุดประชาชนอาเภอคลองเขอื่ น 0023080-5000900082

ประวัติวันสงกรานต์ 2565

อีกท้ัง สงกรานต์ ยังเป็น วัฒนธรรมร่วม ของท้ัง
ประเทศไทย กัมพูชา ลาว เมียนมา ชนกลุ่มน้อยชาวไท
ในเวียดนาม มณฑลยูนนานของจีน ศรีลังกา และทาง
ตะวนั ออกของประเทศอนิ เดียค่ะ โดยมกี ารสันนิษฐานว่า
เป็นประเพณีท่ีได้รับอิทธิพลมาจาก เทศกาลโฮลี ของ
ประเทศอินเดียนั่นเอง ซึ่งปกติแล้ว เทศกาลโฮลี จะจัด
ข้ึนทุกปีในช่วงเดือนมีนาคม โดยจะสาดผงสีใส่กันอย่าง
สนกุ สนาน

ในแต่ละประเทศที่มีประเพณีสงกรานต์นั้น ก็ได้มี
การปรับเปล่ียนดัดแปลงให้ต่างจากเดิมไป ทั้ง พิธี
สงกร านต์ รูปแบบ และอ่ืนๆ ค่ะ โดย สงกรานต์
ในประเทศไทย เรานั้น กำหนดให้ เทศกาลสงกรานต์
ตรงกับวันที่ 13-15 เมษายน ของทุกปี และยังเป็น
วันหยุดราชการ

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเขื่อน อำเภอคลองเข่อื น จงั หวัดฉะเชิงเทรา
หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอคลองเขอ่ื น 0023080-5000900082

ประวัตวิ ันสงกรานต์ 2565

ก่อนท่ีประเทศไทยเรานน้ั
จะถือ “วนั สงกรานต์” เป็น
“ปีใหม่ไทย” สมยั โบราณ
คนไทยเราจะถือเอาวันขึ้น
1 ค่า เดือนอ้าย เป็นวนั ขึ้นปี
ใหม่ เพราะถือว่าฤดูหนาว
เป็นการเริ่มต้นปี โดยจะอยู่
ในช่วงเดือนพฤศจกิ ายนหรอื ธันวาคม
ตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยได้มีการเปล่ียนแปลงไปตามคติ
พราหมณ์ วันปีใหม่ไทยจึงเป็น วันข้ึน 1 ค่า เดือน 5 หรือ
ประมาณเดือนเมษายน ต่อมาในปี พ.ศ.2432 ในสมัยรัชกาล
ท่ี 5 ได้เปลี่ยนวนั ขึ้นปีใหม่เป็นวันท่ี 1 เมษายน
จนมาถึง จอมพล ป.พิบูลสงคราม ในปี พ.ศ.2483 ได้
ประกาศให้วันท่ี 1 มกราคม เป็นวันขึ้นปีใหม่จนปัจจุบัน ซ่ึง
เป็นการนับแบบสากล แต่อย่างไรก็ตาม คนไทยในหลาย
ภูมิภาค ก็ยังยึดถือเอาวันสงกรานต์เป็นเทศกาลเฉลิมฉลองปี
ใหม่อยู่มาจนถึงปัจจุบันน้ีค่ะ และต่อมาก็มีการกำหนดให้วัน
สงกรานต์ตรงกบั วันที่ 13 เมษายนน่นั เอง

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเข่อื น อำเภอคลองเขอ่ื น จงั หวัดฉะเชิงเทรา
หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอคลองเขือ่ น 0023080-5000900082

ประวัติวนั สงกรานต์ 2565

โดยคนไทยในแต่ละภาค จะเรียกวันสงกรานต์ต่างๆ กัน
ออกไปตามน้ี
ภาคกลาง

วนั ที่ 13 เมษายน เรยี กว่า วนั มหาสงกรานต์
วนั ที่ 14 เมษายน เรียกว่า วนั เนา
วันท่ี 15 เมษายน เรียกว่า วันเถลิงศก คือ วันเร่ิมจุลศักราช
ใหม่
ภาคเหนอื ล้านนา
วันที่ 13 เมษายน เรียกว่า วันสังขารล่อง หมายถึงอายุสิ้นไป
อีกปี
วนั ท่ี 14 เมษายน เรยี กว่า “วนั เน่า” เป็นวันห้ามพูดจาหยาบ
คาย เพราะเชื่อว่าจะทำให้ไม่เจรญิ
วนั ที่ 15 เมษายน เรยี กว่า วนั พญาวัน คือ วนั เปล่ียนศกใหม่
ภาคใต้
วันที่ 13 เมษายน เรียกว่า วันเจ้าเมืองเก่า หรือ วันส่งเจ้า
เมืองเก่า เพราะมีความเชื่อว่าเทวดารักษาบ้านเมืองกลับไปชุมนุม
กนั บนสวรรค์
วันที่ 14 เมษายน เรียกว่า วันว่าง คือวันที่ปราศจากเทวดาที่
รกั ษาเมือง โดยทุกคนจะไปทำบญุ ทีว่ ดั
วนั ที่ 15 เมษายน เรียกว่า วนั รบั เจ้าเมืองใหม่ คือวนั รับเทวดา
องค์ใหม่ท่ีได้รบั มอบหมายให้มาดูแลเมอื งแทนองค์เดิม

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเขอ่ื น อำเภอคลองเขื่อน จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา
หอ้ งสมุดประชาชนอาเภอคลองเขือ่ น 0023080-5000900082

พิธีสงกรานต์

ประเพณีสงกรานต์ดัง้ เดิม จะมีพิธีสงกรานต์ที่ปฏิบัติ
กันในครอบครัวค่ะ โดยจะมีการใช้น้าเป็นองค์ประกอบ
หลักในพธิ ี เน่อื งจาก การคำนวณทางดาราศาสตร์ที่พระ
อาทิตย์เคลือ่ นเข้าสู่ราศีเมษ ซ่ึงเป็นช่วงฤดูร้อน จึงใช้น้า
มารดให้แก่กันเพื่อความสดช่ืนในหน้าร้อนน่ันเอง โดย
หลกั ๆ แล้ว จะมีพิธีสงกรานต์ คอื

การสรงน้าพระ ทั้งท่ีบ้าน และท่ีวัด เพื่อความเป็นสิริ
มงคล รวมถงึ การทำบุญตกั บาตรไหว้พระ

การรดนา้ เป็นการอวยพรปีใหม่ให้กันและกนั
การรดน้าผู้ใหญ่ เป็นการไปอวยพรให้ผู้ใหญ่ที่
เคารพ พ่อแม่ ครบู าอาจารย์

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเข่อื น อำเภอคลองเข่ือน จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา
ห้องสมุดประชาชนอาเภอคลองเข่ือน 0023080-5000900082

พิธีสงกรานต์

การดำหัว เป็นพิธีสงกรานต์ทางภาคเหนือ โดย
จะคล้ายกับการรดน้าผู้ใหญ่ในภาคกลาง เป็นการขอ
ขมาในสิง่ ทไี่ ด้ล่วงเกนิ ไปแล้ว หรือ การขอพรปีใหม่จาก
ผู้ใหญ่

การขนทรายเข้าวัด มคี วามเชอ่ื ว่า เพ่อื คามเป็นมงคล
ให้มีความสุขความเจริญ เงินทองมากมายเหมือนเม็ด
ทรายท่ีขนเข้าวัด และอีกความเช่ือก็คือ การนำทรายที่
ติดเท้าออกวัด เป็นบาป จึงขนทรายเข้าวัดเพื่อไม่ให้
เป็นบาปนนั่ เอง

ภาพและเน้ือหาท่นี ำมาใช้เพื่อประโยชน์
ในการศกึ ษาเรียนรู้มไิ ด้มเี จตนาเพือ่
การค้าหรือละเมดิ ลขิ สทิ ธิ์เจ้าของ

115/47 หมู่ที่ 2 ตำบลคลองเขอื่ น อำเภอคลองเขื่อน จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา
ห้องสมุดประชาชนอาเภอคลองเขอื่ น 0023080-5000900082