กรซ่อมเครื่องซักผ้า

เอกสารประกอบการเรียน หน่วยที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า วิชางานซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า รหัสวิชา 20104 – 2110 หลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พุทธศักราช 2562 ประเภทวิชาอุตสาหกรรม จัดทำโดย นายพัตธิพงค์สังข์ทอง ตำแหน่งครู วิทยฐานะครูชำนาญการพิเศษ แผนกวิชาช่างไฟฟ้ากำลัง วิทยาลัยเทคนิคระนอง สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ

ก คำนำ เอกสารประกอบการเรียนเล่มนี้เป็นเอกสารประกอบการเรียนหน่วยที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า เนื้อหาสาระการเรียนรู้ได้แก่การศึกษา โครงสร้างของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ หลักการทำงานของเครื่อง ซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ การใช้งานเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่อง ซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ การซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ ประเภทของเครื่องซักผ้าแบบ อัตโนมัติ การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องและการซ่อมเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ สำหรับผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียนเมื่อเรียนด้วยเอกสารประกอบการเรียนหน่วยที่ 11 เรื่อง การ ซ่อมเครื่องซักผ้า โดยใช้วิธีการสอนแบบ PQ-ADAPP จะทำให้นักเรียนซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าได้ เมื่อ เครื่องซักผ้ามีอาการเสียดังต่อไปนี้ เครื่องซักผ้าไม่ทำงาน ใบพัดถังซักหมุนแต่ไม่มีแรง ถังสลัดผ้าไม่หมุน โดย ผลการปฏิบัติงานได้แก่ การรายงานผลการตรวจสอบและซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ หวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารประกอบการเรียนหน่วยที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า วิชางานซ่อม เครื่องใช้ไฟฟ้า ที่ผู้เรียบเรียงจัดทำขึ้น จะเป็นประโยชน์ต่อครูผู้สอนและนักเรียนในวิชานี้ และนำไปเป็น แบบอย่างในการจัดทำเอกสารประกอบการเรียนวิชาอื่นต่อไป หากมีข้อเสนอแนะใดๆ ผู้เรียบเรียงน้อมรับด้วย ความยินดียิ่ง (พัตธิพงค์ สังข์ทอง) ตำแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูชำนาญการพิเศษ

ข สารบัญ เรื่อง หน้า คำนำ ก สารบัญ ข เนื้อหาชุดการสอนที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า 1 ใบความรู้หน่วยที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า 3 บรรณานุกรม 12

เนื้อหาชุดการสอนที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า สาระการเรียนรู้ 11.1 โครงสร้างของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.2 หลักการทำงานของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.3 การใช้งานเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.4 การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.5 การซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.6 ประเภทของเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ 11.7 การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องและการซ่อมเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ สมรรถนะการเรียนรู้ 1. แสดงความรู้เกี่ยวกับโครงสร้าง หลักการทำงาน การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่อง การซ่อมและ บำรุงรักษาเครื่องซักผ้า 2. แสดงทักษะการตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้า 3. แสดงทักษะการซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้า 4. แสดงพฤติกรรม ความรับผิดชอบ การมีส่วนร่วม ความซื่อสัตย์ มีวินัย มีน้ำใจ และความเป็น จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. เพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ โครงสร้าง หลักการทำงาน การใช้งาน การตรวจสอบหาสาเหตุ ข้อบกพร่อง การซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้า 2. เพื่อให้มีทักษะเกี่ยวกับ การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้า 3. เพื่อให้มีทักษะเกี่ยวกับ การซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้า 4. เพื่อให้ผู้เรียนมีคุณธรรม จริยธรรม ความรับผิดชอบ การมีส่วนร่วม ความซื่อสัตย์ มีวินัย มีน้ำใจ และความเป็นประชาธิปไตย จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. ด้านพุทธิพิสัย 1.1 บอกโครงสร้างของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 1.2 อธิบายหลักการทำงานของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 1.3 อธิบายการใช้งานเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 1.4 อธิบายวิธีการตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้

2 1.5 อธิบายวิธีการซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 1.6 บอกประเภทของเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติได้ 1.7 อธิบายวิธีการตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องและการซ่อมเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติได้ 2. ด้านทักษะพิสัย 2.1 ใช้เครื่องมือประจำตัวสำหรับซ่อมเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 2.2 ถอดและประกอบชิ้นส่วนเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 2.3 ตรวจสอบและซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ถูกขั้นตอน 2.4. วิเคราะห์อาการเสียของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 2.5. บันทึกการตรวจสอบและซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 2.6. ต่อวงจรใช้งานเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 2.7. ทดสอบการทำงานของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติได้ 3. ด้านจิตพิสัย 3.1 มีความรับผิดชอบ 3.2 มีส่วนร่วมทำการทดลอง 3.3 มีความซื่อสัตย์ 3.4 มีระเบียบวินัย 3.5 มีน้ำใจ 3.6 มีความปลอดภัย 3.7 ละเอียดรอบคอบ 3.8 ตรงต่อเวลา 3.9 สะอาดรักษาสภาพแวดล้อม 3.10 มีความเป็นประชาธิปไตย ผลลัพธ์การเรียนรู้ของผู้เรียน 1. ผู้เรียนซ่อมและบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าได้ เมื่อเครื่องซักผ้า มีอาการเสีย ดังต่อไปนี้ เครื่องซักผ้าไม่ ทำงาน ใบพัดถังซักหมุนแต่ไม่มีแรง ถังสลัดผ้าไม่หมุน 2. รายงานผล การตรวจสอบและซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติของผู้เรียน

3 ใบความรู้/ใบเนื้อหา หน่วยที่ 11 เรื่อง การซ่อมเครื่องซักผ้า บทนำ เครื่องซักผ้า เป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้สำหรับซักล้างเสื้อผ้าในครัวเรือน อำนวยความสะดวก ใน ชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในปัจจุบันที่แต่ละครอบครัวมีเวลาจำกัด การเลือกซื้อ การใช้งาน และการ บำรุงรักษาอย่างถูกวิธี จะเป็นการประหยัดไฟฟ้า และใช้เครื่องซักผ้าได้อย่างมีประสิทธิภาพ เครื่องซักผ้าแบ่งตาม การทำงานได้ 2 ชนิด คือ แบบกึ่งอัตโนมัติ และแบบอัตโนมัติ 11.1 เครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ(Semi-Automatic Washing Machine) เครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติเป็นเครื่องซักผ้าที่ถังซักและถังสำหรับสลัดน้ำออกจากผ้าหลังซักแยกจาก กัน ดังแสดงในรูปที่ 11.1 ก. ด้านหน้าเครื่อง ข. ด้านหลังเครื่อง รูปที่ 11.1 แสดงเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.1.1 ส่วนประกอบของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ รูปที่ 11.2 แสดงปุ่มต่าง ๆ บนแผงควบคุมเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ แผงควบคุม ท่อจ่ายน้ำเข้า ท่อน้ำทิ้ง ถังซัก ถังสลัดน้ำ ท่อจ่ายน้ำเข้า ปุ่มตั้งเวลาซัก ปุ่มเลือกรูปแบบการซัก ปุ่มเปิดน้ำทิ้ง ปุ่มตั้งเวลาสลัด ผ้า ปุ่มเลือกทิศทางการจ่ายน้ำเข้า

4 จากรูปที่ 11.1 และ 11.2 แสดงเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติมีส่วนประกอบที่สำคัญ ดังนี้ 1) ท่อจ่ายน้ำเข้า ต่อเข้ากับประตูน้ำของระบบน้ำประปา เติมน้ำและปิดน้ำเข้าถังซักด้วยการเปิด ปิดประตูน้ำโดยผู้ใช้ 2) ถังซัก มีฝาปิดป้องกันน้ำกระเด็นและเสียงดังขณะเครื่องทำงาน ใส่ผ้าที่ต้องการซักในถังนี้แล้ว เติมน้ำและผงซักฟอกลงไป ขณะเครื่องซักผ้ากำลังทำงานถังซักจะถูกขับให้หมุนด้วยมอเตอร์ที่วางอยู่ด้านล่าง ของเครื่อง 3) ปุ่มตั้งเวลาซัก (Wash Timer) เป็นปุ่มที่ตั้งเวลาด้วยการหมุนและไขลานสปริงก้นหอยในตัว เรือนของปุ่มตั้งเวลาซัก หน้าสัมผัสภายในตัวเรือนจะควบคุมการทำงานของมอเตอร์ทำงาน หยุด และกลับทิศ ทางการหมุนตามโปรแกรมที่ตั้งไว้ 4) ถังสลัดน้ำ สำหรับสลัดผ้าให้แห้งหมาด ๆ เพื่อนำไปตากต่อไป ใช้มอเตอร์ที่มีความเร็วสูงเพื่อให้ เกิดแรงเหวี่ยงสลัดน้ำออกจากผ้า เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจจะเกิดกับผู้ใช้จึงติดตั้งเบรกไว้ที่แกนหมุนและสวิตช์ ไว้กับฝาปิดถัง ถ้าเปิดฝาในขณะที่เครื่องกำลังสลัดผ้าอยู่สวิตช์จะตัดวงจรให้มอเตอร์หยุดทำงานและเบรกจะ บังคับให้ถังหยุดหมุน 5) ปุ่มตั้งเวลาสลัดผ้า (Spin Timer) เป็นปุ่มที่ตั้งเวลาด้วยการหมุนไขลานสปริงก้นหอยภายในตัว เรือนของปุ่มตั้งเวลาสลัด หน้าสัมผัสภายในตัวเรือนจะตัดวงจรให้มอเตอร์หยุดทำงานเมื่อสปริงก้นหอยหมดลาน 6) ท่อน้ำทิ้ง เป็นท่อที่รับเอาน้ำจากถังซัก และถังสลัดน้ำไปเททิ้งสู่ระบบระบายน้ำเสีย น้ำจะไหล ออกจากถังด้วยแรงโน้มถ่วง ดังนั้น จึงต้องวางท่อน้ำทิ้งไว้ด้านล่างข้างหลังของเครื่อง แต่สามารถเปลี่ยนตำแหน่ง มาไว้ด้านข้างก็ได้ 7) ปุ่มเปิดน้ำทิ้ง (Drain Selector) เป็นปุ่มสำหรับเปิดประตูน้ำในถังซักให้ไหลออกไปตามท่อน้ำ ทิ้ง เมื่อหมุนลูกบิดของปุ่มสายโยงจากลูกบิดจะไปดึงให้ประตูน้ำปล่อยน้ำจากถังลงสู่ท่อน้ำทิ้ง - ตำแหน่ง Wash Rinse ปิดประตูน้ำขังน้ำไว้ในถังซัก ขณะกำลังซัก - ตำแหน่ง Drain เปิดประตูน้ำระบายน้ำในถังซักทิ้ง 8) ปุ่มเลือกทิศทางการจ่ายน้ำเข้า เป็นปุ่มสำหรับเลือกระหว่างการจ่ายน้ำเข้าถังซัก และจ่ายน้ำ เข้าถังสลัดผ้าเพื่อล้างผลซักฟอกที่อาจเหลือค้างอยู่ในผ้า 9) ปุ่มเลือกรูปแบบการซัก (Wash Program) เป็นปุ่มสำหรับเลือกตั้งค่าการซักสำหรับผ้าแต่ละ ชนิด ดังนี้ - ตำแหน่ง Soft สำหรับผ้าบางหรือผ้าที่สกปรกน้อย - ตำแหน่ง Normal สำหรับผ้าธรรมดาทั่วไป - ตำแหน่ง Strong สำหรับผ้าหนาหรือผ้าที่สกปรกมาก 10) มอเตอร์ (Motor) มอเตอร์ที่ใช้ในเครื่องซักผ้าโดยทั่วไปเป็นแบบมอเตอร์แบบ 4โพลโดยมี ขดลวดสตาร์ตต่ออันดับกับคาปาซิเตอร์(คาปาซิเตอร์สตาร์ต) ซึ่งจะมี 2 ตัวคือ มอเตอร์ด้านซัก (Wash Motor) และมอเตอร์ด้านปั่นแห้ง โดยมอเตอร์จะตั้งอยู่บนยางรองเพื่อลดแรงสั่นสะเทือนและเป็นฉนวนไฟฟ้า

5 รูปที่ 11.3 แสดงมอเตอร์ที่ใช้ในเครื่องซักผ้า 11) คาปาซิเตอร์ (Capacitor) คาปาซิเตอร์ของมอเตอร์เครื่องซักผ้าส่วนมากจะเป็นขนาดเล็ก ประมาณ100วัตต์ แต่ทรงด้วยกำลังขับเคลื่อน มอเตอร์ชนิดนี้มีข้อดีที่เพาเวอร์แฟคเตอร์ดีเนื่องจากคาปาซิเตอร์ จะต่อแช่อยู่ตลอดเวลาที่มอเตอร์ทำงาน คาปาซิเตอร์มีหลายตัวหลายชนิดด้วยกัน เช่น ชนิดกระดาษ รูปที่ 11.4 แสดงคาปาซิเตอร์ของมอเตอร์เครื่องซักผ้า 12) ฟิวส์ (Fuse) เป็นอุปกรณ์ป้องกันวงจรไฟฟ้าเมื่อเกิดการลัดวงจร หรือมีกระแสไฟฟ้าเกิน ขนาด ฟิวส์ที่ใช้ขึ้นอยู่กับจำนวนมอเตอร์ หรือขนาดของมอเตอร์ที่ใช้งาน 13) เซฟตี้สวิตช์ (Safty Switch) เป็นอุปกรณ์ป้องกันในกรณีที่ผ้าในถังอยู่ในลักษณะไม่สมดุล ขณะปั่นแห้ง จะเกิดการสั่นคลอนของถังมาก ซึ่งตัวเซฟตี้สวิตช์ จะทำหน้าที่หยุดการทำงานของถังปั่นแห้ง วงจรไฟฟ้าของเซฟตี้ สวิตช์ จะต่ออันดับกับมอเตอร์ด้านปั่นแห้งและต่ออินเตอล็อคกับตำแหน่งการปิดเปิดของ ฝาเครื่อง เพื่อป้องกันการบังคับให้มอเตอร์หยุดชั่วขณะปั่นแห้ง

6 รูปที่ 11.5 แสดงโครงสร้างของเซฟตี้สวิตช์ รูปที่ 11.6 แสดงส่วนประกอบผลิตภัณฑ์เครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติรุ่น LG เซฟตี้สวิตช์ ปิดฝาเครื่องทำให้คันผลัก ไปผลักให้เซฟตี้สวิตช์ ON เปิดฝาเครื่องทำให้ปล่อย คันผลักต่ำลงเพื่อทำให้ เซฟตี้สวิตช์ OFF ฝาปิดเครื่องซักผ้า ถุงกรอง ใบพัดปั่นน้ำ ถังซัก ฝาปิดเครื่องปั่น ฝาปิดนิรภัยส่วนที่ 2 สายดิน ตะกร้าปั่นผ้าแห้ง ปลั๊กสายไฟ

7 11.2 หลักการทำงานของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ รูปที่ 11.7 แสดงวงจรไฟฟ้าของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติเนชั่นแนลรุ่น NA-200X เหลือง/เขียว เครื่องตั้งเวลาในการซัก เทา ชมพู เหลือง เครื่องตั้งเวลาในการสะบัดแห้ง เทา สวิตช์เลือก การซัก เหลือง / ดำ สวิตช์นิรภัย ฟ้า ฟ้า แดง ส่วนแผงหน้าปัด ส่วนแผงหน้าปัด ส่วนตัวเครื่อง เทา ฟ้า ฟ้า/ขาว แดง แดง/ขาว ฟ้า/ขาว มอเตอร์ซัก มอเตอร์ สะบัดแห้ง เหลือง ขาว เหลือง ดำ สำหรับปลั๊ก 2 ขา สำหรับปลั๊ก 3 ขา น้ำตาล เครื่องป้องกันมอเตอร์เมื่อ กระแสไหลเกิน เขียว ส่วนตัวเครื่อง ฟ้า เขียว เหลือง/ดำ เหลือง / ฟ้า

8 วงจรไฟฟ้าของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติเนชั่นแนลรุ่น NA-200X จะประกอบด้วยส่วน 2 ส่วน คือ อุปกรณ์สวิตช์อยู่ในส่วนแผงหน้าปัดและมอเตอร์อยู่ในส่วนตัวเครื่องซึ่งจะต่อลงกราวด์ การทำงานจะเริ่มจากการตั้งเวลาในการซักและเลือกสวิตช์เลือกการซัก โดยมี 2 ระบบ คือ หมุนทาง เดียว หรือหมุน 2 ทาง ถ้าสับสวิตช์มาทางซ้าย ตามรูปที่ 11.7 จะเป็นการเลือกหมุนทางเดียว เพราะสวิตช์ของ เครื่องตั้งเวลาไม่ว่าจะสับไปทางไหน กระแสไฟฟ้าก็จะไหล ไปที่ขดลวดทางซ้ายของมอเตอร์เท่านั้น ดังนั้น มอเตอร์จึงหมุนได้ทางเดียว แต่ถ้าสับสวิตช์ของสวิตช์เลือกไปทางขวา มอเตอร์จะหมุนทั้ง 2 ทิศทางสลับกันไป มาเพราะสวิตช์เครื่องตั้งเวลาเป็นตัวจ่ายทิศทางของกระแสให้ไหลเข้าขดลวดมอเตอร์ทางซ้ายและขวาสลับไปมา เมื่อหมดเวลาที่ตั้งไว้สวิตช์ของเครื่องตั้งเวลาจะหยุดตรงกลางไม่ไปต่อข้างใดข้างหนึ่ง มอเตอร์จะหยุดทำงาน เมื่อนำผ้าไปเข้าถังสะบัดแห้ง และปรับสวิตช์ของเครื่องตั้งเวลาในการสะบัดแห้ง มอเตอร์สะบัดแห้งจะ หมุน ทำการสะบัดผ้าจนแห้งและเมื่อหมดเวลาที่ตั้งไว้ สวิตช์จะจากออก มอเตอร์จะหยุดหมุน ขณะที่มอเตอร์สะบัดแห้งกำลังหมุนอยู่ถ้าเปิดฝาถังสะบัดแห้ง สวิตช์นิรภัยจะแยกจากกันทำให้มอเตอร์ หยุดหมุน แต่ไม่ได้หยุดหมุนทันทีทันใดเพราะยังมีแรงเหวี่ยงอยู่อีก จึงมีระบบเบรกเพื่อให้มอเตอร์หยุดในทันที และคาปาซิเตอร์ที่ต่อกับมอเตอร์ทั้ง 2 ตัวมีไว้เพื่อเพิ่มแรงบิดของมอเตอร์ 11.3 การใช้งานเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ การทำงานของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติผู้ใช้ต้องเป็นผู้กำหนดเองเกือบทั้งหมด โดยมีขั้นตอนการ ทำงานมีดังนี้ 11.3.1 นำผ้าที่จะซักใส่ลงไปในถังซัก เปิดประตูน้ำจ่ายน้ำเข้าถังซัก จนได้ปริมาณน้ำ ในถังซักตามที่ ต้องการจึงปิดประตูน้ำ ใส่สารซักฟอกที่ใช้สำหรับเครื่องซักผ้า 11.3.2 ตั้งเวลาในการซักโดยหมุนปุ่มตั้งเวลาซัก เครื่องซักผ้าจะเริ่มทำงาน และจะหยุดซักเมื่อครบเวลา ที่ตั้งไว้ 11.3.3 รอให้เครื่องหยุดหมุน เปิดน้ำในถังซักทิ้ง รอให้น้ำสะเด็ด แล้วย้ายผ้าไปยังถังสลัดน้ำปิดฝาถังให้ เรียบร้อย 11.3.4 ตั้งเวลาในการสลัดน้ำโดยหมุนปุ่มตั้งเวลาสลัดน้ำ เครื่องซักผ้าจะเริ่มทำงาน และจะหยุดซักเมื่อ ครบเวลาที่ตั้งไว้รอจนเครื่องหยุดนิ่งแล้วนำผ้าไปตากให้แห้งต่อไป 11.4 การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.4.1 หลักปฏิบัติในการซ่อมบำรุงเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 1) ตรวจสภาพภายนอกทั่วไป โดยการสัมผัส ดมกลิ่น ฟังเสียง 2) จุดต่อสายไฟฟ้าให้ตรวจสอบก่อน จุดที่เป็นสกรูหรือสลักเกลียว ขันให้แน่น 3) ก่อนทำการแยกชิ้นส่วนเครื่องซักผ้า ให้บันทึกหรือทำเครื่องหมายเสียก่อน เพื่อเวลา ประกอบจะได้ไม่ผิดพลาด 4) ชิ้นที่ถอดออกมาแล้ว ไม่สามารถซ่อมได้ ต้องเปลี่ยนเป็นของใหม่ 5) การประกอบชิ้นส่วนต่าง ๆเข้าที่เดิม ให้ทำความสะอาดและตรวจสภาพให้เรียบร้อย เมื่อ ประกอบเสร็จให้ทดลองการทำงานก่อนเพื่อความถูกต้องและปลอดภัย

9 11.42 การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องของเครื่องซักผ้า ในการซ่อม เครื่องซักผ้า เมื่อทราบถึงอาการขัดข้อง เช่น เครื่องไม่ทำงานหรือมอเตอร์ไม่หมุน การตรวจซ่อมต้องมีลำดับขั้นตอนหรือจุดตรวจที่สำคัญอยู่ 3 จุด คือ 1) สายไฟเข้าเครื่องซักผ้า หมายถึง ชุดสายไฟฟ้าที่ต่อเข้ามายังวงจรเครื่องใช้ไฟฟ้าได้แก่ เต้าเสียบของเครื่องซักผ้า สายไฟเครื่องซักผ้า ขั้วต่อสายไฟ 2) ชุดมอเตอร์ ประกอบด้วย มอเตอร์ซักผ้า และมอเตอร์ปั่น แห้ง 3) แผงควบคุม 11.5 การซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ 11.5.1 ข้อบกพร่อง สาเหตุที่พบบ่อย และวิธีแก้ไข เกี่ยวกับเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ ตารางที่ 11.1 แสดงข้อบกพร่อง สาเหตุที่พบบ่อย และวิธีซ่อมบำรุงรักษาเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ ข้อบกพร่อง สาเหตุ วิธีซ่อมบำรุงรักษา 1. เครื่องซักผ้า ไม่ทำงาน สภาพการใช้งานทั่วไป - สอบประวัติการใช้งาน ในช่วงเวลาก่อนที่จะส่งซ่อม - ตรวจสภาพภายนอก โดยการสัมผัส ดมกลิ่น ฟังเสียง - ถอดฝาครอบด้านหลัง ตรวจสภาพภายในเก็บเศษวัสดุ ทำความสะอาด ตรวจสาย ขั้วต่อสาย จุดต่อปุ่มควบคุม 2. ใบพัดถังซัก หมุนแต่ไม่มี แรง 1. มีเศษวัสดุติดที่แกน หรือขอบใบพัด - ถอดใบพัด ตรวจสภาพบนพื้นถังซักใต้ใบพัดเก็บเศษ วัสดุ ทำความสะอาดถังซัก แล้วประกอบเข้าที่เดิม 2. สายพานหย่อน - ตรวจสอบความตึงของสายพานถังซัก ใช้นิ้วกดลงบน สายพาน ต้องกดลงได้ไม่เกิน 1 นิ้ว 3. ชุดเฟืองขับชำรุด - ถอดชุดเฟืองขับ ตรวจสอบเฟือง ปะเก็นกันน้ำ จาระบี ถ้าเฟืองสึกมากให้เปลี่ยนทั้งชุด 4. มอเตอร์ชำรุด - ตรวจสอบมอเตอร์ (รายละเอียดในหน่วยที่ 4 คาปาซิเตอร์ มอเตอร์) 3. ถังสลัดผ้า ไม่หมุน 1. มีเศษวัสดุติดที่แกน ถังสลัดผ้าด้านล่าง - ตรวจสภาพรอบนอกถังสลัดโดยเฉพาะที่แกนหมุนด้าน ในเก็บเศษวัสดุเหรียญทำความสะอาดถังซักใบพัดแล้ว ประกอบเข้าที่เดิม 2. สวิตช์ฝาถังสลัดผ้า ไม่ทำงาน - ตรวจสอบการทำงานของสวิตช์ฝาถัง (Door Switch) 3. มอเตอร์ถังสลัดผ้า ชำรุด - ตรวจสอบคาปาซิเตอร์ถอดออกมาวัดค่า - ตรวจสอบขดลวดมอเตอร์ (รายละเอียดในหน่วยที่ 4)

10 ตารางที่ 11.1 แสดงข้อบกพร่อง สาเหตุที่พบบ่อย และวิธีซ่อมบำรุงเครื่องซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ(ต่อ) ข้อบกพร่อง สาเหตุ วิธีซ่อมบำรุง 4. ตั้งเวลาซัก และสลัดผ้า ไม่ได้ 1. ลานนาฬิกาเสีย - ทดสอบโดยการหมุนสวิตช์ตั้งเวลาแล้วสังเกตการ ทำงานของสปริงก้นหอยด้านหลังว่าทำงานปกติหรือไม่ 2. หน้าสัมผัสของ สวิตช์ - ทดสอบการทำงานของหน้าสัมผัสสวิตช์ปุ่มตั้งเวลาของ ซัก หรือปุ่มตั้งเวลาสลัดผ้าลัดวงจร 5. น้ำซึมออก ทางท่อน้ำทิ้ง ประตูน้ำของท่อน้ำทิ้ง รั่วซึม - ตรวจสอบเศษวัสดุ เหรียญ ลงไปตกค้างอยู่ในช่อง ประตูน้ำ - ตรวจสอบลูกยางประตูน้ำเสื่อมหรือไม่ 11.6 ประเภทของเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ(Automatic Washing Machine) เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติเป็นเครื่องซักผ้าที่ถังซักและถังสำหรับสลัดน้ำเป็นถังเดียวกัน แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ แบบฝาเปิดด้านบน หรือถังตั้ง และแบบฝาเปิดด้านข้าง หรือถังนอน ดังแสดงในรูปที่ 11.8 เครื่อง ซักผ้าแบบอัตโนมัติจะควบคุมกระบวนการทำงานของเครื่อง ด้วยไมโครคอมพิวเตอร์ ตั้งแต่เริ่มเปิดน้ำสำหรับซัก จนกระทั่งสลัดผ้าให้แห้ง ส่วนใหญ่ชุดควบคุม จะป้องกันน้ำและความชื้นโดยการหลอมด้วยซิลิโคน ก. แบบถังตั้ง ข. แบบถังนอน ค. แผงควบคุมการทำงาน รูปที่ 11.8 แสดงเครื่องซักผ้าไฟฟ้าอัตโนมัติ 11.6.1 แบบฝาเปิดด้านบน (Top Loading or Vertical Axis Clothe Washer) เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติแบบฝาเปิดด้านบน สามารถทำงานทุกอย่างในถังเดียว คือ ซักผ้า ล้าง ผงซักฟอกในผ้าออก และสลัดน้ำ การทำงานของเครื่อง ถังซักจะหมุนสักระยะแล้วหยุด จากนั้นจะหมุนกลับใน ทิศทางตรงกันข้าม ทำให้เกิดแรงเหวี่ยงภายในถัง และเกิดการกระแทกระหว่างผ้าและน้ำ ดึงความสกปรกออก จากผ้า เครื่องซักผ้าบางรุ่นได้พัฒนาเป็นแบบน้ำวนในถัง เพื่อลดปัญหาผ้าพันกัน มีโปรแกรมปรับระดับน้ำให้ เหมาะสมกับปริมาณผ้าที่จะซัก

11 11.6.2 แบบฝาเปิดด้านข้าง (Front Loading or Horizontal Axis Clothe Washer) เครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติแบบฝาเปิดด้านข้าง สามารถทำงานทุกอย่างในถังเดียวเช่นเดียวกัน ภายในเครื่องจะมีถัง 2 ชั้น ชั้นนอกเป็นถังอยู่กับที่ สำหรับเก็บน้ำ ชั้นในสำหรับใส่ผ้าหมุนรอบแกนในแนวนอน การทำงานของเครื่อง ใช้หลักการเหวี่ยงผ้าขึ้นไปในแนวดิ่ง เสื้อผ้าจะตกลงมากระแทกกับน้ำทำให้ดึงความ สกปรกออกจากผ้า มีโปรแกรมซักผ้าเนื้อบาง (Delicate) ผ้าฝ้าย (Cotton) ผ้าใยสังเคราะห์ (Synthetics) และ ผ้าขนสัตว์ (Wool) โปรแกรมซักด้วยน้ำร้อน (35-95 องศาเซลเซียส) 11.7 การตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องและการซ่อมเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติ หลักปฏิบัติในการตรวจสอบหาสาเหตุข้อบกพร่องและการซ่อมเครื่องซักผ้าแบบอัตโนมัติเหมือนเครื่อง ซักผ้าแบบกึ่งอัตโนมัติ เพียงแต่ถ้าระบบควบคุมเสียหายจำเป็นต้องเปลี่ยนทั้งชุด สรุป เครื่องซักผ้าเป็นเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ใช้หลักการเปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานรูปอื่นหลายอย่าง รวมกัน เพื่อจุดประสงค์ของการทำงาน การซ่อมบำรุงจึงเป็นการประยุกต์ตามหลักการของการเปลี่ยน พลังงานของอุปกรณ์ในส่วนนั้น

12 บรรณานุกรม ชัยเชษฐ เพชรไชย และคณะ. (ม.ป.ท.) การซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า. ณรงค์ ชอนตะวัน. (2554). มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ. กรุงเทพฯ : ศูนย์ส่งเสริมอาชีวะ. ธวัลกร ฉัตราธรรม. คู่มือการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้า ประหยัด ปลอดภัย และยืดอายุการใช้งาน. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์อมรินทร์. ประพันธ์ พิพัฒน์สุขและคณะ. (2557). งานซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : ศูนย์ส่งเสริมอาชีวะ. พัตธิพงค์ สังข์ทอง. (มปป.) เอกสารประกอบการเรียนการสอนวิชา 2100-1006 งานไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น. เอกสารอัดสำเนา. มงคล เดชนครินทร์. (2550). พจนานุกรมศัพท์วิศวกรรมไฟฟ้าฉบับ ว.ส.ท.กรุงเทพฯ: โกลบอล กราฟฟิค. ไวพจน์ ศรีธัญและคณะ. (2557). งานซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : วังอักษร. สมโภชน์ ธีรวัฒนพันธ์. (2557). งานซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า. กรุงเทพฯ : พัฒนาวิชาการ.

13