มหาเวสสันดร ตอน กัณฑ์มัทรี

ชาดก

ตอน กัณฑมัทรี

โปรแกรมสงั คมศกึ ษา คณะครุศาสตร
มหาวทิ ยาลัยราชภฏั กําแพงเพชร

คาํ นํา

เอกสารประกอบการเรียนการสอนแบบบรู ณาการระหวา ง
วิชา ภาษาไทยกบั วชิ าสังคมศึกษา เปน เอกสารทีเ่ กี่ยวขอ งกับ
การ บรู ณาการระหวา งวชิ า (multidis ciprinavy) คือการนาํ
เนอื้ หาสาระของสองวชิ ามาสมั พันธใหเปน เรือ่ งราวเดยี วกัน
ซึง่ เอกสารชุดนจ้ี ะมีเนื้อหาเรื่อง มหาเวสสันดรชาดก เปน
วรรณคดเี รอ่ื งหนึ่งอยูในชัน้ มัธยมศึกษาปที่๕ ในรายวิชาภาษา
ไทย ซ่งึ ในรายวิชาสงั คมศกึ ษา สาระศาสนากม็ ีเน้อื หาชาดกอยู
ดวย

ในปจ จุบนั เทคโนโลยีเปน สิ่งสําคญั ในการแลกเปล่ยี นขอมูล
ผานทางอินเทอรเ นต็ เราเหน็ วา หากเรานําความรูทาง
เทคโนโลยมี าใชในการทาํ สื่อการเรยี นรอู เิ ล็กทรอนิกสด วย
(E-book) ทจ่ี ะเปน เครอ่ื งมือในการพฒั นาตอ ยอดความรใู หม ี
ประสิทธิภาพและเกิดประโยชนสุงสุดในการใชง านตอ ไป

สารบญั

เร่ือง หนา
คาํ นํา
สารบญั ๒
เนอ้ื เรอื่ ง
ตัวละคร ๓
๔
อางองิ ๑๑

๑๗

เนือ้ เร่ือง

รงุ เชาพระนางมัทรี เขา ปา หาผลไม "เกดิ เหตุแปลก
ประหลาดมหัศจรรย ผลไมเ ผอื กมนั ชางหายากที่สุด ไมวา จะ
เปน มะมว งมนั ลูกจันทน ล้นิ จ่ี นอยหนา สาลี่ ละมดุ พุทรา
ไมม ใี หเ ก็บเหมือนดังกบั วันกอน

นางรบี ยอ นกลบั เคหา กเ็ กดิ พายใุ หญ จนมืดครม้ึ ไปทว่ั ท้ังปา
ทองฟา สีแดงปานเลือดละเลง ท้งั แปดทิศปรากฎมดื มนไป
หมดอยา งไมเคยมพี ระนางทรงหวงหนา พะวงหลงั เกรงจะมี
ภัยแกพระเวสสันดร กณั หาและชาลี

พระนางมัทรีรบี ยกหาบใสบา รบี เดนิ ทาง พอถงึ ชองแคบ
ระหวางเขาครี ี เปน ตรอกนอยรอยวถิ ีทางท่ีเฉพาะจะตอ งเสดจ็
ผาน ก็พบกับสองเสือสามสัตวมานอนสกัดหนา

เทวดาสามองคแปลงรา งเปนราชสหี  เสือเหลอื ง เสอื โครง สกัด
ทางนางไวเพ่ือมใิ หพระนางมัทรตี ิดตามกณั หา ชาลไี ดทัน

แตถงึ กระนั้น เมื่อยามทุกขเขาบีบค้นั ความรักลกู ความหวง
พระภัสดา พระนางจงึ กม กราบวิงวอน ขอหนทางตอพญาสตั ว
ทั้งสาม เมื่อไดหนทางแลว พระนางกร็ ีบเสด็จกลับอาศรม

เมือ่ มาถงึ อาศรม ไมพบกณั หา ชาลี พระนางก็รองเรียกหา
วา"ชาลี กัณหา แมมาถงึ แลว เหตไุ ฉนไยพระลูกแกว จงึ ไมมา
รบั เลาหลากแกใ จ แตกอนรอนชะไรสพิ รอมเพรยี ง เจาเคยวง่ิ
ระรเี่ รียงเคียงแขงกนั มารบั พระมารดา เคยแยม สรวลสํารวจ
รา ระรืน่ เรงิ รบี รบั เอาขอคาน แลว กพ็ ากนั กราบกรานพระชนนี
พอ ชาลี กจ็ ะรบั เอาผลไม แมกณั หาก็จะออนวอนไหวจะเสวย
นม ผทมเหนือพระเพลาพลาง เจาเคยฉอเลาะแมตา ง ๆ ตาม
ประสาทารกเจริญใจฯ"บัดนลี้ ูกรักท้ังคไู ปไหนเสยี จึงมมิ ารับ
แมเลา

ครั้นเขาไปถามพระเวสสันดรกถ็ ูกตดั พอ ตอวา ตาง ๆ จนพระ
นางมทั รีถงึ วิสัญญภี าพสลบลง พระเวสสันดรทรง
ปฐมพยาบาลจนพระนางมทั รีฟน แลวจึงแจง ความจริงวา
พระองคไดทรงยกลูกรักชายหญงิ ทั้งสอง มอบใหแ กชูชกไป
แลว ตั้งแตเ ม่ือวาน พระนางก็อนุโมทนาซ่ึงทานนัน้ ดว ย

ตวั ละคร

1. พระเวสสันดร

พระเวสสนั ดรเปนพระโอรสของพระเจากรงุ สญชยั และพระนางผสุ ดีแหง
เมืองสีพมี ีอปุ นสิ ยั และพฤตกิ รรมทีส่ าํ คัญคอื การบรจิ าคทานพระราชกุมาร
เวสสนั ดรทรงบริจาคทานต้ังแต เกิด ครนั้ พระชนมายุ ได ๔-๕ ชันษาทรงปลด
ปนทองคําและเคร่อื งประดบั เงนิ ทองแกว เพชรใหแกนางสนมกาํ นัลทั่วทุกคน
ถึง ๙ ครัง้ เพอื่ มงุ หวังพระโพธญิ าณในภายภาคหนา ครนั้ เจริญชนั ษาได ๘ ปก็
ทรงตัง้ จติ อธิษฐานวาจะบรจิ าคเลอื ดเน้อื และดวงหทัยเพื่อมงุ พระโพธิญาณใน
กาลขา งหนาอยา งแนว แน

2. นางมทั รี

พระนางมัทรเี ปนแบบฉบบั ของนางในวรรณคดีทเ่ี พียบ
พรอมไปดว ยคุณสมบตั ิตางๆทั้งการเปน แมท่ปี ระเสริฐของลูก
และการเปนภรรยาทีด่ ีของสามี คือมีความออ นนอม
นอบนอม และอดทนเปน ภรรยาแมแ บบผมู ลี ักษณะเปน
กัลยาณมติ รของสามสี นบั สนนุ เปาหมายชีวิตอนั ประเสรฐิ ที่
พระสวามไี ดต้งั ไว เปนแบบอยา งของภรรยาตามทศั นะของคน
ตะวันออก เชน ปฏิบัติดูแลเรื่องขาวปลาอาหาร และมี
คณุ ธรรมสาํ คญั คอื ซ่ือตรง จงรัก และหนักแนนตอสามี

3. พระชาลี

พระชาลีเปน ตวั ละครประกอบอยใู นวรรณคดเี ร่อื งรายยาว
มหาเวสสันดรชาดกมชี ่อื เรียกตา งๆ เชน พอ สายใจ พอ หนอ
นอยภาคไิ นยนาถ เปนตน พระชาลีเปนพระราชโอรสของพระ
เวสสนั ดรกบั พระนางมัทรีเปน พระเชษฐาของพระกณั หา
พระนัดดาของพระเจา กรุงสญชัยและพระนางผสุ ดเี มือ่ เวลา
ประสตู ิพระประยูรญาติไดทรงนาํ ตาขายทองมารองรบั จึงได
รับพระราชทานนามวา ชาลี แปลวาผูมตี าขาย

4. ทา วสักกเทวราช

ทา วสกั กเทวราชหรอื พระอนิ ทรเปน ตัวละครที่เปน ตวั เช่ือม
เหตุการณตา งๆภายในเร่ืองมหาเวสสนั ดรชาดกใหเ น้อื หามี
ความตอ เนอ่ื งกนั คอยชวยแกปญหาตางๆที่เกดิ ขึ้นใหล ลุ ว งไป
ไดดวยดี และยงั เปน ผดู ลบันดาลใหตัวละครตา งๆไดมาพบกัน
ดวย

5. พระนางผสุ ดี

พระนางผุสดเี ปน ตวั ละครอยูในวรรณคดเี รอ่ื งรายยาวมหา
เวสสันดรชาดก เดมิ เปน พระราชธิดาของพระเจาพันธมุ ราชช่ือ
สุธัมมา ตอ มาไดบ ังเกิดเปนอคั รมเหสขี องสมเด็จพระอมรินท
ราธริ าชชอ่ื ผุสดี เมื่อจตุ จิ ากสวรรคไดถ อื กาํ เนิดเปน พระราช
ธิดาของพระเจา มทั ทราช ครั้นเจริญวัยก็ไดอภิเษกเปน
อัครมเหสขี องพระเจากรุงสญชัยและเปน พระมารดาของพระ
เวสสันดร

6. ชูชก

ชชู กเปน ตวั ละครประกอบอยูในวรรณคดเี รือ่ งรายยาวมหา
เวสสนั ดรชาดกเปนผูเ กิดในตระกูลพราหมณโภวาทิกชาติซงึ่
เปนพราหมณพวกท่ถี ือตนวา มีกาํ เนิดสงู กวา ผูอ่นื มกั ใชคําวา
“โภ”แปลวา “ผูเจรญิ ” เปนคํารอ งเรียก แมช ูชกจะเกิดใน
ตระกลู พราหมณท่ีถอื ตนวามกี ําเนิดสงู กวา ผอู น่ื แตช ชู กก็
ยากจนเข็ญใจย่ิง ตอ งเท่ยี วขอทานเขาเล้ียงชพี ชชู กมบี า นอยู
ในหมบู า นทนุ นวฐิ ติดกับเมืองกลิงคราษฎร มีรปู รา งหนาตา
นาเกลียดประกอบดวยบุรษุ โทษ ๑๘ประการ

อา งอิง

(๒๕๕๙) มหาเวสสันดรชาดก กัณฑม ัทรี
(ออนไลน) สบื คนจาก:
https://sites.google.com/site/wannakade
em5

จัดทําโดย

๖๒๑๑๒๐๗๐๑ นางสาวพรฟา แสงสิมมา
๖๒๑๑๒๐๗๑๓ นางสาวกมลพรรณ กุลสรนันท
๖๒๑๑๒๐๗๑๕ นายธติ ิวฒุ ิ เตยไธสง
๖๒๑๑๒๐๗๒๐ นายโยธนิ รรู อบดี
๖๒๑๑๒๐๗๒๖ นายนวชริ ะ เทพวฑุ ฒิ
๖๒๑๑๒๐๗๓๐ นายปรดี าพงษ ปญญา

เสนอ

อาจารยราเชนทร เขตวิทย

โปรแกรมวิชา ภาษาไทย

มหาวทิ ยาลัยราชภัฏ กาํ แพงเพชร