Sugeng Rawuh ing
Mapel Basa Jawa
Pengajar:
Ery Budi R.
Materi Basa Jawa Kelas 10
No Semester 1 No Semester 2
1 Teks Sastra Tembang 1 Teks Sastra Tembang (Sinom)
(Pangkur)
2 Teks Sastra Non Tembang 2 Teks Sastra Non Tembang
(Cerkak) (Crita Wayang)
3 Teks Non Sastra/Sosial 3 Teks Non Sastra/Sosial
(Pawarta/Berita) (Panatacara)
4 Kebahasaan/Linguistik (Teks Kebahasaan/Linguistik (Teks
Deskripsi Omah Adat Jawa) 4 Deskripsi Panganan
Tradhisional Jawa)
5 Aksara Jawa (Sandhangan 5 Aksara Jawa (Aksara Angka)
Mandaswara)
Materi Basa Jawa Kelas 11
No Semester 1 No Semester 2
1 Teks Sastra Tembang 1 Teks Sastra Tembang
(Pocung) (Gambuh)
2 Teks Sastra Non Tembang 2 Teks Sastra Non Tembang
(Novel) (Crita Rakyat)
3 Teks Non Sastra/Sosial 3 Teks Non Sastra/Sosial
(Sesorah/Pidato) (Iklan/Pariwara)
4 Kebahasaan/Linguistik (Teks Kebahasaan/Linguistik (Teks
Eksposisi Tradhisi Mantu) 4 Eksposisi Seni Pertunjukan
Jawa)
5 Aksara Jawa (Aksara Rekan) 5 Aksara Jawa (Aksara Murda)
Materi Basa Jawa Kelas 12
No Semester 1 No Semester 2
1 Teks Sastra Tembang 1 Teks Sastra Tembang
(Kinanthi) (Dhandhanggula)
2 Teks Sastra Non Tembang 2 Kebahasaan/Linguistik (Teks
(Geguritan) Eksposisi Budaya Wewaler)
3 Kebahasaan/Linguistik (Teks 3 Aksara Jawa (Penerapan
Deskripsi Pakaian Adat Jawa) Tanda Baca Aksara Jawa)
4 Kebahasaan/Linguistik (Teks
Eksposisi Gamelan)
5 Aksara Jawa (Aksara Swara)
Teks Sastra Tembang
(Serat Wedhatama pupuh Pangkur)
Ing materi tembang, ana 4 perangan kang dadi wosing
materi
1. Paugeran tembang, watak, lan sasmita
2. Isi
3. Piwulang
4. Relevansi
Paugeran Tembang
Paugeran Tembang kuwi ana:
1. Guru lagu, yaiku tibaning swara ing pungkasaning gatra.
2. Guru wilangan, yaiku cacahing wanda saben sagatra.
3. Guru gatra, yaiku cacahing gatra saben sapada.
Catatan:
Wanda = Suku Kata
Gatra = baris/larik
Pada = Bait
Tembung = kata
Ukara = kalimat
Mangerteni Isi
Mangerteni apa isine tembang iku ora bisa diarani
gampang. Tembung-tembung kang digunakake ing
cakepan tembang macapat iku lumrahe migunakake
tembung kang endah, tetembungan kang kapethik saka
basa kawi utawa tembung rinengga.
Carane mangerteni isine tembang bisa kanthi negesi
tembung-tembung kang dimangerteni tegese, banjur
negesi ukara ing saben gatra, nuli digathukake tegese
tembung-tembung gatra kapisan nganti pungkasan.
Goleki Piwulang
Sawise mangerteni isine tembang mau,
banjur goleki piwulang kang ana sajroning
ing tembang kuwi.
Cara gawe dudutan (menyimpulkan)
nilai-nilai adiluhung apa kang bisa kok
sinaoni saka tembang pangkur kasebut.
Goleki Relevansi
Sawise ketemu piwulange banjur goleki relevansine
karo kahanan urip ing jaman saiki.
Carane bisa nganggo pitakon-pitakon iki:
1. Piwulang kang ana ing tembang mau yem karo
urip jaman saiki kepiye?
2. Isih ana pengaruhe apa ora?
3. Isih cocok dianggo ing saben dina apa ora?
4. Patut diterapke apa ora?
HOME END CERKAK