ชน้ั ประถมศึกษาปี ที่ 4
คาพอ้ งรปู คาพอ้ งเสยี ง
ส่ือการสอนน้ีเป็นส่วนหน่ึงของรายวชิ าภาษาไทย
เรียนคำพ้อง ต้องเข้ำจ
ผูจ้ ัดทำ
นางสาววาสนา องั เปรม
คำนำ
สื่อการเรียนการสอนภาษาไทย เรื่อง คาพอ้ ง ช้นั ประถมศึกษาปี ที 4
จดั ทาข้ึนเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ทางออนไลน์ท่ีมีความสาคญั เป็นอยา่ ง
ยง่ิ เพราะเน้ือหาของบทเรียนน้ีเป็นส่วนหน่ึงท่ีสาคญั ในกระบวนการ
เรี ยนรู้ทางวิชาภาษาไทยและเป็ นส่วนหน่ึงในเน้ือหาการเรี ยนของ
ประถมศึกษาปี ท่ี 4 ตามกระทรวงศึกษาธิการจึงจาเป็นที่จะตอ้ งให้
ความสาคญั และพบหลายปัญหาที่ทาใหเ้ กิดความเขา้ ใจผดิ จากการ
ไดร้ ับขอ้ มูลท่ีไม่ถูกตอ้ งจึงตอ้ งมีจารจดั ทาข้ึนเพ่ือเป็นแหล่งเรียนรู้ท่ี
สะดวกและมีความถูกตอ้ งแม่นยา โดยมีการทาแบบฝึกก่อนเรียนและ
หลงั เรียน เพื่อวดั ความรู้ความเขา้ ใจของนกั เรียน รูปแบบเน้ือหาเป็น
การบอกวา่ มีกี่ประเภท มีวิธีสงั เกตอยา่ งไร เป็นเน้ือหาที่เขา้ ใจง่าย
เป็นการฝึกฝนผเู้ รียนไปในตวั ดว้ ยการทาแบบฝึกหดั เพ่ือใหเ้ กิดความ
แม่นยาและความเขา้ ใจในเน้ือหาสามารถใชภ้ าษาไทยไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง
และมีประสิทธิภาพ
ผจู้ ดั ทาหวงั เป็นอยา่ งยงิ่ วา่ ส่ือการเรียนออนไลน์ทาง
ภาษาไทยเรื่อง คาพอ้ งน้ี จะเป็นประโยชน์ต่อครูผสู้ อน และผเู้ รียน
วิชาภาษาไทยต่อไป
ผจู้ ดั ทา
ก
สารบัญ
คำนำ ก
คำชีแ้ จ้งกำรใช้สอ่ื กำรเรียนออนไลน์ 1
สำระสำคญั จดุ ประสงค์ 2
แบบทดสอบก่อนเรียน 3
คำพ้องคำพ้องรูป 8
คำพ้องเสยี ง 10
คำที่พ้องทงั้ รูปและเสยี ง 13
แบบทดสอบหลงั เรียน 17
สรุปควำมรู้ท่ีได้รับจำกกำรเรียนผ่ำนส่อื กำรเรียนออนไลน์ 22
คาชี้แจ้งการใช้สื่อการเรียนออนไลน์
ส่ือกำรเรียนออนไลน์นีเ้ป็นสอ่ื กำรสอนที่ทำจำกpowerpoint
เป็นเนือ้ หำเกี่ยวกบั คำพ้อง ให้ผ้สู อนและผ้เู รียนอ่ำนคำชีแ้ จ้งและ
ทำตำมขนั ้ ตอนดงั ต่อไปนี ้
1 ศกึ ษำสำระสำคญั และจดุ ประสงค์กำรเรียนรู้เพ่ือทรำบวำ่
เม่ือเรียนจบนกั เรียนจะได้อะไรบ้ำง
2 ครูผ้สู อนเปิดสไลด์แบบนำเสนอ เร่ือย ๆ ตำมลำดบั
3 ค่อย ๆ ทาความเขา้ ใจทีละหวั ขอ้ และอธิบายอยา่ งละเอียด
4 ทาแบบฝึกหดั ก่อนเรียนเพ่ือวดั ความรู้ที่มี และทาแบบฝึก
หลงั เรียนเพ่ือวดั ความรู้ท่ีไดร้ ับ
5ใหเ้ ขียนสรุปความรู้ความเขา้ ใจที่ไดจ้ ากการใชส้ ื่อการ
เรียนออนไลน์
1
สำระสำคัญ
คำพ้อง คือคำที่มกี ำรเขียนหรืออำ่ นออกเสยี ง
เหมือนกนั แบง่ เป็น 3 ชนิดคือ คำพ้องรูปคำพ้อง
เสียง และคำพ้องทงั ้ รูปและเสียง
จุดประสงค์กำรเรียนรู้
1 เพ่ือให้นกั เรียนสำมำรถแยกประเภทของคำ
พ้องได้
2 นกั เรียนสำมำรถบอกควำมแตกต่ำงระหว่ำง
คำพ้องรูปพ้องเสียงได้
3 นกั เรียนมคี วำมเข้ำใจในเนือ้ หำอยำ่ งแท้จริง
2
เร่ิม…
3
แบบทดสอบก่อนเรียน
1 แหน 2 พนั ธ์ุ
แหน (หน+แ ) พนั ธ์ุ (เชือ้ ชำติ)
แหน (ห+น+แ ) พนั ธ์(ผกู พนั )
ตวั อยำ่ งคำข้ำงต้นเป็นคำพ้องชนิดใด ตวั อยำ่ งคำข้ำงต้นเป็นคำพ้องชนิดใด
1 คำพ้องรูป
1คำพ้องรูป 2 คำพ้องเสียง
2 คำพ้องเสียง 3 คำท่ีพ้องทงั ้ รูปและเสยี ง
4 ไมม่ ีเป็นคำพ้อง
3คำที่พ้องทงั้ รูปและเสียง
4ไมเ่ ป็นคำพ้อง
3 วน 4 ทกุ ข้อเป็นคำพ้องเสยี งยกเว้นข้อใด
วน (วน ) 1 สนั ต์-สรรค์
วน (วะ-นะ) 2 โจทย์-โจทก์
ตวั อยำ่ งคำครัง้ ต้นเป็นคำพ้องชนิดใด 3 สระ - สระ
1 คำพ้องรูป 4 จนั ทร์ -จนั ทน์
2คำพ้องเสยี ง
3คำที่พร้อมทงั ้ รูปและเสียง
4 ไมเ่ ป็นคำพ้อง
4
แบบทดสอบก่อนเรียน
5 ชนิดของคำพ้องมกี ี่ประเภท
1 1ประเภท คือ คำพ้อง
2 2 ประเภท คือ คำพ้องรูปคำพ้องเสยี ง
3 3 ประเภท คือ คำพ้องรูปคำพ้องเสยี งคำที่พร้อมทงั ้ รูปและเสยี ง
4 ประเภท คือ คำพ้องคำพ้องรูปคำพ้องเสียงคำพ้องควำมหมำย
6 คำพ้องรูปคืออะไร
1 คำท่ีเขียนเหมอื นกนั อ่ำนออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
2 คำท่ีเขียนตำ่ งกนั อ่ำนออกเสียงเหมอื นกนั ควำมหมำยเหมือนกนั
3 คำท่ีเขียนเหมอื นกนั อ่ำนออกเสียงเหมือนกนั ควำมหมำยต่ำงกนั
4 คำท่ีเขียนตำ่ งกนั อำ่ นออกเสียงต่ำงกนั ควำมหมำยเหมือนกนั
7 คำพ้องเสียงคืออะไร
1คำที่เขียนเหมอื นกนั อ่ำนออกเสียงเหมอื นกนั ควำมหมำยต่ำงกนั
2คำที่เขียนเหมอื นกนั อำ่ นออกเสยี งต่ำงกนั ควำมหมำยตำ่ งกัน
3คำท่ีเขียนตำ่ งกนั อำ่ นออกเสยี งต่ำงกนั ควำมหมำยเหมือนกนั
4 คำท่ีเขียนต่ำงกนั อ่ำนออกเสยี งเหมอื นกนั ควำมหมำยต่ำงกนั
5
แบบทดสอบก่อนเรียน
8 คำท่ีพ้องทงั ้ รูปและเสยี งคืออะไร
1คำที่เขียนเหมือนกนั อ่ำนออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยเหมอื นกนั
2คำที่เขียนเหมอื นกนั อ่ำนออกเสยี งเหมือนกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
3คำที่เขียนเหมือนกนั อำ่ นออกเสยี งเหมอื นกนั ควำมหมำยเหมือนกนั
4คำที่เขียนต่ำงกนั อ่ำนออกเสยี งเหมอื นกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
9 ข้อใดไมถ่ กู ต้อง
1 แหน - แหน เป็นคำพ้องรูป
2 สนั - สรร เป็นคำพ้องรูป
3โจษ - โจทย์ เป็นคำพองเสยี ง
4 จนั ทร์ - จนั ทน์ เป็นคำพ้องเสียง
10 คำพ้องรูปมกี ี่ลกั ษณะคืออะไรบ้ำง
1 มี 3 ลกั ษณะ คือ เขียนเหมอื นกนั อำ่ นออกเสยี งเหมอื นกนั ควำมหมำยต่ำงกนั
2 มี 3 ลกั ษณะ คือ เขียนตำ่ งกนั ออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยเหมือนกนั
3 มี 3 ลกั ษณะ คือ เขียนเหมือนกนั อำ่ นออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
4 ไมม่ ขี ้อท่ีถกู ต้อง
6
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
ข้อ 1 ตอบ 1 คำพ้องรูป
ข้อ 2 ตอบ 2 คำพ้องเสยี ง
ข้อ 3 ตอบ 3 คำพ้องทงั้ รูปและเสียง
ข้อ 4 ตอบ 3 สระ- สระ
ข้อ 5 ตอบ 3 3 ประเภทคือ คำพ้องรูปคำพ้องเสียงและคำท่พี ้องทงั้ รูปและ
เสยี ง
ข้อ 6 ตอบ 1 คำทเ่ี ขียนเหมือนกนั อำ่ นออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
ข้อ 7 ตอบ 4 คำที่เขียนตำ่ งกนั อำ่ นออกเสียงเหมือนกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
ข้อ 8 ตอบ 2 คำทเี่ ขียนเหมอื นกนั อำ่ นออกเสยี งเหมือนกนั ควำมหมำย
ตำ่ งกนั
ข้อ 9 ตอบ 2 สนั -สรร เป็นคำพ้องรูป
ข้อ 10 ตอบ 3 มี 3 ลกั ษณะคือเขียนเหมอื นกนั อำ่ นออกเสยี งตำ่ งกนั
ควำมหมำยตำ่ งกนั
เมื่อเรียนเสร็จ
แล้วมำทำอกี รอบ
หนง่ึ นะคะ
7
คำพ้อง
คือคำท่ีมกี ำรเขียนหรืออำ่ นออก
เสียงเหมือนกนั แบง่ เป็น 3 ชนิด
คือ คำพ้องรูปคำพ้องเสยี งและ
พ้องควำมหมำย
คำพ้องรูป
คือ คำที่เขียนเหมือนกนั แตอ่ อกเสยี ง
ตำ่ งกนั และมคี วำมหมำยตำ่ งกนั ในกำร
อำ่ นจงึ ต้องระวงั กำรอ่ำนคำพ้องรูปให้
ถกู ต้องและส่ือควำมหมำยได้ตรงตำม
เจตนำของสำรต้องอำศยั บริบท
8
มี 3 ลกั ษณะ คือ
เขียนเหมือนกนั
ออกเสยี งตำ่ งกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
ตัวอย่ำง คำพ้องรูป
-แหน
แหน (หน + แ-) ช่ือไม้ล้มลกุ ชนิดหนึ่ง
แหน (ห + แ- + น) ชื่อไม้ล้มลกุ ชนิดหนง่ึ
-สระ
สะ แอง่ นำ้
สะ - หระ ตวั อกั ษรท่ีใช้ประกอบกบั
พยญั ชนะ
9
-เพลำ
เพลำ แกนสำหรับสอดในดมุ รถ
เพ - ลำ เวลำ
-แขม
แขม ไม้ล้มลกุ ชนิดหนึ่ง
ขะ - แม ชำวเขมร
-ปักเป้ ำ
ปัก - เป้ ำ วำ่ วชนิดหนง่ึ
ปัก – กะ - เป้ ำ วำ่ วชนิดหนงึ่
คำพ้องเสียง
คือ คำท่ีอำ่ นออกเสยี งเหมือนกนั แต่
เขียนต่ำงกนั และมีควำมหมำยตำ่ งกนั
10
คำพ้องเสียง มี 3 ลักษณะ คือ
อำ่ นออกเสียงเหมือนกนั
เขียนตำ่ งกนั ควำมหมำยตำ่ งกนั
ตวั อย่ำง คำพ้องเสียง
•จนั ผลไม้ที่สกุ เหลืองหอม
จนั ทน์ ต้นไม้ท่ีมีเนือ้ ดอก และผลมีกลิน่ หอม
จนั ทร์ ดวงเดือน ช่ือวนั ลำดบั ที่ 2 ของสปั ดำห์
จรร ควำมประพฤติ
•โจษ เลำ่ ลือ กลำ่ วขำน
โจทก์ ผ้ฟู ้ อง ผ้กู ลำ่ วหำ
โจทย์ คำถำมในวชิ ำเรียน
11
ตวั อย่ำง คำพ้องเสียง
•พนั จำนวน 10 ร้อย หรือมดั
โดยรอบ เกี่ยวข้องกนั
พนั ธ์ ผกู มดั
พนั ธ์ุ เชือ้ สำย เหลำ่ กอ่
พรรณ สีผวิ ชนิด
ภณั ฑ์ สงิ่ ของ
•สนั แนวท่ีสงู ขนึ ้
สนั ต์ แนวที่สงู ขนึ ้
สรร คดั เลือก
สรรค์ สร้ำง
สณั ฑ์ ป่ ำ
12
คำพ้องทงั้ รูปและเสียง
เรียกอีกอยำ่ งหนงึ่ วำ่ คำหลำยควำมหมำย ซงึ่ หมำยถงึ
คำท่ีมรี ูปเหมือนกนั อำ่ นออกเสียงอยำ่ งเดยี วกนั เเตม่ ี
ควำมหมำยหลำยอยำ่ งเเล้วเเตจ่ ะนำไปใช้
คำพ้องทัง้ รูปและเสียง มี 3 ลักษณะ คือ
•เขียนเหมือนกนั
อำ่ นออกเสยี งเหมือนกนั
•ควำมหมำยตำ่ งกนั
ตัวอย่ำง คำพ้องทัง้ รูปและเสียง
•แกะ ชื่อสตั ว์ 4 เท้ำ ประเภทหนง่ึ
•เอำเลบ็ มอื คอ่ ยๆ แกะ เพื่อให้หลดุ ออก
13
ตวั อย่ำง คำพ้องทงั้ รูปและเสียง
•(ขนั )
•ขนั ภำชนะสำหรับตกั หรือใสน่ ำ้
•ทำให้ตงึ หรือเเน่นด้วยวิธีหมนุ เข้ำไป เชน่ ขนั นอต
• อำกำรร้องเป็นเสียงอยำ่ งหนงึ่ ของไก่
•หวั เรำะ รู้สกึ ตลก
ตวั อยำ่ งคำพ้องรูปพ้องเสียง
กรี กฺรี กระดกู แหลมที่หวั ก้งุ
กะ-รี ช้ำง
กรอด กฺรอด เซียวลง ผอม
กะ-หฺรอด ช่ือนกขนำดเลก็
เขมำ เข-มำ เกษม สบำยใจ ควำมพ้นภยั
ขะ-เหฺมำ ชื่อโกฐชนิดหนงึ่ ใช้เป็นเครื่อง
ยำไทย; ดำ
แขม แขมฺ ช่ือพรรณไม้ชนิดหนง่ึ
ขะ-แม คนเขมร 14
ตวั อยำ่ งคำพ้องรูปพ้องเสยี ง
ครุ คฺรุ ภำชนะสำนชนิดหนงึ่ ใช้ตกั นำ้ รูปกลมๆ; ยำชนั
คะ-รุ ครู; หนกั
ตนุ ตะ-นุ ตวั ตน; ฉนั ข้ำพเจ้ำ
ตะ-หนุ ช่ือเตำ่ ทะเลชนิดหนงึ่
ตรุ ตฺรุ ท่ขี งั คน ตะรำง เรือนจำนกั โทษ คกุ
ตะ-รุ ต้นไม้
ทิว ทิว แถวหรือแนวแหง่ สงิ่ ที่ตดิ เน่ืองกนั ไปยำว
ยืด; ธงรูปกระบอก
ทิ-วะ วนั สวรรค์ ชนั้ ฟ้ ำ เทวโลก
เทว เท-วะ เทวดำ
ทะ-เว สอง
ปถวี ปะ-ถะ-วี ดิน
ปะ-ถะ-หฺวี ท้ำยเรือพิธี
ปรัก ปรฺ ัก เงิน ปะ-หรัก หกั
ปรำมำส ปรฺ ำ-มำด ดถู กู
15
ตวั อยำ่ งคำพ้องรูปพ้องเสียง
ผวิ ผ-ิ วะ ถ้ำวำ่ หำกวำ่ แม้นวำ่
ผวิ สว่ นท่ีมีลกั ษณะบำงๆ เป็นพืน้ ห้มุ อยู่
ภำยนอกสดุ ของหนงั และเปลอื ก
พลี พะ-ลี กำรบวงสรวง เคร่ืองบวงสรวง สว่ ย
กำรบชู ำ เสยี สละ; มีกำลงั
พฺลี บวงสรวงเชิญเอำมำ
เพลำ เพ-ลำ กำล ครำว
เพฺลำ แกนสำหรับสอดในดมุ รถหรือดมุ
เกวียน; ไม้สำหรับขงึ ใบเรือ
มน มนฺ กลมๆ โค้งๆ ไมเ่ ป็นเหล่ียม
มะ-นะ ใจ
วน วนฺ ไปโดยรอบเข้ำหำศนู ย์กลำง
วะ-นะ ป่ ำไม้ ดง
สก สกฺ ผม; สะเดด็ นำ้
สะ-กะ ของตน
16
17
แบบทดสอบหลังเรียน
1 คำพ้องคืออะไร
1คำที่มีกำรเขียนและออกเสยี งตำ่ งกนั
2คำท่ีมีกำรเขียนที่แตกต่ำงกนั
3คำที่มกี ำรเขียนหรืออำ่ นออกเสียงเหมือนกนั
4คำท่ีมีควำมหมำยเหมอื นกนั
2 คำพ้องเสียงคืออะไร
1คำท่ีมกี ำรเขียนเหมอื นกนั ออกเสียงตำ่ งกนั
2คำท่ีมีกำรเขียนตำ่ งกนั ออกเสยี งเหมือนกนั
3คำท่ีมีกำรเขียนเหมือนกนั ออกเสียงเหมือนกนั
4คำท่ีมีกำรเขียนต่ำงกนั ออกเสยี งตำ่ งกนั
3คำพ้องรูปคืออะไร
1 คำท่ีเขียนเหมอื นกนั ออกเสียงตำ่ งกนั
2คำท่ีเขียนตำ่ งกนั ออกเสยี งเหมอื นกนั
3คำท่ีเขียนเหมอื นกนั ออกเสยี งเหมอื นกนั
4คำท่ีเขียนตำ่ งกนั ออกเสียงตำ่ งกนั
4 ข้อใดคือคำพ้องรูป 18
1 ขนั - ขนั
2 สรร - สนั
3 เพลำ-เพลำ
4 จนั ทร์ -จนั ทน์
แบบทดสอบหลังเรียน
5ข้อใดตอ่ ไปนีเ้ป็นคำพ้องเสยี ง
1 กำร - กำญจน์
2 เขมำ - เขมำ
3 แหน -แหน
4ปถวี - ปถวี
6 ข้อใดคือคำที่พ้องทงั ้ รูปและพ้องเสยี ง
1ตน-ุ ตนุ
2วดั -วตั ร
3เขมำ-เขมำ
4โจทย์-โจษ
7 มะลไิ ปวดั กบั แมต่ งั ้ แต่เช้ำเมื่อทำบญุ เสร็จแมพ่ ำมนั ไปทำควำม
สะอำดวดั และรอนงั่ สมำธิทำวตั รเย็น
คำที่ขีดเส้นใต้คือคำพ้องประเภทใด
1 คำพ้องรูป
2คำพ้องเสยี ง
3คำท่ีพ้องทงั ้ รูปและเสยี ง
4ผิดทกุ ข้อ
19
แบบทดสอบหลังเรียน
8 สระนำ้ บ้ำนตำมเี ป็นสระที่ตำมีหวงแหนมำกเมอ่ื มีเดก็ ๆมำตกั
แหนในสระอำมีจะไปดเุ ป็นประจำ
คำท่ีขีดเส้นใต้คือคำพ้องประเภทใด
1คำพ้องรูป
2คำพ้องเสยี ง
3คำที่พ้องทงั ้ เสยี งและรูป
4ถกู ทกุ ข้อ
9 คำพ้องค่ใู ดเป็นคำพ้องประเภทเดียวกนั
1 จนั -จรร ขนั -ขนั
2 พนั -ภณั ฑ์ เพลำ- เพลำ
3สรรค์-สณั ฑ์ มน-มน
4แขม-แขม ปักเป้ ำ-ปักเป้ ำ
10 วธิ ีกำรแยกคำพ้องต้องอำศยั สง่ิ ใด
1 ปริมำณคำศพั ท์ที่จำได้
2ควำมค้นุ ชินที่เคยเห็น
3ไมต่ ้องแยกเพรำะแตง่ ต่ำงกนั ชดั เจน
4บริบทของประโยค
20
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
ข้อ 1 ตอบ 3 คำท่ีมีกำรเขียนหรืออำ่ นออกเสียงเหมอื นกนั
ข้อ 2 ตอบ 2 คำทีม่ ีกำรเขียนตำ่ งกนั ออกเสียงเหมอื นกนั
ข้อ 3 ตอบ 1 คำทเ่ี ขียนเหมอื นกำรออกเสยี งตำ่ งกนั
ข้อ 4 ตอบ 3เพลำ - เพลำ
ข้อ 5 ตอบ 1 กำร-กำญจน์
ข้อ 6 ตอบ 1 ตน-ุ ตนุ
ข้อ 7 ตอบ 2 คำพ้องเสยี ง
ข้อ 8 ตอบ 1 คำพ้องรูป
ข้อ 9 ตอบ 4 แขม-แขม ปักเป้ ำ - ปักเป้ ำ
ข้อ 10 ตอบ 4 บริบทของประโยค
เป็ นไงบ้ำงคะ
คะแนนดไี หมคะ
21
สรุปควำมรู้ที่ได้รับจำกกำรเรียน
ผำ่ นสื่อกำรเรียนออนไลน์
22