วิกฤต COVID-19 กับชีวิตนักศึกษาไทยในต่างแดน

45

วิกฤต COVID-19 กบั ชวี ติ นักศึกษาไทยในตา่ งแดน

46

1.วิถชี ีวิตในอียปิ ตก์ ่อนและหลงั COVID-19

ก่อนเกิดสถานการณ์ใช้ชีวิตตามปกติมีการออกไปเรียนท่ีมหาลัย
แต่ก็ต้องระมัดระวังตัวเองเพราะหลังจากอียิปต์มีการรัฐประหารนั้นการใช้
ชีวิตที่ไม่เหมือนเก่า มีอาชญากรรมเยอะมาก เหตุเน่ืองจากช่วงหนึ่งเมื่อ
หลายปีก่อนมีการชุมนุมคร้ังใหญ่ทาให้มีนักโทษแหกคุกกว่าห้าพันคน
สาหรับนักศึกษาต่างชาติการไปไหนมาไหนคนเดียวจึงไม่ค่อยดีนัก ต้อง
เกาะกล่มุ เพอ่ื ความปลอดภัย

ชาวอียิปต์ส่วนมากจะไม่ค่อยตระหนักเหมือนกับบ้านเราด้วย
เหตุผลท่ีหลากหลาย COVID-19 คนอียิปต์ไม่ได้มองว่าร้ายแรงอะไร
ชว่ งแรก ๆของการระบาดพวกเขาจะมองแคว่ า่ ใครทเ่ี ป็นเอเชยี นัน้ แหละคือ
พาหะนาโรค ช่วงนั้นนักศึกษาก็ค่อนข้างใชช้ ีวิตลาบากมาก ถูกมองเป็นเป้า
เพราะามาจากเอเชีย พอผ่านไปสักพักคนเขาก็เข้าใจมากข้ึนเร่ิมสวม
หน้ากาก เนื่องมาจากมีการออกกฎว่าถ้าไม่ใส่จะโดนปรับเป็นจานวนเงิน
4000 ปอนด์ หรือประมาณ 8000 บาทไทยทาให้มีการป้องกันมากข้ึนมี
การเคอร์ฟิวช่วงค่าคืนแต่น้ันก็ไม่ได้ทาให้ยอดลดลงเลยเพราะก็ยังมีคนอีก
มากที่แหกกฎ

ความรู้สึกส่วนตัวถามว่ากลัวไหม ก็กลัวเหมือนกัน แต่โชคดีท่ีเรา
เป็นเด็กทุน ท่ีได้ทุนไปเรียน ทุนท่ีเป็นของมหาลัยเลย เขาจะมีหอพักไว้
เฉพาะเด็กทุนเท่าน้ัน และช่วงแรก ๆที่มีการระบาดหนักนั้นทางหอพักเขา
จะปิดหอ คนในห้ามออก-คนนอกห้ามเข้า หอพักของเด็กทุนเป็นหอพักท่ี
ใหญ่มาก โดยความท่มี หาวิทยาลัยอัล-อัซฮรั ถือไดว้ า่ เป็นมหาลัยทป่ี กครอง

วิกฤต COVID-19 กบั ชีวิตนักศกึ ษาไทยในตา่ งแดน

47

ตนเอง มีกฎของตนเอง และเป็นมหาลัยท่ีลอยตัวจากการเมือง รัฐบาลจะ
ไม่เขา้ มาแทรกแซง

ช่วงท่ีเขาปิดหอนั้นรู้สึกไม่เบื่อเลย เพราะว่าเราอยู่หอใหญ่ ในหอ
ก็มสี นามหญา้ ให้เล่น กค็ ือมกี ิจกรรมใหเ้ ล่น แล้วเราอย่ดู ว้ ยกันหลายชาติทา
ให้มีการเล่นที่มีความหลากหลาย ทาให้กระชับมิตรเยอะกว่าตอน
สถานการณ์ปกติ เพราะว่าถ้าเป็นช่วงปกติต่างคนต่างไปเรียนไม่มีเวลาให้
กันแต่พอ COVID-19 มา ทุกคนจาเป็นต้องอยู่หอเลยมีเวลาเล่นและทา
กจิ กรรมดว้ ยกัน เด็กไทยเราจะมีกฬี าเยอะ เช่น แชรบ์ อล และกีฬาพนื้ บ้าน
อ่นื ๆ อะไรแบบน้เี พ่ือนต่างชาตเิ ขาไม่รู้จัก เขาเหน็ พวกเราเลน่ เขากห็ ัวเราะ
เพื่อนชาวรัสเซีย อัฟกันฯและอีกหลายๆชาติ เขาจะรู้จักแค่วอลเลย์บอล
บาสเกตบอล ช่วงนั้นจะชอบเล่นกระโดดยางกัน เพ่ือนต่างชาติก็มาเล่น
ด้วยกัน มีถามว่าเล่นยังไง แต่ที่ดูจะชอบมากคือเพื่อนจาดกานา ซูดาน
แอฟริกา ด้วยความทชี่ อบกระโดดอยแู่ ลว้ ด้วย

2.ควำมช่วยเหลอื จำกรัฐบำลไทย

ทางกงสุลไทยในประเทศอียิปต์ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจมีการแจกถุงยังชีพ
ให้กับคนไทยและนักศึกษาไทยท่ีอียิปต์เดือนละครั้งและมีการจัดเท่ียวบิน
พิเศษสาหรับใครที่ประสงค์กลับประเทศไทยทาให้หลายๆคนลงชอื่ กลับแต่
ก็จัดเที่ยวบินได้แค่คร้ังละ 200 คน ทาให้เกิดความล่าช้าในการ
ประสานงานจนมนี ักศึกษาไทยเสียชีวติ จาก COVID-19 จานวน 1 คน และ
นั่นจึงมีการจัดเท่ียวบิน 4 รอบภายในหนึ่งเดือนทาให้หลายๆคนได้กลับ
บา้ น

วิกฤต COVID-19 กบั ชวี ติ นักศึกษาไทยในต่างแดน

48

3.ควำมชว่ ยเหลอื จำกรัฐบำลอียิปต์

ประเทศอียิปต์ไม่ได้มีมาตราการในการช่วยเหลืออะไรให้กับ
นักศึกษาไทยที่เรียนในอียิปต์ เขาให้เป็นหน้าท่ีของสถานทูตประเทศของ
ตัวเองในการช่วยเหลือ แต่มาตราท่ีใช้ก็ใช้เหมือนกันหมด ข้อบังคับท่ี
รัฐบาลออกมาประกาศในการเคอร์ฟิวว่าห้ามออกเวลาไหนแต่ถ้าเราออก
เราก็โดนปรับเหมือนประชากรอียิปต์และต้องสวมหน้ากากอนามัย
ในสาธารณะ ที่จริงแล้วอียิปต์เคอร์ฟิวก่อนประเทศไทยอีก ช่วงท่ีประเทศ
ไทยระบาดหนักแล้ว ตอนนั้นอียิปต์ยังอยู่แค่จังหวัดเดียวคือจังหวัดอัซวาน
ซ่งึ นนั้ ก็ประกาศเคอร์ฟิวทั่วประเทศ แล้วก็ล็อคดาวนเ์ ลย

4.ควำมสัมพนั ธ์กบั กลุ่มเพื่อนนักเรยี นไทยในสถำนกำรณ์ COVID-19

ด้วยความที่เราเป็นเด็กทุน ทางหอพักเขาปิดไม่ให้คนนอกเขา-คน
ในออกทาให้ไม่ไปหาสู่กันไม่มีการพบปะคุยกัน social distancing
ช่วงหน่ึงแต่เปลี่ยนเปน็ การติดต่อทางโซเซียลมีเดียกันมากกวา่ กับนกั ศึกษา
ไทยที่อยู่ด้านนอก ส่วนนักศึกษาไทยท่ีอยู่ในหอพักทุนด้วยกันก็มีกิจกรรม
ใหท้ า พดู คุยกนั ตลอดเพราะเนอื่ งจากว่าไม่สามารถท่จี ะออกไปไหนได้

5.ควำมสมั พันธ์กับเพอ่ื นๆชำวตำ่ งชำตใิ นสถำนกำรณ์ COVID-19

ความสัมพันธ์กับเพ่ือนต่างชาติน้ันเน่ืองจากว่าอาศัยอยู่ในหอพัก
นานาชาติช่วงเหตุการณ์ระบาดนั้นทุกคนในหอไม่สามรถเข้า-ออกหอได้ทา
ให้หลายๆคนก็อยู่แต่ในหอช่วงน้ีก็มีเวลาคุยและอ่านหนังสือด้วยกัน

วิกฤต COVID-19 กับชีวิตนกั ศกึ ษาไทยในต่างแดน

49

บางคร้ังก็มีไปเล่นกีฬาท่ีสนามด้วยกันเพราะในหอมีสนามให้เล่นกีฬาอยู่
หย่อมๆเน่ืองจากทุกคนก็แทบไม่ได้ออกไปไหนเลยมีกิจกรรมให้เล่นทุกวัน
ทาให้คลายเครยี ดได้บา้ ง

6.มุมมองและวธิ ีกำรรบั มอื กบั สถำนกำรณ์ COVID-19

COVID-19 ทาให้เราไดฝ้ กึ ตัวเองมากกว่าปกติ ปกติประเทศอียิปต์
จะมีการประท้วงทางการเมือง ซ่ึงจากแตกตา่ งจากไวรัสเพราะไวรสั เรามอง
ไม่เห็น ประท้วงเราสามารถที่จะหลีกเล่ียงหรือไม่เข้าใกล้ในพื้นที่นั้น
แต่ไวรัสเราไม่รู้ว่าอยู่ตรงไหน ดังน้ันเราต้องฝึกตัวเองและอดทนต่อสิ่งน้ี
เยียวยาจิตใจด้วยการติดต่อกับทางบ้านทุกวันเพราะนอกจากโรคระบาดที่
นา่ กลวั แล้วสภาพจติ ใจที่หา่ งบ้านกน็ า่ กลวั ไม่แพ้กัน

วิธีรับมือก็คือล้างมือบ่อย ๆไม่ออกข้างนอกพยายามทาความ
สะอาดท่พี กั บ่อย ๆ ถ้าออกไปข้างนอกกจ็ ะสวมหน้ากากอนามัย

7. ควำมร่วมมือของผู้คนในสังคมอียิปต์กับมำตรกำรกำรจัดกำรจำก
ภำครัฐ

ผู้คนในประเทศอียิปต์ไม่ค่อยให้ความร่วมมือกับทางรัฐเท่าไหร่ผู้คน
ค่อนข้างหัวแข็ง อีกทั้งการศึกษาไม่ได้เข้าถึงทุกคน มีความเหลือมล้า
มากกว่าบ้านเรามาก จนก็คือจนจริงๆ ไม่มีบ้าน ต้องนอนข้างถนน
ย่ิงเป็นสาเหตใุ ห้มีการแพรร่ ะบาดอย่างรวดเร็วและยอดเสยี ชวี ติ พุ่งข้ึนหลัก

วกิ ฤต COVID-19 กับชีวติ นักศกึ ษาไทยในตา่ งแดน

50

ร้อยในเวลาไม่กี่วัน ภายหลังจึงมีมาตรการกระตุ้นประชาชนให้ตระหนัก
มากข้นึ แต่ก็ใช้ไดก้ ับคนบางกล่มุ เท่านั้น

8.ผลกระทบ และวิธีกำรรับมอื COVID-19

ผลกระทบท่รี ับช่วงระบาดแรกๆนน้ั ไม่ได้สาหสั อะไรจนทางหอได้มี
มาตรการปลดล็อกดาวน์ประตูทาให้มีการเข้าออกของคนงานเป็นจานวน
มาก น่ันเป็นเหตุให้มีนักศึกษาบางส่วนติด COVID-19 หลังจากน้ันเลย
ตัดสินใจลงชื่อกลับบ้านแต่ก็ไม่ได้ง่ายเพราะต้องแย่งกันลงทะเบียนเพื่อให้
ได้บินกลบั ใหเ้ รว็ ทส่ี ุด

ช่วงที่มีคนเริ่มติด COVID-19 ใช้ชีวิตลาบากหน่อย เพราะด้วย
ความที่เราเป็นคนเอเชีย และ COVID-19 กม็ าจากเอเชยี คอื อูฮ่ นั ประเทศ
จีน เด็กไทยจะโดนท้ิง แท็กซี่ไม่รับ พอไปเดินตลาดเขาก็จะมองแล้วเขา
ก็จะปิดหน้ากัน หรือถ้าเราใส่หน้ากาก เรานะป้องกันแต่เขาจะมองว่าเรา
ติดแล้ว เขาจะมองว่าคนท่ีใส่หน้ากากอนามัยคือคนที่ติดแล้ว แล้วเขาก็จะ
ตะโกนว่า “โคโรนา โคโรนา” เราที่เดินกลางตลาดก็รู้สึกว่าไม่ออกไปไหน
ดีกวา่

9. ทำ่ ทขี องคนรอบข้ำง เม่ือรู้ว่ำคณุ เดนิ ทำงกลับมำจำกอยี ิปต์
ปกตคิ นทีต่ ิดเช้ือเขาจะไม่ให้กลับก่อน ต้องรักษาให้หายก่อนถึงจะ

กลับประเทศไทยได้ ซ่ึงการรักษาท่ีไทยกับที่อียิปต์ไม่เหมือนกัน หากถาม
เด็กไทยที่เดินทางกลับประเทศ ถ้ำจะติดขอให้ไปตรวจเจอที่กรุงเทพ

วกิ ฤต COVID-19 กับชวี ิตนกั ศึกษาไทยในตา่ งแดน

51

หมายถึงว่าให้ได้กลับก่อนถ้าติดก็ไม่เป็นไร แต่อยากกลับไปรักษาท่ีบ้าน
เพราะถ้าเราติดท่ีอียิปต์ก็ไม่มีหมอจะรักษา คนไข้ที่ไปโรงพยาบาลก็โดนไล่
กลับบ้าน เขาไม่ตรวจให้ หมอเองก็เสียชีวิตกับ COVID-19 ไปเยอะ
เป็นประเทศที่มีหมอเสียชีวิตจาก COVID-19 เป็นลาดับต้นๆเลย
มีหมอเสยี ชวี ติ ทกุ วนั

ตอนถึงสนามบินมีทหารมารุมล้อมเยอะมาก เหมือนนักโทษข้าม
ชาติ ถ้าจะไปห้องน้าต้องไปแค่เส้นทางน้ีเส้นทางเดียวห้ามออกนอก
เส้นทาง ที่จริงเราไม่หนีไปไหนหรอก รู้สึกกลัวคนมากกว่ากลัวโรคอีกพอ
หลังจากกักตัว14 วัน แล้วได้กลับบ้านโดยความที่บ้านอยู่ห่างไกลจากบ้าน
ของคนอน่ื พอสมควรถงึ ทาให้ไม่มปี ญั หาอะไร

10. กำรเรยี นกบั สถำนกำรณ์ COVID-19
รู้สึกดีนะที่ได้เรียนออนไลน์ที่บ้านเพราะอินเทอร์เน็ตที่โน่นแพง

และช้า เราไม่สามารถท่ีเปิดกล้องเรียนได้นะเพราะมันจะติดเลย
พอเราเปิดกล้องปุ๊บแม้แต่อาจารย์ที่สอนก็ไม่สามารถพูดอะไรได้เพราะมัน
จะหยุดชะงัด พอได้กลับมาบ้านได้เรียนออนไลน์ที่บ้านรู้สึกดีข้ึนเพราะ
อินเทอร์เน็ตท่ีน่ีเร็วว่าท่ีโน่น แต่จะเป็นปัญหานิดหน่อยเรื่องเวลา
ด้วยความท่ีเวลาที่อียิปต์จะช้ากว่าไทยถึง 5 ช่ัวโมง โดยเรียนผ่านแอป
ZOOM เหมอื นทีไ่ ทยเลย

วิกฤต COVID-19 กับชีวติ นกั ศกึ ษาไทยในตา่ งแดน

52

วิกฤต COVID-19 กบั ชวี ติ นักศึกษาไทยในตา่ งแดน

53

วิกฤต COVID-19 กบั ชวี ติ นักศึกษาไทยในตา่ งแดน

54

นักศึกษาไทยในต่างประเทศ แต่ละประเทศต่างได้รับผลกระทบ
จาก COVID-19 ในแง่ของ กา รด าเนิ นชีวิ ตที่ เปลี่ ยน ไ ปจา ก เ ดิ ม
อันเน่ืองมาจาก มาตรการควบคุม COVID-19 จากรัฐบาลทาให้พวกเขาไม่
สามารถดาเนินตามปกติได้และต้องปรับตัวไป ใช้ชีวิตแบบวิถีใหม่
เช่น ต้องเปลี่ยนไปซ้ือของออนไลน์แทนการออกไปซ้ือด้วยตัวเองโดยตรง
ต้องเรียนออนไลน์แทนการเรียนในห้องเรียน การที่ต้องกักตัวอยู่ในท่ีพัก
เป็นระยะเวลานานทาใหร้ ู้สึกเบื่อและหงดุ หงิดท่ีไม่สามารถออกไปข้างนอก
ได้ตามปกติ ทาให้ต้องหากิจกรรมใหม่ๆทาร่วมกันกับเพื่อนในหอพัก
เช่น เล่นกีฬาร่วมกัน เป็นต้น นอกจากน้ีนักศึกษาไทยในประเทศอียิปต์
และจอร์แดน ยังเผชิญกับการปฏิบัติจากผู้คนในประเทศน้ันด้วยท่าที
หวาดระแวง เพราะมองว่าคนเอเชียเป็นตัวแพร่เชื้อ COVID- 19

วิกฤต COVID-19 กับชวี ติ นกั ศึกษาไทยในตา่ งแดน

55

และนักศึกษาไทยบางคนท่ีเดินทางกลับมาที่บ้านเ องก็เผชิ ญกับ ค ว า ม
หวาดระแวงจากคนในหมูบ่ ้านเชน่ กนั สว่ นในดา้ นการเรยี นนนั้ นักศึกษาทุก
ต่างได้รับผลกระทบทั้งสิ้น เน่ืองจากต้องเปล่ียนมาเรียนออนไลน์ทาให้ตอ้ ง
มีค่าใช้จ่ายเพิ่มข้ึนจากค่าอินเตอร์เน็ต ซึ่งในบางประเทศมีค่าอินเตอร์เน็ต
สูงมาก และที่สาคัญคือการเรียนออนไลน์นั้นไม่มีประสิทธิภาพเท่ากับการ
เรยี นในห้องเรยี น สว่ นนกั ศึกษาทต่ี อ้ งฝึกงานเองก็เชน่ กันเพราะต้องฝึกงาน
ภายใต้ข้อจากัดในสถานการณ์ COVID-19 และนอกจากนี้นักศึกษาไทยท่ี
ต้องการเดินทางกลับมาประเทศไทยยังได้รับความยุ่งยากลาบากเน่ืองจาก
มาตรการของทางประเทศไทยท่ีจากัดจานวนคนไทยที่จะเดินทางกลับเข้า
มายังประเทศไทย ทาให้ต้องใช้ระยะเวลานานพอสมควรกว่าที่จะได้
เดินทางกลับมายังประเทศไทย และสถานการณ์ COVID-19 ยังทาให้
ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งนักศกึ ษาไทยกบั นักศึกษาไทยท่ีเรียนในต่างประเทศมี
ความสนิทสนมมากข้ึนเพราะเนื่องจากไม่สามารถจะออกไปข้างนอก ได้
แ ล ะ ไ ด้ มี เ ว ล า ท า กิ จ ก ร ร ม ร่ ว ม กั น ม า ก ขึ้ น ร ว ม ถึ ง มี ก า ร ช่ ว ย เ ห ลื อ กั น
ในดา้ นตา่ ง ๆ อกี ด้วย

มาตราการการช่วยเหลือของในแตล่ ะประเทศท่ีมีต่อนกั ศึกษาไทย
ซึ่งประเทศจีนและประเทศอาหรับเอมิเรตส์ได้ให้ความช่วยเหลือในเร่ือง
ของถุงยังชีพในช่วงเวลากักตัว ส่วนประเทศอียิปต์ ประเทศจอร์แดน
และประเทศอินโดนีเซียไม่ได้ให้ความช่วยเหลือใดในช่วงแรก มีเพียงการ

วกิ ฤต COVID-19 กบั ชวี ติ นักศกึ ษาไทยในต่างแดน

56

ช่วยเหลือในเรอื่ งการไปสง่ ที่สนามบินในการกลบั บา้ น ส่วนความชว่ ยเหลอื
จ า กรั ฐ บ า ล ไท ย นั้ น ได้ ป ร ะส า น ก ง สุ ล ไ ท ย ใ น แ ต่ ล ะ ป ร ะ เ ท ศ ไ ด้ ใ ห้ ค ว า ม
ช่วยเหลือในเรื่องการลงทะเบียนคนท่ีจะกลับประเทศไทยและนอกจากน้ี
ทางกงสุลไทยในต่างประเทศได้มีการแจกถุงยังชีพและแจกเงินในการซ้ือ
หน้ากากอนามัย เจลแอลกอฮอล์ และยังให้ความรู้ในเรื่องการรับมือกับ
สถานการณ์ COVID-19

นโยบายและมาตรการการควบคุมสถานการณ์ COVID-19
ของแต่ละประเทศนั้นโดยภาพรวมแล้วจะมีลักษณะคล้ายกัน นั่นคือแต่ละ
ประเทศก็จะออกมาตรการควบคุมโรคด้วยการให้ประชาชนสวมใส่
หน้ากากอนามัยเมื่อต้องออกจากเคหสถาน การปิดสถานที่แออัด
เช่น ตลาด รวมไปถึงการปิดเมือง(ล็อคดาวน์)ท่ีมีความเสี่ยงในการแพร่
ระบาดของโรค และมาตรการการเคอร์ฟวิ โดยการห้ามประชาชนออกจาก
เคหสถานเวลาท่ีกาหนด การตรวจคักรองโรค แต่อย่างไรก็ตามแม้รัฐบาล
แต่ละเทศจะมีมาตรการท่ีคล้ายกัน แต่กลับมีความเข้มงวดในการบังคับใช้
มาตรการเหล่าน้ีแตกต่างกัน น่ันคือประเทศจีน ประเทศสหรัฐอาหรับเอ
มิเรตส์และประเทศจอร์แดนจะเป็นประเทศที่บังคับใช้มาตรการต่าง ๆ
ต่อประชาชนอย่างเข้มงวดและเด็ดขาด โดยจะมีโทษปรับสูงสาหรับ
ประชาชนที่ฝ่าฝืนมาตรการของรัฐและจะมีเจ้าหน้าท่ีตารวจคอยสอดส่อง
พฤติกรรมของประชาชนตลอด ส่วน ประเทศจีนเน่ืองจากเป็นประเทศท่ี

วกิ ฤต COVID-19 กับชวี ิตนกั ศกึ ษาไทยในต่างแดน

57

เป็นต้นตอของการระบาด จีนจึงค่อนข้างเข้มงวดในการปิดเมืองและการ
ตรวจคัดกรองโรคประชาชนที่เดินทางมาจากพื้นท่ีเสี่ยง เช่น ผู้ท่ีเดินทาง
จากเมืองอ่ฮู ั่น

ส่วนความร่วมมือของประชาชนในแต่ละประเทศต่อนโยบายของ
รัฐก็แตกต่างกัน ประชาชนอินโดนีเซียจะไม่ค่อยให้ให้ความร่วมมือกับ
รัฐบาลเนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่จะมีรายได้ค่อนข้างน้อย ทาให้ได้รับ
ความเดือดร้อนจากนโยบายล็อคดาวน์ของรัฐบาลเพราะทาให้พวกเขาไม่
สามารถประกอบอาชีพตามปกติได้ ส่วนอียิปต์เองประชาชนส่วนใหญ่ไม่
ค่อยให้ความร่วมมือเพราะเข้าใจผิดโดยมองว่า COVID- 19 ไม่ได้ร้ายแรง
และมองว่าคนเอเชียเป็นตัวแพร่เชื้อ COVID-19 ทาให้พวกเขาจะ
หวาดระแวงคนเอเชียมากเปน็ พเิ ศษ

จึงสรุปได้ว่า ฐานะทางเศรษฐกิจของประชาชน ความเข้มงวดของ
การบังคับใช้มาตรการของรฐั และความรคู้ วามเข้าใจของประชาชนเก่ียวกับ
COVID-19 เป็นปัจจัยสาคัญที่จะส่งผลให้ความสาเร็จในการควบคุม
สถานการณ์ COVID-19 แตล่ ะประเทศแตกตา่ งกัน

วกิ ฤต COVID-19 กับชีวติ นกั ศกึ ษาไทยในต่างแดน

58

เกี่ยวกับผู้จดั ทำ

นางสาวซากีนะ๊ หมิเลา๊ ะ 611031366

นางสาวยารติ า ปงั แลมาปุเลา 611031378

นางสาวรัฐริกานต์ พงศส์ วสั ดิ์ 611031380

นางสาวสดุ ารตั น์ หมาดขาว 611031387

นางสาวคอดยี ะ มะ 611031594

นางสาวนรุ อัฟนาน หะยมี ซู อ 611031596

นางาสาวอมานี หะยี 611031598

นสิ ิตชน้ั ปที ่ี 3 คณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาสังคมศึกษา

มหาวทิ ยาลัยทกั ษณิ วิทยาเขตสงขลา

วิกฤต COVID-19 กับชวี ิตนกั ศกึ ษาไทยในตา่ งแดน

59

บรรณำนุกรม

โรงพยาบาลศิครินทร์. (2563). วธิ ีกำรปอ้ งกัน รับมือ "ไวรสั
COVID-19". [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 22 ตุลาคม พ.ศ.2563 จาก
https://www.sikarin.com.

Google news. (2563). สถิติโรคติดเช้อื ไวรสั โคโรนำ (COVID-
19) ประเทศจอร์แดน. [ออนไลน์]. สืบค้นเม่ือ 12 ตุลาคม
พ.ศ.2563 จาก

https://news.google.com/covid19/map?hl=th&mi
d=%2Fm%2F03__y&gl=TH&ceid=TH%3Ath.

Google news. (2563). สถติ โิ รคติดเชื้อไวรสั โคโรนำ (COVID-
19) ประเทศจนี . [ออนไลน์]. สบื คน้ เมือ่ 12 ตลุ าคม พ.ศ.2563 จาก
https://news.google.com/covid1 9 / map?hl=th&mid=%2 F
m%2F0fbp0&gl=TH&ceid=TH%3Ath.

Google news. (2563). สถติ ิโรคติดเชือ้ ไวรัสโคโรนำ (COVID-
19) ประเทศสหรัฐอำหรับเอมิเรตส์. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 12
ตลุ าคม พ.ศ.2563 จาก

https://news.google.com/covid19/map?hl=th&mid=%2Fm%2F
0j1z8&gl=TH&ceid=TH%3Ath
Google news. (2563). สถิตโิ รคตดิ เชื้อไวรัสโคโรนำ (COVID-

วกิ ฤต COVID-19 กับชวี ติ นกั ศกึ ษาไทยในตา่ งแดน

60

19) ประเทศอินโดนีเซีย. [ออนไลน์]. สืบค้นเม่ือ 12 ตุลาคม
พ.ศ.2563 จาก
https://news.google.com/covid19/map?hl=th&mid=%2F
m%2F03ryn&gl=TH&ceid=TH%3Ath.
Google news. (2563). สถติ ิโรคติดเชอื้ ไวรสั โคโรนำ (COVID-
19) ประเทศอียิปต์. [ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม พ.ศ.2563
จาก
https://news.google.com/covid19/map?hl=th&mid=%2Fm
%2F02k54&gl=TH&ceid=TH%3Ath.
Kapook. (2563). COVID-19. [ออนไลน์]. สบื คน้ เมอื่ 22 ตลุ าคม

พ.ศ.2563 จาก https://covid-19.kapook.com.

วิกฤต COVID-19 กับชีวิตนักศึกษาไทยในตา่ งแดน

61

บคุ ลำนุกรม

เคาละห์ สอเละห์ (ผู้ให้สมั ภาษณ์), ซากนี ะ๊ หมเิ ล๊าะเเละคณะ
(ผู้สัมภาษณ์), ท่ี Cafe Amazon ปตท.ท่าสาป ตาบลท่าสาป

อาเภอเมืองยะลา จงั หวดั ยะลา เม่อื วนั ท่ี 13 ตลุ าคม พ.ศ.2563.
ตสั นมี มะเระ๊ (ผ้ใู หส้ ัมภาษณ์), อะมานี หะยี (ผสู้ ัมภาษณ์),

สัมภาษณ์ออนไลน์จากประเทศจอร์เเดน เม่ือวันที่ 10 ตุลาคม
พ.ศ.2563.
นสุ รา ตาเย๊ะ ผูใ้ ห้สัมภาษณ)์ , คอดียะห์ มะ (ผ้สู มั ภาษณ์),

สัมภาษณ์ออนไลนจ์ ากบ้านเลขท่ี 72/5 ถนนประชา ภิรมย์ ตาบล
บางนาค อาเภอเมือง จังหวดั นราธิวาส เมอ่ื วันท่ี 8 ตลุ าคม พ.ศ.2563.
นูรอ สะบอื ลา (ผู้ใหส้ ัมภาษณ)์ , ซากนี ะ๊ หมเิ ล๊าะเเละคณะ

(ผู้สัมภาษณ์),ท่ี Cafe Amazon ปตท.ท่าสาป ตาบลท่าสาป
อาเภอเมืองยะลา จงั หวดั ยะลา เม่อื วนั ที่ 13 ตุลาคม พ.ศ.2563.
อกั๊ มลั หมนี คลาน (ผู้ให้สมั ภาษณ)์ , สุดารตั น์ หมาดขาว

(ผู้สัมภาษณ์), สัมภาษณ์ออนไลน์จากประเทศสหรัฐอาหรับเอ
มเิ รตส์ เม่อื วนั ที่ 3 ตุลาคม พ.ศ. 2563.

วิกฤต COVID-19 กบั ชีวติ นักศึกษาไทยในต่างแดน