PMTCT

Pencegahan Penularan Jangkitan Dari Ibu Kepada
Bayi Bagi Penyakit HIV dan Sifilis .

(Prevention Mother to Child Transmission (PMTCT)
on HIV and Syphilis )

UNIT HIV/STI/HEPATITIS C
BAHAGIAN KESIHATAN AWAM
JABATAN KESIHATAN NEGERI JOHOR

PMTCT
(Prevention Mother to Child Transmission on HIV and Syphilis)
Adalah suatu program pencegahan penularan jangkitan HIV dan Sifilis dari ibu kepada bayi.

Untuk mengesan dan merawat

01 jangkitan HIV/sifilis di kalangan

ibu mengandung.

Untuk mengesan dan merawat

02 jangkitan HIV/sifilis di kalangan

pasangan ibu yang mengandung.

Untuk mencegah penularan

03 jangkitan HIV/sifilis dari ibu

kepada anak.

Tatacara saringan HIV/Sifilis ibu hamil

ibu dimaklumkan Ibu hadir untuk Ujian ini selamat untuk
dan memberi pemeriksaan mengandung ibu dan janin dalam
kebenaran kandungan.
di klinik
Tidak Reaktif
Ujian
saringan Ibu ada
HIV/Sifilis risiko

Reaktif Tidak

Ujian Ujian ulangan pada Selesai
Pengesahan 28 dan 36 minggu

kehamilan

Ya

Positif Negatif

Ibu diberikan rawatan

Apakah itu HIV?

Apakah Itu HIV?

(Human Immunodeficiency Virus)?

Sejenisvirusyang menyebabkan Terdapatdi dalamdarah,
HIV penyakit AIDS. air manidancecairwanita
seseorang yangtelah
dijangkiti HIV

Bertindak dengan Seseorang yang telah
menyerang dan dijangkiti HIVdikatakan
memusnahkan sistem HIV sebagai HIV positif
pertahanan badan (pembawa HIV)
sehingga sukar untuk
melawan jangkitan kuman.

Apakah Itu AIDS?

Acquired Immune Deficiency Syndrome

HIV • Adalah sindrom kurangdaya tahan penyakit.

CD4 • Merupakanlanjutan dari jangkitanHIV.
≤ 200 sel/µL
• AIDS ialah sekumpulan penyakit yang berlaku
AIDS kepada orang yang dijangkiti HIV, apabila
system daya ketahanan badan menjadi
semakin lemah atau pun kiraan sel CD4
kurang daripada 200sel/µL

Bagaimana HIV berjangkit?

HIV mudah dijangkiti melalui darah, air mani, cecair faraj dan susu ibu.

Hubungan seks bebas bersama
individu yang telah dijangkiti virus HIV

1. ( termasuk hubungan melalui faraj,
dubur atau mulut ).

Penagih berkongsi jarum dan alat

2. suntikan yang telah dijangkiti virus
HIV.

3. Pemindahan darah dan organ yang
tercemar dengan virus HIV.

Ibu yang telah dijangkiti boleh

4. merebakkan virus HIV kepada
bayinya ketika dalam rahim, semasa
melahirkan atau melalui susu ibu.

Virus HIV adalah virus yang lemah.
VIRUS HIV TIDAK BOLEH HIDUP DI LUAR BADAN MANUSIA

seperti di atas kulit atau pakaian, dalam air atau udara.

HIV TIDAK DIJANGKITI MELALUI:

Ciuman Berkongsi tempat Berkongsi kemudahan Bersin, batuk, air peluh,
biasa tinggal, kerja atau awam kolam renang dan air mata

belajar tandas

Gigitan nyamuk Berkongsi makanan Sentuhan kulit, Menjaga
atau serangga dan perkakas dapur berjabat tangan dan seseorang yang
hidup dengan HIV
berpelukan

Apakah CD4?  Sel CD4 adalah sejenis sel darah
putih dan sebahagian daripada
CD4– Clustero7f. Differentiation 4 sistem imun.

0  Jangkitan HIV menyebabkan
kerosakan sel CD4 dan
CD4
mengurangkan bilangannya. CD4
500sel/mm3 CCDD4 4 yang rendah boleh menyebabkan
400sel/mm3 CD4 imun badan semakin lemah dan
300sel/mm3 CD4
200sel/mm3 mudah mendapat serangan
100sel/mm3 CD4 penyakit.

CD4  Kiraan CD4 ditentukan melalui
ujian darah. Jika kiraan CD4 anda

lebih rendah daripada
200sel/mm3, ini bermaksud
sistem imun amat rendah.

Apa Itu VIRAL LOAD(VL) ?

HIV Viral Load  Semakin cepat sel CD4
semakin dimusnahkan
meningkat
 Keadaan pesakit semakin
teruk

 Risiko jangkitan
opportunistic semakin
meningkat

 Boleh menyebabkan
kegagalan rawatan

• VL : Bilangan virus HIV • Semakin banyak virus HIV
dalam darah seseorang dalam darah maka hasil
yang telah dijangkiti. viral load akan tinggi dan
sebaliknya.

Peringkat Jangkitan HIV

1 2 3 4 5

Peringkat Peringkat Peringkat Peringkat Peringkat
Awal Seroconvers Asimptomatik Simptomatik AIDS
(tiada gejala)
Jangkitan ion (terdapat
gejala)
NAKLENASPIOHRAAT

•1--- 4 • 1- 6 •Sihat •Demam, bengkak •CD4 200sel/µl
minggu bulan sehingga 5 kalenjar, selsema,
tahun atau susut berat badan, •Terdedah
kepada
lebih cirit-birit,
jangkitan paru- pelbagai jenis
jangkitan
paru

Apakah ujian saringan mengesan jangkitan HIV?

9. Window
0 Period

Jika Ujian Saringan Rapid :
 negative - antibodi terhadap virus HIV masih
belum dapat dikesan
 positif - menunjukkan pesakit berkemungkinan
mempunyai HIV dan perlu dirawat
atau keputusan mungkin palsu.

Bagi semua Ujian Saringan Rapid positif,
ujian pengesahan akan dilakukan.

20

Bolehkah pesakit HIV dirawat?

• Ubat untuk merawat jangkitan HIV dikenali NRTI INTEGRASE
sebagai ubat HAART. Regim rawatan ini INHIBITOR

berkesan menurunkan kadar transmisi virus HAART
semasa mengandung dan semasa penyusuan
PROTEASE
badan. INHIBITOR

• Setiap ibu HIV positif hendaklah dirujuk kepada NNRTI
Pakar Perubatan Keluarga di peringkat jagaan
primer DAN seterusnya kepada Pakar O&G
DAN Pakar Perubatan Penyakit Berjangkit
ATAU Pakar Perubatan Am.

• Ibu HIV positif yang mengandung dan berhasrat
menyusukan bayi disarankan mendapatkan
rawatan HAART segera untuk menjaga
kesihatan mereka dan mengurangkan risiko
transmisi HIV kepada bayi.

Apakah kaedah terbaik untuk pesakit HIV
melahirkan?

 Pilihan cara kelahiran terbaik perlu dibincangkan bersama-sama
ibu dan pasukan perubatan yang merawat berpandukan kepada
kepatuhan kepada rawatan dan beban virus (viral load).

 Ibu akan dimaklumkan mengenai keperluan bersalin di hospital
berpakar. Sekiranya bersalin di hospital tidak berpakar, ibu dan
bayi akan dirujuk segera ke hospital berpakar untuk rawatan
selanjutnya.

 Secara umum, ibu yang mematuhi regim rawatan dengan baik
boleh melahirkan bayi melalui kaedah biasa melalui vagina.

 Pembedahan caesarian disyorkan untuk ibu yang berisiko tinggi
menyebabkan transmisi kepada bayi atau dalam keadaan gawat.

Bolehkah pesakit HIV menyusukan bayi
dengan susu badan?

Sekiranya ibu berhasrat untuk menyusukan bayi dengan susu
ibu, syarat-syarat di bawah perlu dipenuhi:

Ibu dan bayi perlu dirujuk kepada pakar perubatan kanak-kanak
sebelum dibenarkan menyusu badan.
Ibu tidak mempunyai sebarang kecederaan / jangkitan pada
bahagian payudara (eg. cracked nipple, ulcer, abcess, mastitis)
Viral load ibu hendaklah sentiasa < 50 copies / ml

HIV PCR bayi hendaklah dipantau setiap bulan sehingga berhenti
menyusu badan
Penyusuan ibu hendaklah secara eksklusif. Penyusuan ibu secara
campuran (mixed feeding) adalah tidak digalakkan kerana
meningkatkan risiko jangkitan kepada bayi.

80%Adakah bayi  Semua imunisasi rutin boleh diberikan mengikut
HIV positif
layak 01Ljaadnugaklah berjaga-jaga untuk vaksin hidup seperti
Your Content mHeree nerima
BCG dan MMR.
Get a modern PowerPoint Presentation
BCG: Vaksin ini selamat diberikan jika bayi
imunisasi?that is beautifully designed. I hope and I asimptomatik dan tidak mengalami tanda- tanda
immunosuppression; namun begitu BCG
believe that this Template will your Time, hendaklah dielakkan jika bayi simptomatik atau
immunosuppressed.
Money and Reputation. Easy to change
MMR: Vaksin ini selamat diberikan; namun begitu ia
colors, photos and Text. Get a modern perlu dielakkan jika bayi mengalami
immunosuppression yang teruk (CD4 <15%)
PowerPoint Presentation that is
Lain-lain vaksin yang disyorkan:
beautifully designed. a) Vaksin polysaccharide pneumokokus ketika > 2

tahun; booster 3-5 tahun kemudian. Sekiranya
ada, vaksin konjugasi Pneumococcal lebih
diutamakan kerana lebih immunogenik.

a) Vaksin Varicella-zoster, jika ada. 2 dos dengan
selang 2 bulan. Namun begitu, ia hendaklah
dielakkan jika bayi mengalami immunosupression
teruk (CD4 <15%).

Apakah itu
Sifilis?

Apakah itu sifilis?

Sifilis adalah jangkitan
yang disebabkan oleh
bakteria yang dibawa di

dalam darah.

Kebanyakan pesakit
sifilis tidak menunjukkan

sebarang gejala atau
penyakit.

Apakah tanda-tanda gejala jangkitan sifilis?

Jangkitan Peringkat Awal Jangkitan
( Primer / Sekunder)

Kebanyakkannya tiada sebarang tanda

Ruam akan timbul pada bahagian badan,
kedua-dua belah tapak tangan dan tapak

kaki.

Ulser boleh timbul pada:
bibir, mulut, kerongkong, vagina, dubur

Gejala seperti selesema, demam dan sakit

badan mungkin berlaku.

Bagaimanakah sifilis boleh merebak?

Sifilis boleh merebak melalui
sentuhan terus di kawasan lesi yang
dijangkiti, terutamanya ketika
hubungan seks secara oral, dubur dan
vagina.

Ia boleh berjangkit dari ibu kepada
anak semasa kehamilan dan kelahiran.

Sekiranya tidak dirawat, ia boleh
menyebabkan komplikasi kepada bayi.

Implikasi
Sifilis

Penularan virus Kemandulan
HIV

Keguguran Kebutaan pada Kelahiran
bayi baru lahir Pramatang

Bagaimanakah jangkitan sifilis boleh dikesan?

• Sifilis boleh dikesan sewaktu mengandung melalui Ujian ini adalah
ujian saringan sifilis rapid plasma reagin (RPR)). selamat kepada ibu

• Ujian RPR reaktif bermaksud : dan juga bayi di
• ibu tersebut telah dijangkiti sifilis dan perlu dirawat dalam kandungan.

ATAU
• ibu pernah dijangkiti sifilis pada masa lalu dan

telah dirawat dengan lengkap

ATAU
• keputusan ujian tersebut berkemungkinan adalah

salah.
• Sekiranya ujian RPR reaktif, ujian pengesahan T.

pallidum particle agglutination (TP-PA) akan
dilakukan.

Sekiranya ujian pengesahan positif sifilis, ibu akan dirujuk
kepada pegawai perubatan / pakar perubatan untuk
rawatan segera.

Adakah pesakit sifilis boleh dirawat?

Contents 01 Jangkitan sifilis boleh disembuhkan.

Contents 02 Ibu mengandung yang disahkan positif
Contents 03 sifilis hendaklah diberi rawatan yang
Contents 04 lengkap mengikut tahap jangkitan.

Rawatan pilihan utama adalah
Benzathine Penicillin G kerana ia amat
berkesan untuk rawatan sifilis ibu dan
mencegah transmisi jangkitan sifilis dari
ibu-ke-anak.

Rawatan penyakit sifilis adalah murah
dan selamat untuk ibu dan bayi di dalam
kandungan.

Bagaimanakah untuk melindungi bayi di dalam
kandungan daripada jangkitan HIV/Sifilis?

Ambillah rawatan awal dan patuh pada rawatan dan nasihat yang
diberikan oleh doktor

Pasangan hendaklah turut disaring dan mendapatkan rawatan bagi
mengelakkan jangkitan semula.

Elakkan hubungan kelamin sehingga rawatan ibu dan pasangan
lengkap.

Selepas kelahiran, bayi akan diperiksa dan disaring untuk jangkitan
HIV/sifilis.

Rawatan akan diberikan kepada bayi sekiranya diperlukan.

Lawatan susulan kkepada bayi akan diberikan sehingga berumur 2 tahun

Bagaimana kaedah perancangan keluarga untuk
mendapatkan zuriat bagi pesakit HIV/Sifilis?

a) Ibu hendaklah mendapatkan perkhidmatan
penjagaan sebelum mengandung
(pre-conception care).

a) Ibu dan pasangan dinasihatkan mengenai kaedah
merancang keluarga yang berkesan dan amalan seks
selamat dengan penggunaan kondom untuk
menghalang penularan HIV/Sifilis.

b) Pemandulan (bilateral tubal ligation – BTL) hanya
dipertimbangkan untuk ibu HIV positif yang

mempunyai indikasi perubatan. Pemandulan hanya
boleh dilakukan dengan persetujuan ibu dan suami.

Bagaimana jangkitan HIV dan Sifilis
boleh dicegah ?

Mengelakkan diri dari hubungan seks
bertukar pasangan.

Dapatkan rawatan HIV/Sifilis
dengan betul dan lengkap

Gunakan kondom walaupun
ia bukanlah 100% berkesan
dalam pencegahan jangkitan
HIV/Sifilis tetapi ianya
mampu mengurangkan risiko
jangkitan.

Kerahsiaan

Adalah amat mustahak setiap yang
terlibat dalam jagaan kehamilan anda

tahu status anda.
Ini bagi membolehkan mereka
memastikan anda dan bayi menerima
jagaan dan rawatan yang selamat dan

berkesan.

Namun,kakitangan kesihatan yang merawat
ibu yang dijangkit HIV/sifilis perlu mengetahui

status jangkitan seseorang ibu untuk
memastikan ibu dan bayinya mendapat
jagaan dan rawatan yang sewajarnya.

TERIMA
KASIH

UNIT HIV/STI/HEPATITIS C
BAHAGIAN KESIHATAN AWAM
JABATAN KESIHATAN NEGERI JOHOR