กฎหมายภายใต้
พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย
และสภาพแวดล้อมในการท างาน
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน พ.ศ. 2554
้
้
สาระสาคัญ ประกอบดวย 8 หมวด จ านวนทังหมด 74 มาตรา
่
ู
ี
หมวด ๑ บททั่วไป ก ำหนดหน้ำท นำยจ้ำง/ลกจ้ำงเพือให้เกิดควำมปลอดภัยฯ
่
แก่ลกจ้ำง และ สถำนประกอบกิจกำร
ู
ิ
หมวด ๒ กำรบรหำร กำรจัดกำรและกำรด ำเนนกำรด้ำนควำมปลอดภัยฯ
ิ
หมวด ๓ คณะกรรมกำรควำมปลอดภัยฯ
ู
ุ
หมวด ๔ กำรควบคม ก ำกับ ดแล
หมวด ๕ พนักงำนตรวจควำมปลอดภัย
ุ
หมวด ๖ กองทนควำมปลอดภัยฯ
หมวด ๗ สถำบันส่งเสรมควำมปลอดภัยฯ
ิ
หมวด ๘ บทก ำหนดโทษ
่
่
ประกาศในราชกิจประกาศใน ราชกิจจานุเบกษา ตังแตวันที 17 มกราคม 2565
้
หมวด 1 บททั่วไป หน้าที่ของนายจ้าง
สาระสาคัญ
มาตรา ๖ ให้นายจ้างมีหน้าที่จัดและดูแลสถานประกอบกิจการและลูกจ้างให้มีสภาพการท างาน และ
สภาพแวดล้อมในการท างานที่ปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุนการปฏิบัติงานของ ลูกจ้าง
มิให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัย ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ให้ความร่วมมือกับ
นายจ้างในการด าเนินการและส่งเสริมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน
เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ
มาตรา ๗ ในกรณีที่พระราชบัญญัตินี้ก าหนดให้นายจ้างต้องด าเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดที่ต้อง
เสียค่าใช้จ่าย ให้นายจ้างเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายเพื่อการนั้น
กฎหมายก าหนดให้ นายจ้าง ต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย
อาทิ :: การจัดอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล, การอบรมด้านความปลอดภัยเกี่ยวกับการท างาน
จะมาหักเงินค่าอุปกรณ์หรือค่าอบรม จากเงินค่าจ้างลูกจ้าง มิได้ !!!
ิ
หมวด ๒ กำรบรหำร กำรจัดกำร และกำรด ำเนนกำร ด้ำนควำมปลอดภัย อำชวอนำมัย
ิ
ี
และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำน
สาระสาคัญ
มาตรา ๘ ให้นำยจ้ำงบรหำร จัดกำร และด ำเนนกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชวอนำมัย และ
ิ
ิ
ี
้
็
สภำพแวดล้อมในกำรท ำงำน ใหเปนไปตามมาตรฐานที่ก าหนดในกฎกระทรวง
ื
ึ
่
กำรก ำหนดมำตรฐำนตำมวรรคหนง ให้นำยจ้ำงจัดท ำเอกสำรหรอรำยงำนใด
ี
ั
ื
ิ
โดยมกำรตรวจสอบหรอรบรอง โดยบุคคล (ตามมาตรา 9) หรอนติบุคคล (ตามมาตรา 11)
ื
่
ตำมทก ำหนดในกฎกระทรวง
ี
ิ
่
ี
ิ
ื
บทก าหนดโทษ มาตรา ๕๓ นำยจ้ำงผู้ใดฝำฝนหรอไม่ปฏบัตตำมมำตรฐำนทก ำหนดในกฎกระทรวง
่
ื
ทออกตำม มำตรำ ๘ ต้องระวำงโทษจ าคุกไมเกินหนงป หรอ ปรบไมเกินสแสนบาท หรอ ทังจ าทังปรบ
ี่
้
่
ื
ั
้
ี
ื
ี่
ึ
่
ั
่
กฎกระทรวงฯ ที่ออกภายใต้กฎหมายความปลอดภัยฯ
ุ
ั
ปจจบันมทั้งส้น 15 กฎกระทรวงฯ
ิ
ี
พ.ศ. 2555, 2561 พ.ศ. 2556 พ.ศ. 2558 พ.ศ. 2559 พ.ศ. 2562
พ.ศ. 2563 พ.ศ. 2563 พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2564
พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2564 พ.ศ. 2565 พ.ศ. 2565
ที่ ชื่อกฎกระทรวง วันที่ประกาศ วันที่บังคับใช้
1 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัยฯ ๙ มกรำคม ๒๕๕๖ ๙ มกราคม ๒๕๕๖
เกี่ยวกับกำรป้องกันและระงับอัคคีภัย พ.ศ. ๒๕๕๕
กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๒๙ สิงหำคม ๒๕๖๑ ๒๙ สิงหาคม ๒๕๖๑
และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับกำรป้องกันและระงับอัคคีภัย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. ๒๕๖๑
2 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๒๙ พฤศจิกำยน ๒๕๕๖ ๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๖
อำชีวอนำมัยและสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับสำรเคมีอันตรำย พ.ศ. ๒๕๕๖
3 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๖ กุมภำพันธ์ ๒๕๕๘ 7 เมษายน 2558
อำชีวอนำมัยและสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับไฟฟ้ำ พ.ศ. ๒๕๕๘
4 กฎกระทรวงก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๑๗ ตุลำคม ๒๕๕๙ ๑๗ ตุลาคม ๒๕๕๙
อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับควำมร้อน แสงสว่ำง และเสียง พ.ศ. ๒๕๕๙
5 กฎกระทรวงก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๑๕ กุมภำพันธ์ ๒๕๖๒ ๑๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒
อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับที่อับอำกำศ พ.ศ. ๒๕๖๒
6 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนในกำรบริหำร จัดกำร และด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัย ๑๙ มิถุนำยน ๒๕๖๓ ๑๙ มิถุนายน ๒๕๖๓
อำชีวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนเกี่ยวกับงำนประดำน ำ พ.ศ. ๒๕๖๓
ที่ กฎกระทรวง วันที่ประกาศ วันที่บังคับใช้
7 กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง ๕ ตุลาคม ๒๕๖๓ ๕ ตุลาคม ๒๕๖๓
พ.ศ. ๒๕๖๓
8 กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการด้านความปลอดภัย ๑ มีนาคม ๒๕๖๔ ๓๐ พฤษภาคม 2564
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับนั่งร้านและค้ ายัน พ.ศ. ๒๕๖๔
9 กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการ ด้านความปลอดภัย ๒ มีนาคม ๒๕๖๔ ๓๑ พฤษภาคม 2564
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับงานก่อสร้าง พ.ศ. ๒๕๖๔
10 กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการด้านความปลอดภัย ๒ มีนาคม ๒๕๖๔ ๓๑ พฤษภาคม 2564
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน ในสถานที่ที่มีอันตรายจากการตกจากที่สูง
และที่ลาดชันจากวัสดุกระเด็น ตกหล่น และพังทลาย และจากการตกลงไปในภาชนะเก็บ
หรือรองรับวัสดุ พ.ศ. ๒๕๖๔
11 กฎกระทรวงการขึ้นทะเบียนและการอนุญาตให้บริการเพื่อส่งเสริมความปลอดภัย ๓๐ มีนาคม ๒๕๖๔ ๒๕ กันยายน ๒๕๖๔
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน พ.ศ. ๒๕๖๔
12 กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการด้านความปลอดภัย ๖ สิงหาคม ๒๕๖๔ ๔ พฤศจิกายน 2564
อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับเครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน้ า
พ.ศ. ๒๕๖๔
ที่ ชอกฎกระทรวง วันที่ประกาศ วันที่บังคับใช ้
ื่
13 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนกำรท ำงำนเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. ๒๕๖๔ ๓ ธันวำคม ๒๕๖๔ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๔
14 กฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนเกี่ยวกับระบบกำรจัดกำรด้ำนควำมปลอดภัย พ.ศ. ๒๕๖๕ ๑๑ เมษำยน ๒๕๖๕ 10 มิถุนายน 2565
15 กฎกระทรวงกำรจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บุคลำกร หน่วยงำน ๑๗ มิถุนำยน ๒๕๖๕ 16 สิงหาคม 2565
หรือคณะบุคคล เพื่อด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัยในสถำนประกอบกิจกำร พ.ศ. ๒๕๖๕
ล าดับ 1 – 14 ออกตามมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัยฯ
ล าดับ 15 ออกตามมาตรา 13 แห่งพระราชบัญญัติ ความปลอดภัยฯ
สรุปตามข้อ 15 สถานประกอบกิจการต้องรีบขึ้นทะเบียนเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างาน ภายในวันที่ 15 สิงหาคม 2565
มิเช่นนั้น ลูกจ้างซึ่งอบรมตามหลักสูตรเดิม ปี พ.ศ. 2549 ต้องรออบรมหลักสูตรใหม่เท่านั้น
การแจกคู่มือการปฏิบัติงาน ก่อนเข้าท างาน เปลี่ยนงาน เปลี่ยนสถานที่ท างาน
มาตรา ๑๔ ในกรณีที่นายจ้างให้ลูกจ้างท างานในสภาพการท างานหรือสภาพแวดล้อมใน
การ ท างานที่อาจท าให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัย ให้
นายจ้างแจ้ง ให้ลูกจ้างทราบถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการท างานและแจกคู่มือ
ปฏิบัติงานให้ลูกจ้างทุกคนก่อนที่ ลูกจ้างจะเข้าท างาน เปลี่ยนงาน หรือเปลี่ยนสถานที่ท างาน
การอบรมความปลอดภัยฯ ให้กับลูกจ้าง
มาตรา ๑ ๖ ให้นายจ้างจัดให้ผู้บริหาร หัวหน้างาน และลูกจ้างทุกคนได้รับการ
ฝึกอบรม ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน เพื่อให้
บริหารจัดการ และด าเนินการ ด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมใน
การท างานได้อย่างปลอดภัย
มาตรา ๒๒
ุ
ุ
์
มาตรา ๒๒ ใหนายจางจัดและดูแลให้ลกจ้ำงสวมใส่อปกรณค้มครองควำมปลอดภัยส่วนบคคล
ู
ุ
้
้
่
ี
ิ
ี
่
ี
ทได้มำตรฐำนตำมทอธบดประกำศก ำหนด
ุ
ั
์
ุ
ลูกจางมีหนาทีสวมใสอปกรณค้มครองควำมปลอดภัยส่วนบคคลและดแลรกษำอปกรณ
ู
ุ
ุ
์
่
้
่
้
ตำมวรรคหนงให้สำมำรถใช้งำนได้ตำมสภำพและลักษณะของงำนตลอดระยะเวลำท ำงำน
่
ึ
ในกรณีทีลูกจางไมสวมใสอปกรณดังกล่ำว ใหนายจางสงใหลูกจางหยุดการท างานนนจนกว่ำ
์
ุ
้
้
้
้
ั
้
ั
่
่
่
่
้
ู
์
ุ
ลกจ้ำงจะสวมใส่อปกรณดังกล่ำว
ื
นายจาง มหน้ำทต้องจัดหำ PPE และ ลูกจาง มหน้ำทต้องให้ควำมร่วมมอด้วย
ี
ี่
ี่
ี
้
้
ึ
่
ิ
ิ
้
บทก าหนดโทษ มาตรา ๖๒ ผู้ใดไม่ปฏบัตตำมมาตรา ๒๒ วรรคหนง ตองระวางโทษ
ื
ื
จ าคุกไมเกินสามเดอน หรอปรบไมเกินหนงแสนบาท หรอ ทังจ าทังปรบ
่
ั
ึ่
่
้
ั
ื
้
มาตรา ๒๓
ั
มำตรำ ๒๓ ให้ผู้รบเหมำชั้นต้นและผู้รบเหมำช่วงตำมกฎหมำยว่ำด้วยกำรค้มครองแรงงำน
ั
ุ
ี่
มหน้ำทด ำเนนกำรด้ำนควำมปลอดภัย อำชวอนำมัย และสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนของลูกจ้ำง
ี
ิ
ี
ี
เช่นเดยวกับนำยจ้ำง
ั
ึ
ี
ี
็
ั
่
ี
ั
ในกรณทนำยจ้ำงเปนผู้รบเหมำช่วง และมผู้รบเหมำช่วงถัดข้นไป ให้ผู้รบเหมำช่วง
ี
ึ
ั
ู
ถัดข้นไปตลอดสำยจนถงผู้รบเหมำชั้นต้นทมลกจ้ำงท ำงำนในสถำนประกอบกิจกำรเดยวกัน มหน้ำท ี ่
่
ี
ึ
ี
ี
ี
่
ร่วมกันในกำรจัดสถำนทท ำงำนให้มสภำพกำรท ำงำนทปลอดภัย และมสภำพแวดล้อมในกำรท ำงำนท ี่
่
ี
ี
ี
ู
ถกสขลักษณะเพอให้เกิดควำมปลอดภัยแก่ลกจ้ำงทกคน
่
ู
ื
ุ
ุ
ิ
ิ
้
บทก าหนดโทษ มาตรา ๖๒ ผู้ใดไม่ปฏบัตตำมมาตรา ๒๓ ตองระวางโทษจ าคุก
ื
ื
้
ั
ไมเกินสามเดอน หรอปรบไมเกินหนงแสนบาท หรอ ทังจ าทังปรบ
ื
่
ั
้
ึ่
่
โทษอัตรำเช่นเดยวกันกับมำตรำ ๒๒
ี
นิติสัมพันธ์ และการรับผิดชอบในฐานะนายจ้าง
ตัวอย่าง : บริษัท X ว่าจ้างให้บริษัท A มารับเหมางานซ่อมบ ารุงในโรงงาน และ ลูกจ้างผู้รับเหมา C ได้รับอุบัติเหตุจากการท างาน
่
การรบผิดชอบรวมกันในฐานะนายจาง
ั
้
่
ั
้
ั
้
่
ั
้
ั
้
ผูรบเหมาชนตน ผูรบเหมาชวง ผูรบเหมาชวง ลูกจาง
้
้
ิ
บรษัท X ซงเปนนายจาง
ึ่
้
็
ิ
ิ
บรษัท A บรษัท B บรษัท C
ิ
ิ
บรษัท C
้
ั
้
การรบผิดชอบในฐานะนายจาง ตาม พรบ.ความปลอดภัย อาชวอนามัย และสภาพแวดลอมในการท างาน
ี
เปรียบเทียบ นิยาม นิติสัมพันธ์ และการรับผิดชอบในฐานะนายจ้าง
ตัวอย่าง : บริษัท X ว่าจ้างให้บริษัท A มารับเหมางานซ่อมบ ารุง ปรับปรุงพื้นที่ในโรงงาน และลูกจ้างได้รับอุบัติเหตุจากการท างาน
การรับผิดชอบในฐานะนายจ้าง ตาม พรบ.คุ้มครองแรงงาน
ผู้รับเหมาชั้นต้น ผู้รับเหมาช่วง ผู้รับเหมาช่วง ลูกจ้าง
บริษัท X ซึ่งเป็นนายจ้าง
บริษัท A บริษัท B บริษัท C บริษัท C
การรับผิดชอบในฐานะนายจ้าง ตาม พรบ.ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน
มาตรา 34
สรุปตาม มาตรา ๓๔
กรณี การแจ้ง โดยวิธี หมายเหตุ
ุ
(1) ลูกจ้างเสียชีวิตจากอุบัติเหต 1) โดยทันทีภายใน 24 ชั่วโมง -ทางโทรศัพท์ดีที่สุด กรณีไม่มั่นใจว่าลูกจ้าง
ในการท างาน หรือ Fax เสียชีวิตจากอุบัติเหตุใน
(อย่าลืมถามชื่อ จหท.) การท างานหรือไม่ ให้ส่ง
2) และส่งแบบ สปร.5 พร้อมสรุปรายละเอียด ให้ สสค.จังหวัด -ส่งเป็นเอกสาร หรือ ก่อนและชี้แจงภายหลัง
ทราบ ภายใน 7 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเสียชีวิต ทาง E-mail ก็ได้
(2) เกิดอุบัติภัยร้ายแรงในสถาน 1) โดยทันทีภายใน 24 ชั่วโมง -ทางโทรศัพท์ดีที่สุด ถึงแม้ไม่มีลูกจ้างได้รับ
ประกอบกิจการ อาทิ ไฟไหม้ หรือ Fax อุบัติเหตุจากอุบัติภัย
สารเคมีระเบิด ถังเคมีรั่ว หม้อน้ า 2) และส่งแบบ สปร.5 พร้อมสรุปรายละเอียด ให้ สสค.จังหวัด -ส่งเป็นเอกสาร หรือ ร้ายแรง กฎหมายบังคับ
ระเบิด ฯลฯ ทราบ ภายใน 7 วันนับแต่วันที่เกิดอุบัติภัย ทาง E-mail ก็ได้ ว่าก็ต้องแจ้ง
(3) กรณีลูกจ้างประสบอันตราย 1) เมื่อแจ้งการประสบอันตรายหรือเจ็บป่วยต่อ ส านักงาน ส่งเป็นเอกสารที่ ส่งเป็นส าเนาภายใน 7 วัน
จากการท างาน หรือเจ็บป่วย ประกันสังคมแล้ว ให้ส่งส าเนา ส านักงาน หรือทาง
ว่าด้วยกองทุนเงินทดแทน (แบบ กท.16 และ แบบ กท.44) ต่อ สคค.จังหวัด ภายใน 7 วัน E-mail ก็ได้
บทก าหนดโทษ มาตรา ๕๗ นายจ้างผู้ใดไม่ปฏิบัติตามมาตรา 3๔ ต้องระวางโทษ ปรับไม่เกินห้าหมื่นบาท
ข้อสังเกต กรณีไม่แจ้ง เจ้าหน้าที่จะไม่ออกค าสั่งตามมาตรา 36 แต่จะด าเนินคดีเลย เพราะถือว่าความผิดส าเร็จแล้ว
ั
ั
ที่มา : ขอมูลจากกองทุนเงินทดแทน สานกงานประกันสงคม
้
ข้อมูลระหว่างเดือนตุลาคม 2564 – เดือนกันยายน 2565
399
จ ำนวนเรื่อง 274 247 205 198
116
81 77 72 69
1) การผลิตผลิตภัณฑ์ที่ท าจากโลหะ 2) การผลิตยานยนต์ รถพ่วงและรถกึ่งพ่วง 3) การผลิตผลิตภัณฑ์ยางและพลาสติก 4) การผลิตโลหะขั้นมูลฐาน
5) การก่อสร้างอาคาร 6) การผลิตเครื่องจักรและเครื่องมือ 7) การผลิตผลิตภัณฑ์คอมพิวเตอร์ อิเล็กทรอนิกส์ 8) การผลิตอุปกรณ์ไฟฟ้า
9) การซ่อมและการติดตั้งเครื่องจักรและอุปกรณ์ 10) การผลิตไม้และผลิตภัณฑ์จากไม้และไม้ก๊อก (ยกเว้นเฟอร์นิเจอร์)
สาเหตุที่ประสบอันตราย
1% อันตรายจากการยกหรือเคลื่อนย้ายของหนัก
1% อันตรายจากท่านทางการท างาน 1% โรคเนื่องจากการท างาน 1% ไฟฟ้าช๊อต
1% อุบัติเหตุจากยานพาหนะ
1% สัมผัสสิ่งมีพิษ สารเคมี
1% วัตถุหรือสิ่งของระเบิด
2% ผลจากความร้อน/สัมผัส
4% หกล้ม ลื่นล้ม
19% วัตถุหรือสิ่งของพังทลาย/หล่นทับ
5% ตกจากที่สูง
15% วัตถุหรือสิ่งของหนีบ/ดึง 18% วัตถุหรือสิ่งของพังทลาย/หล่นทับ
15% วัตถุหรือสิ่งของกระแทก/ชน
16%วัตถุหรือสิ่งของหรือสารเคมีกระเด็นเข้าตา
ั
ั
ที่มา : ขอมูลจากกองทุนเงินทดแทน สานกงานประกันสงคม
้
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย
ี
ุ
ี่
มาตรา ๑๓ ให้นำยจ้ำงจัดให้มเจ้ำหน้ำทควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บคลำกร
่
ุ
ื
หน่วยงำน หรอคณะบคคลเพอด ำเนนกำรด้ำนควำมปลอดภัยในสถำนประกอบกิจกำร
ิ
ื
ี
่
ื
ตำมหลักเกณฑ์ วิธกำร และเงอนไขทก ำหนดในกฎกระทรวง เจ้ำหน้ำทควำมปลอดภัย
่
ี
่
ี
ึ
ึ
ในกำรท ำงำนและบคลำกรตำมวรรคหนงจะต้องข้นทะเบยนต่อ กรมสวัสดกำรและ
่
ุ
ิ
ี
ุ
ค้มครองแรงงำน
เปนกฎกระทรวงเดยว ทออกภำยใต้ มำตรำ 13
ี่
ี
็
พ.ศ. 2565
ิ
ิ
่
บทก าหนดโทษ มำตรำ ๕๖ นำยจ้ำงผู้ใดไม่ปฏบัตตำมมำตรำ ๑๓ ต้องระวำงโทษ จ าคุกไมเกินหกเดอน
ื
ื
่
ั
้
ั
้
ื
หรอ ปรบไมเกินสองแสนบาท หรอ ทังจ าทังปรบ
กฎกระทรวง กำรจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บุคลำกร หน่วยงำน หรือคณะบุคคลเพื่อด ำเนินกำร
ด้ำนควำมปลอดภัย ในสถำนประกอบกิจกำร พ.ศ. 2565
ประกาศในราชกิจจานุเบกษา ๑๗ มิถุนำยน ๒๕๖๕ บังคับใช้ 16 สิงหาคม 2565
แบ่งเป็น 3 บัญชี
พระราชบัญญัติปิโตรเลียม พ.ศ. 2514
และที่แก้ไขเพิ่มเติม
“กิจการปิโตรเลียม” หมายความว่า
การส ารวจ ผลิต เก็บรักษา ขนส่ง ขาย
หรือจ าหน่ายปิโตรเลียม
กฎกระทรวงปี พ.ศ. 2549 (1) กำรท ำเหมืองแร่ เหมืองหิน กิจกำรปิโตรเลียมหรือปิโตรเคมี
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างาน
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างานโดยต าแหน่ง มี 2 ระดับ ดังต่อไปนี้
(๑) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างาน ระดับหัวหน้างาน กฎหมายใหม่บังคับ ลูกจ้างซึ่งท างานในหน้าที่
(๒) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างาน ระดับบริหาร ซึ่งมีลักษณะท าหน้าที่เป็นหัวหน้างาน
ต้องอบรมทุกคน
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างานโดยหน้าที่เฉพาะ มี 3 ระดับ ดังต่อไป
(๑) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างานระดับเทคนิค
(๒) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างานระดับเทคนิคขั้นสูง
(๓) เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างานระดับวิชาชีพ
การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการท างาน
การแต่งตั้งเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับต่างๆ กรณีมีคุณสมบัติครบ
จป. หัวหน้างาน และ จป. บริหาร แต่งตั้งภายใน 120 วัน นับแต่วันที่มีจ ำนวนลูกจ้ำงครบ (เดิม 180 วัน)
ถ้ำไม่มี ต้องส่งลูกจ้ำงไปอบรม ตำมข้อ 8 (1) หรือ 11 (1) และแต่งตั งภำยใน 120 วัน นับแต่วันที่แต่งตั ง
จป. วิชาชีพ, จป. เทคนิคขั้นสูง, จป.เทคนิค แต่งตั้งภายใน 180 วัน นับแต่วันที่มีจ ำนวนลูกจ้ำงครบ (เหมือนเดิม)
กรณีพ้นจำกต ำแหน่ง ต้องจัดทดแทนภำยใน 90 วัน
กฎกระทรวง กำรจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บุคลำกร หน่วยงำน หรือคณะบุคคลเพื่อด ำเนินกำร
ด้ำนควำมปลอดภัย ในสถำนประกอบกิจกำร พ.ศ. 2565
หน้าที่
มีหน้าที่
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยฯ
เดิม กฎกระทรวง ปี 49 ใหม่ กฎกระทรวง ปี 65
หน้ำที่ จป. วิชำชีพ 12 ข้อ 13 ข้อ
หน้ำที่ จป. เทคนิคขั นสูง 9 ข้อ 9 ข้อ
หน้ำที่ จป. เทคนิค 6 ข้อ 6 ข้อ
หน้ำที่ จป. บริหำร 4 ข้อ 4 ข้อ
หน้ำที่ จป. หัวหน้ำงำน 9 ข้อ 10 ข้อ
กฎกระทรวง กำรจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บุคลำกร หน่วยงำน หรือคณะบุคคลเพื่อด ำเนินกำร
ด้ำนควำมปลอดภัย ในสถำนประกอบกิจกำร พ.ศ. 2565
บทบาทหน้าที่
มีหน้าที่
เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยฯ
เดิม กฎกระทรวง ปี 49 ใหม่ กฎกระทรวง ปี 65
หน้าที่ จป. วิชาชีพ ท ำงำนเต็มเวลำ ท ำงำนเต็มเวลำ
หน้าที่ จป. เทคนิคขั้นสูง ท ำงำนเต็มเวลำ ท ำงำนเต็มเวลำ
สำมำรถท ำงำนประจ ำ และ
ท ำงำน เป็น จป.เทคนิค ท ำงำนเป็น จป. เทคนิค
หน้าที่ จป. เทคนิค ไม่น้อยกว่ำวันละ 1 ชั่วโมง เต็มเวลำ
หน้าที่ จป. บริหาร 4 ข้อ 4 ข้อ
หน้าที่ จป. หัวหน้างาน ท ำงำนเต็มเวลำ ท ำงำนเต็มเวลำ
กฎกระทรวง กำรจัดให้มีเจ้ำหน้ำที่ควำมปลอดภัยในกำรท ำงำน บุคลำกร หน่วยงำน หรือคณะบุคคลเพื่อ
ด ำเนินกำรด้ำนควำมปลอดภัยในสถำนประกอบกิจกำร พ.ศ. 2565
หน้ำที่เพิ่มเติมจำกกฎกระทรวง
หน้าที่ เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยระดับวิชาชีพ ปี พ.ศ. 2549
2 ประโยค
***ลองไปศึกษา พระราชบัญญัติควบคุมโรคจากการประกอบอาชีพและโรคจากสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2562
โรคจากการประกอบอาชีพ โรคจากสิ่งแวดล้อม
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อหรืออาการส าคัญของโรคจากการประกอบ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ชื่อหรืออาการส าคัญของโรคจากสิ่งแวดล้อม
อาชีพ พ.ศ. ๒๕๖๓ พ.ศ. ๒๕๖๓
1. โรคจากตะกั่วหรือสารประกอบของตะกั่ว 1. โรคจากตะกั่วหรือสารประกอบของตะกั่ว
2. โรคจากฝุ่นซิลิกา 2. โรคหรืออาการที่เกิดจากการสัมผัสฝุ่นละอองขนาด
ไม่เกิน ๒.๕ ไมครอน
3. โรคจากภาวะอับอากาศ
4. โรคจากแอสเบสตอส (ใยหิน) หรือโรคมะเร็งที่เกิดจากแอสเบสตอส (ใยหิน)
5. โรคหรืออาการส าคัญของพิษจากสารก าจัดศัตรูพืช
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
สาระส าคัญ
ตำมกฎกระทรวง ก ำหนดมำตรฐำนกำรตรวจสุขภำพลูกจ้ำงซึ่งท ำงำน
เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
่
่
ึ
งานเกี่ยวกับปจจัยเสยง หมำยควำมว่ำ ลกจ้ำงซงท ำงำนเกียวกับ
ู
ั
ี่
1 สารเคมีอันตราย ตามที่อธบดีประกาศก าหนด จ านวน 6 กลุม ไดแก
้
่
่
ิ
สอดคล้องกับ ประกาศกรมสวัสดิฯ เรื่องก าหนดงานที่ลูกจ้างท างานเกี่ยวกับสารเคมีอันตรายที่นายจ้างต้องจัดให้มีการตรวจสุขภาพ
ของลูกจ้าง พ.ศ. 2564
ี
1 สารเคมีอันตรายในกลุมสารท าละลายอินทรย เช่น กล่มเบนซน คลอโรฟอรม คโตน แนพธำ เบนซน
ี
ี
์
ุ
่
ี
์
ี
ี
ี
ี
ิ
ู
2 สารเคมีในกลุมกาซ เช่น คลอรน ฟลออรน เอทลน แอมโมเนย ไฮโดรเจนซัลไฟล์ ไฮโรเจนไซยำไนด์
๊
่
ี
ิ
ุ
ื
ี
ี
3 สารเคมีในกลุมฝุ ่ นหรอฟูม หรอผงโลหะ เช่น แคดเมยม โครเมยม โคบอลต์ เงน ดบก ตะกั่ว ทองแดง
่
ื
ี
ี
ี
ซลเนยม นกเกิล ปรอท สังกะส สำรหน เหล็ก
ี
ู
ิ
ิ
4 สารเคมีในกลุมกรด ได้แก่ กรดซัลฟูรค กรดแร่ กรดไนตรค
ิ
่
่
์
5 สารเคมีอันตรายในกลุมสารก าจัดศตรูพช เช่น กล่มออรกำโนฟอสเฟต กล่มคำรบำเมท
ุ
ั
์
ุ
ื
ิ
ิ
6 สารในกลุมอน ได้แก่ คำรบอนซัลไฟด์ ซลก้ำ ถ่ำนหน น ้ำมันแร่ น ้ำมันดน น ้ำมันถ่ำนหน ฟอสฟอรส ใย
ิ
ิ
์
ิ
ั
่
ื
่
แก้ว ใยหน แอสเบนตอส
ิ
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
2. จุลชีวันเป็นพิษที่อาจเป็นเชื้อไวรัส แบคทีเรีย รา หรือสารชีวภาพอื่น
3. กัมมันตภาพรังสี (สอดคล้องกับ กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานการท างานเกี่ยวกับรังสี พ.ศ. ๒๕๖๔)
4. ความร้อน ความเย็น ความสั่นสะเทือน ความกดดันบรรยากาศ แสง หรือเสียง
(สอดคล้องกับ กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการด้านความปลอดภัย อา
ชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. 2559)
เช่น กฎหมายก าหนดสูงสุด ของเสียกระทบ กระแทก ต้องต่ ากว่า 140 ต้องต่ ากว่า 140 dC
การรับสัมผัสเสียงดังคงที่ต่อเนื่อง ต้องต่ ากว่า 115 dA
ค่าเสียงเฉลี่ยตลอดระยะเวลาการท างานในแต่ละวัน TWA ถ้า 8 ชั่วโมง ต่อ 85 dA
5 สภาพแวดล้อมอื่นที่อาจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพของลูกจ้าง เช่นฝุ่นฝ้าย ฝุ่นไม้ ไอควันจากการเผาไหม้
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
ประเด็น สาระส าคัญ หมายเหตุ
หลักเกณฑ์ในการตรวจสุขภาพ - การตรวจสุขภาพครั้งแรก - เสร็จสิ้นภายใน 30 วัน นับแต่รับลูกจ้างเข้าท างาน
ตามปัจจัยเสี่ยง - การตรวจสุขภาพประจ าปี - อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง
- การตรวจเมื่อเปลี่ยนงาน
- การตรวจเฝ้าระวังตามความจ าเป็น - เมื่อลูกจ้างมีอาการผิดปกติ
กรณีที่ลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับ ต้องขอความเห็นจากแพทย์ ก่อนกลับมาท างาน
ปัจจัยเสี่ยงหยุดงานตั้งแต่ 3 วัน
ท างานติดต่อกันขึ้นไป
การแจ้งแจ้งผลตรวจสุขภาพให้ - กรณีผลปกติ ภายใน 7 วัน นับตั้งแต่วันที่ทราบผลตรวจ
ลูกจ้างทราบ - กรณีผิดปกติ ภายใน 3 วัน นับตั้งแต่วันที่ทราบผลตรวจ
กรณีผลตรวจสุขภาพซึ่งท างาน - นายจ้างจัดให้ลูกจ้างได้รับการ
เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยงผิดปกติ หรือ รักษาพยาบาลทันทีและให้ตรวจสอบหา
เจ็บป่วยจากการท างาน สาเหต ุ
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
ประเด็น สาระส าคัญ หมายเหตุ
การส่งผลตรวจสุขภาพ กรณีพบลูกจ้างผิดปกติ แจ้งตามแบบแจ้ง จผส. 1
กรณีลูกจ้างมีหลักฐานทางการแพทย์ นายจ้างเปลี่ยนงานให้ และเก็บผลตรวจทางการแพทย์ลูกจ้างไว้
จากสถานพยาบาลของราชการ ว่า เพื่อติดตามอาการ
ท างานหน้าที่เดิมไม่ได้
การด าเนินการ การให้การรักษา - การส่งตัวลูกจ้างเข้ารับการตรวจสุขภาพ
ซ้ า การส่งลูกจ้างรับการรักษาพยาบาล
การแก้ไขสภาพแวดล้อม - การบ ารุงรักษาเครื่องจักร การปรับปรุง
แก้ไขเครื่องจักร การหยุดใช้เครื่องจักร
การเปลี่ยนเครื่องจักร
การป้องกันที่ลูกจ้าง - จัดอุปกรณ์ PPE การเปลี่ยนงาน การลด
ระยะเวลาการท างาน
กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
ประเด็น สาระส าคัญ หมายเหตุ
เมื่อสิ นสุดกำรจ้ำง นำยจ้ำงต้องมอบสมุดสุขภำพ
ประจ ำตัวให้แก่ลูกจ้ำงซึ่งท ำงำน
เกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง
แพทย์ซึ่งได้รับวุฒิบัตรหรือหนังสืออนุมัติสาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงอาชีวเวชศาสตร์ หรือผ่าน
การอบรมด้านอาชีวเวชศาสตร์ ตามหลักสูตรที่กระทรวงสาธารณสุขรับรอง ภายในสามปี นับแต่
วันที่กฎกระทรวงนี้ใช้บังคับ ให้ถือว่าแพทย์แผนปัจจุบันชั้นหนึ่งซึ่งผ่านการอบรมด้านอาชีวเวช
ศาสตร์ ที่กระทรวงสาธารสุขรับรอง ให้เป็นแพทย์ที่สามารถตรวจสุขภาพของลูกจ้าง
ภาพรวม ของกฎกระทรวงฯ ในการท างานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง พ.ศ. ๒๕๕๙
การตรวจวัดและวิเคราะห์ แหล่งต้นก าเนิด
สภาวะการท างาน
ด าเนินการปรับปรุง ทางด้านวิศวกรรม
หรือแก้ไขสภาวะการท างาน
ความร้อน การบริหารจัดการ
เกินค่า
แสงสว่าง
มาตรฐาน รายงานผล สวมใส่อุปกรณ์คุ้มครอง
เสียง รสส 1 : ความร้อน ความปลอดภัยส่วนบุคคล
รสส 2 : แสงสว่าง (ตลอดระยะเวลำท ำงำน)
รสส 3 : เสียง
ตรวจสุขภาพลูกจางในสภาวะ
้
แวดลอมที่อาจไดรบอันตราย กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานการตรวจสุขภาพลูกจ้างซึ่งท างานเกี่ยวกับปัจจัยเสี่ยง พ.ศ. ๒๕๖๓
้
ั
้
ิ
กฎกระทรวงก าหนดมาตรฐานในการบรหาร จัดการ และด าเนนการ ดานความปลอดภัย อาชวอนามัย
ิ
ี
้
และสภาพแวดลอมในการท างานเกี่ยวกับความรอน แสงสวาง และเสยง พ.ศ. ๒๕๕9
้
้
ี
่
้
ั
้
ิ
การด าเนนการของเจาหนาที่ (พนกงานตรวจความปลอดภัย)
้
์
่
้
กรณี นายจางไมด าเนนการจัดใหมีการตรวจวัดและวิเคราะหสภาวะการท างานเกี่ยวกับระดับความรอน แสงสวาง และ
่
้
ิ
่
เสยงภายในสถานประกอบกิจการ หรอ กรณีผลการตรวจวัด ตามแบบ รสส 1, รสส 2 และ รสส 3 มีคาเกินมาตรฐาน
ื
ี
ึ่
และนายจางมิไดด าเนนการอยางใดอยางหนง
ิ
้
้
่
่
ออกค าสั่ง ไม่ปฏิบัติ/
ตาม ติดตามผล ด าเนินคดี
มาตรา 36 หรือฝ่าฝืน
ุ
์
อุปกรณคุมครองความปลอดภัยส่วนบคคล
้
้
โดย สวัสดิกำรและคุมครองแรงงำนจังหวัดระยอง
้
่
อุปกรณปองกันอันตรายสวนบุคคล
์
ื
หรอ Personal Protective Equipment = PPE
ี่
ิ
ั
่
ื
้
ิ
์
ุ
หมายถึง อปกรณส ำหรบผู้ปฏบัตงำนสวมใส่ขณะท ำงำน เพอปองกันอันตรำย ทอำจ
ื
่
ิ
เกิดข้นอันเนองมำจำกสภำพ และส่งแวดล้อมกำรท ำงำน
ึ
ควบคุมทีสงแวดลอมการท างาน กรณีที่ไมสามารถด าเนนการได ตองนาวิธการใช ้
่
ิ
้
่
้
ิ
่
ี
้
่
์
้
่
ื
้
หรอจัดการทางดานวิศวกรรมกอน อุปกรณปองกันอันตราย สวนบุคคลมาแทน
์
้
ประเภทอปกรณปองกันอันตรำยส่วนบคคล
ุ
ุ
้
้
ี
้
์
์
1. อุปกรณปองกันศรษะ 2. อุปกรณปองกันใบหนาและดวงตา
(Eye and face protection devices)
(Head Protection Devices)
์
2. อุปกรณปองกันหู 4. อุปกรณปองกันการหายใจ
้
์
้
(Ear protection devices) (Respiratory protection devices)
ื
์
้
้
5. อุปกรณปองกันล าตัว 6. อุปกรณปองกันมอ
์
(Body protection devices) (Hand protection devices)
่
์
้
์
7. อุปกรณปองกันเทา 7. อุปกรณปองกันการตกจากทีสูง
้
้
(Foot protection devices) (Fall protection devices)
ิ
้
้
ิ
หมวกนรภัยแบบปกรอบ หมวกนรภัยชนดมีกระบังดานหนา
ิ
ี
ิ
่
แวนตานรภัย (Protective spectacles) แวนครอบตา (Goggles) กระบังปองกันใบหนา (Face shield)
่
้
้
้
หนากากเชอม (Welding Helmets) ครอบปองกันใบหนา
ื่
้
้
๊
ปลักอุดหู (Ear plug) ทีครอบหู (Earmuffs) ปลักอุดหูชนดกึงสอดพรอมสายคลองคอ
่
่
้
ิ
๊
้
(Semi-insert Earplugs)
้
่
่
้
ื
ประกาศกรมสวัสดิการและคุมครองแรงงาน เรอง ก าหนดมาตรฐานคุมครองความปลอดภัยสวนบุคคล พ.ศ. 2554
์
1. มาตรฐานผลิตภัณฑ อุตสาหกรรม (มอก./TIS)
2. มาตรฐานขององคการมาตรฐานสากล (ISO) ปจจุบันมีจ านวนทังสน 9 มาตรฐาน
์
้
ิ
้
ั
3. มาตรฐานสหภาพยุโรป (European Standards : EN)
ี
4. มาตรฐานประเทศออสเตรเลีย และประเทศนวซแลนด (AS/NZS)
ิ
์
่
ิ
ั
5. มาตรฐานสถาบันมาตรฐานแหงชาติประเทศสหรฐอเมรกา (ANSI)
่
6. มาตรฐานอุตสาหกรรมประเทศญีปุ ่ น (JIS)
7. มาตรฐานสถาบัน ความปลอดภัยและอนามัยในการท างานแหงชาติประเทศสหรฐอเมรกา (NIOSH)
่
ั
ิ
8. มาตรฐานสานกงานบรหารความปลอดภัย และอาชวอนามัยแหงชาติกรมแรงงานสหรฐอเมรกา (OSHA)
ั
ิ
ิ
ี
ั
่
้
ั
9. มาตรฐานสมาคมปองกันอัคคีภัยแหงชาติสหรฐอเมรกา (NFPA)
ิ
่
สัญลักษณ์ 9 มาตรฐาน ที่ประเทศไทยรับรองตามกฎหมาย
์
์
มาตรฐานผลิตภัณฑอุตสาหกรรม มาตรฐานขององคการมาตรฐานสากล (ISO) มาตรฐานสหภาพยุโรป มาตรฐานอุตสาหกรรม มาตรฐานประเทศออสเตรเลีย
่
(มอก./TIS) (European Standards : EN) ประเทศญีปุ ่ น (JIS) และประเทศนวซแลนด (AS/NZS)
ี
ิ
์
มาตรฐานสานกงานบรหารความปลอดภัย มาตรฐานสถาบันมาตรฐานแหงชาติ มาตรฐานสถาบันความปลอดภัยและอนามัย มาตรฐานสมาคมปองกันอัคคีภัย
ิ
ั
่
้
ี
และอาชวอนามัยแหงชาติกรมแรงงาน ประเทศสหรฐอเมรกา (ANSI) ในการท างานแหงชาติประเทศสหรฐอเมรกา (NIOSH) แหงชาติสหรฐอเมรกา (NFPA)
่
ั
่
ิ
่
ิ
ั
ิ
ั
ั
ิ
สหรฐอเมรกา (OSHA)
ื
์
้
ื่
้
กรณีตองเลอกอุปกรณ คุมครองความปลอดภัยสวนบุคคล (PPE) ควรพิจารณาใหรอบคอบ เนองจากบางมาตรฐาน
้
่
อาจเทียบเทา หรอ เทียบเคียงในระดับทั่วไปเทานน แตไมสอดคลองกับขอก าหนดของกฎหมายไทย
่
้
่
่
ั
้
ื
่
้