แผนการจัดการเรียนรู้ เรื่อง ที่มาของศักราช

แผนการจัดการเรียนรรู้ ายวชิ าพืน้ ฐาน

ประวตั ศิ าสตร์

ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๑ เรื่อง ทม่ี าของศกั ราช
หน่วยการเรียนรู้ท่ี ๑ เวลาและการแบ่งยคุ สมัยทางประวัตศิ าสตร์

นางสาวพชั รี สร้อยตา

สาขาวิชาสังคมศกึ ษา คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลยั ราชภฏั อุดรธานี

แผนการจัดการเรยี นรู้

รายวิชาพนื้ ฐาน
วชิ า ประวัติศาสตร์
(รหัสวิชา ส๒๑๑๐๒)

หน่วยการเรยี นรู้ท่ี ๑
เวลาและการแบ่งยุคสมยั ทางประวัตศิ าสตร์

เร่ือง ทมี่ าของศักราช
ชนั้ มธั ยมศึกษาปที ่ี ๑

จัดทำโดย
นางสาวพชั รี สรอ้ ยตา

คณะครศุ าสตร์
สาขาวชิ าสงั คมศกึ ษา
มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏอดุ รธานี

แผนการจดั การเรยี นรฉู้ บบั น้เี ป็นสว่ นหน่งึ ของการสอบสมั ภาษณ์ ความเหมาะสม
กับตำแหนง่ วิชาชพี และการปฏบิ ตั งิ านในสถานศกึ ษา ตำแหน่งครูผ้ชู ว่ ย (ภาค ค.)

ก

คำนำ

แผนการจัดการเรียนร้ฉู บบั นไี้ ดจ้ ัดทำข้นึ มาเพื่อใช้ในการสอบความเหมาะสมกบั ตำแหนง่ วชิ าชีพ และการ
ปฏิบัตงิ านในสถานศึกษา ตำแหน่ง ครผู ู้ช่วย (ภาค ค.) หวั ข้อความสามารถด้านการสอน โดยมกี ารเตรียมเน้ือหา
เตรยี มกจิ กรรม เตรียมสอื่ การเรียนการสอน รวมทัง้ วธิ กี ารวัดและประเมินผลให้สอดคลอ้ งตามวตั ถปุ ระสงค์

แผนการจดั การเรยี นรู้รายวิชาพ้ืนฐาน วชิ าประวัตศิ าสตร์ ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๑ รหสั วิชา ส๒๑๑๐๒ หน่วยการ
เรียนรูท้ ี่ ๑ เวลาและการแบ่งยคุ สมยั ทางประวตั ิศาสตร์ เร่ือง ท่ีมาของศักราช เพื่อเปน็ การพฒั นาความเขา้ ใจเก่ยี วกบั
ที่มาและการใช้ศักราชตามระบบต่าง ๆ ที่ปรากฏในเอกสารประวัตศิ าสตร์ไทย โดยเนน้ ให้ผเู้ รยี นได้ผ่านกระบวนการ
คดิ ด้วยตนเองและการทำงานเป็นกลุ่ม สามารถนำความรู้ไปประยกุ ต์ใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั

ผูจ้ ดั ทำหวังเป็นอย่างยงิ่ ว่า แผนการจดั การเรยี นร้ฉู บับนคี้ งจะเกิดประโยชน์แก่ผทู้ ส่ี นใจศึกษาไม่มากก็นอ้ ย

พชั รี สร้อยตา

ข

สารบญั

หนา้
คำนำ ………………………………………………………………………………….………………………………..……….. ก
สารบญั …………………………………………………………………..….………………………………………………….. ข
หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน …………………………………………….……………….……………. ๑
คำอธิบายรายวิชา …………………………………………………………………………………………….……….……. ๘
โครงสรา้ งรายวชิ า ……………………………………………………………………………….……….…………….…. ๑๐
แผนการจัดการเรยี นรู้ ……………………………….…………………………………...…………….…….…….…… ๑๒
ภาคผนวก …………………………………………………………………….…….………….…………..……..….……… ๑๘

๑

หลกั สูตรแกนกลาง
การศึกษาข้ันพ้ืนฐาน

๒

หลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน
กลุม่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม พุทธศักราช ๒๕๕๑

ทำไมตอ้ งเรยี นสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
สังคมโลกมกี ารเปล่ียนแปลงอยา่ งรวดเรว็ ตลอดเวลา กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และ

วัฒนธรรม ช่วยให้ผเู้ รยี นมีความรู้ ความเขา้ ใจ ว่ามนษุ ย์ดำรงชวี ิตอย่างไร ทงั้ ในฐานะปัจเจกบคุ คล และการ
อยรู่ ว่ มกันในสังคม การปรับตัวตามสภาพแวดลอ้ ม การจดั การทรัพยากรที่มีอยอู่ ย่างจำกดั นอกจากน้ี ยังชว่ ย
ใหผ้ ู้เรียนเขา้ ใจถงึ การพัฒนา เปลยี่ นแปลงตามยุคสมัย กาลเวลา ตามเหตุปัจจยั ต่างๆ ทำให้เกดิ ความเขา้ ใจใน
ตนเอง และผู้อนื่ มคี วามอดทน อดกล้ัน ยอมรับในความแตกต่าง และมีคุณธรรม สามารถนำความรู้ไปปรบั ใช้
ในการดำเนนิ ชวี ิต เปน็ พลเมืองดีของประเทศชาติ และสงั คมโลก

เรียนรอู้ ะไรในสงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม
กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรมว่าดว้ ยการอยรู่ ว่ มกนั ในสงั คม ที่มคี วามเชอ่ื ม

สัมพันธก์ นั และมคี วามแตกต่างกนั อย่างหลากหลาย เพ่ือช่วยใหส้ ามารถปรบั ตนเองกับบรบิ ทสภาพแวดล้อม
เป็นพลเมืองดี มคี วามรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คณุ ธรรม และค่านยิ มที่เหมาะสม โดยไดก้ ำหนดสาระ
ตา่ งๆไว้ ดงั นี้

• ศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรม
• หนา้ ท่พี ลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชวี ติ
• เศรษฐศาสตร์
• ประวตั ศิ าสตร์
• ภูมิศาสตร์

สาระและมาตรฐานการเรียนรู้

สาระท่ี ๑ ศาสนา ศลี ธรรม จริยธรรม
มาตรฐาน ส ๑.๑ รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาท่ีตน

นบั ถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาทถี่ ูกต้อง ยึดม่นั และปฏิบัติตามหลกั ธรรม เพื่ออยูร่ ่วมกนั
อยา่ งสันตสิ ขุ
มาตรฐาน ส ๑.๒ เขา้ ใจ ตระหนักและปฏบิ ตั ิตนเปน็ ศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือ
ศาสนาที่ตนนับถือ

๓

สาระท่ี ๒ หน้าที่พลเมอื ง วัฒนธรรม และการดำเนนิ ชีวติ ในสังคม
มาตรฐาน ส ๒.๑ เขา้ ใจและปฏิบตั ติ นตามหนา้ ท่ีของการเปน็ พลเมอื งดี มีค่านยิ มทดี่ ีงาม และธำรงรักษา

ประเพณีและวฒั นธรรมไทย ดำรงชวี ติ อยูร่ ่วมกนั ในสงั คมไทยและสังคมโลกอยา่ งสนั ติสุข
มาตรฐาน ส ๒.๒ เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจบุ ัน ยึดมัน่ ศรัทธา และธำรงรกั ษาไว้ซ่งึ การ

ปกครองระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเปน็ ประมขุ

สาระที่ ๓ เศรษฐศาสตร์
มาตรฐาน ส.๓.๑ เข้าใจและสามารถบรหิ ารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้ทรัพยากร

ท่ีมอี ยจู่ ำกัดได้อยา่ งมีประสิทธภิ าพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลกั การของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
เพอ่ื การดำรงชวี ติ อย่างมีดลุ ยภาพ
มาตรฐาน ส.๓.๒ เขา้ ใจระบบ และสถาบนั ทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและความจำเป็น
ของการร่วมมือกนั ทางเศรษฐกจิ ในสงั คมโลก

สาระที่ ๔ ประวัตศิ าสตร์
มาตรฐาน ส ๔.๑ เขา้ ใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยคุ สมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใชว้ ิธกี าร

ทางประวัตศิ าสตรม์ าวิเคราะห์เหตกุ ารณต์ า่ งๆ อยา่ งเป็นระบบ
มาตรฐาน ส ๔.๒ เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษยชาตจิ ากอดตี จนถงึ ปัจจบุ นั ในดา้ นความสัมพันธ์และการ

เปลีย่ นแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนือ่ ง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถ วิเคราะห์
ผลกระทบทเ่ี กิดขน้ึ
มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเปน็ มาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธำรง
ความเป็นไทย

สาระที่ ๕ ภมู ิศาสตร์
มาตรฐาน ส ๕.๑ เข้าใจลกั ษณะของโลกทางกายภาพ และความสมั พนั ธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมผี ล ตอ่ กนั และกนั

ในระบบของธรรมชาติ ใชแ้ ผนทแี่ ละเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ในการค้นหาวเิ คราะห์ สรุป
และใช้ข้อมูลภมู ิสารสนเทศอย่างมีประสทิ ธิภาพ
มาตรฐาน ส ๕.๒ เขา้ ใจปฏสิ ัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กบั สภาพแวดลอ้ มทางกายภาพที่ก่อให้เกดิ การสร้างสรรค์
วฒั นธรรม มีจิตสำนึก และมสี ่วนร่วมในการอนุรกั ษ์ ทรัพยากรและส่ิงแวดล้อม เพ่ือการ
พฒั นาทย่ี งั่ ยืน

๔

คุณภาพผู้เรยี น

จบช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๓
• ไดเ้ รยี นร้แู ละศกึ ษาเก่ียวกบั ความเป็นไปของโลก โดยการศึกษาประเทศไทยเปรียบเทยี บ
กบั ประเทศในภูมิภาคตา่ งๆในโลก เพื่อพฒั นาแนวคดิ เร่ืองการอยรู่ ่วมกันอย่างสนั ติสุข
• ไดเ้ รียนรแู้ ละพฒั นาให้มีทักษะทจ่ี ำเป็นต่อการเป็นนักคิดอย่างมีวิจารณญาณได้รบั การพัฒนา
แนวคดิ และขยายประสบการณ์ เปรยี บเทียบระหวา่ งประเทศไทยกับประเทศในภมู ภิ าคตา่ ง ๆ ในโลก ไดแ้ ก่
เอเชยี โอเชยี เนยี แอฟริกา ยุโรป อเมรกิ าเหนือ อเมรกิ าใต้ ในดา้ นศาสนา คุณธรรม จริยธรรม ค่านยิ ม ความ
เชือ่ ขนบธรรมเนียม ประเพณี วฒั นธรรม การเมอื งการปกครอง ประวตั ศิ าสตร์และภมู ิศาสตร์ ดว้ ยวิธีการทาง
ประวตั ิศาสตร์ และสงั คมศาสตร์
• ไดร้ บั การพฒั นาแนวคิดและวิเคราะหเ์ หตุการณใ์ นอนาคต สามารถนำมาใชเ้ ปน็ ประโยชน์
ในการดำเนนิ ชวี ติ และวางแผนการดำเนนิ งานได้อยา่ งเหมาะสม

จบชัน้ มัธยมศึกษาปีที่ ๖
• ไดเ้ รยี นร้แู ละศกึ ษาความเป็นไปของโลกอยา่ งกว้างขวางและลึกซง้ึ ยิ่งข้นึ
• ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนให้พัฒนาตนเองเป็นพลเมืองที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรม ปฏิบัติตาม
หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ รวมทั้งมีค่านิยมอันพึงประสงค์ สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นและอยู่ในสังคมได้
อยา่ งมคี วามสุข รวมทั้งมีศกั ยภาพเพอื่ การศกึ ษาต่อในชั้นสูงตามความประสงคไ์ ด้
• ได้เรียนรู้เรื่องภูมิปัญญาไทย ความภูมิใจในความเป็นไทย ประวัติศาสตร์ของชาติ ไทย
ยดึ ม่ันในวถิ ชี วี ิต และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมขุ
• ได้รบั การส่งเสริมให้มีนสิ ยั ทด่ี ีในการบริโภค เลือกและตัดสินใจบรโิ ภคไดอ้ ยา่ งเหมาะสม มีจิต
สำนึก และมสี ว่ นร่วมในการอนุรกั ษ์ ประเพณีวัฒนธรรมไทย และส่งิ แวดลอ้ ม มีความรกั ท้องถิ่นและ
ประเทศชาติ มุ่งทำประโยชน์ และสร้างสิง่ ท่ดี ีงามให้กับสงั คม
• เปน็ ผูม้ ีความรคู้ วามสามารถในการจัดการเรยี นรู้ของตนเอง ชน้ี ำตนเองได้ และสามารถแสวงหา
ความรู้จากแหลง่ การเรยี นรูต้ ่างๆในสังคมไดต้ ลอดชวี ติ

๕

ตวั ชีว้ ดั และสาระการเรียนรู้แกนกลางระดบั มัธยมศึกษา ปีที่ ๑

สาระท่ี ๔ ประวตั ิศาสตร์
มาตรฐาน ส ๔.๑ เขา้ ใจความหมาย ความสำคญั ของเวลาและยคุ สมัยทางประวัตศิ าสตร์ สามารถใช้วิธกี าร

ทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะหเ์ หตกุ ารณต์ า่ งๆ อยา่ งเป็นระบบ

ชัน้ ตัวชว้ี ัด สาระการเรยี นรู้แกนกลาง

๑. วเิ คราะหค์ วามสำคญั ของเวลาใน  ตวั อยา่ งการใช้เวลา ชว่ งเวลาและยุคสมยั ทป่ี รากฏ

การศึกษาประวตั ิศาสตร์ ในเอกสารประวัติศาสตร์ไทย

 ความสำคัญของเวลา และช่วงเวลาสำหรบั การศึกษา

ประวัตศิ าสตร์

 ความสัมพันธ์และความสำคัญของอดตี ที่มตี อ่ ปัจจบุ นั

และอนาคต

๒. เทียบศักราชตามระบบตา่ งๆทีใ่ ช้  ท่มี าของศักราชทปี่ รากฏในเอกสารประวตั ิศาสตร์
ศึกษาประวตั ศิ าสตร์ ไทย ได้แก่ จ.ศ. / ม.ศ. /ร.ศ./ พ.ศ. / ค.ศ. และ ฮ.ศ.

 วธิ กี ารเทยี บศกั ราชตา่ งๆ และตวั อย่างการเทียบ

ม.๑  ตัวอยา่ งการใชศ้ ักราชต่าง ๆ ท่ีปรากฏในเอกสาร

ประวัตศิ าสตร์ไทย

๓. นำวิธีการทางประวตั ิศาสตร์มาใช้  ความหมายและความสำคญั ของประวัติศาสตร์และวิธี

ศกึ ษาเหตุการณ์ทางประวัตศิ าสตร์ การทางประวตั ิศาสตร์ที่มคี วาม สมั พนั ธ์เชอ่ื มโยงกนั

 ตวั อย่างหลักฐานในการศึกษาประวัตศิ าสตร์ไทยสมัย

สุโขทยั ทงั้ หลกั ฐานชนั้ ต้น และหลักฐานชน้ั รอง

( เชอ่ื มโยงกับ มฐ.ส ๔.๓) เชน่ ข้อความ ในศลิ าจารึก

สมัยสโุ ขทัย เป็นต้น

 นำวิธีการทางประวตั ศิ าสตร์ไปใช้ศกึ ษาเรอ่ื งราวของ

ประวตั ศิ าสตร์ไทยทม่ี ีอยใู่ นท้องถ่นิ ตนเองในสมยั ใดก็

ได้ (สมยั ก่อนประวตั ิศาสตร์ สมัยก่อนสโุ ขทัย

สมัยสโุ ขทยั สมัยอยธุ ยา สมัยธนบุรี สมัยรตั น

โกสนิ ทร์ ) และเหตุการณส์ ำคัญในสมัยสุโขทยั

๖

สาระที่ ๔ ประวัตศิ าสตร์
มาตรฐาน ส ๔.๒ เขา้ ใจพัฒนาการของมนุษย์จากอดตี จนถงึ ปจั จุบันในด้านความสัมพันธแ์ ละการเปลีย่ น

แปลงของ เหตกุ ารณ์อย่างต่อเนอ่ื ง ตระหนักถงึ ความสำคัญและสามารถวเิ คราะห์ผล
กระทบท่เี กดิ ขน้ึ

ชนั้ ตวั ชี้วดั สาระการเรียนรแู้ กนกลาง
๑. อธบิ ายพฒั นาการทางสังคมเศรษฐกิจ  ท่ีตง้ั และสภาพทางภูมศิ าสตร์ของประเทศต่าง ๆ
และการเมอื งของประเทศต่าง ๆ ใน
ภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ในภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ท่มี ีผลต่อ
พฒั นาการทางดา้ นต่างๆ
ม.๑ ๒. ระบคุ วามสำคญั ของแหลง่ อารยธรรม  พฒั นาการทางสังคม เศรษฐกจิ และการเมืองของ
ในภมู ภิ าคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ประเทศตา่ ง ๆ ในภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้
 ทีต่ งั้ และความสำคัญของแหล่งอารยธรรมใน
ภมู ิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ เชน่ แหลง่ มรดก
โลกในประเทศตา่ ง ๆของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
 อิทธิพลของอารยธรรมโบราณในดนิ แดนไทยท่ีมี
ต่อพัฒนาการของสังคมไทยในปจั จุบนั

๗

สาระที่ ๔ ประวตั ศิ าสตร์
มาตรฐาน ส ๔.๓ เข้าใจความเปน็ มาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมปิ ญั ญาไทย มีความรัก ความภูมใิ จและธำรง

ความเปน็ ไทย

ชั้น ตวั ช้ีวดั สาระการเรียนรูแ้ กนกลาง

๑. อธบิ ายเร่ืองราวทางประวตั ิศาสตร์  สมยั ก่อนประวัติศาสตร์ในดินแดนไทย

สมยั กอ่ นสุโขทัยในดนิ แดนไทยโดยสงั เขป โดยสงั เขป

 รฐั โบราณในดนิ แดนไทย เชน่ ศรวี ิชัยตามพรลงิ ค์

๒. วิเคราะหพ์ ฒั นาการของอาณาจกั ร ทวารวดี เป็นตน้

สโุ ขทยั ในด้านตา่ ง ๆ  รฐั ไทย ในดนิ แดนไทย เชน่ ล้านนา

๓. วเิ คราะห์อทิ ธิพลของวัฒนธรรม และ นครศรธี รรมราช สุพรรณภมู ิ เปน็ ตน้

ภูมิปัญญาไทยสมยั สโุ ขทยั และสังคมไทย  การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และ ปัจจยั ท่ี

ในปจั จุบนั เกี่ยวขอ้ ง (ปัจจยั ภายในและ ปัจจัยภายนอก )

 พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทัย ในด้าน

การเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ สังคม และ
ม.๑ ความสมั พนั ธ์ระหว่างประเทศ

 วฒั นธรรมสมัยสโุ ขทัย เชน่ ภาษาไทย

วรรณกรรม ประเพณสี ำคัญ ศลิ ปกรรมไทย

 ภูมิปัญญาไทยในสมัยสโุ ขทัย เช่น

การชลประทาน เคร่ืองสงั คมโลก

 ความเส่อื มของอาณาจักรสุโขทัย

๘

คำอธิบายรายวิชา

๙

คำอธิบายรายวชิ า

รายวิชา ประวตั ศิ าสตร์ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ช้ันมธั ยมศึกษาปีท่ี ๑ ภาคเรยี นท่ี ๑ รหัสวชิ า ส ๒๑๑๐๒

เวลา ๒๐ ชว่ั โมง จำนวน ๐.๕ หน่วยกติ

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ศึกษา วิเคราะห์ ความสำคญั ของเวลาในการศึกษาประวตั ิศาสตร์ ความสัมพนั ธ์และความสำคญั ของ

อดีตท่ีมตี อ่ ปจั จุบนั และอนาคต ท่มี าและตัวอย่างการใช้ศักราชในเอกสารประวัติศาสตร์ไทย วธิ กี ารเทียบ

ศกั ราชตามแบบต่างๆ การนำวธิ กี ารทางประวัตศิ าสตร์ไปใช้ศึกษาเร่ืองราวของประวัตศิ าสตร์ไทยทม่ี ีอย่ใู น

ท้องถ่นิ และเหตุการณ์สำคญั สมัยสุโขทัย ประวตั ิศาสตร์ไทยสมัยก่อนสโุ ขทัยในดนิ แดนไทยโดยสงั เขป รัฐ

โบราณและรัฐไทยในดินแดนไทย

โดยใช้กระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสบื คน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการกลุม่

กระบวนการเรียนรู้แบบบรู ณาการ กระบวนการแก้ปัญหา และวธิ กี ารทางประวัติศาสตร์

เพอื่ ให้เกิดความรู้ ความเข้าใจถึงความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้

วิธีการทางประวัติศาสตรม์ าวเิ คราะห์เหตุการณ์ตา่ งๆ อยา่ งเปน็ ระบบ เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย

พฒั นาการด้านต่างๆ วฒั นธรรมไทย ภูมปิ ญั ญาไทย รู้จักประยกุ ตใ์ ช้หลักเศรษฐกจิ พอเพียง มคี ุณลักษณะ

อนั พงึ ประสงค์และสามารถปฏิบตั ิตนตามค่านิยม ๑๒ ประการได้

ตวั ช้วี ัด
ส ๔.๑ ม. ๑/๑ ม. ๑/๒ ม. ๑/๓
ส ๔.๓ ม. ๑/๑

๑๐

โครงสร้างรายวิชา

๑๑

โครงสร้างรายวิชา

ประวตั ิศาสตร์ ภาคเรยี นท่ี ๑ ชั้นมธั ยมศึกษาปที ่ี ๑

ลำดบั ท่ี ชอื่ หน่วยการ มาตรฐานการ สาระสำคัญ เวลา น้ำหนัก
๑ (ชัว่ โมง) คะแนน
เรยี น เรียนรู้ /
๒ ๖ ๒๐
๓ ตวั ชว้ี ดั
๖ ๓๐
เวลาและการแบง่ ส ๔.๑ ม.๑/๑ เวลา ชว่ งเวลา และการเทียบศักราชตาม
๖ ๓๐
ยุคสมยั ทาง ม.๑/๒ ระบบตา่ งๆ มีความสำคัญต่อการศึกษา
๑ ๑๐
ประวตั ศิ าสตร์ ประวัติศาสตร์ ทำให้เห็นความสมั พนั ธ์และ ๑ ๑๐
20 100
ความสำคญั ของอดีตที่มีต่อปัจจบุ ันและ

อนาคต

วธิ ีการทาง ส ๔.๑ ม.๑/๓ การใชว้ ิธกี ารทางประวตั ิศาสตร์ มาใช้ใน

ประวัตศิ าสตร์ การศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถ่นิ และ

ประวตั ศิ าสตร์สโุ ขทัย จะทำใหไ้ ด้ข้อมูลที่

น่าเช่อื ถอื

สมัยกอ่ นสุโขทยั ส ๔.๓ ม.๑/๑ การศกึ ษาเร่ืองราวสมัยก่อนประวัตศิ าสตร์

ในดินแดนไทย ในดินแดนไทย รัฐโบราณ รฐั ไทยในดินแดน

ไทย โดยใช้วธิ กี ารทางประวตั ศิ าสตร์ จะทำ

ใหท้ ราบเรอ่ื งราว

ที่ถูกต้อง สอดคลอ้ งกบั ความเป็นจรงิ

สอบกลางภาค

สอบปลายภาค

รวม

๑๒

แผนการจดั การเรยี นรู้

๑๓

แผนการจัดการเรยี นรู้ที่ ๔

กลมุ่ สาระการเรยี นรูส้ งั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๑

หน่วยการเรยี นรทู้ ่ี ๑ เร่อื ง เวลาและการแบ่งยคุ สมยั ทางประวตั ศิ าสตร์ เวลา ๖ ชัว่ โมง

เรื่อง ที่มาของศกั ราช เวลา ๑ ช่วั โมง

ภาคเรยี นที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๔ ผู้สอน นางสาวพัชรี สร้อยตา

วันที่สอน........../............/...........

๑. มาตรฐานการเรียนรู้และตวั ช้วี ดั
มาตรฐานการเรยี นรู้ ส ๔.๑ เขาใจความหมายความสำคญั ของเวลา และยุคสมยั ทางประวัตศิ าสตร์

สามารถใชวิธีการทางประวัติศสรมาวิเคราะห์เหตกุ ารณต่าง ๆ อย่างเป็นระบบ
ตวั ชี้วัด ส ๔.๑ ม.๑/๒ เทยี บศักราชตามระบบต่างๆ ทีใ่ ชศ้ ึกษาประวตั ิศาสตร์

๒. สาระการเรียนรู้
ทีม่ าของศักราชทป่ี รากฏในเอกสารประวตั ศิ าสตร์ไทย ไดแ้ ก่ จ.ศ./ม.ศ./ร.ศ./พ.ศ./ค.ศ. และ ฮ.ศ.

๓. สาระสำคัญ
การศกึ ษาท่ีมาและการใชศ้ ักราชตามระบบตา่ งๆ ทป่ี รากฏในเอกสารประวตั ศิ าสตรไ์ ทย ย่อมทำให้เกดิ

ความเข้าใจเหตุการณห์ รือเร่ืองราวทางประวตั ศิ าสตร์ได้อยา่ งถกู ต้อง

๔. จุดประสงค์การเรียนรู้
๑. นักเรียนอธบิ ายความเปน็ มาของระบบศักราชต่าง ๆ ได้อยา่ งถูกต้อง (K)
๒. นักเรยี นสามารถเทียบศักราชตามระบบต่าง ๆ ได้ถูกตอง (P)
๓. นักเรียนมีความสนใจศึกษาเกย่ี วกบั ความสำคัญของเวลาในการศึกษาประวตั ิศาสตร์ และการเทยี บ
ศกั ราชระบบต่าง ๆ (A)

๕. สมรรถนะที่สำคญั
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชวี ิต

๑๔

๖. คุณลักษณะอันพึงประสงค์
๑. มวี ินยั
๒. ใฝเ่ รียนรู้
๓. มงุ่ มน่ั ในการทำงาน

๗. ภาระงาน/ชน้ิ งาน
ใบงาน เรือ่ ง ที่มาของศักราช

๘. กิจกรรมการเรยี นรู้
ขนั้ นำเขา้ สู่บทเรียน
๘.๑ ครกู ลา่ วทักทายนกั เรยี นพรอ้ มนำบัตรคำของศักราชระบบตา่ งๆ ทเ่ี ปน็ ตัวย่อมาใหน้ ักเรยี นดู

แล้วให้นักเรียนชว่ ยกนั บอกคำเตม็ ของอักษรย่อน้ัน โดยครูเปน็ ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง
๘.๒ นักเรียนตอบคำถามกระต้นุ ความคิด
- นอกจากพุทธศักราชและครสิ ต์ศกั ราชแล้ว ยังมีศักราชอะไรอีกบ้างที่นักเรียนร้จู กั ครูให้

นกั เรียนอธบิ ายพรอ้ มยกตวั อย่างประกอบ (ตัวอยา่ งคำตอบ เช่น ฮิจเราะหศ์ กั ราช มหาศักราช จลุ ศกั ราช)
ขนั้ สอน
๘.๓ ครูอธิบายความหมายและท่มี าของศกั ราชต่าง ๆ ให้นกั เรยี นฟัง เพ่ือใหน้ ักเรียนมคี วามรู้

ความเข้าใจชดั เจนมากยงิ่ ขึน้
๘.๔ นกั เรียนแบ่งกลุม่ กลมุ่ ละ ๔-๕ คน แต่ละกลุ่มร่วมกันศกึ ษาความรูเ้ รอื่ ง ทีม่ าของศักราช

ตา่ งๆ จากใบความร้ทู ี่ครูแจกให้ และแหล่งข้อมลู สารสนเทศอน่ื ๆ
๘.๕ นักเรียนแตล่ ะกลุม่ ชว่ ยกันทำใบงาน เรื่อง ที่มาของศกั ราช
๘.๖ แตล่ ะกลุ่มให้ตัวแทนออกมานำเสนอใบงานของตนเอง
๘.๗ ครแู ละนักเรยี นร่วมกันเฉลยคำตอบในใบงาน เรื่อง ที่มาของศกั ราช สมาชิกแต่ละกลุ่ม

ตรวจสอบความถูกตอ้ ง
ข้ันสรปุ
๘.๘ ครูและนกั เรยี นร่วมกันสรปุ ความรู้เรื่อง ท่ีมาของศกั ราชต่างๆ
๘.๙ ครแู นะนำใหน้ กั เรยี นนำความร้ทู ่ไี ด้ไปประยุกต์ใช้ในการนับศักราช และการเทียบศักราช

ต่างๆ ได้อย่างถูกต้อง

๙. ส่อื /แหลง่ เรยี นรู้
๙.๑ หนังสอื เรียนรายวชิ าพื้นฐานประวตั ศิ าสตร์ ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๑
๙.๒ บตั รคำ เรื่อง ที่มาของศักราช
๙.๓ ใบงาน เรื่อง ที่มาของศักราช
๙.๔ ใบความรู้ เรื่อง ทมี่ าของศักราช

๑๕

๑๐. การวดั และประเมินผลการเรียนรู้

สิ่งทีป่ ระเมิน วิธีการประเมิน เคร่อื งมือประเมนิ เกณฑก์ ารประเมนิ

๑. นกั เรยี นอธิบายความ - ตรวจสอบความถูก - ใบงาน เรือ่ ง ที่มาของ - นกั เรยี นมีคุณภาพอยู่

เป็นมาของระบบศักราชตา่ ง ตอ้ งของใบงาน ศักราช ในระดับ ดี ข้ึนไปจึงจะ

ๆ ได้อยา่ งถูกตอ้ ง (K) ผ่านเกณฑ์

๒. นักเรียนสามารถเทยี บ - การสอ่ื สาร/การ - แบบประเมนิ ทักษะ - นกั เรียนมีคุณภาพอยู่

ศกั ราชตามระบบต่าง ๆ ได้ อภปิ ราย/การตอบ ด้านการสื่อสาร ในระดับ ดี ขึ้นไปจึงจะ

ถูกตอง (P) ปญั หา ผ่านเกณฑ์

๓. นกั เรยี นมคี วามสนใจ - สังเกตการตอบ - แบบสงั เกตการ - นักเรียนมคี ณุ ภาพอยู่

ศึกษาเกยี่ วกับความสำคญั คำถาม/การทำงานกลุ่ม ทำงานกล่มุ ในระดับ ดี ขึ้นไปจงึ จะ

ของเวลาในการศึกษา ผ่านเกณฑ์

ประวัตศิ าสตร์ และการเทยี บ

ศักราชระบบต่าง ๆ (A)

๑๖

๑๑. บนั ทึกหลงั สอน
๑๑.๑ ผลการเรยี นรู้

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

๑๑.๒ ปัญหา/แนวทางแก้ไข
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

๑๑.๓ ข้อเสนอแนะ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
.…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ..................................................
(นางสาวพชั รี สรอ้ ยตา)
ครูผู้สอน

วนั ท.ี่ .......เดอื น.........................พ.ศ................

๑๗

๑๒. ข้อเสนอแนะ
๑๒.๑ หวั หน้ากล่มุ สาระ

............................................................................................................................. .................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงช่อื ......................................................
(………………....……………….)

หวั หนา้ กลมุ่ สาระสงั คมศึกษาฯ
๑๒.๒ หัวหน้าฝา่ ยวิชาการ
............................................................................................................................. .................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงชื่อ...........................................
(……………………………….)
หวั หน้าฝา่ ยวชิ าการ

๑๒.๓ ผู้อำนวยการโรงเรียน

............................................................................................................................. .................................................
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
.………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

ลงช่ือ.................................................
(…………….……………………….)
ผู้อำนวยการโรงเรียน

๑๘

ภาคผนวก

๑๙

ตวั อย่างวดิ โี อประกอบการสอน

 ๒๐

บัตรคำ
เรอ่ื ง ท่ีมาของศักราช

พ.ศ. ค.ศ.
ม.ศ. ร.ศ.
จ.ศ. ฮ.ศ.

๒๑

หนังสือเรยี นรายวชิ าพ้นื ฐาน วิชาประวัติศาสตร์
ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี ๑

๒๒

ใบความรู้

เรือ่ ง ทม่ี าของศกั ราช

• ศักราช (สกั -กะ-หฺราด) หมายถงึ อายุเวลาซึง่ กำหนดต้ังข้นึ เป็นทางการ เร่ิมแต่จุดใด
จุดหน่ึง ซึ่งถือว่าเปน็ ที่หมายเหตกุ ารณส์ ำคัญ เรียงลำดบั กันเป็นปี ๆ ไป

พุทธศักราช (พ.ศ.)

เป็นศกั ราชท่เี ริ่มนับเมื่อพระพุทธเจา้ ปรินิพพาน ในประเทศไทยเร่ิมนบั เมอื่ ปรนิ ิพพานแล้ว ๑ ปีถา้
ประเทศไทยเปน็ ปี พ.ศ. ๒๕๖๓ ส่วนในประเทศอืน่ ๆ จะเป็นปี พ.ศ. ๒๕๖๔ เช่น ประเทศพม่า

นอกจากนี้ ยงั มคี ำวา่ "พทุ ธกาล" และ "พุทธสมัย" ใชก้ ลา่ วถึงชว่ งเวลาท่ีพระพุทธเจ้ายังมีพระชนม์อยู่
คือชว่ งเวลา ๘๐ ปีกอ่ นพุทธศักราช แตบ่ างทีก็ใชค้ ำเหลา่ นี้หมายถึง ช่วงเวลาทเ่ี ช่ือว่า พุทธศาสนาจะดำรงอยู่
หลังการปรินพิ พานของพระพุทธเจ้า ฉะนน้ั จึงมีการใช้ x ปีก่อนพุทธกาล เพ่อื หมายถึง x ปกี อ่ นพุทธศักราช
เป็นตน้ ไป

๒๓

ครสิ ตศ์ กั ราช (ค.ศ.)

ปีของพระเยซูคริสต์ โดยเริ่มนับจากปีทเ่ี ชอื่ วา่ พระเยซูทรงประสูติ เปน็ ค.ศ. ๑ ซ่งึ ตรงกบั ปี
พุทธศักราช ๕๔๔ และมีระยะเวลาหา่ งจากพุทธศักราช ๕๔๓ ปี ใช้วันท่ี ๑ มกราคม ของทุกปเี ป็นวันเปลี่ยน
ศกั ราช และเปน็ ปีท่ีใชอ้ ้างอิงสากล

นอกจากนย้ี งั มีการใช้ ก่อนคริสตกาล ในการกลา่ วถึงชว่ งเวลาก่อนท่ีพระเยซูทรงประสูติ หรอื มารับ
สภาพมนุษย์ จึงมีการใชค้ ำว่า x ปีก่อนครสิ ตกาล ซึ่งมีความหมายเหมือนกับ x ปีก่อนคริสต์ศกั ราช

ฮิจเราะห์ศกั ราช (ฮ.ศ.)

เป็นระบบปฏทิ ินจันทรคติ ซง่ึ ประกอบดว้ ย ๑๒ เดือนทางจันทรคติ ซง่ึ ในหนง่ึ ปีจะมี ๓๕๔ หรือ ๓๕๕
วนั ใช้กำหนดวนั เหตุการณ์ในหลายประเทศมสุ ลมิ ใช้โดยมุสลิมทัว่ โลกเพ่ือกำหนดวนั ทเี่ หมาะสมในการเฉลมิ
ฉลองวนั สำคัญและเทศกาลในศาสนาอสิ ลาม ปฏิทินฮิจเราะห์เริม่ นบั เมื่อศาสดาแหง่ อิสลาม นบีมฮุ ัมมดั อพยพ
จากมักกะฮ์ไปยงั มะดีนะฮ์

๒๔

มหาศกั ราช (ม.ศ.)

การนับศักราชนจ้ี ะพบในหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตรใ์ นสมยั สุโขทยั และอยุธยาตอนตน้ โดยคิดขึ้นจาก
กษัตริยข์ องอนิ เดยี (พระเจา้ กนษิ กะ) ซงึ่ พอ่ ค้าอนิ เดยี และพวกพราหมณ์นำเข้ามาเผยแพร่ในเวลาตดิ ต่อการคา้
กับไทยใน สมัยโบราณ จะมีปรากฎในศิลาจาลึกเพอื่ บันทกึ เรอ่ื งราวเหตุกาณ์ต่างๆ ท่ีเกิดข้ึน ซ่ึงถือวา่ ปี
มหาศักราชท่ี1 จะตรงกับปีพุทธศกั ราช 621

จลุ ศกั ราช (จ.ศ.)

จัดต้งั ขึน้ โดยสงั ฆราชมนโุ สรหนั แหง่ อาณาจักรพุกาม เมือ่ ปีพทุ ธศักราช 1181 โดยไทยรบั เอาวิธกี าร
นับเวลานี้มาใช้ในสมยั อยุธยา เพอ่ื การคำนวณทาง โหราศาสตร์ ใชบ้ อกเวลาในจารกึ ตำนาน พระราช
พงศาวดาร จดหมายเหตุ ตา่ ง ๆ จนมาถงึ สมยั พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยหู่ วั (รัชกาลท่ี5 )
จงึ เลิกใช้

๒๕

รตั นโกสนิ ทร์ศก (ร.ศ)

การนบั เวลาแบบน้พี ระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รชั กาลท5ี่ ) ทรงต้งั ข้นึ ในปีพุทธศักราช
2432 โดยให้กำหนดให้นบั ปีที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจฬุ าโลกมหาราช สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์
เมื่อปีพทุ ธศักราช 2325 เป็นรตั นโกสินทรศ์ กท่ี1 และใหเ้ ริ่มใชศ้ กั ราชน้ใี นทางราชการตั้งแต่ วันที่1 เมษายน
ร.ศ.108 (พ.ศ.2432) เปน็ ต้นมา

Video : ท่มี าของศกั ราช

ท่ีมา : ความร้เู รอ่ื งศกั ราชที่ใช้ในหนงั สือไทย จากเว็บสำนักงานคณะกรรมการวฒั นธรรมแหง่ ชาติ

๒๖

ใบงาน

เรื่อง ทม่ี าของศกั ราช

คำชแ้ี จง : ให้นกั เรยี นตอบคำถามตอ่ ไปนี้ คิวอารโ์ คด้ : ใบความรู้ (E- Book)
เรื่อง ท่มี าของศกั ราช

๑. การนบั ศักราชท่ี ๑ ของคริสต์ศักราชเรม่ิ นับเมือ่ ใดบา้ ง

……………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

๒. ศกั ราชใดบา้ งทีย่ ังคงนยิ มใชอ้ ยู่ในปัจจบุ ัน

……………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

๓. ประเทศไทยใชศ้ ักราชใดบ้างในการบันทึกประวตั ศิ าสตร์

……………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

๔. พุทธศักราช นยิ มใช้ในประเทศทน่ี บั ถือพุทธศาสนา ยกตัวอย่างเชน่ ประเทศอะไรบ้าง

……………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

๕. ศักราชมีความสำคญั อย่างไรในการศึกษาประวตั ิศาสตร์

……………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………

กลมุ่ ท่.ี ................
ชอื่ ................................................................................ชั้น ม.๑/………… เลขที่..........
ชอ่ื ................................................................................ชน้ั ม.๑/………… เลขท.ี่ ..........
ช่อื ................................................................................ชนั้ ม.๑/………… เลขท.่ี ..........
ช่อื ................................................................................ชนั้ ม.๑/………… เลขท.่ี ..........
ช่ือ................................................................................ช้ัน ม.๑/………… เลขที.่ ..........
ชอื่ ................................................................................ชั้น ม.๑/………… เลขที่...........

๒๗

เฉลยใบงาน

เร่ือง ทมี่ าของศักราช

คำชีแ้ จง : ให้นกั เรยี นตอบคำถามต่อไปน้ี
๑. การนับศักราชที่ ๑ ของคริสต์ศักราชเร่มิ นบั เม่อื ใดบา้ ง
- คริสตศ์ กั ราช เร่มิ นับจากปีประสตู ขิ องพระเยซู
๒. ศักราชใดบา้ งท่ยี ังคงนิยมใชอ้ ยใู่ นปจั จุบนั
พทุ ธศักราช ครสิ ตศ์ ักราช และฮจิ เราะห์ศกั ราช
๓. ประเทศไทยใช้ศักราชใดบา้ งในการบนั ทกึ ประวัติศาสตร์
มหาศักราช จุลศกั ราช และพุทธศกั ราช
๔. พทุ ธศักราช นยิ มใช้ในประเทศท่ีนบั ถอื พทุ ธศาสนา ยกตวั อย่างเชน่ ประเทศอะไรบ้าง
ไทย พม่า ลาว อินเดยี
๕. ศกั ราชมีความสำคัญอยา่ งไรในการศึกษาประวตั ิศาสตร์

ศกั ราช ชว่ ยบอกเวลาในการเกิดเหตุการณท์ างประวัตศิ าสตรใ์ ห้ชดั เจนขน้ึ ทำให้เราทราบ
วา่ เหตกุ ารณ์ทาง ประวัติศาสตร์ต่างๆ น้นั เกดิ ข้ึนเม่อื ใดหรือในชว่ งเวลาใด

กลุม่ ท.ี่ ................
ชอ่ื ................................................................................ชั้น ม.๑/………… เลขที่..........
ชือ่ ................................................................................ชัน้ ม.๑/………… เลขท่.ี ..........
ชื่อ................................................................................ชั้น ม.๑/………… เลขที.่ ..........
ชอ่ื ................................................................................ชั้น ม.๑/………… เลขท.่ี ..........
ชื่อ................................................................................ช้ัน ม.๑/………… เลขท.่ี ..........
ชอ่ื ................................................................................ชน้ั ม.๑/………… เลขท.่ี ..........

๒๘

แบบบนั ทกึ การประเมนิ การทำงานกลมุ่

รายการสงั เกต รวม

ความสนใจ ความ มารยาทใน การซักถาม ความรบั ผิดชอบ (๑๐)
ในการ ร่วมมอื การฟงั การ การตอบ
ท่ี ชอ่ื -สกลุ เรียน

พูด คำถาม

๐๑๒๐๑๒๐๑ ๒ ๐๑ ๒๐ ๑ ๒

๑
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
๑๐
๑๑
๑๒
๑๓
๑๔
๑๕
๑๖
๑๗
๑๘
๑๙
๒๐

ลงช่อื ........................................ผปู้ ระเมนิ
( นางสาวพชั รี สรอ้ ยตา )

วันท่ี..........เดือน.........................พ.ศ. ..............

๒๙

แบบบันทกึ การประเมนิ ทักษะการส่อื สาร

รายการสังเกต รวม

ความ การตอบ ความ ความ การแสดงทา่ ทาง (๑๐)
เขา้ ใจ คำถาม ถูกต้อง คล่องแคล่ว นำ้ เสียงประกอบ
ท่ี ช่อื -สกลุ การพดู

๐๑๒๐๑๒๐๑ ๒ ๐๑ ๒๐ ๑ ๒

๑
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
๑๐
๑๑
๑๒
๑๓
๑๔
๑๕
๑๖
๑๗
๑๘
๑๙
๒๐

ลงชือ่ ........................................ผูป้ ระเมนิ
( นางสาวพชั รี สร้อยตา )

วันท.่ี .........เดอื น.........................พ.ศ. ..............