ฺBest Practice

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 คำนำ ปญหาหนี้สินครูเปนปญหาใหญสำหรับขาราชการครูและบุคลากรทาการศึกษา รวมถึงขาราชการ บำนาญในสังกัดที่ประสบอยู สวนใหญจากการกอหนี้ที่ไมกอใหเกิดรายได ซึ่งการกอหนี้เหลานี้สวนหนึ่งมาจาก การขาดการวางแผนทางการเงิน หรือความรูความเขาใจในการบริหารเงินที่คลาดเคลื่อน นำไปสูภาระหนี้สินมาก เกินกวาจะบริหารจัดการได มีเงินเดือนคงเหลือไมเพียงพอตอการดำรงชีพ โดยมีแนวโนมเพิ่มขึ้นทุกป ซึ่งมีสวน ทำใหหนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้นตามไปดวย ปญหาตอมาคือเงินเดือนหลังจากจายชำระหนี้แลวเหลือไมเพียงพอที่ครู จะใชดำรงชีพ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ เล็งเห็นความสำคัญของปญหาดังกลาว จึงรวบรวมแนวคิด วิธีการ และรูปแบบการแกไขปญหา ตลอดจนผลการดำเนินงานที่ประสบความสำเร็จเพื่อ เผยแพรใหขาราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา ตลอดจนผูสนใจไดนำไปเปนปรับใชตอไป กลุมอำนวยการ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 สารบัญ หนา ความสำคัญของปญหา ๑ แนวคิด /หลักการ ๑ วัตถุประสงค ๒ ขั้นตอนการดำเนินงาน 2 ผลการดำเนินงาน /ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ ๓ ปจจัยสูความสำเร็จ ๓ การเผยแพรและการยอมรับ ๔ ขอสังเกต /ขอเสนอแนะ ๕ ภาคผนวก ๖

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 แนวปฏิบัติที่เปนเลิศ (Best Practice) การแกไขปญหาหนี้สินครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ ความสำคัญ ปญหาหนี้สินเปนปญหาใหญที่คนไทยกำลังเผชิญหนาอยู ขาราชการครูในฐานะประชาชนกลุมหนึ่ง ของประเทศ และเปนทรัพยากรบุคคลในการถายทอดความรู ความเขาใจ การสรางการเรียนรูใหเยาวชนเพื่อให เปนบุคคลที่ตองการของสังคม ก็ประสบปญหาหนี้สินไมตางกัน ซึ่งหนี้สินสวนใหญมาจากการกอหนี้ที่ไมกอใหเกิด รายได เชน หนี้เพื่อนำมาใชในการอุปโภคบริโภคในครัวเรือน หนี้เพื่อซื้อที่อยูอาศัย และยานพาหนะ ซึ่งการกอหนี้ เหลานี้สวนหนึ่งมาจากการขาดการวางแผนทางการเงิน หรือความรูความเขาใจในการบริหารเงินที่คลาดเคลื่อน นำไปสูภาระหนี้สินมากเกินกวาจะบริหารจัดการได มีเงินเดือนคงเหลือไมเพียงพอตอการดำรงชีพ ทั้งนี้ภาพรวม ของหนี้สินครูและปญหาชำระหนี้มีแนวโนมเพิ่มขึ้นทุกป ซึ่งมีสวนทำใหหนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้นตามไปดวย ปญหา ตอมาคือเงินเดือนหลังจากจายชำระหนี้แลวเหลือไมเพียงพอที่ครูจะใชดำรงชีพ สำหรับปญหาเชิงโครงสรางหนี้ครูที่ผานมา เจาหนี้แขงขันกันใหกูยืมโดยไมควบคุมยอดหนี้ ซึ่งสงผล ใหครูกูยืมจนเกินศักยภาพที่จะจายหนี้คืนไดจากเงินเดือน ตองเผชิญปญหาหนี้สินลนพนตัว ขณะที่กำหนดใหตองมี ผูค้ำประกัน 3 - 4 คน หรือบางกรณีนับ 10 คน เปนการโอนความเสี่ยง และผูกเงื่อนไขอยางไมเปนธรรมใหตอง รับผิดชอบเปนลูกหนี้รวม แนวคิด /หลักการ 1. แนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพียงเปนหลักในการดำเนิน ชีวิตไปสูความเจริญกาวหนา พรอมกับความสมดุลและมั่นคงเมื่อนำไปใชบริหารจัดการตนเองและภารกิจงานที่ บุคคลนั้นกำลังกระทำอยูอยางสม่ำเสมอ ยอมสำเร็จประโยชนและนำไปสูการพัฒนาที่ยั่งยืน และปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียง เปนกรอบแนวคิดที่ตองใชความรูควบคูไปกับคุณธรรมในการตัดสินใจ โดยคำนึงถึง 3 หลักการ ไดแก ความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการมีระบบภูมิคุมกันในตัวที่ดีและมุงที่จะทำใหผลที่เกิดขึ้นนำไปสู ความเจริญกาวหนาที่สมดุล และพรอมรับการเปลี่ยนแปลงในดานตางๆ

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -2- องคประกอบของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 2. คณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 เห็นชอบใหสวนราชการ รัฐวิสาหกิจ และ หนวยงานของรัฐดำเนินการแกไขปญหาหนี้สินของบุคลากรในสังกัด โดยปรับปรุงกำหนดหลักเกณฑการหัก เงินเดือนตองเหลือสุทธิเพื่อดำรงชีพไมต่ำกวารอยละ 30 หรือเกณฑ residual income 30% เปนสิทธิมนุษยชน ขั้นพื้นฐาน โดยตองมี residual income 30% และตองไมนอยกวา 9,000 บาท ตามแนวทางระเบียบกระทรวง ศึกษาธิการ วาดวยการหักเงินเดือน บำเหน็จบำนาญขาราชการ เพื่อชำระหนี้เงินกูใหแกสวัสดิการภายในสวน ราชการและสหกรณ พ.ศ.2551 ทั้งนี้เพื่อใหครูสามารถทำหนาที่ของตนไดอยางมีประสิทธิภาพและมีคุณภาพ ชีวิตที่ดีขึ้น สามารถปฏิบัติหนาที่อยางเต็มประสิทธิภาพและมีความสุขในชีวิตการทำงานมากยิ่งขึ้น วัตถุประสงค 1. ขาราชการครูบุคลากรทางการศึกษา และขาราชการบำนาญในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ มีเงินเดือนคงเหลือหลังจากจายหนี้แกเจาหนี้สินเชื่อสวัสดิการและหนี้สหกรณ ทุกรายแลว ไมนอยกวารอยละ 30 2. ขาราชการครูบุคลากรทางการศึกษา และขาราชการบำนาญในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ มีคุณภาพชีวิตที่ดี สามารถดำรงชีพอยางมีศักดิ์ศรี 3. ขาราชการครูบุคลากรทางการศึกษา และขาราชการบำนาญในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ สามารถทำหนาที่ของตนไดอยางมีประสิทธิภาพ ขั้นตอนการดำเนินงาน 1. ตั้งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเปนสถานีแกหนี้ มีคณะกรรมการแกไขปญหาหนี้สินครูมีหนาที่รับ ลงทะเบียนแกไขปญหาหนี้สินครูและบุคลากรทางการศึกษา พรอมใหคำปรึกษาทางการเงินและแนะนำวิธีการลด หนี้สิน 2. จัดทำระบบขอมูลเพื่อแกไขปญหาหนี้สินครูและบุคลากรทางการศึกษาในภาพรวมของเขตพื้นที่ การศึกษา วิเคราะหลูกหนี้รายบุคคลและจัดทำเปนขอมูลสารสนเทศ

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -3- 3. จัดใหมีกระบวนการตรวจสอบเงินเดือนคงเหลือสุทธิใหเปนไปตามระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ วาดวยการหักเงินเดือนเงินบำเหน็จบำนาญขาราชการเพื่อชำระหนี้เงินกูใหแกสวัสดิการในสวนราชการและ สหกรณ พ.ศ. 2551 4. ควบคุมการรับรองเงินเดือน การหัก ณ ที่จาย การรับรองการใหกูของขาราชการครูและบุคลากร ทางการศึกษาในสังกัด 5. จัดกิจกรรมเรียนรูดานการวางแผนทางการเงินการลงทุน และการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงตามความเหมาะสม 6. กำหนดแนวทางแกไขปญหาหนี้สินครูและบุคลากรทางการศึกษารวมกันระหวางสหกรณออมทรัพย ครู สวนราชการและสถาบันการเงินในเขตพื้นที่การศึกษาและหนวยงานระดับจังหวัด 7. เจรจาขอลดดอกเบี้ยเงินกูกับสหกรณออมทรัพยครูมหาสารคาม จำกัด และธนาคารออมสินซึ่งเปน เจาหนี้หลัก รวมถึงสถาบันการเงินอื่น 8. รวมกับสหกรณออมทรัพยครู และสถาบันการเงินในการปรับโครงสรางหนี้กับเจาหนี้ทุกราย หรือ รวมหนี้ใหครูมีเงินเดือนเหลือสุทธิหลังหักชำระหนี้ไมนอยกวารอยละ 30 ๙. ไกลเกลี่ยเพื่อชะลอการฟองรองกอนการดำเนินคดี ไกลเกลี่ยระหวางการพิจารณาคดี และการ ประสานชวยเหลือครูในชั้นบังคับคดี รวมถึงการไกลเกลี่ยระหวางเจาหนี้กับครูและผูค้ำผูประกัน ๑๐. พัฒนาครูและบุคลากรทางการศึกษาใหมีความรูดานการเสริมสรางวินัยและการวางแผนทาง การเงิน โดยการจัดการฝกอบรมใหความรูเกี่ยวกับการบริหารจัดการเงิน การวางแผนการเงิน และการลงทุน เพื่อใหครูมีความรูในการจัดการเงินของตนเองอยางมีประสิทธิภาพ ผลการดำเนินงาน /ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ 1. สหกรณออมทรัพยครูมหาสารคาม จำกัด ลดดอกเบี้ยเงินกูลงรอยละ 0.25 (คงเหลือ รอยละ 5.50 จากเดิมรอยละ 5.75) ๒. ธนาคารออมสินชะลอการฟองรอง ยึดทรัพย บังคับคดีและขายทอดตลาดทรัพยของขาราชการครู และบุคลากรทางการศึกษาในสังกัด 3. ขาราชการบำนาญในสังกัดที่มีแนวโนมจะเปนลูกหนี้ NPL ไดรับการปรับโครงสรางหนี้จากสหกรณ ออมทรัพยครูมหาสารคาม จำกัด และธนาคารออมสิน 4. ขาราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในสังกัดมีคุณภาพชีวิตที่ดี ดำรงชีวิตไดอยางมีศักดิ์ศรี และ สามารถปฏิบัติหนาที่อยางมีความสุข ปจจัยสูความสำเร็จ 1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ ควบคุมการกูยืมใหอยูในศักยภาพ กำหนดใหมีเงินเดือนคงเหลือไมนอยกวารอยละ 30 2. ขาราชการครูบุคลากรทางการศึกษา และขาราชการบำนาญในสังกัด มีความรูดานการวางแผน การเงิน มีวินัย และความรับผิดชอบ 3. สหกรณออมทรัพยครูมหาสารคาม จำกัด และสถาบันการเงินใหความรวมมือในการแกไขปญหาหนี้สิน ขาราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -4- การเผยแพรและการยอมรับ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต ๒ มีการเผยแพรประชาสัมพันธ การแกไข ปญหาหนี้สินครูดวยวิธีการที่หลากหลาย คือ การจัดทำรายงานเสนอผูบังคับบัญชา การเผยแพรผานเว็บไซตของ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เว็บไซตกลุมอำนวยการ และไลนกลุมตางๆ ในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ขอสังเกต /ขอเสนอแนะ 1. ระเบียบสหกรณในปจจุบันไมอนุญาตใหขายทุนเรือนหุนโดยที่ยังไมไดลาออกจากการเปนสมาชิก ผลคือสมาชิกตองถือหุนจวบจนวาระสุดทายของชีวิต 2. สหกรณออมทรัพยครูควรใหสมาชิกสามารถนำหุนมายุบยอดหนี้ใหลดลง โดยปรับโครงสรางหนี้ ในสวนที่มีหุนค้ำประกัน 3. กองทุนบำเหน็จบำนาญขาราชการ ควรอนุมัติใหสมาชิกกูเงิน กบข. ดอกเบี้ยต่ำ (ไมเกินรอยละ 1 บาท) มาชำระหนี้ 4. กระทรวงศึกษาธิการควรปรับปรุงระเบียบวาเงินทุนหมุนเวียนขาราชการครูใหสามารถนำมาปรับใช แกไขปญหาหนี้สินครูใหเปนรูปธรรม 5. กระทรวงศึกษาธิการ ควรจัดหาสวัสดิการสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำหรือสินเชื่อเพื่อการศึกษาเพิ่มเติม เพื่อใหครูมีโอกาสพัฒนาตนเองและมีรายไดเสริม เปนตน

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 ภาคผนวก

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -6- การประชุมเจรจาเพื่อปรับโครงสรางหนี้หรือแกไขปญหาการชำระหนี้รวมกับสถาบันการเงินตางๆ ในวันพฤหัสบดีที่ 21 มีนาคม 2567 ณ หองประชุมสัตตบงกช สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 +

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -7-

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -8-

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -9-

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -10-

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -11-

Best Practice สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2 -12- ประกาศของสหกรณออมทรัพยครูมหาสารคาม