Siricharoenwat Forest

ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการ Royally-Initiated Siri Charoenwat Forest Plantation Project Chon Buri Province อำเภอสัตหีบ จังหวัด ชลบุรี เพื่อประโยชนสุขแหงอาณาราษฎรตลอดไป สูความสมดุลของทรัพยากรธรรมชาติ สัตวปาและพันธุพืช ความยั่งยืน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ โครงการปาสิริเจริญวรรษ หมู ๗ บานเขาชีจรรย ตำบลนาจอมเทียน อำเภอสัตหีบ จังหวัด ชลบุรี ๒๐๒๕๐ โทรศัพท ๐๓๓ ๐๔๖ ๐๓๗ e-mail : [email protected]

"เราจะสืบสาน รักษา และตอยอด และครองแผนดินโดยธรรม เพื่อประโยชนสุขแหงอาณาราษฎรตลอดไป”

ดวยพระบารมี (By the Royal Grace) การดำเนินงานสนองพระราชดำริ (Implementation of Royal Initiative) สภาพปาธรรมชาติ ปาปลูกสูเสนทางศึกษาทองเที่ยวเชิงอนุรักษ (From Natural Forest and Forest Plantation to Ecotourism Trail) สวนศึกษาธรรมชาติ (The Nature Study Garden) สวนรวมพันธุไมดอกหอมไทย (Garden of Thai Fragrant Flowers) ทางเดินศึกษาธรรมชาติบนไหลเขา (The Hillside Nature Study Trail) สวนรวมพันธุไผไทย(Garden of Thai Bamboo) สวนรวมพันธุหวายไทย(Garden of Thai Rattan) สวนรวมพันธุบัวไทย(Garden of Thai lotus) สวนรวมพันธุกลวยไทย (Garden of Thai Bananas) ผลที่ไดรับสืบเนื่องมาจากพระราชดำริ (Results of the Royal Initiative) เสนทางจักรยานโครงการปาสิริเจริญวรรษ (The Siri Charoenwat Forest Cycling Path) ความหลากหลายทางชีวภาพ (Biodiversity) ๑ ๔ ๒ ๙ ๑๕ ๑๘ ๔๐ ๔๕ ๕๓ ๕๖ ๕๙ ๖๒ ๖๖ (Contents) หนา (page) หนา (page) สารบัญ

โครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดชลบุรี เปนหนึ่งในสิบเอ็ดโครงการพัฒนาพื้นที่ รอบ วัดญาณสังวรารามวรวิหาร อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ดำเนินการดานงานปาไม โดยเริ่มดำเนินงานตั้งแตป พ.ศ.๒๕๓๕ สืบเนื่องมาจาก เมื่อวันที่ ๑๒ กันยายน พ.ศ. ๒๕๓๓ พระบาทสมเด็จพระชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณา โปรดเกลาฯใหเจาหนาที่สำนักงานเลขานุการคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ(สนง.กปร.) และเจาหนาที่กรมชลประทานเขาเฝา ณ อาคารชัยพัฒนา วังสวนจิตรดาและได พระราชทานพระราชดำริแกหนวยราชการที่เกี่ยวของ ใหพิจารณาใหจัดทำโครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจาก พระราชดำริ บริเวณเขาชีโอนติดกับวัดญาณสังวรารามวรวิหาร เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจาพระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสมหามงคลทรงพระเจริญพรรษาครบ ๖๐ พรรษา ในวันที่ ๑๒ สิงหาคม ๒๕๓๕ และพระราชทานชื่อโครงการปา นี้วา “โครงการปาสิริเจริญวรรษ” อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (โครงการปา + สิริกิติ์ + เจริญวรรษ) By the Royal Grace ดวยพระบารมี ๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ The royal-initiated Forest Plantation Project, Chon Buri Province is one of the eleven royal-initiated projects. The Project is to conduct a forest plantation in the area around Wat Yansangwararam Worawihan and has been implemented since 1992 On 12 September, 1990, His Majesty the King Rama IX granted an audience to officials of the Office of the Royal Development Projects Board (RDPB) and the Royal Irrigation Department at The Chaipattana Building, Chitralada Villa, and introduced his idea on a forest plantation project at Khao Chi-on next to Wat Yansangwararam Worawihan for the relevant agencies to conduct in order to celebrate the auspicious occasion of Her Majesty the Queen's 60th Birthday Anniversary on 12 August,1992. H.M. the King graciously named it the royally-initiated 'Siri Charoenwat Forest Plantation Project' (Forest + Plantation + Sirikit + Charoenwat).

กรมปาไมไดดำเนินการสนองพระราชดำริ โดยไดคัดเลือกพื้นที่มีความเหมาะสม บริเวณปาเขาชีโอน เขาไร เขาเปลา ทองที่ตำบลนาจอมเทียน อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี หางจากวัดญาณสังวรารามวรวิหารประมาณ ๓.๕ กิโลเมตร เนื้อที่ ๑,๐๒๓ ไร (ในปพ.ศ. ๒๕๔๔) ไดสำรวจพื้นที่เพื่อเตรียมผนวกเขาโครงการฯ ประมาณ ๘๕๐ ไร สภาพพื้นที่เดิม มีทั้งที่เปนภูเขามีปาธรรมชาติขึ้นอยู และพื้นที่ที่ราษฎรถวายมีลักษณะเปนสวนผลไม มีไมผลเดิมที่ปลูก เชน มะมวง มะพราว ขนุน และอื่นๆ พื้นที่สวนใหญจะเปนพื้นที่ซึ่งถูกบุกรุก แผวถาง ทำลาย มีลักษณะเปนปาเสื่อมโทรม กรมปาไม โดยโครงการฯ ไดดำเนินการปลูกปาเพื่อฟนฟูสภาพพื้นที่ปาไมที่ถูกทำลาย และมีสภาพเปนปาเสื่อมโทรม ใหกลับฟนคืน เปนสภาพปาที่สมบูรณดังเดิม จนถึงปจจุบันป พ.ศ. ๒๕๖๒ มีพื้นที่ ๒,๒๓๕ - ๓ - ๖๐ ตารางวา สนองพระราชดำริ -ไมที่มีคาทางเศรษฐกิจ เชน สัก พยุง ยางนา ตะเคียน มะคา ประดู ฯลฯ -ไมโตเร็วสำหรับใชสอย เชน กระถินยักษ กระถินณรงค กระถินเทพา ฯลฯ -ไมผลสำหรับอาหารสัตว เชน มะขามปอม มะขามเทศ หวา ตะขบ ฯลฯ ทางโครงการฯไดประสานงานกับกรมชลประทาน ขุดอางเก็บน้ำ จำนวน ๙ อาง บริเวณดานหนาโครงการฯเพื่อเก็บน้ำไวบริโภค ใชสอย และใหความชุมชื้น แกพื้นที่โครงการฯ การปลูกปาฯ ไดดำเนินการปลูกปาตามแนวพระราชดำริคือ Most of the area was encroached,cleared forest, and damaged land left in the condition of a degraded forest. Under the Project, the Royal Forest Department has carried out a forest plantation in order to restore damaged forest land and degraded forest to natural fertility. At present, a forest plantation has been made on the Project's area of 2,235 rais of land, as well as based on the royal initiative regarding the kind of plants as follows : The original land consisted of mountainous area with natural forest and the area offered to H.M. the King by his subjects, Featuring a fruits orchard such as mango, coconut, jackfruit, etc. The Royal Forest Department has responded to the Royal initiative by selecting appropriate areas of Khao Chi-on Khao Rai Khao Plao in Tambon Na Chomthien, Amphoe Sattahip, Chon Buri Province, which are around 3.5 kilometers from Wat Yansangwararam Worawihan, covering an area of 1,023 rai of land. Then (in 2001),a survey was made on the selected areas in preparation for adding about 850 rai of land to the Project and Now Total of the area is about 2,253 rai. ๓ ปาสิริเจริญวรรษ ๒ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ Implementation of the Royal Initiative การดำเนินงาน

สภาพปาธรรมชาติ – ปาปลูก สูเสนทางศึกษาทองเที่ยวเชิงอนุรักษ จากการดำเนินงานของโครงการฯ มาตั้งแตป พ.ศ.๒๕๓๕ จนถึงปจจุบัน (พ.ศ.๒๕๖๒) ในชวง ๘ ปแรก โครงการฯ ได เนนเรื่องปลูกปาเสริมพื้นที่ (ตามแนวพระราชดำริ) พันธุไมที่ปลูกเจริญเติบโต ไดผลเปนที่นาพอใจ จนสภาพโดยรวมของ โครงการฯ มีสภาพใกลเคียงกับปาธรรมชาติ ทางโครงการจึงมีแนวคิดจัดทำเสนทางศึกษาธรรมชาติขึ้น เพื่อเผยแพร ประชาสัมพันธ และใหความรูแกนักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ไดรับความรูเกี่ยวกับพันธุไม ระบบนิเวศนปาไม ตลอดจนชนิดปาไมของไทย ในป พ.ศ.๒๕๔๖ โครงการไดรับงบประมาณ สนับสนุนจาก สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงาน โครงการ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) กอสรางอาคารศูนยบริการนักทองเที่ยว รวมทั้งอุปกรณโสตทัศนศึกษา และครุภัณฑ สำนักงาน เพื่อวัตถุประสงค คือ ๑. เพื่อเปนศูนยประชาสัมพันธของโครงการฯ ๒. เพื่อเปนที่ปฏิบัติงานของเจาหนาที่ประชาสัมพันธ และโสตทัศนศึกษา ๓. เพื่อเปนที่จัดนิทรรศการ และจัดวางหุนจำลองเสนทางเดินศึกษาธรรมชาติ ๔. ใชเปนที่ประชุม สัมมนา ของหนวยงานราชการบริเวณรอบวัดญาณสังวรารามวรวิหาร ๕. บรรยายสรุปใหนักเรียน นักศึกษาและประชาชนทั่วไป ที่มาเยี่ยมชมโครงการฯเปนหมูคณะ ทั้งนี้เพื่อใหผูที่มาเยี่ยมชมไดศึกษาหาความรูเกี่ยวกับพันธุไมปา พันธุไมดอกหอม พันธุไผไทย พันธุหวายไทย พันธุบัวไทย พันธุกลวยไทย และระบบนิเวศวิทยาปาไมของไทย ตลอดเสนทางจะมีปายสื่อความหมาย ปายชื่อพันธุไม เพื่อใหไดรับทั้ง ความรู และความเพลิดเพลินในการเดินชม ในรูปของพิพิธภัณฑกลางแจง จากปาเสื่อมโทรม สูปาอุดมสมบูรณ เสนทางศึกษาธรรมชาติ ที่ทางโครงการฯ จัดทำขึ้น ลักษณะทางเดินจะรมรื่นปกคลุมดวยพันธุไม มีทั้งที่เปนพื้นที่ราบ ผานสวนปาปลูก และทางเดินบนไหลเขาผานปาธรรมชาติและปาปลูก มีความกวาง ๑.๓๐ เมตร ปูดวยหินทรายธรรมชาติ และมีความยาวทั้งสิ้นประมาณ ๑,๕๐๐ เมตร ใชเวลาเดินประมาณ ๔๕ นาที โดยแบงออกเปน ๕ สวน ประกอบดวย ๑.สวนศึกษาธรรมชาติ ๒.สวนรวมพันธุไมดอกหอมไทย ๓.เสนทางเดินศึกษาธรรมชาติบนไหลเขา - ระบบนิเวศวิทยาปาไมของไทย - สวนรวมพันธุไผไทย - ระเบียงพักพรอมปายสื่อความหมาย - จำลองธรรมชาติ ๓ ชนิดปา - ฝายชะลอความชุมชื้น - สวนรวมพันธุหวายไทย ๔.สวนรวมพันธุบัวไทย ๕.สวนรวมพันธุกลวยไทย ๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

In 2003, the Project received budgetary support from the Office of the Royal Development Project Board ( RDPB ) to build a tourist information center equipped with audio-visual devices and office durable articles in order to be: 1.A public relations centre of the Project. 2.An office for the audio-visual and public relations offices. 3.A venue for an exhibition and display of the model on a natural study trail. 4.A venue for a meeting and a seminar of the government agencies around Wat Yansangwararam Worawihan. 5.A venue for giving a brief on the Project to students and the general public on their visit in groups. The natural study trail which has been developed by the Project is pleasantly shady with various species of plants. It features a path on flat land that goes through a reforestation park and a hillside path across natural and replanted forest. The trail is 1.30 meters wide, paves with natural sandstone, and around 1,500 meters long. The whole path which takes about 45 minutes to walk is divided into 5 parts: From Natural Forest and Forest Plantation to ECOTOURISM TRAIL During the implementation of the Project from ๑๙๙๒ until now (2005), the first eight years have emphasized on reforestation to increase forest land (in accordance with the royal initiative). The plants grew well and gave satisfactory results. The overall condition of the forest land under the Project has become nearly natural forest, meanwhile a concept to develop a natural study trail was created to publicize and educate students as well as the general public on knowledge about species of plants, forest ecology, and types of forest in Thailand For visitors to learn about the species of wild plants, fragrant flowers, bamboo, rattan, lotus, bananas, and forest ecosystem in Thailand, interpretation sings and species name plates available throughout the trail are aimed to both educate and entertain visitors, as an open museum. ห้ามล่าสตัว์ (Hunting Prohibited) ห้ามก่อกองไฟ (Fires Prohibited) ห้ามเดินออกนอกเส้นทาง (Stay on Trail) เขตปลอดอาวธุ (Guns, firearms or weapons are not allowed) ห้ามส่งเสียงดงั (Keep Quiet) ห้ามสบูบหุรี (No Smoking) ห้ามทิ งขยะ (Keep Clean) ห้ามนําอาหารและเครื องดื มเข้าไป (Food or drinks are not allowed) เขตปลอดแอลกอฮอล์ (alcohols are not allowed) หา้มนําสตัวเ์ลย ีง หรอืสตัวต์ ่างถนิ เขา้ (Domestic Animals Prohibited) ห้ามลงเล่นนํ า (No Swimming) ห้ามนําพืชพรรณและ ทรพัยากรธรรมชาติอื นใด ออกจากป่า (Gathering of Flora Prohibited) เส้นทางเฉพาะจกัรยาน ป้ายหนิ สวนรวม พนั ธไ์ุผ่ ป่าดบชิ ื น เบญจพรรณ ป่า สวนสมนุไพร สวนรวม พนัธก์ุล้วย บงึอนุรกัษ์ บวัไทย EXIT พนัธห์ุวาย สวนรวม สะพานไม้ สะพานไม้ สะพานไม้ สะพานไม้ สะพานไม้ สะพานไม้ สะพานไม้ สะพาน กม.17.8 ศาลากลางน ํา สวนไมห้อม เส้นทางเฉพาะจกัรยาน Wheelchair Accessible Toilet Not open to public Information First Aid ¤Ø³ÍÂً·Õè¹Õè 1.The Natural Study Garden 2. Garden of Thai Fragrant Flowers 3.The Hillside Natural Study Trail -Forest Ecology of Thailand -Garden of Thai Bamboo -Resting Balcony with Three Points of Natural Interpretation Signs -Imitation of Three Types of Natural Forest -Check Dam -Garden of Thai Rattan 4.Garden of Thai Lotus 5.Garden of Thai Bananas Here ๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

This garden features sandstone nature trail of 1.20 meters wide and ๔๕๐ meters long. The path goes through the area of replanted forest aged around 10 – 12 years. Planted along the two sides is undergrowth brought from natural forest to decorate the area to resemble natural. To make it easy for a visit, the plants are classified as follows: PALMACEAE, PTERIDANCEAE, ORCHIDACEAE, ZINGIBERACEAE, and forest Medicinal Herbs. In addition, interpretation signs and species name plates are provided along the trail as part of a natural study. If you have any enquiries, please contact the official in charge. สวนศึกษาธรรมชาติ สวนศึกษาธรรมชาติ จัดทำเปนลักษณะทางเดินธรรมชาติ ปูดวยหินทราย ความกวาง ๑.๒๐ เมตร ระยะทาง ประมาณ ๔๕๐ เมตร โดยเสนทางเดินดังกลาวจะผานพื้นที่ปาปลูกซึ่งมีอายุ ประมาณ ๑๐ – ๑๒ ป ตลอดสองขางทาง โครงการฯ ไดนำไมพื้นลางในปาธรรมชาติมาปลูก และจัดตกแตง ใหมีสภาพใกลเคียงกับธรรมชาติ เพื่อใหงาย ตอการเยี่ยมชมศึกษา หาความรู ไดแยกประเภทของพันธุไม ที่นำมาปลูกเปนหมวดหมูดังนี้ พืชตระกูลปาลม พืชตระกูล เฟน กลวยไมปา พืชตระกูลขิงขา และพืชสมุนไพรจากปา นอกจากนี้ยังไดจัดทำ ปายชื่อพันธุไม ปายสื่อความหมาย ตลอดเสนทางศึกษาฯ เพื่อประกอบในการเดินศึกษาธรรมชาติ หากทานมีปญหาขอของใจ สามารถสอบถามไดจากเจาหนาที่ The Natural Study ภาพทางเดินศึกษาธรรมชาติ ปูหินทราย ๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ปาลมเปนพันธุไมเกาแกตระกูลหนึ่งที่พบบนพื้นผิวโลก อยูในวงศ Palmae ซึ่งมีทั้งหมดประมาณ ๒๐๐ สกุล ปาลมที่พบเห็นทั่วๆไปมีลักษณะทรงพุม (Shrub) ลำตน ตั้งตรงสูงชะลูด ( Tree) หรือจนกระทั่งเปนไมเลื้อย (Vines) ส ว น ข อ ง ใ บมีลั ก ษ ณ ะ เป น เส น ข น า น ( ใ บ เลี้ ย ง เดี่ ย ว) ไมมี ก า ร เ จริ ญ แ ต กกิ่ งก า น ส า ข า เ หมื อ นกั บพั นธุ ไมอื่ นๆ ป าล มที่ ได นำ ม า แ ส ด ง ไวใ นที่นี้ เป น ป าล มซึ่ ง เป น ไมพื้นล า ง ใ นป า ธ ร ร ม ช าติ เช น ป า ด งดิ บ ป า เ บ ญ จ พ ร ร ณ ป า พรุ เป นต น อ าทิ เช น ก ร ะพ อ เขี ย ว ห ม า ก แ ด ง เจ า เมื อ ง ตรัง ห ม า ก ง าช า ง เจ า เมื อ ง ถ ล า ง จั๋ ง เชี ย ง ใ หม แ ล ะ ห ว า ย ชนิดตางๆ ปาลมเปนพันธุไมที่ใหประโยชนแกมนุษยทุกดานมาเปนเวลาชานานหลายรอยปก็วาได เพราะเกือบ ทุ กส ว น ข อ งต น ส า ม า ร ถ นำ ม า ใช ป ร ะ โ ย ชนทั้ งสิ้ น อ าทิ เชน ป าล ม นำ ม า ใช ป ร ะดับ ต ก แต ง ส ว น หย อ ม ปลู ก ต า ม อ า ค า ร บ า น เรื อ น ย อ ดอ อ น นำ ม า ป ร ะ ก อ บ อ า ห า ร ลำต น ใช ทำ บานเรือน ใบนำมาหอขนมในเทศกาลตางๆเปนตน พืชตระกูลปาลม A palm is an old species found on earth. It is the family PALMACEAE which consists of approximately 200 genera. Palms are commonly seen in different shapes: a shrub, a tree, or a vines. They have parallel veined leaves without branches. The palms on display in this Garden are undergrowth in natural forest such as evergreen forest, deciduous forest, peat swamp forest, etc. They include Ka pho khiao, Mak daeng, Chao muang trang, Mak nga chang, Chao muang talang, Chang chiang mai, and several species of rattan. Palms have been a plant of all – purpose usage for human beings for centuries. Almost all of their parts can be used;for example, a plant for decoration at a small garden or a residential building, its newly – born tips cooked as food, the stems used to build a house, the leaves to wrap traditional sweets during festivals, etc. PALMACEAE เฟ น หรื อผักกู ด เป นพื ชที่ เ ร า เห็ นชิ น ต ากัน อยู โ ด ย เ ฉ พ า ะ อย า งยิ่ ง ท า ง ภ า ค ใต แ ล ะ ภ า ค เ หนื อ บ นภูเข าสู งที่ยัง ค ง เป น แ หล งต นน้ำ ลำ ธ า ร บ า น เ ร ามี เฟ น อยู ต า ม ธ ร ร ม ช าติ ม า ก กว า ๔ ๐ ๐ ชนิด ถึ ง แมว าป จจุบันป า ไม บ า งส ว น ไดถู ก ทำ ล า ย ไ ป จ น ทำ ให เฟ น ห ล า ย ชนิ ด ห ล า ยพันธุ ล ด จำ น ว น ล ง แตก็ยัง พ บ เฟ น เ หลื อ ให เ ร า ไดชื่ น ช ม แ ล ะมีผู นำ ม า ปลู ก แ ล ะ เลี้ ย ง ข ย า ยพันธุ ต า ม เมื อ ง ใ หญ ทั่วโลก เฟนมีความสำคัญกับสิ่งแวดลอมในธรรมชาติ เนื่องจาก ความชุมชื้นของดินในปาทำใหสิ่งมีชีวิตตางๆ สามารถดำรงชีวิตอยูได เฟนบางชนิดขึ้นปกคลุมพื้นปาหรือตามลาดเขาชวย ยึ ด เ ก า ะดิ น บริ เ ว ณนั้น ไม ใหพัง ล ง ม า บ า งก็ขึ้น อยู บริ เ ว ณ ค า ค บ ตนไม บางก็เกาะไตขึ้นตามตนไมกิ่งไม นอกจากนี้เฟนถูกนำไป ประดับในบริเวณสวนสาธารณะ อาคารบานเรือน หรือแมกระทั่งบริเวณน้ำพุหรือน้ำตก เพื่อใหเกิดความสวยงามและเสริมสราง บรรยากาศไดเปนอยางดี พืชตระกูลเฟน A fern or Phak kut is generally seen, especially in the South and on high mountains, which are still a source of rivers and streams, in the North of Thailand. There are more than 400 species of ferns in Thailand. At present,some parts of the forest have been destroyed, so several species of ferns have disappeared. However, some ferns are left for our appreciation. They have been grown and bred in cities around world. Ferns relate to the natural environment. Some cover forest ground or a hillside and help prevent the soil from falling down. Others live on a tree or climb up a tree or its branches. Ferns are also brought to grow for decoration in a public garden, the area of a residential building or even a fountain or a waterfall, to beautify the scene and create pleasant surroundings. PTERIDANCEAE ๑๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๑๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ปาลมเจาเมืองถลาง ปาลมเจาเมืองตรัง เตาราง

กลวยไมปาเปนพืชในวงศ (ORCHID ACEAE) ซึ่งเปน วงศจำนวนชนิดที่มากที่สุดในบรรดา ไมดอกดวยกัน ปจจุบัน มีรายงานวามีมากถึง ๑๙,๐๐๐ ชนิดที่พบในสภาพธรรมชาติ และในจำนวนนี้มีกลวยไมที่มีถิ่นกำเนิดในบานเราถึง ๑๖๗ สกุล ๑,๑๔๐ ชนิด กลวยไมไทยสวนใหญถือกำเนิดอยูในปา เติบโต อยูในพื้นที่มีใบไมผุทับถมกันอยูเกาะอาศัยอยูตามตนไมหรือ อยูในซอกหินตามหนาผาบนภูเขาสูง กลวยไมดำรงชีวิต ใหอยู รอดไดอยางไรในปา สิ่งสำคัญที่ทำใหกลวยไมดำรงชีวิตอยู รอดไดคือ การพัฒนารูปรางลักษณะสวนประกอบตางๆของตน เริ่มตั้งแตตนที่มีลักษณะปองพองอวบน้ำ หรือที่เรียกวา “ลำลูกกลวย”หรือ “หัวเทียม” ซึ่งมีรูปรางลักษณะแตกตางกัน ไป รากของกลวยไมที่ปลายรากจะมีสีเขียว เพื่อชวยสังเคราะห แสง สรางอาหารใหตน รากกลวยไมจะมีเนื้อเยื่อคลายฟองน้ำ ลอมรอบเนื้อเยื่อลำเลียงตรงกลาง ซึ่งมีสวนชวยในการเก็บ รักษาความชื้น กลวยไมปา ORCHIDACEAE How do orchids survive in the forest? The important thing that enables the survival of the orchids is the development of their forms and parts of their stems. The stems are bulbous and succulent, or called “pseudo bulb,” in different forms. The end of their roots is green containing chlorophyll used in photosynthesis in order to produce food for the stems. Spongy –like tissue around the core tissue in the roots help keep moisture. An orchid is in the family ORCHIDACEAE which includes the most number of species among flowering plants. Nowadays, reports say up to 19,000 species of orchids can be found in natural conditions. Of the figure, 16 genera and 1,140 species were originally found in Thailand. Most Thai orchids have their origins in forest, grow on the land where rotten leaves have accumulated, and attach themselves to a tree or in a crevice of the rock on the cliff of high mountains. ในปาฝนเขตรอน ภายใตรมเงาขนาดใหญของตนไมนานาพรรณ ที่พื้นปาจะมีไมพื้นลางขึ้นอยูกระจัดกระจาย ครอบคลุมพื้นที่มี พืชขนาดกลางและขนาดเล็ก ซึ่งเปนไมพื้นลาง หรือพืชคลุมดิน ขึ้นอยูดวย ในกลุมนี้มีพืชที่มีลักษณะพิเศษอยูตระกูลหนึ่ง คือ พืชตระกูลขิงขา (Zingiberaceae) พืชตระกูลนี้มีสมาชิกอยู ประมาณ ๗๐๐ ชนิด จำแนกเปน ๔๕ สกุล ในประเทศไทย พบวามีพืชตระกูลนี้กระจายอยูทั่วไปในปาที่ชุมชื้น สำรวจพบ จำนวน ๑๑ สกุล ๔๔ ชนิด โดยทั่วไปเปนพืชลมลุกมีอายุหลายป ลำตนใตดินเปนแงง (Rhizome) หรือ (Tuber) ขนาดใหญ มีกลิ่นหอมน้ำมันระเหยตลอดตน กลิ่นหอมแรงมักใชเปนยา หรือเครื่องเทศ การใชประโยชนจากพืชตระกูลขิง ขา ที่ซึ่งเปน ผลผลิตจากปาซึ่งมนุษยเขาไปเก็บเปนของปานำมาใชประโยชน ตามสรรพคุณที่มีซึ่งรูจักใชกันมาตั้งแตครั้งโบราณกาล เชน กระวาน เรว กระทือ ดาหลา ไพล ฯลฯ เหลานี้ลวนใชเปนยา สมุนไพรได พืชตระกูลขิงขา In the tropical rain forest under the canopy of several varieties of large trees, the forest land is covered with a scattering of undergrowth or ground cover in a small , middle size. Among them is a plant having special features of the family Zingiberaceae. About 700 species of this family are classified into 45 genera. In Thailand, the plants in this family are scattered in a wetland forest, and 11 genera and 44 species of them were found on a survey. In general, they are an herb that lives for many years. Their underground stem is of a large rhizome or a tuber, has the smell of an essential oil, and is usually used as medicine or spice. The benefits of the plants in this family, such as Krawan, Reo, Kratue, Dala, Phlai, etc, have been long used for their medicinal properties since ancient times. ZINGIBERACEAE ๑๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๑๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ กระทือ เรว คลุม

พืชสมุนไพรจากปา การนำสมุนไพรมาใชในการรักษาโรค ในประเทศไทย ไดกระทำกันมาชานานแลว ตั้งแตสมัยโบราณกาล ผูคนซึ่ง อาศัยอยูรอบเขตเมือง ลวนพึ่งพาสมุนไพรจากปาทั้งสิ้น จนปจจุบันการวิจัยคนควาไดทำกันอยางจริงจัง มีการนำ เอาพืชสมุนไพรมาสกัดตัวยาเพื่อรักษาโรคแลวหลายชนิด พืชสมุนไพรมีอยูในสิ่งแวดลอมรอบตัวเราบางครั้งเราจะเห็น จนชินตา เพราะหลายชนิด เปนไมดอกไมประดับ เปนวัชพืช หรือ ผักผลไมที่รับประทานอยูประจำ บางชนิดขึ้นอยู ตามปาเขาหางไกล พืชสมุนไพรจากปาที่นำมาปลูกในที่นี้มีที่มา จากปาประเภทตางๆ ทั้งปาดงดิบ ปาเบญจพรรณ ปาเต็งรัง และปาพรุ เปนตน ทางโครงการไดรวบรวมคนควา ไมสมุนไพรจากปาซึ่งมีทั้งไมยืนตน ไมพุม ไมเถาและ ไมมีเหงาอยูใตดิน โดยระบุชื่อวิทยาศาสตร วงศ ลักษณะ แหลงที่พบและสรรพคุณของสวนตางๆ ไวเพื่อใหผูสนใจ ไดศึกษา FOREST MEDICINAL HERBS สวนรวมพันธุไมดอกหอมไทย ดอกไมหอม หรือไมดอกหอม คือพรรณไมที่มีดอกหอม จะมีกลิ่นมากบางนอยบางตางกันไปตามพันธุความหอมของ ดอกไมหอมเกิดจากตอมที่อาจอยูใตโคนกลีบดอก เกสรเพศผู ใบ หัว ราก หรือสวนอื่นๆ ของตน ดอกไมที่มีกลิ่นหอมมักจะ บานและโชยกลิ่นหอมยวนใจในเวลากลางคืน กลิ่นหอมเปนตัวชวยลอ ใหแมลงตางๆบินเขามาดอมดม ชวยผสมเกสร เพื่อให ไมดอกหอมไดมีการดำรงพันธุสืบไป ดอกไมหอมไมไดมีเพียงสีขาวเทานั้น ดอกไมหอมที่มีสีสันสวยงามอยาง สีชมพู แดง สม มวง หรือสีฟา ดอกไมหอมบางชนิดอาจมีการเปลี่ยนของสี ตามอายุของดอกสิ่งเหลานี้นับวา เปนเสนหดึงดูด ที่นอกเหนือไปจาก กลิ่นหอม ประเทศไทยมีสภาพอากาศแบบรอนชื้น มีฝนตกกระจายหลายเดือน และมีแสงแดดเพียงพอตลอดทั้งป สิ่งเหลานี้ เปนปจจัยสำคัญที่เหลาไมดอกหอมตองการ นอกจากเลือกชนิดของพันธุไมใหเหมาะสมกับสภาพอากาศพื้นที่แลว การดูแล ใหน้ำใสปุยเปนสิ่งสำคัญ และตัดกิ่งแหง แตงพุมใหโปรงแสงแดดสองถึงก็จะทำใหไมดอกหอมบางชนิดออกดอกทั้งป ๑๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๑๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ กระทือ พริกนายพราน In Thailand, herbs have been used in medical treatment since ancient times. People living around the city area depend on forest herbs. At present, research has been seriously conducted. Several herbs were extracted for medicine. Herbs can be found in the environment around us. We are sometimes used to seeing them since they can be in the form of a decorative flower, weeds, or fruit and vegetable eaten regularly. Some herbs grow in a distant mountainous forest. The herbs in this Garden come from different types of forest: Moist Evergreen Forest, Mixed Deciduous Forest, Deciduous Dipterocarp Forest, Peat Swamp Forest, etc. Under this Project, forest herbs: a tree, A shrub, a vine and a rhizomatous plants, have been gathered and specified by their scientific name, family, condition of their source, and medicinal properties , for study by interested persons.

Fragrant flowers have strong or weak scents according to their species. The scent is produced by a gland that may be at the base, in petals, stamen, leaves, bulbs, roots or other parts of the stem. Fragrant flowers often bloom and smell sweet at night. The scent attracts insects to smell and help breeding. Fragrant flowers are not only white. Some of them may change into colors at different ages. This is an attractive quality in addition to their scent. Thailand has a tropical climate with scattered rain for several months and sufficient sunshine throughout the year. These are important factors required by fragrant flowers. Apart from a selection of species to suit the area and weather condition, it is important to water the flowers and fertilize the soil. To cut off their dry branches and trim the plant to be in a bushy shape for receiving enough sunlight will enable some species to flowers around the year. Garden of Thai Fragrant Flowers ไมดอกหอมมีหลายประเภท มีทั้งไมตน ไมพุมกึ่งเลื้อย ไมเลื้อย ไมดอกหอมสามารถปลูก ใหดอกในกระถางไดถาหมั่นตัดแตงทรงพุม และใหปุยหรือปกไมใหตนเลื้อยพัน ประเภทไมพุมกึ่ง เลื้อย ไมเถาเลื้อยบางชนิดถาเปนเถาเลื้อยขนาดใหญเหมาะที่ปลูกลงดิน ใหตนเลื้อยขึ้นซุมมากกวา ที่จะปลูกในกระถาง เมื่อไตขึ้นที่สูงและเลื้อยไกลจะเปนการกระตุนใหตนออกดอก ไมดอกหอม บางชนิดปลูกไปนานๆจะออกดอกนอย แกไขโดยตัดแตงกิ่งออกบาง หรือผลัดใบทิ้ง ซึ่งจะทำให ดอกออกบางชนิดออกดอกไดตลอดทั้งป ไมดอกหอมนอกจากใหดอกสวยงามและมีกลิ่นหอมยวน ใจแลว ยังมีประโยชนมากมายหลายอยางเชน สกัดน้ำมันหอมระเหย ใชปรุงน้ำหอม หรือเครื่อง สำอาง น้ำยาอุทัย ยาหอมกลีบดอกแหงผสมชงชา ใชทำการฟอกหนังสียอมสำหรับยอมผา นอกจากนี้ลำตนของไมดอกหอมที่มีเนื้อแข็งก็นำมาแกะสลักหรือนำมาทำเฟอรนิเจอรไดดวย อวลกลิ่นไมดอกหอมสีชมพู ไมดอกหอมสีเหลือง ชูชอเชยกลิ่น รินรินชื่นกลิ่นไมดอกหอมสีขาว ดอกไมหอมหรือไมดอกหอม พุดจีบ พุดซอน ชำมะนาถ นางแยม สัตบรรณ มณฑา พิกุล แกว ฯลฯ ดอกไมหอมสีเหลือง ก็จัดวาเปนอีกกลุมหนึ่งที่มีความนาสนใจไมดอยไปกวาไมดอกหอมสีขาว ดอกไมหอมสีเหลือง ที่มีกลิ่นหอมหลายๆชนิด เราก็รูจักกันมาเนิ่นนานแลว เชน กระดังงาไทย สายหยุด การเวก กระทุม ลำดวน จำป บานเย็น ฝายคำ ฯลฯ ดอกไมหอมสีชมพู ที่เรารูจักแลว คุนเคยไดแก ชงโค ชัยพฤกษ ชำมะเรียง บานเย็น ยี่โถ รำเพย เล็บมือนาง ฯลฯ ดอกไมหอมที่มี สีสันนอกเหนือจากสีขาวจะมีสีสันสวยงามอยางสีชมพู แดง สม มวง หรือฟา แตถาสังเกตดูใหดี จะเห็นบรรดาไมดอกที่มีสีสันสวยงามเหลานี้จะมีกลิ่นหอมออนเทานั้น ไมไดสงกลิ่นฟุงเหมือนกับ ดอกหอมที่มีสีขาวหรือสีออนทั่วๆไป พันธุไมดอกหอมที่นำมาปลูกอาทิเชน จำป นางแยม พุดจีบ ปปทอง ราชาวดี บุษบงษ ปปขาว พิกุล การเวก พุดซอน ฝายคำ และกระดังงาไทย เปนตน วิธีการปลูกเลี้ยง There are various types of fragrant flowering plants: a tree, a scanden shrub, a vine. They can grow and flower in a flowerpot if well trimmed and fertilized or given a stick for climbing. Some large vines are more suitable for growing in the earth and creeping up a trellis; the further they go, the more flowers they will give Some kinds of fragrant flowering plants produce less flowers when they grow older, but will be better if some of their branches and leaves are trimmed. By this way, some can flower all year round. Apart from their beautiful and scented flowers, the plants offer many benefits such as essential oil extract, perfume or cosmetic making, U- Thai liquid (for dropping in drinking water), medicine from dried flower petals (to be mixed with water for drinking), and dye for cloth and leather. In addition, their stem of hard wood can be carved or made into furniture. White fragrant flowers are Phut chip, Phut son, Chammanat, Nang yaem, Sattaban, Montha, Phikun, Kaeo, etc. Yellow fragrant flowers include Kradang nga thai, Sai yut, Karawek, Krathum, Lamduan, Champi, Ban yen, Fai kham, etc. Pink fragrant flowers are Chong kho, Chaiyaphruek, Chammarueang, Ban yen, Yi tho, Ram phoei, Lep mue nang, etc. Notably, flowers of white or light colour have stronger scent than the ones having a brigh or dark colour. Fragrant flowering spceies grown in this Garden are Champi, Nang yaem, Phut chip, Pip thong, Rachawadi, Butsabong, Pip khao, Phikun, Karawek, Phutson, Fai kham, Kradang nga thai, etc. How to Grow and Nurture Fragrant Flowering Plants and Their Benefits ๑๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๑๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และคุณประโยชนไมดอกหอม

ถึงบทบาทแตละองคประกอบ ภายในสังคมที่สรางระบบความสมดุลขึ้นทำให สังคมดำรงและดำเนินไปโดยไมสลายไป การมองสังคมในแนวนี้เรียกวาระบบนิเวศตามที่ Tansley (๑๙๓๕) ไดกำหนดขึ้นความหมายของคำนี้บางครั้งอาจใชเรียก หนวยของกลุมสิ่งมีชีวิต และปจจัยแวดลอมบนพื้นที่กวางๆ แบบใดแบบหนึ่ง โดยเนนที่ความผูกพันของสิ่งตางๆในพื้นที่ กอใหเกิดระบบแตกตางอยางเดนชัด จากระบบในพื้นที่อื่นๆเนื้อหาของระบบนิเวศมุงที่โครงสราง(structure)ทั้งที่เปน สิ่งที่มีชีวิตและไมมีชีวิต และหนาที่ขององคประกอบในระบบนิเวศ (function) หมายถึงการทำงานเพื่อกอใหเกิดระบบ ที่สามารถ ดำเนินไปไดโดยราบรื่น นักนิเวศวิทยาในแถบยุโรป เชน Sukachev and dylis (๑๙๖๔) เรียกสังคมชีวิต ในรูปแบบนี้วาไบโอจีโอโคอิเนส ( biogeocoenose) เพื่อการเขาใจที่งายขึ้น คำนิยามของระบบนิเวศก็คือ “สังคมแหงชีวิต และปจจัยแวดลอมของสังคมเมื่อพิจารณารวมกันเปนระบบหนาที่ขององคประกอบแหงความสัมพันธ การถายเทพลังงาน และหมุนเวียนของสาร (Whittaker, ๑๙๗๐) ในความคิดขั้นมูลฐาน ระบบนิเวศเปนเรื่องที่เกี่ยวของกับการหมุนเวียน การเปลี่ยนรูป การไหล และการสะสมของพลังงาน และสารผานตัวกลาง คือ สิ่งที่มีชีวิตซึ่งกอกิจกรรมตางๆขึ้น เชน การสังเคราะหแสง การเจริญเติบโต การสืบพันธุ การผุเปอยสลายตัว การเสพ การลา การเกาะกิน และกิจกรรมแหงชีวิต อื่นๆกิจกรรมเหลานี้ลวนกอใหเกิดการเคลื่อนยาย และเก็บกักพลังงานและสาร การกระทำตอกันของสิ่งมีชีวิตในสังคม แหงชีวิตในทุกรูปแบบจะกอใหเกิดการไหลของพลังงาน และหมุนเวียนของสารไดแตเปนไปตามระบบทางฟสิกส เชน การระเหย การควบแนน การกัดเซาะการทับถม การหมุนเวียนของอากาศ และความรอน นอกจากนี้ยังเกิดปฏิกิริยาทางเคมี ก็เปนสวนหนึ่งของการหมุนเวียนของสาร และพลังงานที่หลั่งไหลอยูในระบบ ตลอดจนตองทราบถึงอัตราการไหลและทิศทาง เนื่องจากสิ่งมีชีวิตเปน ปจจัยสำคัญที่เปนสื่อของการไหลและการหมุนเวียนของพลังงานและสารดังนั้นการศึกษาระบบนิเวศ จึงตองทราบถึงสิ่งมีชีวิตที่มีอยูในสังคม ทั้งในเชิงปริมาณ และคุณภาพ โดยเฉพาะจำนวนชนิดพันธุพืชและสัตว จำนวน ประชากรของแตละชนิดพันธุ ความสามารถในการสรางผลิตผลตลอดจนกลไกในการทำงาน เชน การเจริญเติบโต การขยายพันธุ การตาย การใชประโยชน ผลิตผลในสังคม เปนตน เสนทางศึกษาธรรมชาติบนไหลเขา ในปจจุบันเมื่อกลาวถึงสังคมแหงชีวิตมักมองในรูปแบบ ของระบบนิเวศ นั่นคือการพิจารณาสังคมแหงชีวิตในรูปแบบ ของภาพรวม โดยคำนึงถึงสภาพปจจัยแวดลอมที่เขามามี บทบาท ตอระดับความเปนไปของกลุมชีวิตและสภาพถิ่นที่ อาศัย หรือ ที่ตั้งของสังคมเขามารวมดวยนอกจากนี้ยังคำนึง ระบบนิเวศและความหมาย At present, a society of life is often seen in the form of an ecosystem, it is to consider a society of life in the whole picture It also takes into consideration factors and habitat conditions or locations of the society, as well as roles of each factor in the society that create a balance system for the society to exist and continue its pace without breakdown. Ecosystem, as defined by Tansley (1935), may be sometimes used to call a unit of living things and their environmental factors in a wide area of a certain type, which is studied by means of emphasizing relations of things within such area that differentiate the system from others elsewhere dintinctively. The content of an ecosystem aims at the structure of both living and non-living things, and the function of its factors, that means the work to create a smooth functioning system Ecologists in the Eropean countries, Sukachev and Dylis ( 1964) called this society of life as 'biogeocoenose.' For an easy understanding, an ecosystem is defined as a society of life and its environmental factors when being considere as a system of functions performed by the factors on the basis of their relations energy transfer, and circulation of substance (Whittaker, 1970) The study of an ecosystem, there fore, is required to learn about living things in a society, both quantitatively and qualitatively, especially species of plants and animals, the number of each species, productivity, and functioning mechanism, such as growth, breeding, dying, utility, outcome, etc. The Hillside Nature Study Trail Ecosystem and lts Definition ๑๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๑๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

และเพราะแรธาตุตางๆ ที่มีอยูในหิน เมื่อหินสลายกลายเปนดิน แรธาตุเหลานั้นก็จะปะปนเปนองคประกอบของดินไปดวย การเปลี่ยนแปลงอยางนี้มีอยูเสมอตลอดเวลา แตเปนไปอยางชาๆ ทีละเล็กทีละนอยจนเราสังเกตการณเปลี่ยนแปลงนี้ยาก ตามปกติการเปลี่ยนแปลงทางเคมีซึ่งกอใหเกิดดินนั้น มีความสำคัญมากในภูมิภาคของโลกที่มี อุณหภูมิ แสงแดด และความชื้นสูง เชน ประเทศไทยซึ่งอยูในเขตศูนยสูตร เปนตน นับวาการผุพังของหิน โดยวิธีธรรมชาติทางเคมียอมมีความ สำคัญมากกวาทางฟสิกสเพราะบริเวณนี้มีอุณหภูมิสูงฝนชุก พันธุไมมีความอุดมสมบูรณ กรดที่เกิดจากสารอินทรีวัตถุยอมมี อิทธิพลตอการสลายหินซึ่งโผลอยูเหนือผิวดิน กรดที่วานี้ ไดแกกรดคารบอนิก(H2CO3) กรดนี้เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และแพรหลายที่สุดโดยการรวมตัวทางเคมีระหวางน้ำฝนกับ กาซคารบอนไดออกไซด ที่มีอยูในอากาศ ไดกรดคารบอนิก กรดคารบอนิกเปนกรดอยางออน แตมีความสามารถที่จะกัด หินปูนซึ่ง ประกอบดวยแคลเซียมคารบอเนต (CaCO3) เปน สวนใหญ วิวัฒนาการกำเนิดปาไม เปนสิ่งมีชีวิตที่ไดพัฒนามาเปนลำดับ พืชตองการอาหารเพื่อความเจริญเติบโตอาหารของพืช ไดแก อินทรีวัตถุที่สลายตัวแลว น้ำ และแรธาตุตางๆ ตองการอากาศออกซิเจน เพื่อหายใจ และ คารบอนไดออกไซดเพื่อปรุงอาหาร ตองการที่อยูอาศัยคือดินสำหรับพืชทั่วๆไป น้ำสำหรับพืชน้ำ และอากาศสำหรับกลวยไมบางชนิด พืชตองการปจจัยในการดำรงชีพเหลานี้ เชนเดียวกับมนุษยทั้งหลาย เมื่อหลายลานปมาแลว สันนิษฐานวาสมัยนั้นผิวโลกประกอบไปดวยหิน เปนสวนใหญยังไมมีดินและปาไมเขียวชอุม อยางสมัยนี้ชีวิตตางๆ ก็มีอยูนอยแบบเพราะภาวะแวดลอมของโลกสมัยนั้นไมอำนวย หรือไมเหมาะสมสำหรับการดำรงชีวิต เชื่อกันวาชีวิต อุบัติขึ้นในน้ำกอน แลวจึงคอยวิวัฒนาการขึ้นมาอยูบนบกทีหลัง พืช ในขณะที่ผิวโลกยังเปนหินอยูนั้นไมมีพืชชั้นสูงขึ้นอยู พืชจำพวกแรกที่สามารถเจริญงดงาม ไดนั้นไดแกพืชชั้นต่ำแตมี ความพิเศษสูง เชนพวกเห็ดและ ราเปนตน พืชจำพวกนี้สามารถดำรงชีพอยูบนผิวหินลวนๆ ไดเมื่อพืชชั้นต่ำพวกนี้ เจริญงอกงามขึ้น มันมีบทบาทในการชวยเปลี่ยนผิวของหินใหกลายสภาพเปนดินชั้นบางๆ ไดทางดานตะวันตกของ ประเทศไทยมีเทือกเขายาวเกือบตลอดแนวเหนือใตเทือกเขานี้เปนเทือกเขาแกรนิตทางธรณีวิทยาถือวาแกรนิตเปนหินอัคนี ชนิดหนึ่งซึ่งเกิดจากการแข็งตัวของ หินเหลว(แมกมา) ที่มีอยูใตผิวโลก เมื่อหินเหลวแข็งตัวก็กลายเปนหินแกรนิต อยูภายใตดินภายหลังผิวโลกเกิดการเปลี่ยนแปลง เชนเกิดแผนดินไหว แผนดินเคลื่อน แผนดินยุบ ภูเขาไฟระเบิด หรือการยกตัวขึ้นของเปลือกโลก จึงปรากฏเปนเทือกเขาแกรนิต เมื่อหินซึ่งประกอบเปนเทือกเขาปรากฏขึ้นแลว ตอมาเพราะอุณหภูมิ แสงแดด น้ำฝน กระแสน้ำ กระแสลม และแรงแหงความโนมถวง ของโลก ภายใต ระยะเวลาอันยาวนานทำใหเกิดการกัดเซาะแตกตัว หลุดออกมาเปนเศษหินชิ้นเล็กชิ้นนอย และเมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลง ทางผิวโลกอีก เศษหินเหลานั้นก็กระจัดกระจายไปแตกยอยออกไปเรื่อย จนกลายเปนดินในที่สุด แคลเซียมคารบอเนตทำปฏิกิริยากับกรดคารบอนิก ก็จะไดสารแคลเซียมไบคารบอเนตซึ่งละลายน้ำได จากปฏิกิริยาเคมีดังแสดงมาแลวจะเห็นไดวา หินปูนถูกทำลายโดยกรดคารบอนิก ภูเขาหินปูน ซึ่งมีอยูทั่วไปในประเทศไทยจึงมีการเปลี่ยนแปลง โดยวิธีดังกลาวนี้ตลอดมา ถาใชเวลานานโดยมี เหตุการณอยางอื่นแทรกแซงแลวจะปรากฏวา ภูเขาหินปูนเหลานั้นถูกกัดกรอนใหเตี้ยและเล็กลง ทุกขณะ หินปูนที่ถูกละลายก็จะถูกกระแสน้ำพัดพา ไปตกตะกอนเปนดินทับถมอยูตามบริเวณปากน้ำ เปนตน เพราะสารละลายหินปูนสามารถกลับเปน หินปูนไดอีก ๒๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๒๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ phys.org 2 3 3

As the Earth's surface was still rocks, no flowering plants ever grew. The first type of that could grow well was flowerless plants which were of special features, such as mushroom and fungus. These plants could live on an entire rocky surface. When fully grown. they played a role in changing the rocky surface to a thin layer of soil. To the west of Thailand, there is a range of granite in the north - south line. Granite in geology is considered as a kind of igneous rock generated by the cooling of magma below the surface of the Earth. Forest Evolution ๒๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๒๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ It has been assumed that millions of years ago the surface of the Earth mostly consisted of rocks. There was neither soil nor a verdant forest like nowadays. Few types of living things existed since the environment of the Earth at the time did not support or was not suitable for living. It has been believed that life initially formed in water and then evolved to live on land. Plants are living things that have developed continuously. Plants need food, which is decomposed organic substance, water, and minerals, for their growth. They need oxygen for breathing. and carbon dioxide for the production of their food. For plants in general, their living place is soil. Water is the habitat for water plants and air for some species of orchids. Plants need these factors for living, like human beings.

The process of such changes continues to occur but gradually happens so we do not notice it. Normally, the chemical change to bring about soil is of great importance for the world's region where there is temperature, sunlight, and high moisture like Thailand - a country in the Equator's zone. The decay of rocks caused by nature should be more important in the chemical method than in the physical one since this region has a high temperature and heavy rain, with an abundance of species of plants. The acid that is generated from organic substance should influence the erosion of rocks emerging on the surface of the ground. Such acid is carbonic acid (H CO ) which is naturally formed, and mostly widespread, by the solution of carbon dioxide in rain water. This weak acid can erode lime which is mostly composed of calcium carbonate (CaCO ). Calcium carbonate reacts with carbonic acid to form calcium bicarbonate which is a solvable in water. From such chemical reaction, it can be seen that lime is destroyed by carbonic acid. Therefore, lime stone mountains commonly found in Thailand have been under the process of continuous change. In the long period of time, without other events of intervention, those lime stone mountains will be constantly eroded away. Such lime carried away by water currents to set as soil at a river's mouth since the solvable lime could form lime again. ปาและปจจัยในการเกิดปาในประเทศไทย ประเทศไทยเปนประเทศที่เคย อุดมสมบูรณไปดวยปาไมขนาดใหญ เปนประเทศที่ประกอบดวยความหลากหลาย ของชนิดปาเขตรอนมากที่สุดประเทศหนึ่งเปนประเทศที่ประกอบไปดวยสังคมปาเขตรอน ทั้งปาเขตรอนชื้นและสังคมปาเขต รอนแลง หรือปาผลัดใบชนิดตางๆ นอกจากนี้สภาพภูมิประเทศของไทยยังเปนสะพานเชื่อมระหวางปาเขตรอนชื้น อยางแท จริงของมาเลเซีย และ ปาเขตรอนแลง ซึ่งปรากฏสวนใหญในประเทศไทย ลาว พมา และเขมร จึงทำใหประเทศไทยมี พันธุไมที่มีคาของสังคมปาทั้งสองประเภทจำนวนมาก เชน พันธุไมในวงศ ไมยาง (Family Dipterocapaceae) มีมากกวา ๕๐ ชนิด และปรากฏมากในประเทศ สภาพทางนิเวศวิทยาของปาแตละชนิดแตกตางกันมาก จึงทำใหสวนประกอบของ สังคมปาแตละชนิดแตกตางกันไป โดยเฉพาะอยางยิ่งสวนประกอบของพันธุไมชั้นลาง และพื้นปาแตกตางกันไป พันธุไม ชั้นลางถือวามีความสำคัญตอชีวิตความเปนอยูของชาวชนบท โดยเปนแหลงอาหาร และของปา ดังนั้นการทำใหความรูแก ชาวบานไดรูจัก และเขาใจปาอยางแทจริง โดยเฉพาะอยางยิ่งตั้งแตวัยเด็กจะนำไปสูการใชประโยชนปามากขึ้น ใชประโยชน ปาอยางถูกตอง ในที่สุดจะชวยปองกันรักษาปาใหสามารถอำนวยประโยชนตอประชาชนอยางยั่งยืน ปาไมโดยตัวบทกฎหมาย หมายถึง พื้นดินที่ไมมีเอกชนครอบครองโดยถูกตองตามกฎหมาย ซึ่งสามารถกำหนดพื้นที่ดังกลาวออกเปนปาประเภทตางๆเชนปาสงวนแหงชาติ ปาเตรียมการ อุทยานแหงชาติ และ เขตรักษาพันธุสัตวปา แตโดยความหมายทั่วไปแลว ปาคือ พื้นดินที่ปกคลุมดวยพันธุพืช ไมวาจะเปนตนไม ไมพุม หญา หรือพืชอยางอื่นที่มิใชพืชเกษตร ในทางนิเวศวิทยานิยมเรียกปาวาสังคมพืชคลุมดิน (vegetative cover type) ซึ่งอาจจะรวมตั้งแตพื้นที่ที่เปน ลานหินปกคลุมดวยมอส และพืชเล็กๆ ทุงหญา ไปจนถึงปาใหญที่ประกอบดวยตนไมสูงถึง ๕๐ เมตร ปาไมถือวาเปนแหลง รวมพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตที่ใหญ และสำคัญที่สุด มีสิ่งมีชีวิตอีกจำนวนมากที่อยูในปาที่มนุษยยังไมรูจัก สิ่งมีชีวิตดังกลาว อาจจะมีคาอยางมหาศาลตอชีวิตมนุษย เชนเปนแหลงวัตถุดิบของยารักษาโรค และสารเคมีตามธรรมชาติที่สำคัญ เปน แหลงพันธุกรรมที่ใชในการปรับปรุง พันธุพืชและสัตว เกษตรและปาไม ชวยแกความหายนะทางการเกษตร และยังอำนวย ประโยชนนานัปการทั้งทางตรงและทางออมตอมวลมนุษยโดยสวนรวม ดังนั้นการทำลายปาถือวาเปนการทำลายตัวเอง หรือ ทำลายลูกหลานในอนาคต ๒๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๒๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ The cool magma became a granite range after changes on the surface of the Earth, such as an earthquake, landslide, subsidence, volcanic eruption, or rise of the Earth's crust. The granite was erode by temperature, sunlight, rain, current, wind, and the gravity of the Earth, for a very long period to become small pieces of rock. After repetition of changes on the Earth's surface, those rocky pieces were scattered and broken until they became soil. Minerals in rocks were finally mixed with soil as its components. 2 3 3

Forest is considered as the most important genetic source of living things. There are many living things in forest unknown to human beings. Those living things may be of great value to human life: an important source of raw materials for medicine and natural chemical substance, a genetic source for the improvement of species of animals and plants, agricultural utility, and other direct and indirect benefits. Therefore, deforestation is considered as a way deployed by human beings to destroy themselves or future generations. Thailand in the past had an abundance of large trees. At present, it is one of the countries with the most types of tropical forest. Its society of tropical forest comprises rain and dry forests, or deciduous forest in different types. Furthermore, the geographical location of Thailand serve as a bridge between the true tropical forest of Malaysia and the dry tropical forest mostly found in Thailand, Laos, Myanmar, and Cambodia. Therefore, Thailand has a great number of valued varieties of plants in both types of tropical forest, such as plants in the family Dipterocarpaceae which have more than 50 species and are mostly found in the country The ecological conditions are very different for each type of forest, so the components of each type are varied, especially the varieties of undergrowth and forest surface. The undergrowth is important to rural life as it is a source of food, forest things. Therefore, to educate villagers, especially children, to know and truly understand a forest, will eventually lead people to have more utilities and correct usage of the forest, as well as help prepare forest for sustainable benefits. Forest and Factors in the Formation of Forest in Thailand Forest, by law, means land without the legal occupation by any private person, and can be designated to different types of forest: national forest reserve, preparatory forest, national park and wildlife reserve. In general, forest means land covered by plants, be they a tree, shrub, grass, or other that are not agricultural plants. In forest ecology, forest is usually called a society of a vegetative cover type, which may include a rocky ground covered by moss and small plants, grasslands, or large forest consisting of trees up to 50 meters high. ๒๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๒๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

การปรากฏปาชนิดตางๆ แตกตางกันไปในภูมิภาคตางๆ ของประเทศนั้นขึ้นอยูกับปจจัยสิ่งแวดลอมในภูมิภาคนั้น เปนตัวบีบบังคับ ปจจัยที่สำคัญที่มีบทบาททำใหเกิดปาชนิดตางๆขึ้นแบงออกไดเปนกลุมดังนี้คือ ปจจัยที่เกี่ยวกับภูมิอากาศ ปจจัยเกี่ยวกับภูมิประเทศ ปจจัยที่เกี่ยวกับดิน ปจจัยที่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิต และปจจัยที่เกี่ยวกับไฟปา ปจจัยที่กอใหเกิดปาชนิดตางๆในประเทศไทย ๑. สภาพภูมิอากาศ ถือวาเปนปจจัยสำคัญที่มีอิทธิพลบีบบังคับใหสังคมพืชคลุมดิน ในแตละแถบของโลกหรือ ในแตละสวนของประเทศผันแปรไป โอกาสที่ชนิดปาหรือสังคมพืชจะผันแปรไปจะตองไมเกินขีดจำกัดของภูมิอากาศที่เปด โอกาสให เชน ทุงหญาเขตหนาว (tundra) หรือทะเลทรายเขตรอน (hot desert) จะไมสามารถเกิดขึ้นเองตามธรรมชาติได ในสภาพภูมิอากาศของประเทศไทย ปจจัยที่มีอยูในกลุมของภูมิอากาศ ไดแก อุณหภูมิซึ่งความสำคัญอยูที่ชวงความแปรผัน จากต่ำสุดถึงสูงสุด และความยาวนานของอุณหภูมิ ในระดับหนึ่งระดับใด ปริมาณน้ำฝน ความสำคัญอยูที่ปริมาณฝนที่ตกมากนอยเพียงใด ความยาวนานของชวงมีฝน ปริมาณความชื้นในบรรยากาศ ความสำคัญอยูที่ความยาวนานของชวง ความชื้น สูงหรือต่ำติดตอกัน ฤดูกาลอันไดแก ชวงความแปรผันของอุณหภูมิ ความชื้น ปริมาณน้ำฝน และลม และปจจัย สุดทายคือลม ขึ้นอยูกับชนิดของลม ความเร็ว ความยาวนาน และพื้นที่ที่ลมพัดผานมา สภาพภูมิอากาศของประเทศไทย นั้นอาจแบงออกไดเปนสองแถบคือ สภาพภูมิอากาศแถบรอนโดยแทซึ่งจำแนกได โดยมีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยรายปเกินกวา ๒,๐๐๐ มิลลิเมตร และมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำสุด ไมต่ำกวา ๒๐ องศาเซลเซียส ภูมิอากาศ จัดวาเปนภูมิอากาศแถบรอนโดยแทจะอยูในชวงเสนรุง ๕ องศาเหนือ ลงไปถึง ๕ องศาใต เสนรุงชวงนี้เปนภูมิอากาศแบบเขตรอนโดยแท ดังเชนบางสวนของประเทศไทย และพมา ภูมิอากาศแบบนี้จะมีฤดูกาลอยูเพียงสองฤดูคือ ฤดูรอนและฤดูฝน ปาที่พบไดแก สังคมปาไมผลัดใบหรือดงดิบ สภาพภูมิอากาศอีกชนิดหนึ่งที่มีปรากฏอยูในประเทศไทยก็คือ สภาพภูมิอากาศ แบบกึ่งเขตรอน จำแนกไดโดยมีฤดูกาลถึงสามฤดูกาล อันไดแก ฤดูฝน ซึ่งมีฝนตกคอนขางชุก แตปริมาณน้ำฝนจะอยูในชวง ๘๐๐ ถึง ๒,๔๐๐ มิลลิเมตรตอป ฤดูหนาว(cool season) มีอุณหภูมิคอนขางต่ำเปนระยะเวลาอยางนอย ๑ เดือน โดยเฉพาะในเดือนธันวาคม และมกราคม และฤดูแลง (dry season) เปนชวงที่อุณหภูมิเฉลี่ยคอนขางสูง และไมมีฝนตก ส ภ า พภูมิ อ า ก า ศ แ บ บนี้จ ะ พ บ ไดทั้งป า ด งดิ บ แ ล ะป า ผลัด ใ บขึ้น อยูกับป จจั ยอื่ น ๆ ที่ เข า ม า เกี่ ย วข อ ง แ ล ะ อ า จ พ บทุ ง หญ า เ ข ตร อ น แ ถ บ ข อ งอุ ณ หภูมิ ชนิ ดนี้ เริ่ มตั้ง แต ภ า ค ก ล า ง ต อ น บ น ขึ้น ไ ป จ นถึ ง ภ า ค เ หนื อ แ ล ะ ภ า ค ต ะวัน อ อ ก เฉี ย ง เ หนือ ของประเทศ ๒๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๒๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

๓. สภาพดิน ปจจัยที่เกี่ยวกับดินมีบทบาทกำหนดใหเกิดความแปรผันของสังคมพืชคลุมดินในที่ตางๆไดปจจัยที่สำคัญ ในกลุมนี้ไดแก ชนิดของดิน คุณสมบัติทางเคมี และคุณสมบัติทางฟสิกสของดินชนิดตางๆ เชน ดินทรายจัด ดินลูกรัง ดินเหนียว และดินอินทรีย ที่มีสวนใหเกิดปาแตกตางกันได ดินลูกรัง และดินทรายจัด มีโอกาสที่จะเปนปาเต็งรังไดมาก คุ ณ ส มบัติ ท า ง เ คมี ข อ งดิ น เช น ธ าตุ อ า ห า ร ใ นดิ น ค ว า ม เป น ก ร ด เป นด า ง ข อ งดิ นมี ผ ลต อ ก า รขึ้น ได หรื อมิ ได ข อ งพันธุไม ชนิดตางๆ จึงกอใหเกิดปาชนิดตางๆ กันไป ตามองคประกอบของพันธุไมที่ขึ้นไดหรือมิไดนั้น สวนคุณสมบัติทางฟสิกสนั้น ไดแก โครงสรางของดิน ความแนนทึบ ความสามารถในการอุมน้ำ ความสามรถในการระบายน้ำ ความลึกของดินสิ่งเหลานี้ เปนปจจัยที่กอใหเกิดปาชนิดตางกันได ๒. สภาพภูมิประเทศ เปนปจจัยสำคัญอันหนึ่งที่มักเปน ปจจัยกำหนด ใหเกิดปาชนิดตางๆสภาพรูปรางของภูมิประเทศเชน ภูเขาสูง พรุ ชายหาด ดินเลนปากแมน้ำ บึง พื้นราบ สภาพเหลานี้แมอยูภายใตภูมิอากาศอันเดียวกันก็อาจกอใหเกิด ปาชนิดที่ตางกันไดเชน ในบริเวณที่เปนดินพรุ ก็จะกอใหเกิดปาพรุขึ้น สวนที่เปนดินเลนปากแมน้ำที่มีน้ำเค็มขึ้นถึงก็เปน ป า ช า ย เ ล น เป นต น ร ะดับ ค ว า มสู ง จ า กน้ำ ท ะ เ ล ( e l e v a tio n ) นั บว า เป นป จจั ย หนึ่ ง ใ น กลุ มป จจั ย ท า งด า นภูมิ ป ร ะ เ ท ศที่มี บทบาทควบคุมความแปรผันของปาได ในพื้นที่ต่ำริมทะเลก็จะ เปนปาชายหาด ปาชายเลน ปาพรุ พื้นที่ที่สูงขึ้นไปก็จะเปน ปาดงดิบชื้น ปาดงดิบแลง สูงขึ้นไปอีกเปนปาเต็งรัง ปาผสมผลัดใบและในที่สูงมากๆ จะเปลี่ยนเปนปาดงดิบเขา ทิศทาง ของดานลาด มีความสำคัญที่จะทำใหพื้นที่นั้นๆ ไดรับพลังงาน ไดรับน้ำฝนมากนอยแตกตางกันไป ปกติในซีกโลกเหนือทิศทาง ด า น ล า ดที่หัน ไ ป ท า ง ทิ ศ ต ะวัน ต ก เฉี ย ง ใต จ ะ ไดรับ พลัง ง า น สูงสุด ดานลาดที่หันไปทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ จะไดรับพลังงานนอยสุดอยางไรก็ตามความแตกตางในเรื่องนี้ ในประเทศไทยไมสูจะมีความสำคัญมากนัก เนื่องจากพื้นที่อยูใกลเสนศูนยสูตร ปริมาณฝนสวนใหญของประเทศ มาจากมรสุมตะวันตกเฉียงใต ดังนั้นทิศทางดานลาดที่หันไปดานนี้ จึ งมี โ อ ก า สที่ จ ะ ไดรับน้ำ ได ม า ก กว า ส ว นทิ ศ ท า ง ต ร งข า ม จ ะ เกิดพื้นที่อับฝนขึ้น ๓๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๓๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

๔. สิ่งมีชีวิต ปจจัยที่เกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตอาจแบงไดเปน มนุษย สัตว พืช และแบคทีเรีย ปจจุบันมนุษยมีบทบาทมากที่ กอสังคมปาชนิดตางๆขึ้น โดยเฉพาะสังคมปาที่อยูในขั้นการทดแทน (successional stage) การทำลายปาเพื่อการเกษตร ชั่วคราวมีผลทำใหปาหลายชนิดกลายเปนทุงหญาที่คอนขางยั่งยืน หรือกลายเปนปาทุงดังที่พบเห็นไดทั่วไป ในภาคตะวันออก เฉียงเหนือของประเทศ มนุษยยังกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลง ในสังคมพืชไดหลายรูปแบบ เชน การระบายน้ำออกจากปาพรุ การทำเขื่อนกั้นลำน้ำ หรือกั้นน้ำเค็ม การปลอยของเสียหรือดินหรือน้ำเขาไปในปา โดยเฉพาะในการทำเหมืองแร หรือ โรงงานตางๆ สัตว มีผลทำใหปาบางชนิดเกิดขึ้นหรือหายไปได การนำสัตวเลี้ยงบางชนิดเขาไปเลี้ยงในปา หากมีปริมาณมากเกิน ไปอาจทำใหดินแนน ตนไมใหญอาจจะตายหมด การสืบตอพันธุตามธรรมชาติลมเหลว ในที่สุดก็กลายเปนทุงหญาได สัตวปา อาจเปนปจจัยที่มีผลตอการเปลี่ยนแปลงของปานอยกวาปจจัยอื่นๆ ทั้งนี้เนื่องจากการควบคุมโดยระบบธรรมชาติ จะทำให อยูในสภาวะสมดุล พืชดวยกันมีผลไมนอยที่กอใหเกิด ความแตกตางในดานโครงสรางของปาแตละชนิด การกีดกันทางดานเรือนยอด การตองอาศัยซึ่งกันและกัน การกอใหเกิดความชื้นในดิน อาจทำใหพันธุไม บางชนิดสามารถขึ้นผสมกับไมบางชนิดได เพราะฉะนั้นโอกาสที่ไมยืนตนขนาดใหญกลุมแรกที่เขาไปเจริญขึ้นอยูจึงมีผลตอโอกาสของตนไมที่จะตามเขามา ในที่สุด ก็มีผลตอชนิดปาในขั้นสุดทาย แบคทีเรียมีบทบาทหลายประการ โดยเฉพาะในดานปรับคุณภาพของดิน และทำลายซากพืชซากสัตว ใหกลายเปน ธาตุอาหารพืช การจับไนโตรเจนจากบรรยากาศใหลงสูดินและอยูในรูปที่พืชจะใชได นับวามีบทบาทมากตอการเกิดปา ชนิดตางๆ ๕. ไฟปา เปนปจจัยที่ควบคุมใหปาบางชนิดคงอยูหรืออาจทำใหปาบางชนิดเปลี่ยนไปได โดยเฉพาะปาเต็งรัง และ ปาผสมผลัดใบ จะคงอยูไดก็ตองมีไฟปาทุกป หรือสองถึงสามปครั้ง ไฟปาในเมืองไทยสวนใหญเกิดขึ้นเนื่องจากน้ำมือมนุษย ปาที่อยูขั้นทดแทนหลายขั้นตอนจะคงอยูในขั้นตอนนั้นยาวนาน ไดก็เนื่องจากไฟปา เชน ทุงหญาคาผสมสาบเสือ จะคงอยู ตลอดไปถาหากมีไฟปาทุกป Factors in the Formation of Forest Types in Thailand Important factors that play a role in the formation of different types of forest in the regions of Thailand can be divided into 5 groups: climatic, topographic edaphic biotic factors, and forest fire. 1. Climatic factors are considered important to influence a society of ground cover in each part of the world or countries. For example, tundra or a hot desert cannot form naturally in the climate of Thailand. Climatic factors are temperature, rainfall, moisture in air, season, and wind. The climate of Thailand can be categorized into two types: true tropical climate with rainfall more than 2,000 milliliters per year and an average temperature not less than 20 ํC. This true tropical climate is between latitude 5 ํto the north and 5 ํ to the south, like in some parts of Thailand and Myanmar. It has two seasons: hot and rainy, and deciduous forest or evergreen forest is found. The other type is subtropical climate which has three seasons: rainy, cool, and dry. Rainfall is between 800-2,400 milliliters. During the cool season, the temperature is sometimes rather low for at least one month, especially in December and January. There is no rain during the dry season and an average temperature is rather high ๓๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๓๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

2. Topography is usually a limiting factor to form different types of forest. In spite of being under the same climate, various features such as high mountain, peat swamp, beach mangrove, pond, and plain, can cause different types of forest. For example, in the peat swamp area, a peat swamp forest is formed, and in the muddy area at a river's mouth usually flooded by salty water, a mangrove forest is generated. Elevation is considered as a topographical factor that play a role to control a variation of forest. 4. Biology can be divided into human beings, animals, plants, and bacteria. Nowadays human beings play an important role in the formation of forest, especially a society of forest at the successional stage. Deforestation for temporary agriculture has resulted in grasslands as commonly seen in the Northeast of the country. Human beings can also cause changes in the society of plants in many forms, such as drainage of the peat swamp forest, dam building across a course of river or salty water, release of waste, or water into a forest, especially from mining or other industries. Animals can cause the loss of some types of forest. Some animals raised in large amounts in a forest may compress the soil. Large trees may die and natural breeding may fail. In the end, grasslands may appear. Animals may be a factor with the least effect on changes of forest since the control by nature will maintain a balanced system. Plants can differentiate the structure of each type of forest. Canopy obstacle, dependency and moisture in air may cause some plants to grow in combination with other plants. Therefore, the first group of large trees affects the growth of other following trees and finally the type of forest. Bacteria have various roles, especially in the improvement of the quality of soil, and transformation of decaying plants and animals to be food for plants. It also attracts nitrogen in the air and sends it into soil for being used by plants. 5. Forest Fire is a factor to control the existence of some forests or change them, especially for deciduous forest and mixed deciduous forest: their existence is based on a forest fire once a year, or every two to three years. Most of the forest fire in Thailand is caused by human beings. The forest that continuously requires several times of successional stage, such as a field of Ya kha or Lalang ( Imperata cylindrica GRAMINEAE ) mixed with Sap suea (Chromokena odoratum COMPOSITAE), mostly depends on an annual forest fire. In a low seaside area, there is beach forest, mangrove forest, and peat swamp forest. At the higher level, there is moist evergreen forest and dry evergreen forest. Next to the higher level, there is deciduous dipterocarp forest and mixed deciduous forest, and at high altitudes, there is hill evergreen forest. As for the direction of an aspect, it is important for an area to receive different rainfall and energy. Normally, in the Northern hemisphere, the aspect to the southwest receives the most energy and to the northeast the least energy. However, Thailand has not much difference in this matter since it is located near the Equator and rainfall comes from the southwest monsoon. The aspect to the southwest will receive more water while rain shadow will be in the opposite direction. 3. Edaphic factors These relate to soil that cause the variation of a society of ground cover, including types of soil, chemical and physical qualities. For example, sandy soil, laterite, clay or organic soil can generate different types of forest: sandy soil having an opportunity to develop dipterocarp forest. The chemical quality of soil, such as minerals, pH value, etc., can affect the growth of plants and, therefore, cause different types of forest according to species of plants that can grow. here The structure of soil, density, absorbability, drainage, and depth are physical qualities to cause a variety of forest. ๓๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๓๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

การศึกษาปาไมปาหนึ่งๆนั้นขั้นแรกสุดก็ไดแกการบรรยายลักษณะทั่วไป เชน ลักษณะโครงการวาปานั้นประกอบ ดวยไมสูงใหญมากนอยแคไหน ประกอบดวยไมอะไรบางเพื่อเปนหลักในการวัดโดยละเอียดแตละเรื่องตอไปเพื่อใชใน การศึกษา วิจัย การจัดการปาไม การสังเกตขั้นตนนี้สามารถทำไดรวดเร็ว ใชเวลาเพียงไมกี่นาทีก็อาจจำแนก ใหเห็น เปนเลาๆวาสังคมพืชนั้นๆควรจะมี ลักษณะทั่วไปอยางไรบาง ปาไมของโลกอาจแยกไดโดยอาศัย ลักษณะทางภูมิศาสตร และลักษณะโครงสรางของปานั้นๆ แยกชนิดปาโดยอาศัยลักษณะทางภูมิศาสตร ลักษณะของพืชพันธุไมยอมแตกตางออกไปตามสวนตางๆของโลก อาจแบงออกไดเปน ๓ บริเวณใหญๆคือ (๑) เขตอบอุนเหนือ ไดแกบริเวณถัดจากเขตรอนของเสนศูนยสูตรขึ้นไปทางขั้วโลกเหนือ (๒) เขตรอน คือบริเวณเขตรอน หรือเขตเสนศูนยสูตร ซึ่งรวมทั้งประเทศไทยดวย และ (๓) เขตอบอุนใต ไดแกบริเวณที่เลยเขตรอนไปทางขั้วโลกใต นักวิชาการปาไมบางทานแยกชนิดปาตามลักษณะทางภูมิศาสตรออกเปน ๔ บริเวณใหญๆโดยเพิ่มเขตรอนของ ทวีปอเมริกา แยกออกไปตางหากจาก Tropical zone แตละเขตใหญๆเหลานี้ยังแยกยอยออกไปอีก เชน เขต Arctic หรือ Tundra zone เขต Boreal Conifer เขต Temperate for est และ Sub-Tropical เปนตน แยกชนิดปา โดยอาศัยลักษณะโครงสราง วิธีนี้ใชกันแพรหลายโดยเฉพาะในการศึกษา วิจัย และการจัดการปาไม เปนการแยกปาชนิดตางๆ ตามลักษณะโครงสรางของปานั้นๆ สามารถแยกและบรรยายไดละเอียดในเขตรอนอาศัยความ สัมพันธระหวางดินและน้ำที่เกี่ยวกับปริมาณน้ำฝนแตละป และความสามารถในการกระบายน้ำของดิน กอใหเกิดปาชนิด ตางๆ สวนในเขตอบอุนอาจอาศัยชนิดไมที่มีมากในปานั้นๆ (dominant species) เปนหลักในการแยกชนิดปา เพราะวา ไมในปาหนึ่งๆของปานี้มีไมมากชนิดนัก Types of Forest In order to study each type of forest, first of all its general factors are observed, such as structural qualities-how many large trees and what species a forest has, etc. The data will be used in the study, research, and management of forest. This primary step can be made within a few minutes and the general features will be roughly identified. The world's forest my be classified by geographical and structural qualities of such forest. By Geographical Zone Species of plants are different in various parts of the world. Three major zones of forest can be specified as follows: (1) Boreal or Holarctic Zone covering the area next to the Tropical Zone up to the North Pole. (2) Tropical Zone including the area of the Equator. (3) Southern Oceanic Zone covering the area next to the Tropical Zone down to the South Pole Some forestry academics have classified forest by geographical zone into four major zones, with an addition of Neo-tropical Zone, and each zone can be further categorized into Arctic or Tundra, Boreal Conifer Zone, Temperate Forest, Sub-tropical, etc. ชนิดปาไม ๓๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๓๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ปาไมของประเทศไทย ปาไมไมผลัดใบมีอยูประมาณ ๓๐% ของเนื้อที่ปาไมของประเทศ แยกออกเปน ๔ ชนิดยอยๆ คือ ก.ปาดงดิบข.ปาสนเขาค.ปาพรุ หรือปาบึงง.ปาชายหาด ข.ปาสนเขา ค.ปาพรุ หรือปาบึง (๑)ปาพรุ (๒)ปาชายเลน ง.ปาชายหาด ปาไมผลัดใบ แยกออกเปน ๔ ชนิดคือ ก.ปาเบญจพรรณ ข.ปาเต็งรัง ค.ปาทุงหา ง.ปาละเมาะ (๑)ปาดงดิบ (๒)ปาดงดิบแลง (๓)ปาดงดิบเขา ก.ป า ด งดิ บ ป า ชนิ ดนี้ เกิ ดขึ้น ใ นภูมิ เ ท ศค อ นข า งชื้น มีฝนชุกและไดรับอิทธิพลลมมรสุมอยางมาก ปาชนิดนี้กระจัดกระจายอยูทั่วไป ไมวาที่ราบหรือแถบภูเขา ปาดงดิบยังแยกออกไปอีก ๓ ชนิด A. Rain Forest ( 1) Moist Evergreen Forest ( 2) Dry Evergreen Forest ( 3) Hill Evergreen Forest B. Coniferous Forest C. Swamp Forest/Peat Swamp Forest ( 1) Freshwater Swamp Forest /Peat Swamp Forest ( 2) Intertidal Forest/ Mangrove Forest D. Beach Forest Evergreen Forest that covers 30 % of the forest land in the country can be divided into 4 sub types: Deciduous Forest can be categorized into 4 types: A. Mixed Deciduous Forest B. Deciduous Dipterocarp Forest C. Grasslands D. Groves Forest in Thailand ๓๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๓๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

สวนรวมพันธุไผไทย ไผ เปนพืชสารพัดประโยชน ที่มนุษยรูจักนำมาใชประโยชนเปนเวลาชานาน เพื่อเปนอาหารใชสอย กอสราง และ ประโยชนอื่นๆ ทั้งทางตรงและทางออม ไผมีถิ่นกำเนิดและกระจายพันธุอยางกวางขวางเกือบทุกสวนของโลก โดยเฉพาะ ทางแถบรอนของเอเชีย มีการกระจายพันธุถึง ๔๕ สกุล(Genus) ๗๕๐ ชนิด(Species) ในขณะที่ไมไผทั่วโลกเทาที่คนพบ ในปจจุบันมีประมาณ ๗๕ สกุล ๑๒๕๐ ชนิด สวนที่พบในประเทศไทย มีประมาณ ๑๓ สกุล ๖๐ ชนิด ซึ่งมีทั้งไผในปา ธรรมชาติ และปลูกในพื้นที่เกษตรกรรม การใชประโยชนไมไผในบานเรามีตั้งแตระดับครัวเรือนถึงอุตสาหกรรม ยิ่งมนุษยเพิ่มมากขึ้นเทาใดความตองการใช ประโยชนจากไมไผ ก็เพิ่มขึ้นเปนเงาตามตัวเชนเดียวกัน แตปจจุบันปริมาณ ไมไผที่มีอยูตามธรรมชาติ นับวันยิ่งมีปริมาณลด นอยถอยลง ทั้งนี้มีสาเหตุมาจากพื้นที่ปาถูกบุกรุกทำลายและมีการนำเอาไมไผมาใชประโยชนจนเกินกำลังการผลิต ดังนั้น เมื่อความตองการใชไมไผ มีปริมาณเพิ่มสูงขึ้นจำเปนอยางยิ่งที่จะตองมีการปลูกทดแทน เพื่อใหเพียงพอกับความตองการ ทั้งในปจจุบันและในอนาคต การใชประโยชนไมไผ - ดานโภชนาการ หนอใชทำเปนอาหาร เชน หนอไผปา หนอไผลวก หนอไผไร ฯลฯ - ดานหัตถกรรมจักสาน ลำไมไผนำมาจักสานเปนกระบุง ตะกรา ฯลฯ - ดานกอสราง ลำไมไผ ลอมรั้ว คอกปศุสัตว เรือนเพาะชำ นั่งราน ฯลฯ - ดานเกษตรกรรม ลำไมไผทำดามมีด ดามพลั่ว ดามจอบ ทำรานปลูกผัก - ดานการประมง ลำไมไผ ใชทำเสาโปะ หลักปกเลี้ยงหอย ฯลฯ - ดานการอุตสาหกรรม ไมไผหลายชนิดทำเยื่อกระดาษไดดี ผลิต ไหมเทียม ฯลฯ - ดานเครื่องดนตรี และกีฬา ใชไมไผทำ อังกะลุง ขลุย โครงวาว ฯลฯ - ดานการทหาร ใชเปนอาวุธ เชน ธนู หลาว หอก ขวาก เครื่องกีดขวาง นอกจากนี้ยังมีประโยชนทางออม ดานการอนุรักษ เชน การปลูกไมไผเปนแนวกันพายุ ปองกันพังทลาย ของดินตามริมฝงแมน้ำ ลำหวย ลำคลอง ฯลฯ ปองกันหรือชะลอความเร็วของกระแสน้ำหนาดินในที่ลาดชันเปนตน - For nutrition, some bamboo shoots can be cooked such as Phai pa, Phai ruak, Phai rai,etc - For wickerwork, bamboo stems can be woven into baskets, etc. - For construction, bamboo stems can be used in making a fence, cattle pen, nursery scaffolding, etc. - For agriculture, bamboo stems can be used for making a handle of a knife, spade, hoe, trellis for vegetables, etc. - For fishing, bamboo stems can be used as a pontoon pole, post for raising shells, etc. - For industry, many species of bamboo can be used as paper pulp, to produce artificial silk, etc. - For sports and music, bamboo wood can be used in making Angkalung (a kind of Thai musical instrument consisting of bamboo tubes), a flute, kite frame, etc. - For military, bamboo can be used as weapons such as an arrow, a spear, a harpoon, barbed spikes, obstacles, etc. In addition, bamboo has an indirect benefit for preservation such as a line of bamboo trees to prevent the area from being damaged by storm, the soil along the banks of rivers, canals, and creeks. Utility of Bamboo Garden of Thai Bamboo Bamboo is a multipurpose plant that has been used by human beings for a long time; for example, as food, for general usage, in construction, and other direct and indirect benefits. It originated and spread widely around the world, especially in the tropical zone of Asia where 45 genera and 750 species are bred. While the present world record is 75 genera and 1,250 species, the varieties of bamboo found in Thailand is around 13 genera and 60 species. The utility of bamboo in Thailand ranges from the small scale of household use to the large scale of the industrial sector. The increasing number of population intensifies the need for bamboo. Presently, bamboo plants in nature are diminishing in number since forest land has been encroached and there is an overuse. Therefore, it is a must to replace and grow more bamboo plants in order to meet the increasing demand both at present and in the future. ๔๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ปจจัยที่มีอิทธิพลตอไผ ไมไผเปนองคประกอบที่สำคัญใน ปาดิบชื้น ปาเบญจพรรณ ปาดิบแลง การขึ้นอยูของไมไผแตละชนิดพันธุใน ทองที่ตางๆ กันนั้นเกี่ยวของกับปจจัยตางๆดังนี้ ลักษณะภูมิอากาศ ไผแตละชนิดจะขึ้นอยูในที่มี อุณหภูมิชวงตางๆกัน โดยชวงระยะหาง ๘.๘ – ๓๖.๐ องศา เซลเซียส ไมไผที่ลำใหญจะตองการที่ซึ่งมีอุณหภูมิผันแปรนอยกวาชนิดที่มีลำเล็กไมไผลำใหญมักขึ้นปะปนกับไมใหญ สวน ไมไผลำเล็กอาจขึ้นกลางแจงไดดี ลักษณะของดิน ไมไผแตละชนิดมีความตองการดินที่แตกตางกันออกไป จึงอาจใชชนิดของไมไผเปนตัวชี้สภาพ ของปาที่แตกตางกันได โดยทั่วไป ไมไผที่มีลำใหญตองการดินที่มีความสมบูรณมากกวาไมไผที่มีลำเล็ก เพราะตองการธาตุ อาหารมากกวา ในทางดานปาไม ลักษณะและชนิดของไมไผที่ขึ้นอยูสามารถชี้ถึงคุณภาพของดินโดยคราวๆได สวนองคประกอบในปาปกติจะพบไมไผขึ้นเปนไมชั้นลางของปาดิบและปาผลัดใบ บางแหงพบในปาผลัดใบลวน และอื่นๆ เปนบริเวณกวาง มีตนไมขึ้นปะปนเพียงเล็กนอย ไผสวนมากจะขึ้นอยูเปนชนิดเดียวกันแตอาจจะมีขึ้นหลายชนิด ปนกันก็ได ความลาดชัน พบวาความลาดไปทางทิศตะวันออก มักจะมีไมไผที่มีสภาพความเจริญเติบโต ดีกวา หรือมีไมไผ ที่มีลำตนขนาดใหญขึ้นอยูมากกวาไมไผที่ขึ้นอยูทางดานลาดทิศตะวันออก ไมไผที่มีคุณคาทางเศรษฐกิจของไทย ไผลวก ไผลวกดำ ไผไร ไผหลอด ไผหวาน ไผซางงวง ไผบง ไผขาวหลาม ไผดามพรา ไผปา ไผบงดำ ไผตากวาง ไผซางดำ ไผหอม ไผผากมัน เปนตน Part of Factors in the Forest Bamboo is often found as undergrowth in Evergreen Forest and Deciduous Forest. Some bamboo is found in the entire Deciduous Forest or others in a wide area with a few other trees. The same species of bamboo mostly grows together, but mixed species may be found as well. Steep Slope It is found that bamboo grows better on the steep slope to the east than to the west. Thai Bamboo of Economic Value. The Thai bamboo varieties which are of economic value include Phai ruak, Phai ruak dam, Phai rai, Phai lot, Phai wan, Phai sang nguang, Phi bong, Phai khao lam, Phai dam phra, Phai pa, Bong dam, Phai ta kwang, Sang dam, Phai hom, Phai phak man, etc. Factors Contributing to Bamboo Growth Climate Each species of bamboo grows in different temperatures ranging from 8.8 Cํ- 36 Cํ . Bamboo of large stems requires lesser variable temperature than the species of small stems. The large stem bamboo usually grows among large trees, but the small stem bamboo may grow well in an open area. Soil Each species of bamboo needs different kinds of soil. Therefore, a species of bamboo can be an indicator of different conditions of forest. In general, the large stem bamboo requires more fertile land than the small stem bamboo since it needs more minerals. For forestry, species and features of bamboo can roughly indicate the quality of soil. Bamboo is an important factor in Moist Evergreen Forest, Mixed Deciduous Forest, and Dry Evergreen Forest. The growth of each variety and species of bamboo in different areas relate to various factors as follows: ๔๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ฝายชะลอความชุมชื้น พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ทรงตระหนักถึง ความสำคัญของการอยูรอดของปาไมเปนอยางยิ่ง ทรงเสนออุปกรณอันเปนเครื่องมือที่จะใชประโยชนในการอนุรักษฟนฟู ปาไมที่ไดผลดียิ่ง กลาวคือปญหาที่สำคัญที่เปนตัวแปรแหงความอยูรอดของปาไมนั้น “น้ำ” คือสิ่งที่ขาดไมไดโดยแท พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ทรงแนะนำใหใชฝายกั้นน้ำ หรือเรียกวา Check Dam หรืออาจเรียกขานกันวา “ฝายชะลอความชุมชื้น” ก็ไดเชนกัน Check Dam คือสิ่งกอสรางขวางกั้นทางเดินของน้ำซึ่งปกติมักจะกั้น หวย ลำธารขนาดเล็กที่เปนตนน้ำลำธารหรือ พื้นที่มีความลาดชันสูง ทำใหสามารถดำรงชีพอยูได และหากชวงที่น้ำไหลแรงก็จะสามารถชะลอการไหลของน้ำใหชาลงและ กักเก็บตะกอนไมใหไหลเทลงไปในบริเวณลุมน้ำตอนลางนับเปนวิธีการอนุรักษดินและน้ำใหดีมากวิธีการหนึ่ง Check Dam H.M. the King Rama IX has realized the importance of forest survival and graciously offered a useful device for forest preservation and restoration. The important variable to forest survival is “water.” H.M. the King Rama IX graciously introduced a “Check Dam” or a dyke to maintain moisture. Check Dam is a structure built across a water course, usually a creek or a small stream which is a source of a river and a stream, or a highly steep area When there is a rapid flow of water, the check dam is to slow it and keep sediments from falling down to the lower basin. It is an excellent method to preserve soil and water. สวนรวมพันธุหวายไทย หวายเปนพืชพื้นลางในปาธรรมชาติมีทั้งปาดิบชื้น ปาเบญจพรรณ ปาเต็งรัง และปาพรุ หวายยังเปนพืชดัชนี ชี้ใหเห็นความสมบูรณของ สภาพปา และความหลากหลายของทางชีวภาพ ของพืชพรรณไมปา อีกทั้งยังเปนพืชสำคัญทางเศรษฐกิจของประเทศไทย ตั้งแตอดีตจนถึง ปจจุบัน ประโยชนดานอุปโภคนั้นสามารถนำไปทำเครื่องใชในครัวเรือน เครื่องมือการเกษตร เฟอรนิเจอรและสิ่งประดิษฐอื่นมากมาย นอกจากมี ความสำคัญของตลาดภายในประเทศแลว ยังเปนสินคาสงออกของไทย ในตลาดตางประเทศดวย และประโยชนดานการบริโภคหวายเปนพืช อาหารทองถิ่นที่มีความผูกพันกับชุมชนไทยทั่วทุกภาค ปจจุบันความตองการดานอุปโภค ทั้งตลาดภายใน และภายนอก มีมากขึ้นหวายไดถูกเก็บหาจากปาธรรมชาตินำมาใช ทำใหหวายในปา ธรรมชาติมีปริมาณลดลงจึงมีความจำเปนตองปลูกหวายขึ้นทั้งภาครัฐ และเอกชน ทั้งในพื้นที่สวนปา สวนผลไม พื้นที่เกษตรกรรม และ บริเวณ ที่อยูอาศัย เพื่อประโยชนในการใชสอยจำหนาย และบริโภค Garden of Thai Rattan Rattan is undergrowth in natural forests: Moist Evergreen Forest, Mixed Deciduous Forest, Deciduous Dipterocarp Forest, and Peat Swamp Forest. It is considered as an indicator of forest fertility, and the biological diversity of wild plants. Until now, rattan has been a plant of economic value for Thailand. People make use of rattan for household items, agricultural tools, furniture, and numerous useful things. Apart from its importance in the domestic market, rattan is an export product of Thailand for the overseas market. Moreover, for consumption, rattan is a plant for local food binding with Thai communities in all regions. At present, consumption demand for rattan in internal and external markets is increasing and rattan in natural forest has been used. Rattan plants in natural forest have been reduced in large quantities; therefore, it is necessary for the public and private sectors to grow rattan plants in forest plantations, fruit orchards, as well as agricultural and residential areas, for the purposes of general usage, sales, and consumption. ๔๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

การใชประโยชนจากหวาย การใชประโยชนจากหวาย หวายสามารถนำมาใชประโยชน ทั้งทางดานบริโภคและอุปโภคไดหลายแบบ คือ - ใชในการทำเครื่องใชตางๆ(หวายเสน) สามารถนำมาทำเครื่องใชประจำครัวเรือนเครื่องมือเกษตรกรรม ประมง และเฟอรนิเจอรประจำบานไดหลายรูปแบบ และมีราคาแพง เปนที่นิยมทั้งในประเทศและตางประเทศ - ใชในการเปนไมประดับ หวายเมื่อปลูกลงกระถางหรือ ปลูกลงดินจัดสวนหยอมเปนไมประดับที่เดน เปนไมตระกูลปาลม นอกจากนี้แลวสามารถนำเอากานใบและใบหวายไปจัดแจกันหรือจัดชอไมประดับ - ใชในพิธีกรรม กานใบ และ หนามหวายใชในพิธีกรรมปองกัน ภูตผีปศาจไมใหมารบกวนความเชื่อเชนนี้ มีมากในประเทศสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และชนบทไทยบางกลุม Utility of Rattan - For rituals, rattan thorns and stalks are used in a spiritual ceremony to prevent ghosts and evil spirits from disturbing human beings. This belief is commonly found in the Social is Republic of Vietnam and among some groups of Thai villagers. Rattan can be used for consumption and general usage: - For consumption, rattan is local food for villagers. Its shoots can be cooked in curry stir-fried, blanched, or steamed. Its fruit can be eaten ripe, or boiled with sugar, or preserved. - For utility items, rattan can be used for making household items, agricultural and fishing tools, and home furniture in various forms and having expensive prices but being popular in both domestic and overseas markets. - For decoration, rattan is in the family PALMACEAE which is outstanding as a decoration plant either grown in a flowerpot or earth within a small garden. Its leave and stalks can be beautifully arranged in a vase or a bouquet. ปจจัยในการปลูกหวาย ปจจัยตางๆ ที่มีอิทธิพลตอการเจริญเติบโตของหวาย มีองคประกอบดังนี้ แสงสวาง มีความจำเปนตอกระบวนการสังเคราะหแสงซึ่งเปนกระบวนการปรุงอาหารของตนไมทั่วไป จาก การศึกษาขอมูลและจากการสังเกต ในพื้นที่ปลูกหวายในสภาพตางๆ พบวา หวายที่ปลูกในพื้นที่รับแสง ประมาณ ๕๐% จะเจริญเติบโตไดดีกวาหวายที่ปลูกในที่โลงแจงหรือใตรมเงาไมทึบ ความชื้น หวายหลากหลายชนิดชอบพื้นที่ที่มีความชื้นสูงตามรองหวยในปาดิบชื้น หรือ ปาพรุ เชน หวายน้ำ หวายเล็ก หวายบางชนิดเจริญเติบโตไดดีบนพื้นที่โคกมีความชื้นนอย เชน หวายโคก หรือหวายนั่ง โดยทั่วไปสามารถ ระบุไดวาพื้นที่ใดมีความรอนชื้น พื้นที่นั้นเหมาะตอการเจริญเติบโตของหวาย ระดับความสูงของพื้นที่ หวายหลายชนิดสามารถขึ้นกระจายพันธุ ในระดับความสูงตางกันไดหลายระดับเปน ไมพื้นลางในปาธรรมชาติที่มีระดับความสูงหลายรอยเมตรในพื้นที่เกษตรกรรม และพื้นที่ปลูกสรางสวนปา ในประเทศไทยอยูในระดับความสูงที่หวายจะเจริญเติบโตไดดี การพบหวายดั้งเดิมในทองถิ่นจะเปนดัชนีชี้วัดใน การพิจารณาพันธุหวายเพื่อปลูกในพื้นที่นั้นๆ ดิน มีทั้งชนิดของดินและคุณสมบัติของดิน ดินที่เหมาะสมตอการปลูกหวายไดแก ดินรวนปนทราย ที่มีความ อุดมสมบูรณสูง มีความเปนกรดดางปานกลาง พื้นที่ดินเค็มหากจะตองปลูกหวาย ตองมีการปรับปรุงสภาพของดิน กอนปลูกตองปลูกตนไมปาหรือผลไมนำรองกอนเพื่อ ปรับสภาพดินและความชื้น จึงสามารถปลูกหวายได หวายที่สำคัญของไทย หวายนั่ง หวายขี้ไก หวายหิน หวายขอดำ หวายขี้เหร หวายหงวย หวายขม หวายเคี่ยม หวายเล็ก หวายทราย หวายไสไก หวายเดาหนู หวายกำพรวน หวายกุงน้ำพราย หวายตะกราดำ หวายดำ หวายตะกราทอง หวายขี้เสี้ยน หวายโปรง หวายชาง หวายแย หวายเดาใหญ หวายเดทิบใหญ ฯลฯ ๔๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

Factors Contributing to Rattan Growth The important varieties of Thai rattan include Wai nang, Wai khi kai, Wai hin, Wai kho dam, Wai khi re, Wai nguai, Wai khom, Wai khiam, Wai lek, Wai trai, Wai sai kai, Wai dao nu, Wai kam phuan, Wai kung nam prai, Wai takra dam, Wai dam, Wai takra thong, Wai khi sian, Wai prong. Wai chang, Wai yae, Wai dao yai, Wai detip yai, etc. Sunlight is necessary for photosynthesis which is in general to produce food for trees. From a study and an observation in different areas of rattan growing, it was found that rattan growing in an area receiving 50% of sunlight would grow up better than in an open area or under the shade of dense trees. Factors in the growth of rattan are as follows: Moisture is required differently by species of rattan. Some rattans such as Wai nam and Wai lek, like an area with high moisture along a creek in Moist Evergreen Forest. Others such as Wai Khok or Wai nang, grow well on the high land with less moisture. In general, it can be specified that the area with heat and moisture is suitable for the growth of rattan. Land Level can be different for the growth of many species of rattan. Rattan can grow as undergrowth in natural forest at the land level of hundreds of meters high, in an agricultural area, and a forest plantation area. Thailand is located at the level suitable for the growth of rattan Indigenous varieties of rattan found in the locality will be an indicator in consideration for selecting varieties of rattan to grow in the area. Soil is to be considered for both its type and quality. The soil suitable for growing rattan is loose soil mixed with sand having high fertility and an average PH value. Salty soil must be adjusted by means of planting wild plants or fruit trees before being able to grow rattan. Important Varieties of Thai Rattan ระเบียงพักพรอมปายสื่อความหมาย ในปงบประมาณ พ.ศ.๒๕๔๗ ทางโครงการฯไดรับการสนับสนุนงบประมาณ จากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษ เพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ(กปร.) จัดทำระเบียงพักพรอมปายสื่อความหมายจำนวน ๓ จุด เปนระเบียงพักยกระดับจากพื้น ๐.๕๐ – ๒.๕๐ เมตร ความกวาง ๒.๔๐ เมตร และความยาว ๔.๘๐ เมตร โดยแตละจุด จะมี ปายสื่อความหมายของระบบนิเวศปาดงดิบหรือปาดิบชื้น ปาเบญจพรรณ และปาเต็งรัง พรอมปายชื่อพันธุไม เพื่อให ผูที่มาเยี่ยมชมไดศึกษาหาความรู และเปนจุดพักระหวางทางบนเสนทางศึกษาธรรมชาติบนไหลเขา Resting Verandas and Interpretation Signs In the fiscal year 2004, the Project received budgetary support from the Office of the Royal Development Project Board (RDPB ) to build resting verandas and interpretation signs at 3 points along the hillside nature study trail. The resting verandas are 0.5-2.5 metres high above the ground, and each 2.4 metres wide and 4.8 metres long. On the veranda at each point, there are interpretation signs of ecosystems of the Moist Evergreen Forest, Mixed Deciduous Forest and Dediduous Dipterocarp Forest, together with name plates of varieties, for study by visitors to the hillside trail. ๔๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๔๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ปาเต็งรัง ลักษณะทั่วไปเปนปาโปรง มีตนไมขนาดใหญขนาดกลางและขนาดเล็กขึ้นอยูปะปนกันไมคอยแนนทึบ ตามพื้นปา มักจะมีโจดและหญาแฝกและปาไผขนาดเล็กขึ้นอยูทั่วไป พื้นที่แหงแลงดินปนทรายหรือกรวดลูกรัง ความสมบูรณของ อินทรียวัตถุนอย ตนไมแทบทั้งหมดผลัดใบและมักเกิดไฟปาไหมลุกลามทุกป ปาเต็งรังมีอยูทั่วไปทั้งในที่ราบและภูเขา ในภาคเหนือสวนมากขึ้นอยูบนที่เขาซึ่งมีดินตื้นและแหงแลงมาก ตนไมที่ขึ้นอยูจึงไมคอยเติบโตและมีขนาดเล็กแคระแกรน ปาจึงมีลักษณะโปรงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีปาเต็งรังอยูมากที่สุด พันธุไมในปาเต็งรัง ไดแก เต็งรัง เหียง พลวง พะยอม ติ้ว มะคาแต ประดูแดง สมอแดง ฯลฯ สวนไมพื้นลางพบมากไดแก มะพราวเตา เปง หญาแฝกโจด และหญาชนิดอื่นๆ ปาเบญจพรรณ มีลักษณะเปนปาโปรงประกอบดวยตนไมขนาดใหญ กลาง และบางแหงมีไมไผชนิดตางๆ ขึ้นอยูกระจัดกระจายทั่วไป พื้นดินมักเปนดินรวนปนทรายในฤดูแลงตนไมสวนมากจะผลัดใบ และเกิดไฟปา ลุกลามแทบทุกป เมื่อเขาฤดูฝนตนไมจึง ผลิใบ และกลับมาเขียวชอุมเหมือนเดิม ปาเบญจพรรณในภาคเหนือมักจะมีไมสักขึ้นปะปนอยูทั่วไปไมสักที่ขึ้นตามธรรมชาติ ในปาเบญจพรรณจะครอบคลุมอาณาเขตลงมาจนถึง จังหวัดกาญจนบุรีในภาคกลางในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาค ตะวันออก มีปาเบญจพรรณอยูนอย และไมมีไมสักขึ้นอยู พันธุไมชนิดสำคัญ ไดแก สัก ประดูแดง มะคาโมง ฯลฯ นอกจากนี้ ยังมีไมไผที่สำคัญอีกหลายชนิดเชน ไผปา ไผบง ไผซาง เหลานี้เปนตน Mixed Deciduous Forest It is a thin forest with trees of a large and medium size, and perhaps with a scattering of bamboo species. The land is usually loose soil mixed with sand. During the dry season, most trees shed their leaves and a forest fire often occurs almost every year. When the rainy season comes, all the trees bear new leaves and the forest is green again. The mixed deciduous forest in the North is naturally mixed with teak trees. The teak trees are found in the forest areas covering down to Kanchanaburi in the Central Plains. In the Northeast and the East, there is few area of this forest and without teak trees. Important species of the mixed deciduous forest are teak, Pradu daeng, Makha mong, etc. In addition, important varieties of bamboo include Phai pa, Phai bong, Phai sang, etc. Dry or Deciduous Dipterocorp Forest It is a thin forest with trees of a large, medium, and small size. On the forest ground, there is Chot, Ya faek, and a small bamboo forest. The land is dry with sand-mixed soil or gravel laterite, and has less organic substance. Almost all of the trees shed their leaves. A forest fire is usually caused every year. The deciduous forest exists generally, both on a plain and in a mountain. In the North, it is mostly found in the mountainous areas where soil is shallow and very dry, and the trees, therefore, are stunted. The Northeast has the most area of this type of forest. Species in the deciduous forest are Teng, Rang, Hiang, Phluang, Phayom, Tio, Makha tae, Pradu daeng, Samo daeng, etc. Undergrowth commonly found is Maphrao tao, Peng, Ya faek, Chot, and other grasses. ๕๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๕๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ปาดิบชื้นหรือปาดงดิบ มีอยูทั่วไปในทุกภาคของประเทศ แตที่มีมากที่สุดไดแก ภาคใตและภาคตะวันออกบริเวณจังหวัดระยอง จันทบุรี และตราด เพราะบริเวณนี้มีฝนตกชุก และมีความชุมชื้นมาก ในทองที่ภาคอื่น ปาดิบชื้นมักกระจายตัวอยูตามบริเวณที่มี ดิน ภูมิอากาศชุมชื้นมากๆ เชน ตามหุบเขา ลุมแมน้ำ ลำธาร หวย แหลงน้ำ และบนภูเขา ลักษณะของปาดิบชื้น โดยทั่วไปมักเปนปารกทึบ มองดูเขียวชอุมตลอดป มีพันธุไมหลากหลายชนิดขึ้นเบียดเสียด กันอยู ลวนแตเปนชนิดที่ไมผลัดใบแทบทั้งสิ้น ชนิดพันธุไมสำคัญ และมีคุณคาทางเศรษฐกิจในปาดิบชื้นมีมากมาย เชน ยาง ตะเคียน กระบาก นอกจากนี้ยังมีพันธุไมขนาดเล็กชนิดอื่นๆปะปนอยูเรียกวาไมพื้นลาง ไดแก ไผบง ระกำ กะวาน หวาย และเถาวัลยชนิดตางๆอีกมากมาย Moist Evergreen Forest Generally, the moist evergreen forest is dense and looks verdant all year round. There are various species of trees growing closely and almost all of them are evergreen trees. Important varieties of economic value in this forest are Yang, Takhian, Krabak, etc. Moreover, varieties of small plants or undergrowth grow in the forest, such as bamboo, Phai bong, Rakam, Krawan, Wai, and numerous species of vines. In other regions, the moist evergreen forest is in the areas having high moisture in the soil and air, such as along a valley, basin, stream, creek, source of water, and on a mountain. This type of forest is commonly found in all regions of the country, especially mostly in the South and the East provinces of Rayong, Chantaburi, and Trat, where there is heavy rain and high moisture. สวนรวมพันธุบัวไทย บัว พันธุไมน้ำที่ถือวาเปนสัญลักษณของความสมบูรณผุดผองและคุณงามความดีในพุทธศาสนา พระพุทธเจาทรง เปรียบเทียบสติปญญาของมนุษยกับการเจริญเติบโตของบัวเปน ๔ เหลาไดแก บัวในโคนตมบัวใตน้ำ บัวปมน้ำ และบัว เหนือน้ำ บัวเปนพันธุไมน้ำที่ดูสงางาม ดอกมีขนาดใหญ มีสีสันสวยงามเดนสะดุดตา สะดุดใจ แกผูพบเห็น บางชนิดมี กลิ่นหอมนาชื่นชม ดวยเหตุนี้เองบัวจึงไดรับสมญาวา “ราชินีแหงไมน้ำ“ บัวเปนพืชน้ำอยูในวงศ Nymphaceae ขึ้นอยูในโซนอบอุน (temperate zone) เชน ยุโรป อเมริกาเหนือ ภาคใต ของอเมริกาใต ตอนเหนือของอินเดีย จีน และออสเตรเลีย เรียกบัวประเภทนี้วา ( Hardy Type หรือ Temperate Water Lily ) นักพฤกษศาสตรจัดใหบัวประเภทนี้อยูในกลุม Castalia Group หรืออุบลชาติประเภทยืนตน บัวที่เกิดและ เจริญเติบโตในเขตรอน Tropical Zone เชน ทวีปเอเชียตอนกลางและตอนใต อาฟริกา ออสเตรเลียตอนเหนือ อเมริกากลาง และอเมริกาใต เรียกบัวประเภทนี้วา Tropical type หรือ Tropical Water Lily นักพฤกษศาสตรจัดใหบัวประเภทนี้ อยูในกลุม Tropical Zone หรืออุบลชาติประเภทลมลุก การใชประโยชนบัว สามารถนำมาใชประโยชนไดทุกสวนของลำตน นับตั้งแต ดอก ใบ กาน ดอกและลำตน เชน ดอกบัวหลวงทั้งชนิด กลีบซอน และกลีบไมซอน นำมาใชบูชาพระและนำมาปกแจกัน ตกแตงบานเรือนกานดอกบัวสายนิยมนำมารับประทานเปนอาหาร เรียกวา สายบัว เชน ลวก เปนผักจิ้ม โตนด ของบัวมีเมล็ดเล็ก รับประทานไดทั้งดิบ และนำมาผสมอาหารคาวตลอดจนตมน้ำตาล เปนของหวาน และเคลือบน้ำตาลแหง มีสรรพคุณบำรุงครรภ และ บำรุงกำลัง เหงาบัวหรือรากบัว นำมาตมดื่มแกรอนใน แกกระหายน้ำใชเชื่อมน้ำตาลรับประทานเปนของหวาน นำมาชุบ แปงทอดเปนของวาง ใบบัวแกนำมาหอขนมแทนใบตอง เกสรเพศผู มีลักษณะเปนเสนสีเหลืองนำมาตากแหงเปนสมุนไพร ใชปรุงยาไทย เชน ยาบำรุงหัวใจ บำรุงประสาท และเปนยาชูกำลัง นอกจากนี้คนไทยโบราณเชื่อกันวาบานใดปลูกตนบัวไวประจำบาน จะเปนสิริมงคล ความบริสุทธิ์ ความเบิกบาน และการเปรียบเทียบ ดอกที่ชูดอกจากผิวน้ำวาเปนผูที่หลุดพนจากทุกขทั้งปวง ๕๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๕๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

บัวเปนพืชน้ำลมลุก มีเหงา ไหล หรือหัว ใบเปนใบเดี่ยวมีกานใบ สงขึ้นมาเจริญที่ผิวน้ำ หรือเหนือน้ำ รูปรางของใบสวนใหญกลมมี หลายแบบ บางชนิดมีกานใบติดอยูที่ หลังใบ ดอกเปนดอกเดี่ยวสมบูรณเพศ มีกลีบเลี้ยง ๔ – ๖ กลีบ กลีบดอกมีทั้งชนิดซอนและไมซอน มีสีสัน แตกตางกันแลวแตชนิด บัวที่พบอยูในประเทศไทยมี ๒ สกุล คือ พันธุบัวไทย การจำแนกพันธุบัว อุบลชาติ เปนบัวประเภทที่มีลำตนและกานเรียบเกลี้ยง ไมมีตุม ลำกานออนแตเหนียว จึงสามารถชูดอกพนน้ำ เพียงเล็กนอย ดอกมีขนาดแตกตางกันมีหลายสี และมีทั้ง บานกลางวันและกลางคืน ชนิดที่สำคัญเชน บัวแดง บัวขาว ปทุมชาติคนไทยมักเรียกวา บัวหลวงเปนบัวประเภทที่มีกาน แข็งเปราะ มีตุมและหนาม ชูกานพนน้ำไดสูงหนาใบไมเปยกน้ำ ดอกมีรูปรางเปนพุมสวย มีทั้งที่มีกลิ่นหอมออนๆ และ หอมจัด บานในเวลากลางวัน บัวหลวงมีหลายพันธุที่สำคัญ เชน บัวหลวงสีชมพู บัวหลวงสีชมพูซอน บัวหลวงสีขาว Thai Lotus Collection Lotus, water plants which is a symbol of purity and goodness in Buddhism. Buddha has compared human consciousness with the growth of Lotus into four categories which are lotus in the mud, lotus under water, lotus submerged in water and lotus above water. Lotus is the a water plants that looks elegant, has big floral in various colors which are eye and mind catching. In addition, some species give very nice scent as well. Due to the above, lotus has been titled ‘the queen of water plants’. Lotus benefit: Thai lotus species: Lotus species: บัวชนิดตางๆที่ขึ้นแพรหลายในบานเมืองไทยมีทั้งชนิดที่เปนพืชพื้นเมือง และนำเขามาจากตางประเทศ บัวพันธุพื้นเมืองของไทยที่สำคัญ เชน บัวสาย ดอก สีขาว บัวขาวดอกสีขาว บัวแดงดอกสีแดง บัวขาบดอกสีมวงคราม บัวผันดอกสีมวง ชมพู บัวเผื่อนดอกสีขาวซีด บัวหลวง ดอกสีชมพูดอกใหญ บัวหลวง สีชมพูดอกเล็ก บัวหลวงสีชมพูซอน บัวหลวงสีขาวซอน Lotus is a water plants classified to the family Nymphaceae and distributed in temperate region, i.e. Europe, North America, South of South America, North of India, China and Australia. The lotus in these zone is called “Hardy Type or Temperate Water Lily”. Botanists classified these kind of lotus as “Castalia Group”. Lotus which grows in tropical zones i.e. Middle Asia and South Asia, Africa, North of Australia, Middle America and South America, is called “Tropical type or Tropical Water Lily” where botanists categorized these kind of lotus as “Tropical Zones” or herbaceous lotus. All parts of lotus can be used including flowers, leaves and stems. For example, Sacred lotus with multiple petal lobe or simple petal lobe flowers, is used for praying, merit to monk or decoration. Stem of Nymphaea lotus is popular for cooking i.e. scald in hot water as side dish. Seeds of Sacred lotus are small in size and can be edible directly or cooked in a meal or even a dessert by boiled with syrup or coated with sugar. They can provide benefits for pregnancy or used as nourishment. Boiled Sacred lotus underground stems can be used to cure the mouth ulcer and thirst and also boiled in syrup for a dessert or dipped in flour and fried as an appetizer dish. Lotus leaves can also be used to wrap dessert instead of banana leaves. Stamens of lotus are yellowish which can be dried and used as herb to produce Thai traditional medicine, i.e. supplementary for heart and nerve system or used as an energy drink. Furthermore, traditional Thais believed that, if planting the lotus in house, the goodness, purity and joyfulness will be carried to there as well comparing the bloom flowers existed above the water meaning escape from all ufferings. Lotus can be occurred naturally in Thailand and some are imported from foreign countries. The most common and important species are water lily (Nymphaea lotus) which has white flowers, white lotus which has white flowers, red lotus which has red flowers, cape blue water lily which has indigo purple flowers, Nymphaea nouchali Burm.f. which has purple or pink flower, Nymphaea nouchali which has pale white flower, Sacred Lotus (Nelumbo nucifera Gaertn.) which has both big and small pink flowers ormultiple petal lobe, and Sacred Lotus (Nelumbo nucifera Gaertn.) which has white multiple petal lobe flowers. Lotus is a biennial aquatic plant. Its stem has several type such as root, stolon or rhizome. Its leaves are simple growing from underground stem. Leaves can grow under water, submerged water or above water level. The common leaf shape is round and the petiole is attached at the back of the lamina. Flower is simple consisting of ๔-๖ petals. Its petals could be in the form of multiple or single petal lobe in various color depending on its species. There are two lotus species found in Thailand as follows: Tropical water lily: the lotus which has smooth stem and petiole without pimple, the stem is soft but tough which able to lifted the flower just above the water level. The flower is various in size and color. The blooming time is whether at day or night depending on species. Example of tropical water lily and most important species are red lotus and white lotus. Nelumbo: Thais commonly called “Royal lotus”, its stem and petiole are robust but brittle with pimples and thorns. The flowers and leaves are lifted high up above water. Its flowers are beautiful producing nice scent blooming in day time. The most important cultivars in this species are pink nelumbo, pink multiple petal lobe nelumbo and white nelumbo. ๕๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๕๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

สวนรวมพันธุกลวยไทย กลวยตางๆ ในโลกมีมากชนิด แตละชนิดก็มีมากพันธุวาถึงพันธุกลวยที่ปลูกกันอยูในเมืองไทยนี้ก็มีอยูมากพันธุ แตจะเปนกลวยพันธุเดิมในถิ่นประเทศไทยเรามีมาก แตเดิมก็มีพันธุใดบาง และที่มาจากประเทศใดบางแตเมื่อใดนั้น ยังไม ทราบประวัติชัดเจน คงทราบแตเพียงวาในประเทศไทยเราไดมีกลวยปลูกกันมาแตโบราณกาล และมีมากชนิดมากพันธุ พันธุกลวยไทยที่พบเห็น และนิยมปลูกกันโดยทั่วๆ ไป เชน กลวยน้ำหวา กลวยหอม และกลวยไข เปนตน สวนพันธุกลวยที่ หายากและไมนิยมปลูก เชน กลวยงาชาง กลวยหก กลวยเทพรส เปนตน สวนรวมพันธุกลวยไทย จัดขึ้นเพื่อจะอนุรักษพันธุกลวยโดยรวบรวมพันธุกลวยไทยชนิดตาง ๆ มารวมไวใน ที่เดียวกันเพื่อสะดวกในการศึกษา คนควา วิจัย อีกทั้งเปนศูนยรวมพันธุกลวยหายาก เพื่อใหพันธุกลวยเหลานี้ยังคงอยูสืบไป พันธุกลวยไทย พันธุกลวยไทย ที่นำมาปลูกในสวนรวบรวมพันธุกลวยมีดังนี้ กลวยปา กลวยตานี กลวยไข กลวยเล็บมือนาง กลวยหอมจันทร กลวยหอมทอง กลวยหอมเขียว กลวยหอมคอม กลวยรอยหวี กลวยน้ำหวา กลวยหักมุก กลวยเทพรส กลวยบัวสีชมพู กลวยบัวสีสม กลวยนวล กลวยงาชาง กลวยนาค และกลวยกลาย พันธุกลวยไทย กลวยชนิดพันธุที่ปลูกรับประทานผลกันโดยทั่วไปนั้น เชื่อกันวาเปนพันธุที่เกิดจากกลวยปา ๒ ชนิด คือ Musa Acuminate + Musa Bulbiana เปนกลวยปลูกรับประทานผล แบงออกเปน ๒ พวก ตามลักษณะของ เนื้อในผลพวกหนึ่งไดแกกลวยธรรมดาที่พบเห็นกันอยูโดยทั่วๆ ไปเชน กลวยน้ำวา กลวยหอม กลวยไข เปนตน กลวยพวกนี้ เมื่อผลแกสุกแลว เนื้อในผลนิ่ม รสหวานรับประทานไดเลย อีกพวกหนึ่ง ไดแกพันธุตาง ๆของกลวยกลายหรือเรียกวา กลาย เชน กลวยกลาย กลวยหิน กลวยหักมุก เปนตน กลวยพวกนี้เมื่อผลสุกแลวเนื้อในผลยังกระดางอยูรสชาติคอนขางจืดชืด รับประทานไมอรอย ตองเผาไฟ หรือตมและเชื่อมใหสุกเสียชั้นหนึ่งกอน จึงจะรับประทานมีรสอรอยขึ้น กลวยในสกุล Musa และ Ensete วงศ Musaceae กลวย เปนไมลมลุกทุกสวนมียาง มีเหงา สกุล Ensete ไมแตกหนอที่อยูเหนือดินคลายลำตน เปนลำตนเทียม (Psendostem) หรือเรียกวา หยวก เกิดจากกาบใบที่ยาวเรียงซอนกันอยูและอัดแนนความสูงของลำตนเทียบตั้งแต ๐.๕ ถึง ๔.๕ เมตร เสนผาศูนยกลางประมาณ ๑๕ เซนติเมตร ใบเดี่ยว รูปขอบขนานคอนขางยาว มีความยาวมากกวาดาน กวางเกิน ๒ เทา กวางประมาณ ๕๐ เซนติเมตร ยาวประมาณ ๑.๕ เมตร ปลายและโคนมนขอบเรียบเสนแขนงใบ ขนานกันตามขวาง ชอดอกหรือที่เรียกกันวาหัวปลีออกที่ปลายลำตนเทียม โดยแทงขึ้นมาจากลำตนใตดินผานลำตนเทียมไปยังยอด ชอดอกตั้งตรงหรือโคงลงแตละชอมีใบประดับสีแดงขนาดใหญเปนรูปคลายทองเรือ เรียงสลับซายขวาหุมจนสุดปลายชอ ใบประดับของกลวยสกุล Musa จะตั้งชันและรวงไป เมื่อดอกเจริญเหลือแตสวนปลายชอ แตกลวยสกุล Ensete ใบประดับ จะไมรวง Garden of Thai Bananas This Garden is intended to conserve varieties of banana by means of collecting Thai varieties of banana for study and research, as well as to be a centre of rare varieties of banana. Thai varieties of banana grown in this Garden are Kluai pa, Kluai tani, Kluai khai, Kluai lep mue nang, Kluai hom chan, Kluai hom thong, Kluai hom khiao, Kluai hom khom, Kluai roi wi, Kluai namwa, Kluai hakmuk,Kluai theppharot, Kluai bua si chomphu, Kluai bua si som, Kluai nuan, Kluai nguang chang, Kluai nak, and Kluai klai There are various species of banana in the world and each species has many varieties. Thailand has many species and varieties of banana, both native and exotic. Thai varieties of banana commonly found and grown are Kluai namwa, Kluai hom, and Kluai khai, etc. Rare varieties are Kluai nguang chang, Kluai hok, Kluai theppharot, etc. ๕๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๕๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

Thai Varieties of Banana The height of a pseudostem ranges from 0.5-4.5 metres, with a diametre of approximately 1.5 centimetres long.A simple leaf is oblong, and its length around 1.5 metres is more than two times of its width around 50 centimetres. The top and end of its leaf are obtuse, with an even margin and horizontal parallel veins. An inflorescence usually called Hua Pli,'grows from a stem under the ground to appear on the top of a pseudostem, and is in an upright position or bends down. Each inflorescence is covered alternately to the top by large red bracts in a boat shape. The inflorescence of the genus Musa will stand erect and fall, except some at the top, when its flower turns to fruit, but the inflorescence of the genus Ensete will not fall. The other type are varieties of banana called Kluai klai or Klai, such as Kluai klai, Kluai hin, Kluai hakmuk, etc. Its inner texture is still coarse and rather tasteless when ripe. It must be grilled or boiled and cooked with sugar before eating. Banana of Musa and Ensete in MUSACEAE ผลที่ไดรับสืบเนื่องมาจากพระราชดำริ จากแนวพระราชดำริและกรมปาไมได สนองพระราชดำริ โดยอนุรักษสภาพปาสมบูรณเดิม และปลูกปาเสริมพื้นที่ เสื่อมโทรม การปลูกปาฯ ไดดำเนินการปลูก ตามแนวพระราชดำริ คือ ปลูกไมมีคาทางเศรษฐกิจ ไมโตเร็วสำหรับใชสอยและ ไมผลสำหรับอาหารสัตว ปลูกไมพื้นลางของปา (หวาย ) จัดทำฝายชะลอความชุมชื้น(CHECK DAM) เพื่อความชุมชื้นกับ พื้นปาของโครงการ ๕๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๕๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ Banana is a rhizomatous herb which is lactiferous in all its parts. Its stemlike body on the ground is a pseudostem usually called 'Yuak,' growing from long leaf sheaths layered and compressed. The Thai varieties of banana that are generally grown for its edible fruit is believed to come from two wild species, Musa acuminata Musa balbisiana. Banana fruit is divided by inner texture into two types: The type of banana having a soft texture and sweet taste when ripe, and being edible raw are Kluai namwa, Kluai hom, Kluai khai, etc.

จนถึงปจจุบัน(พ.ศ.๒๕๔๘)สภาพพื้นที่ของโครงการโดยรวมใกลเคียงกับสภาพปาธรรมชาติ ทางโครงการไดอนุรักษ ปาธรรมชาติที่มีสภาพปาสมบูรณเดิม และปาที่ปลูกเสริมพื้นที่ รวมเนื้อที่ประมาณสองพันกวาไร ทั้งนี้กอใหเกิดประโยชน ทางออมที่คิดเปนมูลคาไมไดกลาวคือ สวนใหญจะเปนคุณคาทางสิ่งแวดลอมเชน ปองกันการพังทลายของดิน บรรเทาพายุ ลมแรง บรรเทาอุทกภัยคอยควบคุมความชื้นและอุณหภูมิเก็บรักษาน้ำในดิน เปนการอนุรักษ ทรัพยากรปาไม ทรัพยากรดิน และ น้ำ เปนที่อยูอาศัยของสัตวปา เปนตน สวนประโยชนทางตรงที่ไดรับ คือ เกิดการจางแรงงาน แกราษฎรที่อาศัยอยูรอบๆโครงการและไดใชประโยชนใชสอย จากปาของโครงการ เชน การเก็บหาของปาจำพวกเห็ดชนิดตางๆ ยอดหวาย หนอไมไผเปนตน และที่สำคัญทางโครงการฯไดจัดทำ ทางเดินศึกษาธรรมชาติ ระยะทาง ประมาณ ๑,๕๐๐ เมตร ประกอบดวย สวนศึกษาธรรมชาติ, สวนรวมพันธุไมดอกหอมไทย, สวนรวมพันธุไผไทย, สวนรวมพันธุหวายไทย, สวนรวมพันธุกลวยไทย และสวนรวมพันธุบัวไทย เพื่อเปนแหลงศึกษาธรรมชาติ สำหรับ ศึกษาหาความรูทางดานระบบนิเวศวิทยาปาไม ชนิดปาไมของไทย โดยจำลองปาไมของไทยพรอมสื่อความหมายคือ ปาดงดิบชื้น ปาเบญจพรรณ และปาเต็งรัง ศึกษาวิจัยพันธุไม รวมถึงความรู ดานสัตวปา ตลอดจนเปนสถานที่พักผอนหยอนใจ และเปนแหลง จัดกิจกรรมดานปาไม ของนักเรียนนิสิตนักศึกษา และประชาชนทั่วไป ในรูปของ Results of the Royal Initiative พิพิธภัณฑธรรมชาติที่มีชีวิต Since the introduction of the royal initiative and the response by the Royal Forest Department by means of the conservation of an original rich forest, replacement of degraded land with forest plantation based on the royal initiative regarding the kind of plants; a plant of economic value, a rapidly growing plant and a fruit plant for animal food, forest undergrowth plantation (rattan), and construction of the check dam to dampen the project's forest area. Now (2005), the overall condition of the forest land under the project has become nearly natural forest, the project has conserved national forest and do reforestation of more than two thousand rais of land. This generates indirect benefits that cannot be counted in value. Most of them are of environmental value, which as temperature control, containment of water in soil, conservation of forest soil and water resources, wildlife habitat, etc. Direct benefits earned are the employment of people living around the Project's area and the utility of the Project's forest such as collecting mushrooms, rattan tips, bamboo shoots, etc. Importantly, the Project has built a nature study trail of around 1,500 metres long, including the Nature Study Garden, Garden of Thai Fargrant Flowers, Hillside Nature Study Trail, Garden of Thai Bamboo, Garden of Thai Rattan, Garden of Thai Lotus and Garden of Thai banana, as a site for nature study on forest ecology, types of Thai forest, by imitation of Moist Evergreen Forest, Mixed Deciduous Forest and Deciduous. Dipterocarp Forest, with nature interpretation, wildanimals, as well as a place for recreation and forest activities for students and the general public, in the form of a live natural museum. ๖๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

สนับสนุนการปนเพื่ออนุรักษปา และความปลอดภัยของนักปน เสนทางจักรยาน โครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ อาคารบริการนักทองเที่ยวและนักปนจักรยาน ในการดำเนินงานโครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อสนองวัตถุประสงคที่ทรงพระราชทาน ใหโครงการฯ เปนสถานที่เพื่อการพักผอนหยอนใจของประชาชน ในป พ.ศ.๒๕๕๙ จังหวัดชลบุรีไดสนองพระราชดำริ จัดทำ โครงการพัฒนาเสนทางจักรยานรอบพื้นที่โครงการปาสิริเจิรญวรรษฯ เปนถนนลาดยาง แอสฟลทติก ความกวาง ๔ เมตร ระยะทาง ๑๗.๘ กิโลเมตร โดยมีรั้วริมเสนทาง พรอมรางระบายน้ำ และในป พ.ศ.๒๕๖๑ ไดจัดสรางอาคารบริการ นักทองเที่ยวและนักปนจักรยาน ไวใหบริการ บริเวณติดทางหลวงชนบท หมายเลข ชบ ๑๐๐๓ เมื่อเสนทางจักรยาน ฯ ไดกอสรางเสร็จสมบูรณแลว ในวันที่ ๒๙ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๐ สมเด็จพระเจาลูกเธอ เจาฟาพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา ไดทรงเสด็จเปนการสวนพระองค มาทรงฝกซอมจักรยาน ณ เสนทางจักรยานโครงการปาสิริเจริญวรรษ ฯ อันเปนสิ่งที่นาปลาบปลื้มใจ และภาคภูมิใจของชาวจังหวัดชลบุรี เปนอยางยิ่ง ประโยชนทางตรง -เพื่อการปนจักรยานออกกำลังกาย -เพื่อการทองเที่ยวเชิงอนุรักษ (จักรยาน) ผลพลอยไดจากเสนทางฯ -เสนทางลาดตระเวนรอบพื้นทีปา -แนวกันไฟ -ปองกันการบุกรุกพื้นที่ปา ๖๓ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖๒ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

สรางความตระหนักใหมีความรักปาไม ดวยจิตสำนึกรวมกัน (Awareness and Sharing Participation) มากกวาวิธี การใชอำนาจบังคับ ณ หนวยงานพัฒนาตนน้ำทุงจอ ในป พ.ศ. ๒๕๑๙ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ไดพระราชทานพระราชดำริใหมีการปลูกตนไม ๓ ชนิด ที่แตกตางกัน คือ ไมผล ไมโตเร็ว และ ไมเศรษฐกิจ เพื่อจะทำใหเกิดปาไมแบบผสมผสานและสรางความสมดุลแกธรรมชาติอยางยั่งยืน สามารถตอบสนอง ความตองการของรัฐและวิถีประชาในชุมชนประการสำคัญนั้นมีพระราชดำริที่ยึดเปนทฤษฎีการพัฒนาดานปาไมโดย ปลูกฝงจิตสำนึกแกประชาชนวา ...เจาหนาที่ปาไม ควรจะปลูกตนไมลงในใจคนเสียกอน แลวคนเหลานั้นก็พากันปลูกตนไม ลงบนแผนดินและรักษาตนไมดวยตนเอง... ปลูกปาในใจคน รวมถึงการใหคณะนักเรียน นิสิต นักศึกษา ประชาชน และหนวยงานราชการ ไดเขามาศึกษาดูงานในความสำเร็จ ดานการฟนฟูสภาพปาไมของโครงการ และเรียนรูศาสตรพระราชา ดานการอนุรักษปาไม ดิน และน้ำ อีกดวย การดำเนินงานเพื่อสนองพระราชดำรัส “ปลูกปาในใจคน” โครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ไดจัดคายเยาวชนอาสารักษปาสิริเจริญวรรษ มาตั้งแตป พ.ศ.๒๕๕๗ จนถึงปจจุบัน โดยเนนการอบรมใหความตระหนักรู แกเยาวชนและนักเรียนรอบพื้นที่โครงการ ภายใตความรวมมือของโรงเรียน องคการบริหารตำบล เทศบาล ตลอดจน หนวยงานราชการในพื้นที่ เพื่อสรางเยาวชนที่มีความรักและหวงแหนในทรัพยากรปาไมและสัตวปา อันเปนมรดกทองถิ่น มรดกชาติของตนเอง ๖๕ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖๔ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

นกจับแมลงค ิวเหลือง NARCISSUS FLYCATCHER â¤Ã§¡Òû†ÒÊÔÃÔà¨ÔíÇÃÃÉ Íѹà¹×่ͧÁÒ¨Ò¡¾ÃÐÃÒª´ÓÃÔ ÍÓàÀÍÊѵËÕº ¨Ñ§ËÇÑ´ªÅºØÃÕ ÊÓÃǨ¾ºà´×͹àÁÉÒ¹ 2560 นก นกเปนสิ่งมีชีวิตอีกชนิดหนึ่งในผืนปา ที่มีประชากรทั้ง ชนิดและจำนวนกระจัดกระจายอาศัยอยูทั่วไปในผืนปา นอกจาก ความงดงามของรูปราง สีสัน เสียงรอง พฤติกรรมการดำรงชีวิต ที่แตกตางกันตามชนิดและพันธุ ที่สรางความสุข และเพลิดเพลิน เจริญใจ แกผูพบเห็นแลว "นก" ยังนับวามีความสำคัญตอระบบ นิเวศอันซับซอนออนไหว และเปราะบางของปา ที่ชวยตอเติม แตงแตมการสืบทอดกระจายพันธุของพืชและรักษาสมดุลของ ระบบนิเวศ ซึ่งยังความอุดมสมบูรณแกความหลากหลายทาง ชีวภาพแกปาดวย "นก" จึงอาจนับเปนดรรชนีเครื่องบงชี้ทาง ธรรมชาติถึงความอุดมสมบูรณและการเปลี่ยนแปลงของผืนปา อีกอยางหนึ่ง -นกกระเต็นอกขาว (Halcyon smyrnensis) -นกอายงั่ว (Anhinga melanogaster) -นกกาแวน (Crypsirina temia) -นกปลีกลวยเล็ก (Arachnothera longirostra) -นกกระปูดใหญ (Centropus sinensis) -นกกระจิบธรรมดา (Orthotomus sutorius) -นกสีชมพูสวน (Dicaeum cruentatum) -นกกางเขนดง (Copsychus malabaricus) -นกอีแพรดแถบอกดำ (Rhipidura javanica) -นกกาน้ำเล็ก (Phalacrocorax niger) -นกขมิ้นนอยธรรมดา (Aegithina tiphia) -นกโพระดกธรรมดา (Megalaima lineata) -นกตีทอง (Megalasima haemacephala) -นกเขาเขียว(Chalcophaps indica) -นกเขาชวา (Geopelia striata) -นกเขาเปลาธรรมดา (Treron curvirostra) -นกเขาใหญ (Streptopelia chinensis) -นกเขาไฟ (Streptopelia tranquebarica) -นกบั้งรอกใหญ (Rhopodytes tristis) -นกเดาดินทุงเล็ก (Anthus rufulus) -นกแอนพง (Artamus fuscus) -นกแอนบาน (Hirundo rustica) -นกกวัก (Amaurornis phoenicurus) -นกกาเหวา (Eudynamys scolopacea) -นกกระยางกรอกพันธุจีน (Ardeola bacchus) -นกกินปลีแกมสีทับทิม (Chalcoparia singalensis) -นกแซงแซวหางบวงใหญ (Dicrurus paradiseus) -นกปากหาง (Anastomus oscitans) นกกาน้ำเล็ก -นกปรอดทอง (Pycnonotus atriceps) -นกปรอดสวน (Pycnonotus blanfordi) -นกปรอดเหลืองหัวจุก (Pycnonotus flaviventris) -นกปรอดหนานวล (Pycnonotus goiavier) -นกปรอดหัวสีเขมา (Pycnontus aurigaster) -นกปรอดคอลาย (Pycnonotus finlaysoni) นกแอนพง -นกแตวแลวธรรมดา (Pitta moluccensis) -อีกา (Corvus macrorhynchos) -นกกระแตแตแวด (Vanellus indica) -นกเปดแดง (Dendrocygna javanica) -นกเอี้ยงสาริกา (Acridotheres tristis) -ไกปา (Gallus gallus) นกกระแตแตแวด นกเขาเขียว นกที่สำรวจพบ ๔ ชนิด ในป พ.ศ. ๒๕๕๘-๒๕๖๐ โครงการปาสิริเจริญวรรษอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ไดจัดทำโครงการสำรวจ ความหลากหลายทางชีวภาพ ผลการสำรวจพบพรรณไมทั้งหมด ๑๓๘ ชนิด จำแนกไดเปน ๕๘ วงศ ๑๑๔ สกุล เห็ด ๓๐ ชนิด สามารถระบุชนิดได ๒๖ ชนิด และไมสามารถระบุชนิดได ๔ ชนิด สัตวเลี้ยงลูกดวยนม ๑๐ ชนิด สัตวเลื้อยคลาน ๑๖ ชนิด สัตวสะเทินน้ำสะเทินบก ๙ ชนิด นก ๔๙ ชนิด และผีเสื้อ ๕๓ ชนิด และจากการศึกษา ความหลากหลายของผีเสื้อกลางวัน บริเวณโครงการปาสิริเจริญวรรษอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพิ่มเติมใหครบรอบป (๑๒ เดือน) เนื่องจากในแตละเดือนจะมีชนิดของผีเสื้อกลางวันแตกตางกันไปตามฤดูกาล จากการสำรวจความหลากหลาย ของผีเสื้อกลางวันบริเวณโครงการปาสิริเจริญวรรษอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพิ่มเติมจนครบ ๑๒ เดือน พบผีเสื้อกลางวัน ทั้งหมด ๖๑ ชนิด จำนวน ๕ วงศ มีผีเสื้อกลางวันที่สามารถพบไดตลอดทั้งป มี ๗ ชนิด ความหลากหลายทางชีวภาพ ๖๗ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖๖ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ นกปรอทเหลืองหัวจุก นกกระเต็นอกขาว ๙

ความหลากหลายทางชีวภาพ ผีเสื้อ ๑. ผีเสื้อวงศหางติ่ง (Family Papilionidae) พบ ๑๐ ชนิด เชน -ถุงทองธรรมดา (Troides aeacus thomsoni) -หางติ่งนางระเวง (Papilio memnon agenor) -ผีเสื้อหางติ่งเฮเลน (Papilio helennus helenus) -ผีเสื้อหางตุมจุดชมพู(Pachiliopta aristolochiae) -ผีเสื้อหนอนจำปธรรมดา (Graphium Agaamemnon ) -ผีเสื้อหางดาบลายจุด (Graphium nomius swinhoei) -ผีเสื้อหางดาบธรรมดา (Graphium antiphates pompilius) สำรวจพบผีเสื้อกลางวันทั้งหมด จำนวน ๕ วงศ ไดแก ๖๑ ชน ิ ด ๒. วงศผีเสื้อหนอนกระหล่ำ (Family Pieridae) พบ ๑๐ ชนิด เชน -ผีเสื้อเณรธรรมดา (Eurema hecabe contubernalis) -ผีเสื้อเณรยอดไม (Gandaca harina burmana ) -ผีเสื้อหนวดคูณหนวดดำ (Catopsilia pomona ) -ผีเสื้อขาวแคระ (Leptosia nina nina) -ผีเสื้อหนอนคูณธรรมดา (Catopsilia pomona f. pomona) -ผีเสื้อหนอนใบกุมอินทรา (Appias indra) ๓. วงศผีเสื้อวงศขาหนาพู (Family Nymphalidae) พบ ๑๘ ชนิด เชน -ผีเสื้อแผนที่ลายหินออน (Cyrestis cocles cocles) -ผีเสื้อกะลาสีธรรมดา (Ne thyodamas) -ผีเสื้อกะทกรกธรรมดา (Cethosia cyane euanthes) -ผีเสื้อหนอนหนามกะทกรก (Acraea violae) -ผีเสื้อชางรอน (Parthenos Sylvia gambrisius) ๔. วงศผีเสื้อวงศสีน้ำเงิน (Family Lycaenidae) พบ ๗ ชนิด เชน -ผีเสื้อลายขีดเงินลายขอเล็ก (Spindasis lohita) -ผีเสื้อฟาดอกถั่วสีเงิน (Catochrysops panormus exiguous) -ผีเสื้อหางพริ้ว (Zeltus amasa amasa) ๕. วงศผีเสื้อบินเร็ว พบ ๑ ชนิด ไดแก ผีเสื้อสีอิฐธรรมดา ผีเสื้อปกไขใหญ ผีเสื้อหางดาบลายจุด ผีเสื้อหนอนจำปจุดแยก ผีเสื้อหนอนคูณหนวดดำ ผเีสอ ืหนอนใบกุ่มเสน้ดาํผเีสอ ืปลายปีกสม้เลก็ผเีสอ ืหนอนใบกุ่มธรรมดา ผีเสื้อฟาเซลลจุดปาสูง ผีเสื้อแสดหางยาว -ผีเสื้อมอธราปกแหลม Pseudomicronia aculeata สัตวเลี้ยงลูกดวยนม สัตวเลี้ยงลูกดวยน้ำนม (อังกฤษ: Mammalia) จัดอยูในไฟลัมสัตวมีแกนสันหลัง โดยคำวา Mammalia มาจาก คำวา Mamma ที่มีความหมายวา "หนาอก" เปนกลุมของสัตวเลี้ยงลูกดวยน้ำนม ที่มีการวิวัฒนาการและพัฒนารางกายที่ดี หลากหลายประการ รวมทั้งมีระบบประสาทที่เจริญกาวหนา สามารถดำรงชีวิตไดในทุกสภาพสิ่งแวดลอม มีขนาดของ รางกายและรูปพรรณสัณฐานที่แตกตางกันออกไป รวมถึงการทำงานของระบบตาง ๆ ภายในรางกาย ที่มีการปรับเปลี่ยนไป ตามลักษณะของสายพันธุ มีลักษณะเดนคือมีตอมน้ำนมที่มีเฉพาะในเพศเมียเทานั้น เพื่อผลิตน้ำนมเพื่อใชเลี้ยงลูก วัยแรกเกิด เปนสัตวเลือดอุน มีขนเปนเสน ๆ (hair) หรือขนออน (fur) ปกคลุมทั่วทั้งรางกาย เพื่อเปนการรักษาอุณหภูมิใน รางกาย ยกเวนสัตวน้ำที่ไมมีขน กระตายปา (Burmese hare) กระเล็นขนปลายหูสั้น (Himalayan Striped Squirrel) กระรอกหลากสี (Variable squirrel) พบสัตวเลี้ยงลูกดวยนมทั้งสิ้น ๑๐ ชนิด ไดแก กวางปา (Sambar deer) คางคาวแมไก ( Lyle's flying fox) ชะมดแผงหางปลอง (Large indian civet) ลิงกัง ( Pig-tailed Macaque) ลิงลม หรือ นางอาย หรือ ลิงจุน (Slow loris, Loris) ลิงแสม ( Long - tailed Macaque) หนูทองขาว หรือ หนูดำ หรือ หนูนาทองขาว ( Roof rat, Black rat) ๖๙ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๖๘ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ กระเล็นขนปลายหูสั้น กวางปา

สัตวเลื้อยคลาน สัตวสะเทินน้ำสะเทินบก สัตวเลื้อยคลาน ที่สำรวจพบในพื้นที่จำนวน ๙ วงศ ๑๗ ชนิด ไดแก สัตวเลื้อยคลานโดยทั่วไป จะมีรยางคเปนคูและมักจะมีนิ้วเทาทั้งหมด ๕ นิ้วเสมอเพื่อชวยในการเคลื่อนที่ ไปมาไดอยางรวดเร็ว โครงรางโดยทั่วไปประกอบดวยกระดูกที่มีการเจริญเติบโตเปนอยางดี ในการจำแนกสัตวเลื้อยคลาน จะใชวิธีการอาศัยลักษณะของกะโหลก ซึ่งมีความแตกตางกันในสัตวเลื้อยคลานแตละกลุมเปนตัวจำแนก เชน งูมีขอกระดูก สันหลังจำนวนมาก ไมมีกระดูกอกและไมมีกระดูกรองรับแขนขา กิ้งกาคอแดง (Changceable lizard, Red-headed lizard) กิ้งกาหัวสีฟา (Blue crested lizard) ตะกอง (Chinese water dragon) จิ้งจกดินลายจุด (Spotted ground gecko) จิ้งจกหางแบน (Common frilly gecko) จิ้งจกหางหนาม (Spiny-tailed house gecko) จิ้งเหลนบาน (Common sun skink) จิ้งเหลนหางยาว (Long-tailed skink) ตุกแก (Tokay gecko) งูเหาไทย งูเหลือม งูหลาม (Burmese python) งูเขียวหางไหม (Green pit viper, Asian pit viper) เตานา (Malayan snail-eating turtle) เตาหับ (Malayan box turtle) ตะกวด (Clouded monitor) เหี้ย ( Water monitor) กบหนอง (Rice Field Frog) กบอองใหญ (Mortensen 's Frog) เขียดทราย หรือเขียดน้ำนอง (Marten' s Puddle Frog) เขียดบัวหรือเขียดจิก (Green-backed Frog) คางคกบาน (Black-spined Toad) ปาดบาน (Common Treefrog) อึ่งอางกนขีด (Median-striped Bullfrog) อึ่งอางบาน (Painted Bullfrog) อึ่งขางดำ (Dark-sided Chorus Frog) สัตวสะเทินน้ำสะเทินบกที่สำรวจพบในพื้นที่พบ ๗ สกุล ๙ ชนิด ไดแก สัตวสะเทินน้ำสะเทินบก หมายถึง สัตวที่มีวิถีการดำรงชีวิตทั้งในน้ำ และบนบก โดยในชวงวัยออนอาศัยอยูในน้ำ แลวขึ้นมาอยูบนบกเมื่อเขาสูวัย เจริญพันธุ รูปรางของสัตวสะเทินน้ำสะเทินบกสวนใหญเปนสัตวสี่ตีนที่มี กระดูกสันหลัง กะโหลกมีปุมบริเวณทายทอย ๒ ปุม กระดูกเหนือกนกบ รวมกันเปนชั้นเดียว ผิวหนังบาง ชุมชื้น มีตอมใตผิวหนัง ไดแก ตอมเมือก และตอมพิษ ไมมีเล็บ บางชนิดมีปลายนิ้วที่แข็งเพียงพอสำหรับใชในการตอสูได งูเหลือม เตาหับ เหี้ย อึ่งอางกนขีด อึ่งขางดำ เขียดบัวหรือเขียดจิก จิ้งจกดินลายจุด ตะกอง กิ้งกาคอแดง ตะกอง ๗๑ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ๗๐ ปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

คณะผูจัดทำ นายอยู เสนาธรรม ผูอำนวยการสำนักบริหารพื้นที่อนุรักษที่ 2 Mr.Yoo Sanatham Director of Protected Areas Regional Office 2 ที่ปรึกษา นายอภิศักดิ์ สรวิสูตร Mr.Apisak Saravisutra (Advisor) นายวีระภัทร ฮวดสาขา Mr.Weeraphat Huadsaka ภาพ รูปเลม (Photographs, Graphic Design) ประสานงาน นางอุทัยวรรณ ฮวดสาขา Mrs.Uthaiwan Huadsaka (coordination) ดำเนินการ นายมีชัย ลีลาเชี่ยวชาญกุล Mr.Meechai LeeLaChiewChanKul (Production Supervisor) หัวหนาโครงการปาสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (Chief of the royally-initiated Siricharoenwat Plantation Project) Production Team Policy and Plan analyst senior officer สำนักงาน กปร. Office of the Royal Development Projects Board (ORDPB) นายฉัตรอำพล สุนทราณู Mr.ChatAmpon Soonthranu นักวิเคราะหนโยบายและแผนชำนาญการพิเศษ