หนังสื อเรียน
เรื่อง ระดับภาษา
ประถมศึกษาปีที่ 6
คำนำ
หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชาEDUC นวัตกรรม
และเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการสื่อสารทางการศึกษา โดย
มีจุดประสงค์เพื่อการศึกษาความรู้เรื่อง ระดับภาษา ซึ่งเป็น
เนื้อหาในรายวิชาภาษาไทย
ผู้จัดทำได้ทำสื่อหนังสืออิเล็กทรอนิกส์นี้ขึ้นมาเนื่องจาก
เป็นการใช้เทคโนโลยีที่น่าสนใจ และยังช่วยเสริมสร้างทักษะ
การเรียนรู้ให้แก่ผู้จัดทำอีกด้วย ผู้จัดทำขอขอบพระคุณ ท่าน
อาจารย์ ดร. ภานุมาศ หมอสินธ์ ที่ให้ความรู้ในการจัดทำ
หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ชิ้นนี้ และผู้จัดทำหวังเป็นอย่างสูงว่า
หนังสือเล่มนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้ที่อ่านไม่มากก็น้อย
นางสาวสุภาภรณ์ กงอุ่นใจ
สารบัญ
เรื่อง หน้าที่
ความหมายของระดับภาษา 1
ระดับภาษาสามารถแบ่งได้ตามปั จจัยทางสังคม 2
ระดับภาษาตามฐานะทางสังคมของผู้ใช้ 3-6
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการใช้ภาษา 7-11
ความหมายของระดับภาษา
ระดับภาษา หมายถึง ความลดหลั่นของถ้อยคำ
และการเรียบเรียงถ้อยคำที่ใช้ โดยพิจารณาตาม
โอกาสหรือกาลเทศะ เช่น ภาษาระดับพิธีการ ภาษา
ระดับทางการหรือภาษาราชการ ภาษาระดับกันเอง
เป็ นต้น
ภาษาที่เราใช้กันอยู่ในทุกวันนี้ ไม่ได้มีระดับเดียว
หากแต่มีหลายระดับภาษา แล้วแต่การใช้งาน ระดับ
ของภาษา หมายถึง ความลดหลั่นของถ้อยคำ และ
การเรียบเรียงถ้อยคำที่ใช้ โดยพิจารณาตามโอกาส
หรือกาลเทศะ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลที่เป็นผู้
สื่อสารระดับภาษา สามารถจำแนกตามประเภทของ
การใช้ได้ ดังนี้
ระดับภาษาสามารถแบ่งประเภทได้ตาม
“ปัจจัยทางสั งคม”
ระดับภาษาตามฐานะทางสังคมของผู้ใช้
แบ่งได้ 3 ระดับ
-ระดับคำสูง
-ระดับคำสามัญ
-ระดับคำต่ำ
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสใน
การใช้ภาษาแบ่งได้ 5ระดับ
-ระดับพิธีการ
-ระดับทางการ
-ระดับกึ่งทางการ
-ระดับไม่เป็ นทางการ
-ระดับกันเอง ภาษาปาก
ระดับภาษาตามฐานะทางสั งคมของผู้ใช้ แบ่งได้ 3 ระดับ
ระดับคำสูง
•คำที่จัดอยู่ในระดับคำสูง ได้แก่ คำ
ราชาศัพท์และคำแสดงความสุภาพ
- คำราชาศัพท์ ใช้กับ พระเจ้าแผ่นดิน
พระบรมวงศานุวงศ์และพระภิกษุสงฆ์
- คำแสดงความสุภาพ ใช้กับ บุคคลสามัญที่
มีฐานะทางสังคมสูง เช่น แพทย์ ครู
ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ นักธุรกิจระดับผู้บริหาร
ระดับภาษาสามารถแบ่งประเภทได้ตาม
“ปัจจัยทางสั งคม”
คำราชาศัพท์ คำราชาศัพท์
สำหรับพระสงฆ์
เสวย
รับประทาน,กิน
พระแท่นบรรทม สรงน้ำ
อาบน้ำ
เตียงนอน อาพาธ
พระเกศา ป่ วย
ลิขิต
ผม จดหมาย
พระโอษฐ์ ถวาย
ประเคน
ปาก ถาน,เวจกุฎี
พระขนง ห้องสุขา
มรณภาพ
คิ้ว ตาย
ถวายบังคม ภัตตาหาร
อาหาร
ไหว้
เสด็จประพาส
ไปเที่ยว
ระดับภาษาสามารถแบ่งประเภทได้ตาม
“ปัจจัยทางสั งคม”
ระดับคำสามัญ
•ภาษาระดับคำสามัญ ได้แก่ คำสุภาพ และคำสามัญทั่วไปที่
ใช้สื่อสารในชีวิตประจำวัน
- คำบุรุษสรรพนาม ได้แก่ คุณ เธอ ผม เรา เขา ท่าน เป็นต้น
- คำกริยา ได้แก่ เข้าพบ เชิญ รับประทาน ตรวจโรค เป็นต้น
- คำนาม ได้แก่ สุนัข โค มูลสัตว์ น้ำมูก เป็นต้น
ระดับภาษาสามารถแบ่งประเภทได้ตาม
“ปัจจัยทางสั งคม”
ระดับคำต่ำ
•ภาษาระดับต่ำ ได้แก่ คำที่ใช้สนทนาล้อเลียนกันในหมู่เพื่อน
ที่สนิทสนม หรือใช้กับผู้ที่มีฐานะต่ำกว่า
หรือใช้เมื่อต้องการด่ากันระหว่างเพื่อนที่มีความสนิทสนมกัน
มากพอสมควร
- คำที่ใช้พูดกับเพื่อนสนิท หรือครอบครัวได้ เช่น แก ฉัน เอ็ง
ข้า ลื้อ อั๊ว มัน เป็นต้น
- คำสแลง เช่น ซ่าส์ แหยม ประสาท สติแตก เป็นต้น
- คำตัด เช่น สน (สนใจ) โทษ (ขอโทษ) มหาลัย
(มหาวิทยาลัย) เป็นต้น
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการ
ใช้ภาษา
ภาษาระดับพิธีการ เป็ นภาษาระดับสูง อลังการ
งดงาม ไพเราะ ใช้ในพิธีการ หรือ โอกาสสำาคัญๆ มี
ลักษณะสมบูรณ์แบบ มีประโยคความซ้อนที่มีข้อความ
ขยายค่อนข้างมาก ภาษา ระดับนี้ใช้กล่าวสดุดี ไว้อาลัย
กล่าวปราศรัย แนะนำาบุคคลสำาคัญๆ รวมทั้ง
วรรณกรรมชั้นสูง
ตัวอย่าง
การแสดงมุทิตาจิตและอวยพรให้แก่ข้าพเจ้าเป็ น
สมานฉันท์เพิ่มความปิ ติยินดีให้กับข้าพเจ้า
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการ
ใช้ภาษา
ภาษาแบบเป็ นทางการ เป็ นภาษาที่ใช้ในโอกาส
สำาคัญที่เป็ น ทางการ มีลักษณะสมบูรณ์แบบ ถูกหลัก
ไวยากรณ์ ชัดเจน สละสลวย สุภาพ ผู้ใช้ภาษาระดับนี้
ต้องใช้อย่างระมัดระวัง อาจมีการร่าง แก้ไข ไว้ล่วงหน้า
มักเป็ นภาษาเขียนเพื่อที่จะนำาไปกล่าวเป็ น คำา
ปราศรัยกล่าวเปิ ดประชุม กล่าวประกาศเกียรติคุณ และ
ใช้ในการเขียนรายงานวิชาการ เรียงความ บทความ
วิชาการ หนังสือราชการ คำานำาหนังสือต่างๆ เป็ นต้น
ตัวอย่าง
การประชุมวิชาการเรื่ องโรคอ้วนครั้งนี้จัดขึ้น
เนื่ องจากโรคอ้วนเป็ นปั ญหาทางสุขภาพที่ทุกประเทศทั่ว
โลกกำลังประสบอยู่
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการ
ใช้ภาษา
ภาษาระดับกึ่งทางการ เป็ นภาษาที่ใช้สื่อสารกัน
ทั่วไปในชีวิตประจำาวันเป็ นภาษา สุภาพ ผู้ใช้ภาษาไม่
ต้องระมัดระวังในการใช้ภาษามากเท่าภาษา ๒ ระดับที่
กล่าวมาแล้วข้างต้น อาจใช้รูปประโยคง่ายๆ ไม่ซับซ้อน
อาจละบางส่วนของประโยคได้บ้าง เช่น ประธาน กริยา
กรรม ภาษาระดับนี้ใช้ติดต่อธุรการงาน หรือสื่อสารกับ
บุคคลที่ไม่สนิทสนมคุ้นเคย ใช้ในสถานศึกษา หรือ
หน่วยงานต่างๆ ถ้าเป็ นการเขียนพบในบทความ สารคดี
เรื่ องเล่าต่างๆ
ตัวอย่าง
ต้องยอมรับว่าเป็ นความฉลาดปราดเปรื่องของผู้จัดที่
เลือกอุทยานน้ำตกแจ้ซ้อนเป็ นที่ประชุม
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการ
ใช้ภาษา
ภาษาไม่เป็ นทางการ เป็ นภาษาที่ใช้พูดสนทนากันใน
ชีวิตประจำาวัน ระหว่างบุคคล ที่รู้จักสนิทสนม คุ้นเคย
กัน ใช้ในการเจรจาซื้อขายรวมทั้งการประชุมที่ไม่เป็ น
ทางการ มีรูปประโยค ไม่ซับซ้อน อาจใช้คำซ้ำ คำสแลง
คำตัด คำต่อ ปะปนอยู่ แต่จะไม่ใช้คำหยาบ พบได้ใน
การพูดคุยกัน ในการเขียนนวนิยาย บทละคร การ
รายงานข่าว บทภาพยนตร์ การวิเคราะห์ข่าว
ตัวอย่าง
ความตั้งใจในการเดินทางของผมครั้งนี้ขึ้นอยู่ที่การหา
เส้นทางซอกแซกไปที่น้ำตกของอุทยานแห่งชาติเขา
ใหญ่
ระดับภาษาตามกาลเทศะหรือโอกาสในการ
ใช้ภาษา
ภาษาระดับกันเองหรือภาษาปาก เป็ นภาษาที่ใช้
สนทนากับผู้ที่สนิทสนมกันมากๆ เช่น ในหมู่เพื่อนฝูง
หรือในครอบครัว มักใช้พูดกันในสถานที่ที่เป็ นส่วนตัว
ในโอกาสที่ต้องการ ความสนุกสนานครื้นเครง ลักษณะ
ของภาษาระดับนี้อาจมีการตัดคำ มีคำสแลง คำตำ
คำหยาบ ปะปนอยู่มาก ไม่ค่อยคำนึงถึงแบบแผนของ
ภาษา มักใช้ในการพูดมากกว่าการเขียน แต่อาจจะพบ
ในการเขียนนวนิยาย เรื่องสั้น บทละคร หรือข่าวกีฬา
บทล้อเลียนเสียดสี จดหมายส่วนตัว
ตัวอย่าง
ผู้หญิงที่ปล่อยให้พุงพลุ้ยเป็ นพะโล้อย่างนี้ นอกจากจะ
ดูไม่ได้แล้ว ยังจะตายไวเสียด้วย
บรรณานุกรม
รศ.ผกาศรี เย็นบุตร. (2555) . ระดับดับภาษา. สืบค้น
จากhttp://academic.obec.go.th/textbook/web/image
s/book/1002943_example.pdf
ผู้จัดทำหนังสื อ
ชื่ อ : นางสาวสุภาภรณ์ กงอุ่นใจ
รหัส : 6312112025
คณะ : ครุศาสตร์
สาขา : วิชาภาษาไทย
มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
ขอขอบพระคุณ
ท่านอาจารย์ ดร. ภานุมาศ หมอสินธ์