รำ วงมาตรฐาน
รำ วงมาตรฐาน เป็นการแสดงที่มีวิวัฒนาการมาจาก “รำ โทน” ผู้รำ มีทั้งชาย และหญิงจะรำ เป็นวงกลมรอบครกตำ ข้าวที่วางคว่ำ ไว้ โดยมีโทนเป็นเครื่องประกอบ จังหวะลักษณะการรำ และร้องเป็นไปตามถนัด มุ่งเน้นที่ความสนุกสนานรื่นเริงเป็น สำ คัญด้วยเหตุที่เกิดขึ้นมีโทนเป็นเครื่องดนตรี ประกอบจังหวะการแสดงจึงเรียกว่า “รำ โทน” ได้พัฒนามาเป็น “รำ วง” ลักษณะที่สำ คัญของแสดง คือ มีโต๊ะอยู่ตรง กลาง ชาย – หญิง รำ เป็นคู่ไปตามวงอย่างเป็นระเบียบ จึงเรียกรำ วงแต่ยึดจังหวะ โทนเป็นหลัก เรียกว่า “รำ วงพื้นบ้าน” ประวัวั วั ติวั ติ ติ คติ ความเป็ป็ป็ นป็ นมา
ต่อ ต่ มาเมื่อ มื่ ปี พ.ศ. 2487 ในสมัย มั จอมพล ป. พิบู พิ ล บู สงคราม ซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ นายกรัฐ รั มนตรี ตระหนัก นั ถึง ถึ การละเล่น ล่ รื่น รื่ เริง ริประจำ ชาติ และเห็น ห็ ว่า ว่ คนไทยนิย นิ มเล่น ล่ รำ โทนกัน กั อย่า ย่ ง แพร่ห ร่ ลาย ถ้า ถ้ ปรับ รั ปรุง รุ การเล่น ล่ รำ โทนให้มี ห้ ร มี ะเบีย บี บแบบแผนทั้ง ทั้ เพลงร้อ ร้ ง ลีล ลี าท่า ท่ รำ และการแต่ง ต่ กาย กรมศิล ศิปากรปรับ รั ปรุง รุ รำ โทนเสีย สีใหม่ใม่ ห้เ ห้ ป็น ป็ มาตรฐานมีก มี ารแต่ง ต่ เนื้อ นื้ ร้อ ร้ ง ทำ นองเพลง และท่า ท่ รำ จากแม่บ ม่ ทมากำ หนดเป็น ป็ ท่า ท่ รำ เฉพาะแต่ล ต่ ะเพลงจึง จึ เปลี่ย ลี่ นชื่อ ชื่ “รำ โทน” “รำ วงพื้น พื้ บ้า บ้ น” เป็น ป็ “รำ วงมาตรฐาน” ประวัวั วั ติวั ติ ติ คติ ความเป็ป็ป็ นป็ นมา
ผู้ประพันธ์คำ ร้อง เพลงรำ วงมาตรฐาน
จมื่มื่ มื่ นมื่ นมานินิ นิ ตนิ ตย์ย์ ย์ ย ย์ ยเรศ (เฉลิลิ ลิ มลิ ม เศวตนันั นั น นั นท์ท์ ท์)ท์ หัหั หั ว หั วหน้น้ น้ า น้ ากองการสัสัสั ง สั งคีคี คี ตคี ต กรมศิศิศิ ล ศิ ลปากร 1. เพลงงามแสงเดืดื ดื อ ดื อน 2. เพลงชาวไทย 3. เพลงรำรำรำรำซิซิ ซิ มซิ มารำรำรำรำ 4. เพลงคืคื คื นคื นเดืดื ดื อ ดื อนหงาย
ท่ท่ ท่ า ท่ านผู้ผู้ผู้หผู้ ญิญิ ญิ งญิ งละเอีอี อี ยอี ยด พิพิ พิ บูพิ บู บู ล บู ลสงคราม 1. เพลงดวงจัจั จั นจั นทร์ร์ ร์ วั ร์ วั วั นวั นเพ็พ็ พ็ ญพ็ ญ 2. เพลงดอกไม้ม้ ม้ ข ม้ ของชาติติ ติติ 3. เพลงหญิญิ ญิ ง ญิ งไทยใจงาม 4. เพลงดวงจัจั จั นจั นทร์ร์ ร์ ข ร์ ขวัวั วั ญ วั ญฟ้ฟ้ ฟ้ า ฟ้ า 5. เพลงยอดชายใจหาญ 6. เพลงบูบู บู ช บู ชานันั นั ก นั กรบ
การสัมภาษณ์ จาก ศิลปินแห่งชาติ
นางสุสุ สุ ว สุ วรรณีณี ณีณีชลานุนุ นุ เ นุ เคราะห์ห์ ห์ห์ ศิศิศิ ล ศิ ลปิปิปินปิแห่ห่ ห่ ง ห่ งชาติติ ติติสาชาศิศิศิ ล ศิ ลปะการแสดง ท่ท่ ท่ า ท่ ารำรำรำรำเพลงรำรำรำรำวงมาตรฐานประดิดิ ดิ ษดิ ษฐ์ฐ์ ฐ์ ท่ ฐ์ ท่ ท่ า ท่ ารำรำรำรำโดย นางลมุมุมุ ล มุ ล ยมะคุคุคุ ป คุ ปต์ต์ ต์ต์ นางมัมั มั ล มั ลลีลี ลีลี คงประภัภั ภัศภั ร์ร์ ร์ร์ และนางศุศุศุ ภ ศุ ภลัลั ลั ก ลั กษณ์ณ์ ณ์ณ์ ภัภั ภั ท ภั ทรนาวิวิ วิ ก วิ ก ซึ่ซึ่ ซึ่ ง ซึ่ งเป็ป็ป็ นป็ นผู้ผู้ผู้ผู้ เชี่ชี่ ชี่ ย ชี่ ยวชาญการสอนนาฏศิศิ ศิ ล ศิ ลป์ป์ ป์ไป์ ทย วิวิ วิ ท วิ ทยาลัลั ลั ยลั ยนาฏศิศิ ศิ ล ศิ ลป ส่ส่ ส่ส่ วนผู้ผู้ผู้ผู้คิคิ คิคิ ดประดิดิ ดิดิษฐ์ฐ์ ฐ์ฐ์ จัจั จัจั งหวะเท้ท้ ท้ท้ าของเพลงดวงจัจั จัจันทร์ร์ ร์ร์ วัวั วัวันเพ็พ็ พ็พ็ญ คืคื คืคื อนางจิจิ จิจิ ตรา ทองแถม ณ อยุยุ ยุยุ ธยา อาจารย์ย์ ย์ย์ใหญ่ญ่ ญ่ญ่โรงเรีรี รีรี ยน สัสั สัสั งคีคี คีคี ตศิศิ ศิศิ ลป ปัปัปัปั จจุจุ จุจุ บับั บับันคืคื คืคื อ วิวิ วิวิ ทยาลัลั ลัลัยนาฏศิศิ ศิศิ ลป ปีปีปีปีพ.ศ. 2485 – 2486
บุบุ บุ ค บุ คคลสำสำสำสำคัคั คั ญ คั ญ นางลมุมุมุ ล มุ ล ยมะคุคุคุ ป คุ ปต์ต์ ต์ต์ นางศุศุศุ ภ ศุ ภลัลั ลั ก ลั กษณ์ณ์ ณ์ณ์ ภัภั ภั ท ภั ทรนาวิวิ วิ ก วิ ก นางมัมั มั ล มั ลลีลี ลีลี คงประภัภั ภัศภั ร์ร์ ร์ร์
เมื่อปรับปรุงแบบแผนการเล่นรำ โทน ให้มีมาตรฐาน และมีความเหมาะสม จึงมีการเปลี่ยนแปลงชื่อจากรำ โทน เป็น “รำ วงมาตรฐาน” อันมีลักษณะ การแสดงที่เป็นการรำ ร่วมกันระหว่าง ชาย – หญิง เป็นคู่ๆ เคลื่อนย้ายเวียน ไปเป็นวงกลม มีเพลงร้องที่แต่งทำ นอง ขึ้นใหม่ มีการใช้ทั้งวงปี่พาทย์บรรเลง เพลงประกอบ และบางเพลงก็ใช้วง ดนตรีสากลบรรเลงเพลงประกอบ
รำ วงมาตรฐาน เป็นการรำ ที่ได้รับความ นิยมสืบมาจนถึงปัจจุบัน มักนิยมนำ มา ใช้หลังจากจบการแสดง หรือจบงาน บันเทิงต่าง ๆ เพื่อเชิญชวนผู้ร่วมงาน ออกมารำ วงร่วมกัน เป็นการแสดงความ สามัคคีกลมเกลียว อีกทั้งยังเป็นที่นิยม ของชาวต่างชาติในการออกมารำ วงเพื่อ ความสนุกสนาน
รูปแบบ และ ลักษณะการแสดง
รำ วงมาตรฐาน เป็นการรำ หมู่ประกอบด้วยผู้ แสดง 8 คน ท่ารำ ประดิษฐ์ขึ้นจากท่ารำ มาตรฐานในเพลงแม่บท ความสวยงามของ การรำ อยู่ที่กระบวนท่ารำ ที่มีลักษณะเฉพาะใน แต่ละเพลง และเครื่องแต่งกายไทยสมัยต่างๆ รวมทั้งรูปแบบการแสดงในลักษณะการแปร แถวเป็นวงกลม แบบทวนเข็มนาฬิกา
ขั้นตอนที่ 1 ผู้แสดงชายและหญิง เดินออกมาเป็นแถวตรง สองแถวหันหน้าเข้าหากัน ต่างฝ่ายทำ ความเคารพด้วยการ ไหว้ ขั้นตอนที่ 2 รำ แปรแถวเป็นวงกลมตามทำ นองเพลง และ รำ ตามบทร้องรวม 10 เพลง โดยเปลี่ยนท่ารำ ไปตามเพลง ต่าง ๆ เริ่มตั้งแต่เพลงงามแสงเดือน เพลงชาวไทย เพลง รำ ซิมารำ เพลงคืนเดือนหงาย เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ เพลงดอกไม้ของชาติ เพลงหญิงไทยใจงาม เพลงดวง จันทร์ขวัญฟ้า เพลงยอดชายใจหาญ และเพลงบูชานักรบ ขั้นตอนที่ 3 เมื่อรำ จบบทร้องในเพลงที่ 10 ผู้แสดงรำ เข้า เวที ทีละคู่ตามทำ นองเพลงจนจบ การรำ แบ่งเป็นขั้นตอนต่าง ๆ ได้ดังนี้