MULAN มู่หลานวีรสตรี ยอดนักรบ

บทนาํ

มหู ลานเป็นบทลาํ นําในประเทศจนี และถูกนํามาสรา งโดยการถา ยทอดเร่ืองราวผานภาพยนตร
ซรี ยี  แมแตก ารตูนอนิเมชัน่ เป็นเร่ืองราวการผจญภยั ของหญงิ สาวทีส่ นุกแตแ ทจ รงิ แลว ความสนนุ
นัน้ เป็นเพยี งอันดบั สองเพราะอันดบั หน่ึงคือความกตญั อยูต างหากคณะผูจ ดั ทาํ จงึ เล็งเหน็ ถึงสทิ ธิ
สตรเี พศทเี่ ทาเทยี ม

ประเทศจนี ถูกขาศกึ บุกรุกจงึ มพี ระราชโองการจากองคจกั รพรรดใิ หเ กณฑบรุ ุษในทกุ
ครอบครัวหญิงสาวรายหน่ึงนามวา “ฮวั มูห ลาน” สตรีทมี่ จี ิตใจแข็งแกรงราวกับศลิ าอีกทงั้ ยงั เป็น
ลกู สาวของนักรบผชู ราจึงตองอาสาออกทาํ ศึกแทนบดิ าดวยการปลอมตวั เป็นชายหนุมรปู งามนามวา
“ฮัวจนุ ”นางถกู ทดสอบความกลาหาญภายในจิตใจ เม่อื ยามทาํ ศกึ สงครามนางก็พรอมจะพลชี ีพนํา
ชยั ชนะเพ่ือบา นเมอื งเชนเดยี วกบั ทา วสุรนาร(ี ยา โม)วีรสตรไี ทยแหง เมอื โคราช(นครราชสีมา)ทอ่ี อก
ไปทําศึกสงครามกับฆาศกึ ชาวพมา จนเกดิ เป็นพงศาวดารนักรบหญงิ ท่ีมีคาํ กลา วยกยอ งถึงวีรกรรม
ไวว า “เปลกไ็ กว ดาบกแ็ กวง ”

โปรเจคตนี้คณะผจู ัดทาํ หวงั เป็นอยา งยิง่ วา เร่ืองมูห ลานวรี สตรียอดนักรบนี้จะสามารถบง
บอกใหเ ห็นถงึ ความเทาเทยี มกันระหวา งสตรีและบุรุษซ่ึงในระบอบศกั ดินาทีผ่ ชู ายเป็นใหญมูหลาน
เองกส็ ามารถข้ึนมาเป็นผนู ําไดไ มต า งกนั เชน เดียวกันกบั ในยุคปัจจบุ ันผูหญิงกส็ ามารถเป็นWorking
Womanทเี่ ด็ดเด่ียวไดไมต า งกนั

คณะผูจัดทาํ

1. มู่หลานใน
บทกวี

กอ่ นทจี ะจะมาเปน การ์ตูนดสิ นีย์
ต้นเรองของ มหู่ ลาน มาจากเดก็ สาวชาวจีนทกี ลายเปนตาํ นานวรสตร

ซงึ มกี ารกลา่ วถึงในบทกว ภาพเขยี น ตงั แต่ศตวรรษที 12 จนมาถงึ ยคุ ที
จนี ใช้ภาพยนตร์เปนสือชอู ดุ มการณช์ าตนิ ยิ มในช่วงตน้ ศตวรรษที 21 มู่
หลานก็ยังคงถูกพูดถงึ กอ่ นจะกลายมาเปนผลผลติ ของฮอลลีวดู และจนี -
ฮอลลวี ดู ในยุคมลิ เลนเนยี มในเวบ็ ไซต์ของดีสนีย์ไดก้ ล่าววา่ แรงบันดาลใจ
ของการสร้างมู่หลานมาจาก บทกวสัน The Ballad of Mulan เลา่
ขานวรกรรมของมู่หลานในช่วงศตวรรษที 6 ตรงกบั ชว่ งทจี ีนอยูภ่ ายใต้
การปกครองของราชวงศ์เวย่ เหนอื (Northern Wei dynasty) แต่
บทกวนมี เี ผยแพร่ครังแรกในชว่ งศตวรรษที 12 เนอื หาพดู ถงึ

บทบาทของมู่หลาน ลกู คนเดียวของนายทหาร ทเี กิดมาเปนหญิง
เมอื พ่อของเธอถูกเรยกไปร่วมรบในสงคราม มู่หลานจึงอาสาไปรบแทน และ
หลังจากลงสนามรบ 12 ป โดยไมม่ ีใครรู้วา่ แทจ้ รงเธอเปนหญิง

เปนต้นทางของสาระสาํ คญั ทีถูกดงึ มาผสมกับเรองแตง่ ต่อเตมิ เพมิ มา
จนกระทงั กลายเปนพลอ็ ตเรองทงั ฉบับอนิเมชันป ค.ศ. 1998 และภาพยนตร์
คนแสดงจรงป ค.ศ. 2020

ณ หวั คนนงึ ทกี าํ แพงเมืองจนี ในขณะทีทหารจนี กําลงั เดินตรวจตรา
อยเู่ ขาเจอชาวฮนั กําลงั ปนขนึ มาบนกําแพงเมอื งจีนและฉาง หยู แมท่ ัพชาวฮน้ พร้อม
ดว้ ยนกอนิ ทรคใู่ จของเขาชาวฮนั เหลา่ นีมเี ปาหมายจะมายึดครองเมืองจนี ทหารจีน
จงึ จดุ คบไฟสง่ สญั ญาณเพือใหร้ ับรู้วา่ มกี ารบกุ รุกเกดิ ขนึ แล้ว เมือข่าวนีไปถึงเมอื ง
หลวง แม่ทัพจึงรบนําข่าวนไี ปทูลแด่ฮ่องเต้ วา่ พวกฮันขนึ กําแพงเมอื งจีนมาบกุ
เมอื งเราแลว้ ฮอ่ งเตร้ ู้ดวี า่ ชาวฮันบกุ มาจึงสงั ให้ออกโองการเกณฑ์ไพร่พลเพือเตรยม
กองกาํ ลังใหพ้ ร้อมทจี ะต่อส้กู ับชาวฮนั

ณ บา้ นตระกลู ฮวั มู่หลาน กาํ ลังเขยี นบทกลอนสอนหญงิ บนแขน
ของเธอเพอื ทจี ะไมล่ ืมตอนทจี ะต้องแสดงฝมือในการพบแม่สือสว่ นพอ่ ของมหู่ ลาน
กาํ ลังสวดมนต์ขอพรบรรพบุรุษในศาลบรรพชนเพอื จะให้ค้มุ ครองม่หู ลานในการพบ
แม่สอื วนั นีม่หู ลานมาพบพอ่ เพอื นาํ ยารักษาอาการปวยมาให้พอ่ กินก่อนทีจะเดินทาง
ไปตวั เมอื งในตัวเมอื ง แมข่ องมหู่ ลานกาํ ลงั รอมหู่ ลานเดินทางมาแต่งตวั เพอื ไปพบ
แมส่ อื อย่างกระวนกระวายใจสว่ นยายระหวา่ งรอยายตดั สินใจซอื จงิ หรดชือวา่ ครก
แนก ไวเ้ ปนจิงหรดนําโชคประจาํ ตัวมู่หลาน เมอื มหู่ ลานมาถงึ แมข่ องม่หู ลานรบให้
ม่หู ลานอาบนําแต่งตวั เพอื ใหท้ ันเวลาไปพบแมส่ อื เมืออาบนําแต่งตัวเสร็จแล้ว กร็ บ
ไปต่อแถวตามพวกสาวๆคนอนื ไป แมส่ ือเรยกเธอให้ไปพบเพอื ทดสอบวา่ เธอจะเปน
เจา้ สาวทีดีทีสามารถเชดิ ชเู กียรตขิ องวงศต์ ระกูลได้หรอไม่แต่ก็เกดิ เรองทาํ ใหแ้ มส่ ือ
ไลต่ ะเพดิ มูห่ ลานออกมา เมอื กลับถงึ บา้ นมู่หลานทอ้ แท้ใจทไี มส่ ามารถเชิดชูเกยี รติ
ของวงศต์ ระกูลได้พอ่ ของเธอจึงเข้ามาปลอบวา่ ปนดี อกท้อบา้ นเราบานสะพรังทงั ป
ดูนสี ิดอกท้อดอกนยี ังไมบ่ านแตพ่ ่อมันใจวา่ ยามใดทมี นั บานนันจะเปนดอกท้อที
งดงามกวา่ ดอกใดๆ เมือพดู จบกไ็ ดย้ นิ เสียงกลองซงึ เปนสัญญาณวา่ มีขนุ นางมา
จากราชสาํ นกั นาํ จดหมายเรยกเกณฑท์ หารไปรบมามอบให้กบั คนในหมูบ่ ้าน

มู่หลานเปนหว่ งพอ่ มาก เกรงวา่ พอ่ ของเธอจะตายตอนทสี นามรบจึงไป
ขอร้องต่อ ฉิง ฟู ขนุ นางทนี าํ จดหมายเรยกเกณฑท์ หารมา ทังยังโดนพดู ต่อวา่ วา่ เจา้ ตอ้ ง
เห็นแกบ่ รุ ุษซะบ้าง ตกดึกพ่อกบั มูห่ ลานทะเลาะกันเรองการไปรบ มหู่ ลานรู้สกึ เสยี ใจมากเธอ
จงึ ออกมานังร้องไห้และคิดหาทางเพือจะไมใ่ หพ้ ่อของเธอตอ้ งออกไปรบ สุดทา้ ย มหู่ ลาน
ตัดสนิ ใจขโมยจดหมายเรยกเกณฑท์ หารและชดุ เกราะของพ่อไปพร้อมดว้ ยคาน มา้ คู่ใจของมู่
หลานและหนอี อกจากบ้านไป ยายตกใจตืนขึนมาไม่เหน็ มูห่ ลาน จึงบอกพอ่ กับแม่วา่ มหู่ ลาน
หนีไปแล้ว ทังคเู่ สยี ใจและกงั วลมากวา่ จะเสยี ลกู สาวไปสว่ นยายต้องออ้ นวอนขอใหบ้ รรพชน
ตระกูลฮวั ช่วยปกปองค้มุ ครองมูห่ ลานในความมดื ทศี าลบรรพชน หัวหนา้ วญญาณบรรพชน
ปรากฏตัวและปลุกมูชู มังกรสีแดงขึนมา

จากนนั มูชูปลุกเหลา่ วญญาณบรรพชนทังหมด ทงั หมดพูดคุยและถกเถยี งกันเพอื หา
ทางชว่ ยมหู่ ลาน หัวหน้าวญญาณตัดสนิ ใจจะสง่ มงั กรหนิ ไปชว่ ย มูชไู ปชว่ ยปลุกมงั กรหนิ แต่
มังกรไม่ตืนจึงตหี วั ไปอีกหลายครังเพอื จะปลุกใหต้ นื แต่กลบั กลายเปนวา่ รูปปนมงั กรหินหัก
พังลงทังหมด มชู จู งึ ตอ้ งหาทางช่วยมหู่ ลานเอง เขาได้พบกับครครทีแนะนําใหม้ ูชูไปหามู่
หลานเองมูชกู ับครครจึงพากันไปหามู่หลาน เมือเจอมหู่ ลาน และแนะนําตัวเสร็จ ทงั หมดจึง
พากนั ไปยังคา่ ยทหาร เมอื เข้าไปใน

ค่ายมหู่ ลานซงึ ปลอมตวั เปนผู้ชายกเ็ ปนต้นเหตจุ นเกิดความวนุ่ วายไปทัวคา่ ย หลังจาก
ทีชาง และแม่ทัพวางแผนการโจมตี และแมท่ พั ซึงมศี ักดเิ ปนพอ่ ของนายกองชางออกเดนิ
ทางไปตอ่ สกู้ บั ชาวฮัน ชางเห็นคนทะเลาะกนั จงึ ถามวา่ มีอะไรผิดปกติ พวกทหารชีมาทมี ู่
หลานชางจงึ เดนิ เขา้ ไปหามูห่ ลาน ชางถามชือ มหู่ ลานตัดสนิ ใจตอบไปวา่ ชอื "ผงิ " จากนนั
นายกองชางเรมตน้ การฝกทหารด้วยวธีการต่างๆ แมใ้ นตอนแรก มหู่ ลานจะยงั ทําไม่ได้ แต่
สุดท้ายมูห่ ลานกพ็ สิ ูจนต์ วั เองวา่ ตนนนั สามารถทาํ ได้และได้รับการยอมรับจากเพือนทหาร
และนายกองชาง ในเวลาเดยี วกนั นนั ฉางหยูกับลกู สมุนของเขาได้เตรยมกองกาํ ลงั เอาไวแ้ ละ
บุกเมอื งตา่ งๆ ต่อไป

แม้ฉิงฟจู ะไมเ่ หน็ ดว้ ยในการสง่ ทหารทีนายกองชางฝกไวไ้ ปสนามรบ แตด่ ้วย
แผนการของมูชทู าํ ใหม้ หู่ ลานและเพือนทหารทสี นิทกันอยา่ ง หลงิ เฉยี น โป และ เหยา
รวมถงึ ทหารคนอนื ๆกไ็ ดอ้ อกเดินทางไปรบ จนกระทังได้พบกบั หมบู่ า้ นทีเหลอื เพียงเถ้า
ถา่ น ชางพบหมวกของพ่อตกอยใู่ นสนามรบก่อนทีกองทหารทงั หมดจะเดินทางต่อไป ใน
ระหวา่ งทางกองทหารจนี ไดพ้ บกบั กองทัพชาวฮันจึงเกดิ การตอ่ สู้กนั สุดทา้ ย มู่หลานคิด
แผนกาํ จดั ศัตรูได้ จึงทําตามแผนนนั ทําให้กองทพั ชาวฮันแตกพ่ายไป ฉางหยูเหน็ เช่นนัน
จึงโกรธมากและใช้ดาบฟนทีตวั ของมู่หลาน มู่หลานทีบาดเจ็บยังคงสติและหนอี อกมาได้
และไปช่วยชีวตนายกองชางไว้ นายกองชางซาบซึงใจทีมูห่ ลานช่วยเอาไว้ กอ่ นจะให้ตาม
หมอมารักษามหู่ ลาน ระหวา่ งทรี ักษาตัว ชางพบความจรงวา่ มู่หลานเปนผหู้ ญงิ ฉิง ฟู สงั
ใหช้ างทาํ ตามกฎนนั คอื การฆ่าเธอเสยี แต่นายกองชางกต็ ัดสินใจไมฆ่ ่าเธอและทิงเธอไวท้ ี
นนั ตามลําพงั สว่ นกองทหารกอ็ อกเดนิ ทางไปสเู่ มืองหลวงต่อไป มูห่ ลานตดั สนิ ใจจะกลบั
บา้ นแตเ่ มือเห็นฉางหยูและทหารทเี หลือรวมตวั พร้อมจะบกุ ไปเมอื งหลวงเช่นกันมหู่ ลาน
ตัดสินใจเดินทางไปเมอื งหลวงทนั ที

ในเมอื งหลวง มขี บวนแห่เฉลิมฉลองทีจีนเอาชนะกองทพั ฮันได้มู่หลาน
เตือนนายกองชางวา่ พวกกองทัพฮันจะบุกโจมตวี งั หลวง ชางไม่สนใจและไม่เชอื เธอ จน
กระทังกองทพั ฮันบุกยดึ วงั หลวงและจับตวั ฮ่องเตไ้ ปเปนตวั ประกันทหารจีนพยายามจะ
บุกเขา้ ไปชว่ ยแตไ่ มไ่ ดผ้ ล มหู่ ลานวางแผนและไปชวนเพือนทหารมาช่วย หลิง เฉยี นโป
เหยาและนายกองชางจึงมาเข้ามาร่วมกับมู่หลานจนสามารถเขา้ ไปในวงั และจดั การกับ
ทหารชาวฮัน รวมถงึ ช่วยฮ่องเต้ออกมาได้ มูห่ ลานต่อสู้กับฉาง หยูและชนะในทสี ุดเมอื
เหตุการณ์วนุ่ วายสนิ สุดลง ฮ่องเต้มาพดู กบั ม่หู ลานวา่ ขา้ ได้ยนิ เรองของเจา้ มามาก ฮัว
มู่หลาน เจ้าขโมยชุดเกราะของพ่อและหนอี อกจากบา้ น แฝงตวั เปนทหารหนุ่มหลอกให้
นายกองหลงเชอื ทาํ ความเสอื มเสยี แกก่ องทพั จีน ทําลายพระราชวงั ของข้าและเจา้ ได้
ช่วยชวี ตพวกเราทกุ คน พดู จบฮ่องเตค้ าํ นับมหู่ ลาน ทกุ คนกท็ าํ เชน่ เดียวกัน ฮอ่ งเต้ได้
มอบดาบและลญั จกรใหแ้ ก่เธอ หลังจากนัน มู่หลานเดนิ ทางกลับบา้ น มาพบครอบครัว
ของเธอทีได้เห็นวา่ เธอยงั ไมต่ ายสักพักนายกองชางกต็ ามมาเพือเอาหมวกของพ่อมหู่ ลา
นทีมหู่ ลานลมื ไวม้ าคนื มู่หลานเชิญใหน้ ายกองชางอยู่กินขา้ วเย็นกับครอบครัวส่วนมชู กู ็ได้
รับการเลือนตําแหนง่ เปนเทพคุม้ ครองตระกลู ฮัวอีกตน ทงั หมดอย่ดู ว้ ยกนั อย่างมคี วาม
สขุ

⽊蘭辭และทีสาํ คัญมหู่ ลาน ถกู กลา่ วถงึ ในบทกลอนเกา่ ทสี ดุ คือ มูห่ ลานฉอื () หรอ ลํา
古今樂錄นํามูห่ ลาน (Ballad of Mulan) ซึงถูกรวบรวมอยู่ในบันทกึ ก่จู ินเยียลู่ (
)

หรอบันทึรวมเพลงโบราณทีมีอยูใ่ นท้องถนิ ตา่ งๆ ทังเกา่ และใหม่ในช่วงศตวรรษที 6

ราวปลายสมัยราชวงศส์ ยุ (ค.ศ. 581-618) หรอตน้ ราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) โดย

ถือกนั วา่ ตาํ ราชดุ นีได้สญู สลายไปตามกาลเวลาและไมส่ ามารถหาตัวอยา่ งหรอตน้ ฉบับได้

แล้ว แต่วา่ ในราวศตวรรษที 11 สมยั ราชวงศ์ซง่ (ค.ศ. 960-1127) กวนามวา่ กัวเม่า
郭茂倩 樂府詩เฉียน (
) (มชี วี ตในป ค.ศ. 1041-1099) ได้เขียนตําราชือ เยยี ฝชู ี ( )

เพือรวบรวมเพลงและร้อยกรองต่างๆ โดยอา้ งวา่ ไดน้ ําเรองลาํ นาํ มู่หลานมาจากตํารากู่จิ

นเยยี ลู่อีกทีเนือความในลํานาํ มหู่ ลานทีตกทอดมาถงึ ปจจุบนั นีจงึ มาจากฉบบั ทกี วั เม่า

เฉียนเขยี นอ้างอิงอกี ทนี นั เอง

ลาํ นําปากตอ่ ปากพอมาอยใู่ นตํารากจู่ ินเยยี ลูส่ มัยสุยและฉบับอ้างอิงของกัวเม่า
เฉยี นในสมยั ซง่ กเ็ ปลยี นรูปมาเปน บทกลอนจาํ นวน 31 คู่ความยาวกวา่ 300 ตวั อักษร
ทีจะเหน็ วา่ เรองความกตัญ รู บแทนบดิ าก็ไม่ไดถ้ กู เนน้ ยําเปนหลักใหญเ่ พยี งอยา่ งเดยี ว

แตย่ ังแฝงเรองวา่ นางปลอมเปนชายจนสร้างความดีความชอบขึนอย่างมากมาย
และสุดทา้ ยกท็ ําไปโดยไมไ่ ดห้ วงั ผลตอบแทนนันกลับเปนจุดทนี าํ มาขมวดจบเสยี มากกวา่
ซงึ ตรงกบั คติในสมยั สยุ ทมี กี ารนําหลากแนวคดิ วฒั นธรรมมาผนวกกันทงั คติขงจอื เรอง
ความกตญั ู และเรองการไมย่ ึดถอื ชาตกิ ําเนดิ นําหน้าฝมอื และความรู้เพราะในสมยั สุยนี
เองทเี กดิ ธรรมเนียมการสอบจอหงวนขนึ ครังแรก และถา้ วา่ ในแงค่ วามฉลาดของ
ภมู ิปญญาชาวบา้ นกย็ ังกล่าวได้อีกวา่ หากมีชายใดทถี ึงยามศึกสงครามกลบั กลัวออกรบ
กค็ งตอ้ งถกู ยกมาเทียบให้ได้อายสตรอย่างมหู่ ลานเช่นกัน

ซงึ ถา้ วา่ ตามนจี ะพบวา่ กวา่ ทีเรองราวมู่หลานจะมบี ันทึกเปนหลักฐานวตั ถุในก่จู ิ
นเยียลู่ช่วงสมยั ราชวงศส์ ยุ กผ็ ่านชว่ งฉากหลังในเรองมู่หลานทีอย่ใู นชว่ งราชวงศเ์ หนือ-ใต้
มากกวา่ 100 ปแลว้ ทงั การเลา่ ต่อกนั มาในเชิงนิทานร้องเลน่ เพียงอย่างเดียวก็จัดวา่ มีความ
นา่ เชอื ถอื ตาํ อยู่ในตัว แถมตวั บนั ทึกทีวา่ นีกส็ าบสูญไปอีก แล้วทีมตี ําราเหลือรอดกเ็ ปนตาํ รา
เยยี ฝชู ที อี า้ งอิงเอาในสมัยซง่ เกอื บอีก 500 ปถดั มา เรยกวา่ หลักฐานทางประวตั ศิ าสตร์
ออ่ นมากจนถอื วา่ เปนเพยี งเรองแตง่ หรออย่างน้อยกก็ ล่าววา่ มีตวั ตนอย่จู รงไดไ้ มเ่ ตม็ ปาก

รปู ปนมูห่ ลานกลับบ้าน
พบบดิ า ในเมืองซินเซยี ง

ประเทศจีน

และวา่ กันตามจรงลํานาํ มูห่ ลานนันไมใ่ ชเ่ พลงหรอกลอนทีโดง่ ดงั แพร่หลายในยคุ เรม
เลยแตเมือผา่ นกาลเวลายงิ มกี ารผลิตซาํ ในรูปแบบอืน ๆ มีเสรมเตมิ แตง่ ใหร้ ายละเอยี ด
มากขึนไปตามการใช้งานจงึ เปนทีรู้จกั แพร่หลายโดยเฉพาะอย่างยงิ ในยุคราชวงศห์ มงิ

徐渭(ค.ศ. 1368-1644) กวนามวา่ ฉวเวย่ ( ) (มีชีวตในป ค.ศ. 1521-1593) ไดน้ ําลาํ นาํ
雜劇มหู่ ลานมาประพันธเ์ ปนบทละครสาจว ( ) หรอละครงิว เรอง ฉือม่หู ลานทีฟฉู งจวน
雌⽊蘭替⽗從軍( ) หรอ ม่หู ลานออกรบแทนพอ่ เลา่ เรองขยายในความเกง่ กาจของมู่

หลานวา่ มาจากการฝกปรอจากพอ่ ตงั แต่เด็กทังบุ๋นและบู๊และเปลียนจากการรบกบั อกี
ชนชาตกิ ็กลายเปนการรบเพอื ปราบกองโจรแทนทงั นีเมอื นางกลับจากสนามรบก็ยังได้
แตง่ งานตามทพี อ่ แม่ต้องการเปนเรองราวทีมีความสุขทีสุดฉบับหนึงของมหู่ ลานทงั นี
เพราะบทละครสาจวนนั เปนละครทีเนน้ เรองราวสขุ นาฏกรรมเปนหลัก และละครงิวเรองนี
ยงั ทาํ ใหเ้ รองมู่หลานกลายเปนทีรู้จกั แพร่หลายในเมอื งจีนอย่างมากดว้ ย

จะเหน็ วา่ ในฉบับของฉวเวย่ นเี นน้ ไปเพอื ความบันเทงิ เปนหลัก

แตก่ ระนนั กย็ ังสะทอ้ นแนวคิดบางอย่างของสมัยหมงิ ทีถูกแฝงเพิมเติมในเรองมูห่ ลาน

โดยยําไปถึงความสาํ คญั ของการฝกฝนและศึกษาตงั แตย่ ังเยาว์ อาจด้วยวา่ เสรมแตง่ ให้

เรองมีเหตุผลขึนวา่ ทําไมมู่หลานจงึ เกง่ กลา้ ได้เพียงนัน และอีกประการคอื การสะท้อนถึง

ความสาํ คัญในการศกึ ษา

เพราะในสมยั หมงิ ไดน้ ําการสอบจอหงวนกลับมาใชอ้ ีกครัง และในสังคมจีนเองกเ็ รมยอมรับ

เรองหญงิ มากความสามารถคล้ายมู่หลานมากขึนด้วยเพราะมีอจั ฉรยะหญิงทไี ดร้ ับการ
李清照ยกยอ่ งเคยี งค่ผู ้ชู ายขึนมาหลายคนในชว่ งสมยั ทผี ่านมาแล้ว เชน่ หลีชงิ เจา้ (
) (มี

ชวี ตในป ค.ศ. 1084-1155) ซึงไดร้ ับยกยอ่ งวา่ เปนสตรยอดอจั ฉรยะยุคราชวงศ์ซง่ เปนตน้

花โดยในฉบบั ของฉวเวย่ นี ยังเปนครังแรกทีม่หู ลานไดม้ แี ซเ่ ปนของตนเอง นนั คอื ฮวา ( )

หรอ ฮวั อันกลายเปนชือทเี ราคุ้นหอู ย่าง ฮวั มหู่ ลาน ถึงปจจุบัน กม็ าจากฝมอื การแต่งเติม

朱ของฉวเวย่ นี ซึงในยุคหมงิ นีเช่นกัน อกี ตาํ ราหนึงคือพงศาวดารหมงิ ได้บันทึกวา่ มูห่ ลานมี

แซ่วา่ จู ( ) หากแต่เพราะละครงิวของฉวเวย่ โด่งดงั มาก ทังวา่ แซฮ่ ัวทีมาจากคาํ วา่

ดอกไม้ ก็เขา้ กันกบั ชือมู่หลานทแี ปลวา่ กลว้ ยไม้ปา มากกวา่ ตอ่ มาในพงศาวดารชงิ จึงได้

บันทกึ แซ่ของมหู่ ลานตามทชี าวบา้ นจดจําวา่ ฮวั เรอยมา เรองละครงวิ สามารถเปลียน

ประวตั ิศาสตร์ได้นันไม่ใช่เรองเลน่ ๆยังอาจรวมถึงเรองราวอยา่ ง ขนุ ศกึ ตระกูลหยาง ใน

สมยั ราชวงศซ์ ่ง (ค.ศ. 960-1127)ดว้ ย เพราะเอาเข้าจรงตวั ลูกสะใภแ้ ห่งตระกูลหยางทเี รา

รู้จกั ดอี ยา่ ง ม่กู ยุ้ องิ และสามขี องเธออยา่ ง หยางจงเปา ก็ล้วนไมไ่ ดม้ ีตวั ตนอยู่จรงใน

ประวตั ศิ าสตร์เชน่ กัน หากแตเ่ พราะละครเอาไปเสรมแต่งเล่นกนั มาเปนร้อยปจนกลายเปน

เรองทีชาวบา้ นเขา้ ใจไปแลว้ วา่ จรง

อกี หนึงวรสตรทีละครงวิ ทาํ ให้นกึ วา่ มจี รง

แม้เรองมหู่ ลานอาจเปนเพยี งเรองแต่งแตก่ ็น่าสนใจวา่ เมอื เปนละครงวิ

เรองหญิงรบเกง่ เสมอชายนนั แพร่หลายในสมยั หมิงกก็ ลบั ปรากฏวา่ ไดก้ าํ เนิด
秦良⽟ยอดนักรบหญงิ ของราชวงศ์หมงิ ขึนมาจรง ๆ นนั กค็ อื ฉินเหลยี งอว (
)

(มีชวี ตในป ค.ศ. 1574-1648) โดยเธอเปนชาวม้งทไี ด้ฝกขมี ้า ยิงธนู ฝกรบตาม

ฉบับชนเผ่ามง้ ทไี ม่แยกหญิงชายมาแต่เด็กครังเมอื เติบใหญ่จึงไดแ้ ต่งงานกับเจ้า

เมอื งและเมือมกี ารรบขึนครังใดเธอกจ็ ะสวมเกราะสขี าวลว้ นรบเคียงบ่าเคยี งไหล่

สามีทุกครังไปจนเมือสามีปวยตายเธอก็รับตําแหนง่ แมท่ ัพประจาํ เมอื งต่อจาก

สามีและมผี ลงานการรบปกปองชาตคิ รังสาํ คัญอยู่หลายคราจวบจนสนิ อายขุ ัย

จงึ ได้ชอื วา่ ยอดนกั รบหญิงแห่งราชวงศ์หมงิ เลยทเี ดยี ว มองเชน่ นกี ็อาจกล่าวได้

วา่ บางทีเพราะมฮี วั มู่หลานจงึ กรุยทางให้เกดิ ยอดหญงิ นักรบตัวจรงอยา่ งฉินเหลี

ยงอวกเ็ ปนได้

อนสุ าวรยฉ์ ินเหลียงอว

จากนันมาในชว่ งยุคราชวงศ์หยวนเปนต้นมาบทร้อยแกว้ แบบตะวนั ตกได้รับ

ความนิยมสูงขึนแทนงานกวร้อยกรอง ทาํ ให้นกั เขียนในจนี หลายทา่ นนิยมนําลาํ นํา

โบราณทีมรี ายละเอียดน้อยมาเขียนเสรมรายละเอยี ดใหเ้ ปนงานร้อยแกว้ จํานวนมาก

褚 ⼈ 獲หนึงในนนั ก็คอื ลํานาํ มู่หลาน นันเอง โดยในยคุ ราชวงศช์ ิง (ค.ศ. 16361912)นปั ระ
พนั ธ์นามวา่ ฉู่เหรนฮัว ( ) (มชี ีวตในป ค.ศ. 1635 แตต่ ายในปใดไมป่ รากฏ)

隋 唐 演 義ไดเ้ ขียนรวบรวมวรรณกรรมในยคุ ราชวงศส์ ุยถึงราชวงศ์ถงั เปนหนังสือ สุยถงั เหยยี นอี

( ) ขนึ ราวป ค.ศ. 1695 และเรองราวของมหู่ ลานฉบบั ของฉเู่ หรนฮัวนนั ก็

ดดั แปลงจากลาํ นาํ มู่หลานไปคอ่ นขา้ งมากทีเดยี ว อนั ดบั แรก ฉากหลงั ของเรองถูก

เปลียนจากสมัยราชวงศ์เหนือ-ใต้ มาเปนสมยั ราชวงศ์ถัง (ค.ศ. 618-907) หา่ งจาก

เดมิ ถงึ กวา่ ร้อยป มู่หลานถกู ระบุวา่ เปนลูกครงชนเผา่ เติร์กกบั ชาวจนี อยูใ่ นเผ่าทีมีข่าน
竇 建 德ปกครอง ในชว่ งนรี าชวงศถ์ งั เพิงเรมก่อตังจึงเกดิ กบฏนาม โตวเจียนเต๋อ (
)

ขึนตอ่ ตา้ นชนเผา่ ของมูห่ ลานเลอื กจบั มือกบั ราชวงศถ์ ังตอ่ สู้กบั กบฏเหตนุ ที ําใหม้ ่หู ลาน

จงึ ต้องปลอมเปนชายไปออกรบแทนพอ่ และน้องชายของตนทียงั เลก็

線娘ระหวา่ งการรบนัน มูห่ ลานถกู ฝงกบฏจับตัวได้ลูกสาวของหัวหนา้ กบฏนามวา่ เซยี น

เหนียง ( ) ไดท้ ําการสอบสวนด้วยตนเอง เมอื รู้วา่ มหู่ ลานเปนหญิงปลอมตัวมารบแทนพอ่

ก็เกิดซาบซงึ ในความกตญั ูจึงร่วมสาบานเปนพีนอ้ งกบั มู่หลาน นบั แตน่ ันมูห่ ลานก็กลายเปน

กาํ ลงั สาํ คญั ใหก้ บั ฝายกบฏตอ่ ตา้ นราชวงศถ์ ังแทน

ทวา่ ในทา้ ยทสี ดุ ฝายกบฏกแ็ พพ้ ่ายใหก้ บั กองทัพราชวงศ์ถงั มหู่ ลานและเซียนเหนยี งจงึ

ปรกษากนั เข้าไปมอบตัวหวงั เสียสละตนเองแทนพรรคพวกทังหมด ปฐมกษัตรย์หลหี ยวน

(ภายหลังคือจักรพรรดิถงั เกาจู่) เหน็ ทงั คกู่ ็เกดิ ประทบั ใจในความเสียสละ ) จึงไว้

罗成ทงั ทราบวา่ เซียนเหนียงแอบรักชอบพออยกู่ บั แม่ทพั หนุ่มของถงั อยา่ ง ลวั เฉิง (

ชวี ตเหลา่ กบฏ และใหเ้ ซยี นเหนยี งได้แตง่ งานกับลัวเฉงิ ในทสี ุด

มู่หลานเองกไ็ ด้รับเงินมาสว่ นหนงึ จงึ ตงั ใจเดินทางกลบั บา้ นหวงั
ครอบครัวไปตงั หลกั ปกฐานใหม่ในเมืองของอดตี กบฏทีตนเคยอยู่ ทวา่ เมือ
กลบั มาบา้ นก็พบวา่ พอ่ ของตนได้ตายจากไปนานแล้ว แม่ของนางกแ็ ต่งงาน
ใหม่ พีนอ้ งทังหลายก็แตกกระสานซา่ นเซน็ ไปหมด ครันข่านทีปกครองเผา่
ของเธอทราบกห็ วงั จะเอาตัวมูห่ ลานมาเปนสนม มู่หลานสินไร้ความหวงั จึง
ฆา่ ตวั ตายลงในทีสุดโดยก่อนตายยงั ไดส้ งั ใหน้ อ้ งสาวนาํ จดหมายไปแจ้งข่าว
แก่เซยี นเหนียงพีน้องร่วมสาบานของเธอด้วย

มู่หลานในฉบบั ของฉเู่ หรนฮัวนีเรยกได้วา่ เต็มไปดว้ ยสถานการณพ์ ลกิ ผนั และ
ฉากทบี รรจงเสรมใหน้ า่ จดจําไมว่ า่ จะเปนการถูกกบฏจบั ตัวได้การกลับข้างร่วมรบกบั พี
นอ้ งร่วมสาบาน ตลอดจนฉากมอบตวั ยอมแพแ้ ก่ฮอ่ งเตแ้ ละทีสําคัญคือบทสรุปฉาก
ชวี ตของมู่หลานทีเรยกได้วา่ ดราม่าสดุ สะเทือนใจ ซงึ สว่ นหนึงอาจเปนคตใิ นการเขียน
งานร้อยกรองในยุคนนั หลงั จากนันมามหู่ ลานกไ็ ด้ถกู บอกเลา่ มาอกี หลายครัง จนได้มา
ปรากฏตัวครังแรกบนแผน่ ฟล์มเปนลกั ษณะการเล่นงิวหนา้ กล้องในหนังชือ Hua
Mulan cong jun (1927) แล้วกถ็ ูกผลติ ซาํ อยอู่ ีกหลายหนเปลียนนักแสดงไปอกี
หลายฉบบั จนกระทังดิสนยี ไ์ ดน้ าํ มาผลติ เปนแอนิเมชันในป 1998 กลายเปนอีกหนึง
เจา้ หญงิ ดสิ นยี ไ์ ป (เพราะจักรพรรดถิ วายความเคารพให้ในตอนจบ) ซงึ นา่ จะเปนฉบับ
หนังทรี ู้จกั แพร่หลายทสี ุดแล้ว

นอกจากนีฮวั มู่หลานยงั ไดเ้ ปนหนึงในตวั ละครของมาร์เวล จากการนาํ มาใน
คอมิกหวั เรอง Deadpool: Killustrated ฉบบั ที 2-4 เมอื Deadpool พยายาม
ไล่ฆา่ ตัวละครชือดงั ในหนงั สอื เลม่ อืน ๆ ทีอยใู่ น The Ideaverse ช่วงป 2013

และสาํ หรับฉบับหนังคนแสดงทีไดห้ ลิวอเี ฟยแสดงเปนมหู่ ลานนนั กน็ ่า
จะเปนการตคี วามอกี ฉบับทีนา่ สนใจไมน่ ้อยทเี ดียว เพราะ เท่าทีเห็นจากตัวอยา่ งคอื
มที ังพวกชนเผ่า และเวทมนตร์และยงั ขา่ วของการทไี มม่ ีเรองรัก ๆ ใคร่ ๆ ดว้ ยก็
ตอ้ งรอดูครับวา่ ดสิ นยี ์จะนาํ เสนอออกมาเช่นไร และสะท้อนการตีความตามคา่ นยิ ม
สมัยใหมอ่ ย่างไร แต่หวงั วา่ คงไมต่ อ้ ดมู ู่หลานฆ่าตัวตายในตอนจบแบบฉบับฉู่เหรน
ฮัวแคน่ ันกพ็ อ

2.ภาพเขียน
มู่หลานใน
ราชวงศช์ ิง

เหอต้าจวอ (He Dazi) ศิลปนยุคราชวงศ์ชงิ ได้วาดภาพเขยี น
มู่หลาน รวมอยใู่ นอลั บมั ภาพชดุ Gathering Gems of Beauty ซงึ เปน
อลั บมั สดดุ ีความงามของหญงิ จนี ในประวตั ิศาสตร์ แมว้ า่ นกั ประวตั ศิ าสตร์
สว่ นใหญจ่ ะไมย่ ืนยนั วา่ มู่หลานในอลั บมั ภาพเขียนนีมีตัวตนอย่จู รง
แต่กม็ สี ่วนหนึงทีเชือวา่ นแี หละคือภาพมหู่ ลาน

3.วัดมหู่ ลาน

ออนนุสสุ รรณณ์ ์
สสถถาานนรราํ ําลลกึ ึกถถึงึงมมู่หหู่ ลลาานน

ในมณฑลหูเปยของจีน มียอดเขาชือมู่หลานซึงมวี ดั เก่าแก่ชอื วดั มู่หลาน
( Mulan Temple ) ตงั อยู่ ไมม่ หี ลักฐานวา่ วดั นถี กู สร้างขึนเมือใด มีเพยี งหลัก
ฐานทีปรากฏในงานวรรณกรรมยุคสมยั ราชวงศถ์ ังและการคาดเดาวา่ นา่ จะสร้าง
ตังแตส่ มัยศตวรรษที 8 ในวดั ยังพบขอ้ ความจารกถงึ ประวตั ิมหู่ ลานทชี ีวา่ เธอมชี ีวต
อยจู่ รงในสมัยราชวงศฮ์ ัน

ตอ่ มาสมัยราชวงศ์ถัง มีบทกวทเี ชดิ ชูมู่หลานให้เปนดงั เทพธดิ า
ปจจบุ ันวดั มู่หลานเปนหนึงในสถานทีทอ่ งเทยี วเชิงประวตั ิศาสตร์และวฒั นธรรม
ของมณฑลหเู ปย

4.ภาพเขียนมู่
หลานบนผืนผ้า

ไหม

เราเชือวา่ สาวๆ หลายคนเติบโตมากบั ภาพยนตร์ของดสิ นีย์ และเรองราว
ของ Mulan หรอนักรบสาวชาวจีนก็คงเปนอีกหนงึ เรองทีไม่วา่ เวลาจะผ่านไป
นานแคไ่ หนเราก็ยงั คงจําเรองราวของเจา้ หญิงดสิ นียส์ ายบคู้ นนไี ดอ้ ย่างแมน่ ยํา
โดยหลังจากทีเรองราวของเจ้าหญิงดิสนียอ์ ย่าง Cinderella, Belle จาก
Beauty and The Beast หรอลา่ สุดเจา้ หญงิ Jasmine จาก Aladdin ได้
ถูกนํามาทําเปนภาพยนตร์ทีแสดงดว้ ยคนจรงเปนทเี รยบร้อย กถ็ ึงตาของ
Mulan กนั บา้ ง ซึงหลังจากประกาศวา่ จะนําภาพยนตร์อนิเมชนั ตน้ ฉบับดสิ นีย์
เรองนีมาดัดแปลงเปนภาพยนตร์ทีแสดงโดยคนจรงเมือปทีแล้ว ทางดสิ นยี ์ก็ได้
ปลอ่ ย Trailer ตัวแรกออกของภาพยนตร์เรอง Mulan ทีรับบทโดยหลวิ อเี ฟย
ออกมาเรยกนําย่อยกนั เปนทเี รยบร้อย

จากตวั อยา่ งสนั ๆ ของ Mulan ทมี บวิ ตีเชอื วา่ หลายคนจะตอ้ งสะดดุ ตากบั ลุคเมกอพั
ของสาวหลวิ อเี ฟยในตอนทีเธอต้องเข้าทาํ การดูตวั กบั แม่สอื เพือเตรยมตวั แต่งงาน
"ทาํ ไมถงึ ต้องแตง่ หน้าสไตล์น?ี " นา่ จะเปนคาํ ถามทโี ผลข่ ึนมาในหัวของหลายๆ คน
ซึงต้องบอกเลยวา่ นอกจากภาพยนตร์ Mulan จะมีฉากแอ็คชันใหค้ วามบนั เทงิ แล้ว

ยังมอี ารยธรรมของจนี สอดแทรกอยู่เปนเกร็ดความรู้ใหแ้ กค่ นดอู กี ดว้ ย ซึงส่วนหนึงก็
ซอ้ นอยใู่ นลคุ เมกอพั ของสาวหลิวอีเฟย วนั นีทีมบวิ ตเี ลยอยากนาํ เกร็ดความรู้เลก็ ๆ
นอ้ ยๆ เกยี วกบั ทมี าของลุคผวิ ขาวผอ่ งและหน้าผากทแี ต้มด้วยเมกอัพสีเหลืองของ
Mulan เวอร์ชนั 2020 มาฝากเพอื ช่วยไขข้อข้องใจใหส้ าวๆ กัน

ตอ้ งเกรนก่อนวา่ ชือและเรองราวของมู่หลานมีจุดเรมต้นมาจากบทกลอน
‘ลาํ นํามูห่ ลาน’ ซงึ เปนทรี ู้จักก่อนสมยั ราชวงศ์ถัง อยา่ งไรก็ตามบทกลอนลาํ นาํ มู่หลาน
นันไม่ไดร้ ับความนยิ มสักเทา่ ไหร่ จนกระทงั ในช่วง ราชวงศช์ งิ บทกลอนของมู่หลานถกู
นํามาทําเปนบทละครและชอื ของม่หู ลานกไ็ ดโ้ ดง่ ดังขึนอยา่ งแพร่หลาย โดยเพือให้ราย
ละเอียดของมหู่ ลานในภาคทีแสดงโดยคนจรงสมบรู ณ์แบบยิงขึน องคป์ ระกอบของการ
แตง่ กายและเมกอพั จึงอิงกับอารยธรรมจนี ช่วงราชวงศ์เหนอื -ใต้ สําหรับเมกอัพของสาว
หลิวอีเฟยในพาร์ทนขี องเรอง กไ็ ดน้ ําการแตง่ หนา้ ทมี ีจดุ เรมตน้ ในสมัยราชวงศ์ถงั ไป
จนถงึ ยุคห้าราชวงศ์ กลับมาแตง่ อีกครัง โดยไดส้ ะทอ้ นถงึ เทรนดเ์ มกอัพของสาวจีนสมยั
ราชวงศถ์ ังทีจะนยิ มผัดแปงจนหนา้ ขาวผ่องค่กู ับการทาลปิ สแี ดงสด ซึงผวิ หนา้ ขาวผอ่ ง
พร้อมการแตง่ แกม้ และปากด้วยเมกอพั สีสดถอื วา่ เปนเทรนดเ์ มกอัพของสาวๆ ยุคนนั เลย
ละ่ อกี หนงึ เอกลักษณ์ของการแตง่ หนา้ ของผู้หญงิ ในสมัยนันกค็ อื การแต่งแต้มสเี หลือง
ลงไปบรเวณหนา้ ผากและรอบๆ ใบหนา้ สว่ นการวาดกลีบดอกไมล้ งบนบรเวณหนา้ ผาก
ก็เปนการแต่งหนา้ ทีนิยมในช่วงราชวงศ์ถังเช่นเดียวกนั โดยตาํ นานได้เล่าวา่ เรมตน้ จาก
การทธี ิดาของฮ่องเต้ ตืนนอนมาพร้อมกบั กลีบดอกไม้บนหนา้ ผากของเธอ ซึงได้ตดิ อยู่
บนหนา้ ผากของเธอเปนเวลาหลายวนั จากนันบรรดาสาวรับใช่ในวงั กไ็ ด้เรมวาดกลบี
ดอกไม้ลงบนหนา้ ผากของตัวเองจนกลายเปนทีนิยมในเวลาตอ่ มา

เมกอพั ของผูหญิงจนี สมัยราชวงศถ ัง/ Photo: coutesy of owner

5.ภาพมู่หลาน
เพือการตอ่ ตา้ น

กองทัพญีปนุ

ภาพม่หู ลานไม่ได้เล่าเพียงความงามความเปนวรสตรเท่านัน มภี าพ
Mulan Returns in Glory เปนภาพมู่หลานทถี กู นาํ มาใชส้ ร้างกระแสให้
ประชาชนชาวจีนยนื หยัดตอ่ ตา้ นการรุกรานขอ งกองทัพญปี นุ ในชว่ งสงครามโลก
ครังที2 อกี ดว้ ย

6.งานเขยี นเชงิ
วิชาการเกยี วกับ

มหู่ ลาน

เรองราวของมหู่ ลานถูกเล่าตอ่ ๆมาไม่เพียงแค่ตาํ นานหรอการ์ตูนดสิ นยี ์
เท่านัน ในศตวรรษที 21 มหี นังสือชอื
Mulan: Five Versions of a Classic Chinese Legend เขียนโดย
Shiamin Kwa ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์

ด้านวรรณคดเี ปรยบเทยี บ วฒั นธรรมและภาษาตะวนั ออก มหาวทยาลัย
Bryn Mawr College ร่วมกับ Wilt L. Idema ศกึ ษาเรยบเรยงเรองราวขอ
งม่หู ลานในมิตติ ่างๆ จากหลกั ฐานทสี ามารถสืบค้นยอ้ นกลับไปได้ รวมถงึ มิตทิ ี
เปนวถีอสิ ตรของมู่หลานในวฒั นธรรมจนี สมยั ก่อน

7. ดาบคู่กาย
มู่หลาน

忠 勇 真ดาบของมหู่ ลานทสี ลกั อักษรจนี

3 คาํ คอื (จง) (หย่ง) (เจนิ ) ความหมายคือ
”จงรักภักดี กล้าหาญ ซอื สัตย”์ ทมี คี วามหมายอยา่ งลกึ ซงึ 3 คํา นคี อื คํา
ปฏิญาณของกองทหารภายใตก้ ารนาํ ของมูห่ ลานเปลง่ กอ่ นออกรบพิทักษ์มาตุภูมิ

孝และในทา้ ยทสี ดุ ยังมีคําสําคัญอีกคําหนงึ ทฮี อ่ งเตป้ ระทานใหม้ ่หู ลาน
คือ (เสยี ว)
百善孝為先กตัญ ู ซึงชาวจนี ถอื วา่ ความกตัญ ูอยูเ่ หนอื คณุ ธรรมทงั ปวง



8.การ
เปรยี บเทยี บ



ทา วสรุ นารี

“เปลกไ็ กว ดาบก็แกวง่ ”
เปนคาํ กลา่ วยกย่องถงึ วรกรรมอันหา้ วหาญของวรสตรในประวตั ิศาสตร์ไทย

หลายคน
ทยี ามมีเหตุการณค์ ับขันหรอมศี กึ สงครามวรสตรเหล่านีไดร้ ่วมออกรบเพอื

ปกปองชาตบิ ้านเมืองอยา่ งหา้ วหาญไม่ตา่ งจากชายอกสามศอก
ย่าโม ทา้ วสุรนาร วรสตรแห่งอีสาน

ท้าวสุรนาร หรอ คณุ หญงิ โม หรอยา่ โม
ตามตํานานระบุวา่ เปนชาวเมืองนครราชสีมาแต่กาํ เนดิ เกดิ เมือปเถาะ พ.ศ.2314 ใน

แผ่นดินของพระเจ้าตากสินมหาราช สมยั กรุงธนบุร เมือเติบโตขนึ
กไ็ ดส้ มรสกับนายทองคํา

ซงึ ต่อมาไดเ้ ลอื นบรรดาศกั ดขิ นึ มาจนกระทงั เปนพระยาสุรยเดช
คุณหญงิ โมจงึ ได้เปน คณุ หญิง ตามตาํ แหนง่ ของสามี

ในช่วงสมัยพระบาทสมเด็จพระนงั เกลา้ เจา้ อยู่หวั ไดเ้ กดิ กบฏเจา้ อนุวงศข์ นึ
ดว้ ยเหตทุ ี เจ้าอนุวงศ์ เจา้ ผคู้ รองนครเวยงจันทน์

ต้องการทจี ะยกทัพเขา้ มาตีกรุงเทพฯ โดยระหวา่ งทางทยี กทัพมานนั
เจา้ อนุวงศ์ก็จะเกลียกลอ่ มใหบ้ รรดาหวั เมืองตา่ งๆ เขา้ ร่วม

หากเจา้ เมืองใดขัดขนื ก็ใหฆ้ า่ ทงิ เสีย ราษฎรและเจ้าเมอื งตา่ งๆ พากนั กลวั อํานาจจึงยอม
เข้าร่วมด้วยหลายเมอื ง

จนเมือมกี ําลังมากพอแล้วกย็ กกองทัพมาพร้อมกันทเี มอื งนครราชสมี า
ซึงเปนเวลาเดยี วกันกบั ทเี จา้ เมืองนครราชสมี าไมอ่ ยู่ ไปราชการทตี ่างเมือง เจา้ อนวุ งศ์

จงึ สังใหผ้ ู้ทีดูแลเมอื งอยู่ในขณะนัน
กวาดตอ้ นครัวเรอนชาวนครราชสีมาไปยงั เวยงจนั ทน์ ซึงรวมถงึ คุณหญงิ โมดว้ ย

ทางดา้ นพระยาสรุ ยเดช สามีของคณุ หญงิ โม
ทเี ดนิ ทางไปราชการพร้อมกับเจ้าเมืองพอทราบข่าว

ก็ไดก้ ลับมาชว่ ยครอบครัวและชาวเมือง
คณุ หญิงโมนนั ไดช้ ว่ ยวางแผนขบคดิ กับผนู้ าํ ฝายชาย
และไดค้ วบคมุ กําลังฝายผ้หู ญงิ ชว่ ยหนุนการส้รู บอย่างองอาจกล้าหาญ
โดยการออกอุบายขอมีด ขวาน ปน ไวเ้ พือใช้หาเสบยี งมาประทงั ชีวตระหวา่ งเดนิ ทาง
จัดหญิงสาวใหแ้ มท่ ัพนายกอง และมอมเหลา้ จนเมามาย

จากนันก็ทาํ การต่อสู่ดว้ ยอาวธุ ทีเก็บรวบรวมไว้
แม้จะมีอาวธุ อยเู่ พยี งน้อยนดิ

แตด่ ว้ ยความสามคั คแี ละความมุ่งมนั
ชาวเมืองนครราชสีมาก็สามารถทีจะรบชนะกองทพั ของเจา้ อนุวงศ์ได้
ทําให้เจ้าอนวุ งศต์ ้องถอยทัพกลับไป วรกรรมของคณุ หญิงโมในครังนี
ได้ทราบถึงพระบาทสมเด็จพระนงั เกลา้ เจ้าอยหู่ วั จงึ ทรงพระกรุณาโปรดเกลา้ ฯ

พระราชทานบาํ เหน็จความชอบ แตง่ ตงั ขนึ เปน ท้าวสุรนาร
ในภายหลังจากทที ้าวสรุ นารถงึ แก่อสัญกรรมแล้ว
พระยาสุรยเดชกไ็ ดส้ ร้างอนสุ าวรยท์ ้าวสุรนาร

และอนสุ รณส์ ถานเจดยี บ์ รรจุอฐั ทิ า้ วสรุ นารขนึ ภายในวดั ศาลาลอย
ส่วนอนสุ าวรยท์ า้ วสุรนารทีอยู่กลางเมอื งนครราชสีมาในปจจุบนั นี
สร้างขึนใหม่ในสมยั จอมพล ป.พิบูลสงคราม เปนรูปหลอ่ ทองแดงรมดาํ สงู 1.85 เมตร
แตง่ กายด้วยเครองยศพระราชทานในท่ายืน มอื ขวากุมดาบ ปลายดาบจรดพนื
ซอื ซา้ ยท้าวเอว หันหนา้ ไปทางทิศตะวนั ตกซึงเปนทีตังของกรุงเทพมหานคร

ตงั อยู่บนฐานไพทีสเี หลียมย่อมุมไม้สิบสองซึงบรรจุอัฐขิ องทา่ น

ย่าโมเปนวรสตรหญงิ แกร่งแห่งเมอื งโคราช(นครราชสมี า)ทอี อกไปทาํ ศกึ สงครามกับชาวพม่า
จนกลายเปนตาํ นานนักรบหญิงทีพร้อมจะพลีชพี เพอื ปกปองบ้านเมอื งเช่นเดยี วกันมู่หลาน

บรรณานุกรม

ºÃóҹءÃÁ¨Ò¡Í¹Ô àµÍÃà ¹µç

ดง, ลาน.//(2010).// ตํานานและมรดกของม่หู ลานในจนี และสหรัฐอเมรกา (Temple
University Press, 2010)//สืบคน้ เมอื 11 มกราคม 2564./จาก
https://en.wikipedia.org/wiki/Hua_Mulan?
fbclid=IwAR2XnmygGnZhKFvhyCGTkzOTRqzJhWQWdtljkSVmBHTKk-
uAsXUpLTkplHI#Referenc

Kwa Shiamin Idema Wilt L.//(2010).// Mulan: Five Versions of a Classic
Chinese
Legend with Related Texts.//สืบค้นเมือ 11 มกราคม 2564 ./
จากhttp://books.google.co.jp/books?id=fHzXt8AHyhIC
เรยครสโตเฟอร์.//(1922).// Chinese Film Classics, 1922-1949 (Columbia

⽊蘭從軍University Press, 2021), ตอนที 9: Hua Mu Lan ( Mulan Congjun
)//สืบค้นเมอื 11มกราคม 2564./
จากhttp://www.heroinesinhistory.com/mulan.html