รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ นางอันทิรา ธรรมชูโต

ก

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียน ชุดนาฏศลิ ป์สร้างสรรค์ กลุม่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ สาระนาฏศิลป์
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕ โรงเรียนบ้านคูหา สำนักงานเขตพน้ื ทีก่ ารศกึ ษาประถมศึกษาสงขลา เขต 3 ได้
จัดทำขึ้นเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนทำให้การจัดการเรียนรู้ของนักเรียนเกิดประสิทธิภาพ
นักเรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง ซึ่งผู้เรียนมีส่วนร่วมในการคิด การทำ และแก้ปัญหาร่วมกัน
ผสู้ อนจึงจำเปน็ ต้องจัดเตรียมเอกสารตำราข้อมลู ให้แก่นักเรยี นไว้อย่างเพียงพอ เอกสารประกอบการ
เรียนชดุ นี้ มีการใชภ้ าษาทง่ี ่าย ภาพประกอบสวยงาม ชัดเจน เหมาะสมกับวยั ของนกั เรียน สามารถใช้
ควบคู่ประกอบกิจกรรมการเรียนการสอนได้ ในขณะเดียวกันช่วยให้นักเรียนศึกษาได้ด้วยตนเอง ทำ
ให้เกิดความรู้ ความเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว ผู้จัดทำได้รวบรวม และสรุปเนื้อหาสาระจากแหล่งข้อมูล
ตา่ งๆ มาจัดทำเป็นรปู เลม่ ทีส่ มบูรณ์ ซึง่ นักเรียนสามารถนำไปศึกษาทัง้ ในหอ้ งเรียน และนอกห้องเรยี น
ได้ เอกสารประกอบการเรยี น ชุดนาฏศลิ ป์สร้างสรรค์ ประกอบด้วยเนื้อหา จำนวน 4 เลม่ ดงั นีค้ อื

เล่มที่ 1 เรอื่ ง นาฏยศัพท์เบือ้ งต้น
เลม่ ที่ 2 เรอ่ื ง ภาษาทา่ ทางนาฏศิลปไ์ ทย
เล่มท่ี 3 เรือ่ ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ
เล่มท่ี 4 เรอ่ื ง นาฏศิลปส์ รา้ งสรรค์ ชุดระบำกลองพรก

เอกสารประกอบการเรียน ชุดนาฏศิลป์สร้างสรรค์ เล่มนี้เป็นเล่มที่ 3 เรื่อง รำวงมาตรฐาน
เพลงดอกไมข้ องชาติ มรี ายละเอยี ดครบถ้วนประกอบไปด้วย แบบทดสอบก่อน – หลังเรียน ใบความรู้
ใบกิจกรรม นักเรียนสามารถนำไปใช้ในการพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ได้เป็นอย่างดีขอขอบคุณ
ผู้เชี่ยวชาญ ผทู้ รงคุณวฒุ ิ ทไ่ี ดช้ ว่ ยเหลอื อำนวยความสะดวก แนะนำและตรวจสอบเคร่ืองมอื ในการหา
ประสิทธิภาพของนวัตกรรม ดงั รายนามต่อไปน้ี

1. นายประทีป เนาวรตั น์ ผ้อู ำนวยการโรงเรียนบา้ นคูหา อำเภอสะบ้ายอ้ ย สำนักงานเขต
พน้ื ที่การศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต ๓

๒. ดร.พรเทพ บุญจันทร์เพ็ชร์ ครูวิทยฐานะ ชำนาญการพิเศษ วิทยาลัยนาฏศิลป์พัทลุง
สถาบนั บัณฑติ พัฒนศ์ ลิ ป์ ผู้เชย่ี วชาญดา้ นนาฏศลิ ปไ์ ทย

๓. นางรสจิราพร สิงหนราพัฒน์ ครูวิทยฐานะ ชำนาญการพิเศษ โรงเรียนสะบ้าย้อย อำเภอ
สะบา้ ย้อย สำนกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต ๓ ผเู้ ชย่ี วชาญด้านนาฏศลิ ปไ์ ทย

๔. นางสาววศั ราภรณ์ ผอมแก้ว ครูวิทยฐานะ ชำนาญการพิเศษ โรงเรยี นบา้ นนา อำเภอจะนะ
สำนกั งานเขตพนื้ ทีก่ ารศึกษาประถมศกึ ษาสงขลา เขต ๓ ผู้เช่ยี วชาญด้านนาฏศลิ ปไ์ ทย

อันทิรา ธรรมชโู ต
ผ้จู ดั ทำ

สารบัญ ข

เรื่อง หน้า

คำนำ ก
สารบญั ข
คำแนะนำการใช้เอกสารประกอบการเรยี น (สำหรบั คร)ู ง
คำแนะนำการใช้เอกสารประกอบการเรยี น (สำหรบั นักเรยี น) จ
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ช้ีวดั 1
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ 1
สาระการเรยี นรู้ 1
ผังความคดิ 2
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น 3
กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรยี น 5
รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ 6
ประวตั ิความเป็นมารำวงมาตรฐาน 9
การแตง่ กาย 11
เครื่องดนตรี และเพลงท่ใี ช้ประกอบการแสดง 14
ลกั ษณะรูปแบบการแสดง 14
โอกาสที่ใช้ในการแสดง 15
ท่ารำรำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ 15
ข้ันตอนการรำ 17
สรุป 31
กจิ กรรมท่ี 1 32
กิจกรรมท่ี 2 33
กจิ กรรมท่ี 3 34

สารบัญ (ต่อ) ค

เรื่อง หน้า

แบบทดสอบหลังเรยี น 35
กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น 37
บรรณานุกรม 38
ภาคผนวก 39
แนวเฉลยกิจกรรมท่ี 1 40
แนวเฉลยกจิ กรรมที่ 2 41
แนวเฉลยกจิ กรรมที่ 3 42
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรียน 43
เฉลยแบบทดสอบหลังเรยี น 44
แบบบันทึกคะแนนก่อนเรียน-หลังเรียน 45
แบบสรุปคะแนนการวดั และประเมินผลกิจกรรม 47
ประวตั ผิ ้จู ัดทำ 49

ง

คำแนะนำการใชเ้ อกสารประกอบการเรียน

สำหรบั ครู

เพื่อให้การศึกษาเอกสารประกอบการเรียน เอกสารประกอบการเรียน
ชุดนาฏศิลป์สรา้ งสรรค์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สาระนาฏศิลป์ ชั้นประถมศึกษา
ปีที่ ๕ เลม่ ท่ี 3 เรอ่ื ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไมข้ องชาติ บรรลตุ ามจุดประสงค์
การเรียนรู้ นักเรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง ให้นักเรียนอ่านคำแนะนำ และ
ปฏิบัติกิจกรรมแต่ละข้ันตอนตามลำดับ นกั เรียนควรปฏิบัติดังน้ี

1. อธบิ ายเอกสารประกอบการเรยี นให้นกั เรยี นเขา้ ใจ
2. แจ้งสาระการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้และวิธีดำเนินการในการใช้

เอกสารประกอบการเรียน ชุดนาฏศิลป์สร้างสรรค์ กลุ่มสาระการเรยี นรู้
ศิลปะ สาระนาฏศิลป์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ เล่มที่ 3 เรื่อง รำวง
มาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ ให้นักเรียนทราบและเข้าใจก่อนทำ
กจิ กรรม
3. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียนแล้ว
บนั ทกึ คะแนน
4. ให้นักเรียนศึกษาเอกสารประกอบการเรียน ชุดนาฏศิลป์สร้างสรรค์ กลุ่ม
สาระการเรียนรู้ศิลปะ สาระนาฏศิลป์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๕ เล่มที่ 3
เรื่อง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ ครูทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษา
ให้คำแนะนำ ชว่ ยเหลือนักเรยี นเมื่อเกิดปญั หา
5. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน ตรวจแบบทดสอบหลังเรียนแล้ว
บนั ทกึ คะแนน
6. ครูควรเน้นให้นกั เรียนมีคุณธรรม ความซือ่ สตั ย์กับตนเอง ไม่ควรดูแบบ
เฉลย กอ่ นตอบคำถาม

จ

คำแนะนำการใช้เอกสารประกอบการเรยี น

สำหรบั นักเรยี น

เอกสารประกอบการเรียน ชุดนาฏศิลป์สร้างสรรค์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะสาระ
นาฏศิลป์ ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ ๕ เล่มที่ 3 เรื่อง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ ให้
นักเรยี นอ่านคำแนะนำ และปฏิบตั กิ ิจกรรมแตล่ ะขนั้ ตอนตามลำดับ นักเรยี นควรปฏิบัตดิ ังน้ี

1. เรอื่ ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไมข้ องชาติ บรรลตุ ามจดุ ประสงค์การเรียนรู้ นักเรียน
สามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง ให้นักเรียนอ่านคำแนะนำ และปฏิบัติกิจกรรมแต่ละ
ขั้นตอนตามลำดับ นักเรยี นควรปฏบิ ตั ิดงั นี้

2. ศกึ ษาจดุ ประสงค์การเรียนรู้ เพื่อทราบวา่ เม่ือปฏิบตั ทิ กุ ข้นั ตอนแลว้ นักเรยี นสามารถ
รู้อะไรบ้าง

3. ทำแบบทดสอบก่อนเรียนแล้วตรวจคำตอบที่เฉลยไว้ เพื่อทราบว่านักเรียนมีความรู้
พ้ืนฐานในเร่ืองที่กำลงั ศึกษาอยู่มากนอ้ ยเพยี งใด

4. ศึกษาเนื้อหา และทำแบบฝึกกิจกรรมตามที่กำหนดไว้ เพื่อเป็นการทบทวนความรู้
ความเข้าใจ การคดิ วเิ คราะห์ และสงั เคราะหเ์ น้ือหามากยิ่งข้นึ

5. ทำแบบทดสอบหลังเรียนเพื่อวัดความรู้ ความเข้าใจ การคดิ วิเคราะห์ และสงั เคราะห์
เนอื้ หาอีกคร้ังหนึ่ง

6. นักเรยี นต้องไม่ดูเฉลยกอ่ น เน้นคณุ ธรรม ความซือ่ สตั ยข์ องนกั เรียน

๑

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชวี้ ัด

มาตรฐานการเรียนรู้
ศ ๓.๑ เข้าใจ และแสดงออกทางนาฏศลิ ป์อยา่ งสร้างสรรค์ วิเคราะห์ วพิ ากษ์

วจิ ารณค์ ุณค่านาฏศลิ ป์ ถ่ายทอดความรสู้ กึ ความคดิ อยา่ งอสิ ระ ชื่นชม และประยกุ ต์ใชใ้ น
ชวี ติ ประจำวัน
ตัวช้ีวัด

ศ ๓.๑ ป.๕/๓ แสดงนาฏศิลป์ โดยเน้นการใช้ภาษาท่า และนาฏยศัพท์ในการส่อื
ความหมายและแสดงออก

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

๑. อธบิ ายประวัติความเปน็ มาของรำวงมาตรฐานได้
๒. อธิบายลกั ษณะการแสดงรำวงมาตรฐานได้
๓. อธบิ ายรปู แบบการแสดงรำวงมาตรฐานได้
๔. อธิบายมารยาทในการแสดงรำวงมาตรฐานได้
๕. อธบิ ายลกั ษณะการแตง่ กายประกอบการแสดงรำวงมาตรฐานได้
๖. อธิบายเครอื่ งดนตรีประกอบการแสดงรำวงมาตรฐานได้

สาระการเรยี นรู้

๑. ประวัตคิ วามเปน็ มาของรำวงมาตรฐาน
๒. ลักษณะการแสดงรำวงมาตรฐาน
๓. รูปแบบการแสดงรำวงมาตรฐาน
๔. มารยาทในการแสดงรำวงมาตรฐาน
๕. เครอื่ งดนตรปี ระกอบการแสดงรำวงมาตรฐาน

๒

ผังความคดิ

รำวงมาตรฐาน

ประวตั คิ วามเปน็ มา ลักษณะการแสดง
ของรำวงมาตรฐาน รำวงมาตรฐาน

รูปแบบการแสดง มารยาทในการแสดง
รำวงมาตรฐาน รำวงมาตรฐาน

เคร่อื งดนตรีประกอบการแสดง ลักษณะการแตง่ กายประกอบ
รำวงมาตรฐาน การแสดง รำวงมาตรฐาน

๓

แบบทดสอบก่อนเรยี น

เร่อื ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ
กลมุ่ สาระการเรยี นรูศ้ ลิ ปะ สาระนาฏศลิ ป์ ช้นั ประถมศึกษาปที ่ี ๕
โรงเรยี นบ้านคหู า สำนกั งานเขตพ้นื ทีก่ ารศึกษาประถมศึกษาสงขลา เขต ๓

คำชี้แจง ให้นักเรยี นกาเครอื่ งหมาย × ทบั ตวั อกั ษรขอ้ ท่ีถูกท่สี ดุ (10 คะแนน)

๑. รำวงมาตรฐานมีวิวัฒนาการมาจากการแสดงอะไร
ก. รำโทน
ข. รำสนี วล
ค. รำโคม
ง. รำอธษิ ฐาน

๒. ลกั ษณะของการแสดงรำวงมาตรฐานเป็นแบบใด
ก. รำอย่างไรก็ได้
ข. รำคูห่ ญงิ – ชาย
ค. รำหมู่ชายล้วน
ง. รำหมู่หญงิ ลว้ น

๓. ข้อใดกล่าวไมถ่ ูกต้องเกยี่ วกบั การรำวงมาตรฐาน
ก. รำเปน็ คู่ ชาย-หญงิ
ข. ลักษณะการเดินเปน็ วงกลม
ค. ลกั ษณะการเดนิ เป็นเส้นตรง
ง. มารยาทก่อนเร่มิ แสดง ผ้แู สดงจะแสดงความเคารพกัน

๔. เพลงรำวงมาตรฐาน มีทั้งหมดกี่เพลง
ก. ๔ เพลง
ข. ๖ เพลง
ค. ๑๐ เพลง
ง. ๑๒ เพลง

๕. ขอ้ ใดไม่ใชเ่ พลงรำวงมาตรฐาน
ก. เพลงชาวไทย
ข. เพลงบชู านกั รบ
ค. เพลงงามแสงเดอื น
ง. เพลงลาวเส่ียงเทียน

๔

๖. วงดนตรใี ดท่ีใชป้ ระกอบการแสดงรำวงมาตรฐาน
ก. วงมโหรี
ข. วงโปงลาง
ค. วงปพ่ี าทย์
ง. วงโยธวาธติ

๗. การรำโทนจะยึดจังหวะของเคร่อื งดนตรีชนดิ ใด
ก. กลองทัด
ข. กลองยาว
ค. กลองแขก
ง. โทน

๘. ผู้ประพันธค์ ำรอ้ งเพลงชาวดอกไมข้ องชาตคิ อื ใคร

ก. อาจารย์มนตรี ตราโมท

ข. จม่นื มานิตยน์ เรศ

ค. ครลู มุล ยมะคุปต์

ง. ท่านผู้หญงิ ละเอียด พบิ ลู สงคราม

๙. ผ้ใู ห้ทำนองเพลงดอกไมข้ องชาติคอื ใคร

ก. อาจารย์มนตรี ตราโมท

ข. จมน่ื มานิตย์นเรศ

ค. ครูลมลุ ยมะคุปต์

ง. ทา่ นผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม

๑๐. เอวองคอ์ ่อนงาม ตามแบบนาฎศลิ ป์

...................................... เจรญิ วัฒนธรรม

เนื้อเพลงท่ีเวน้ ไว้คือขอ้ ความใด

ก. งานทุกสิง่ สามารถ

ข. สรา้ งชาติชว่ ยชาย

ค. ชี้ชาติไทยเนาวถ์ น่ิ

ง. ดำเนนิ ตามนโยบาย

๕

กระดาษคำตอบ
แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

ชื่อ_________________สกุล______________ชนั้ ____เลขท่ี_____

ขอ้ ก ข ค ง
๑.
๒.
๓.
๔.
๕.
๖.
๗.
๘.
๙.
๑๐.

๖

เร่อื ง รำวงมาตรฐาน

รำวง เป็นศิลปะการร่ายรำอย่างหนึ่งที่มีกำเนิดมาจากรำโทน ซึ่งเป็นการละเล่น
พื้นเมืองของไทยอย่างหนึ่งที่นิยมเล่นกันในเทศกาลของท้องถิ่นบางจังหวัด เครื่องดนตรที ี่
ใช้ประกอบจังหวะการรำมี ฉ่งิ กรบั โทน

รำวงพื้นเมือง หรือ รำโทน

รำวงพื้นเมือง เป็นรำวงที่ชาวไทยนิยมเล่นกันในเทศกาลต่าง ๆ เป็นการเล่นที่ง่าย ท่า
รำไม่ได้กำหนดไว้เป็นแบบมาตรฐาน จะรำท่าอะไรก็ได้ อาจจะทำท่าตามเนื้อร้อง จะใช้ท่า
พื้นบ้านก็ได้ เพื่อให้เกิดความสนุกสนานและเชื่อมสัมพันธไมตรี เนื้อเพลงฟังง่าย ๆ และได้รับ
ความนิยมแพร่หลาย เน้อื ร้องส่วนมากเป็นแบบเชญิ ชวน บทสัพยอกหยอกเย้า บทชมโฉม และ
บทรำพันระหว่างหนุ่มสาว บทกล่าวถึงความรัก บทร่ำลาจากกัน เมื่อจะเลิกเล่นบทร้องไม่
พิถพี ถิ นั ในเรือ่ งถอ้ ยคำและสมั ผัส

การแต่งกายไม่พิถีพิถัน แต่งกายตามสบาย แต่เดิมนิยมแต่งกายแบบพื้นบ้าน คือ ชาย
นุ่งกางเกงขาสั้นแค่เข่า หรือนุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อแขนสั้นคอกลม มีผ้าคาดพุง หญิงนุ่ง โจง
กระเบน ใส่เสื้อคอกลมแขนกระบอกผ่าหน้า ต่อมาเมื่อมีการรำวงพื้นเมืองตามงานต่าง ๆ จึงเปลี่ยน
เคร่ืองแต่งกายเป็นชดุ สากลนิยม แต่เคร่อื งแต่งกายจะไมก่ ำหนดแนน่ อน แลว้ แตค่ วามเหมาะสม

วธิ เี ล่น

๑. เลน่ เป็นหมู่ หญิงชายหลายคู่ รำลอ้ มกันเปน็ วง
๒. ฝา่ ยชายโค้งฝา่ ยหญงิ แล้วออกมารำกลางวง
๓. ทา่ รำไม่จำกดั จะตบี ทตามเนือ้ ร้องและจะใช้ทา่ รำแบบพืน้ บ้าน

๗

เพลงรำวงพนื้ เมือง

บทร้องของเพลงรำวงพื้นเมืองจะมีหลายแบบ แต่ละแบบนั้นต่างก็มีความหมายไป
ในทางดา้ นเก้ียวพาราสี ชมโฉม สัพยอกหยอกเย้า การรำ่ ลาจากกนั

ตวั อยา่ งเพลงเกีย้ วพาราสี

เพลงตามองตา

ตามองตา สายตากจ็ อ้ งมองกัน

รสู้ กึ เสยี วซา่ นหวั ใจ รักฉันก็ไม่รกั

หลงฉนั ก็ไมห่ ลง ฉันยังอดโคง้ เธอไมไ่ ด้

รปู ชา่ งงามวไิ ล (ซำ้ ) เหมอื นดอกไมท้ ีเ่ ธอถอื มา

ตัวอยา่ งบทชมโฉม

เพลงหลอ่ จริงนะดารา

หล่อจริงนะดารา งามตาจรงิ แมส่ าวเอย

วันนีฉ้ ันมคี วามสุข สนุกรืน่ เรงิ หัวใจ

ทนี่ ี่เป็นแดนสวรรค์ เธอกบั ฉนั มาเลน่ คองกา้ (ซำ้ )

๘

ตัวอย่างบทสัพยอกหยอกเยา้

เพลงใกลเ้ ข้าไปอกี นดิ

ใกลเ้ ข้าไปอกี นดิ ชิดเข้าไปอีกหน่อย

สวรรคน์ อ้ ยนอ้ ย อยใู่ นวงฟอ้ นรำ

รปู หลอ่ ขอเชญิ มาเลน่ เน้อื เยน็ ขอเชญิ มารำ

มองมานยั น์ตาหวานฉ่ำ (ซำ้ ) มะมารำกบั พหี่ นอ่ ยเอย

ตวั อยา่ งบทลา

เพลงลา แสนรกั แสนห่วงโอแ้ มด่ วงจนั ทรา
ขอลาแล้วเธอจ๋าแต่ในอุรานั้นคร่ำครวญ
ออกปากว่าจะลาน้ำตาไหลรว่ ง (ซำ้ )
ด้วยถึงกำหนดหมดเวลา

๙

รำวงมาตรฐาน

รำวง เป็นศิลปะการร่ายรำอย่างหน่งึ ท่ีมีกำเนิดมาจากรำโทน ซง่ึ เป็นการละเล่นพื้นเมืองของ
ไทยอย่างหน่ึงท่นี ิยมเล่นกันในเทศกาลของท้องถิ่นบางจังหวัด เครื่องดนตรที ่ีใช้ประกอบจังหวะการรำมี
ฉง่ิ กรบั โทน สำหรับตีเปน็ จงั หวะประกอบฟ้อนรำ โดยเหตทุ ี่การฟอ้ นรำใชจ้ งั หวะโทนตตี ามหน้าทับ
ซึ่งประดิษฐ์ขึ้นโดยเฉพาะเป็นหลักสำคัญ จึงเรียกการฟ้อนรำแบบนี้ว่า “รำโทน” มาแต่เดิม ต่อมา
เมื่อราว พ.ศ. ๒๔๘๓ มีผู้นำแบบอย่างรำโทนไปเล่นกันในท้องถิ่นอืน่ ๆ และเล่นกัน ไม่เฉพาะแต่ในฤดู
เทศกาล จึงเกิดมีผู้นิยมนำไปเล่นกันแพร่หลาย ทั้งมีผู้คิดแต่งบทร้องกับประดิษฐ์ทำนองเพลงให้เข้า
กับจังหวะหนา้ ทับของโทนทใี่ ช้อยู่เดิม บทร้องเหล่าน้ีโดยปกติเป็นบทเชิญชวน บทสัพยอกหยอกเย้า
บทชมโฉม บทรำพันรักระหว่างหนุ่มสาว ตลอดจนบทพรอดพร่ำจากกัน บทร้องเหล่านั้นดูไม่สู้
พิถีพิถันถ้อยคำและสัมผัสนัก ซึ่งในระยะที่นิยมการรำโทนแพร่หลายนั้น จะได้ยินเพลงบทใหม่ ๆ
และทำนองแปลก ๆ เกิดเพิ่มพูนอย่เู สมอ ซงึ่ เพลงเหลา่ นีข้ าดการบันทกึ เป็นหลักฐาน จึงไม่ทราบว่า
ผใู้ ดแตง่ บทและประดษิ ฐท์ ำนองขึ้น

ระหว่างสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ (พ.ศ. ๒๔๘๔ – ๒๕๘๘) ประชาชนในกรุงเทพมหานคร
(พระนครและธนบุรี) พากันนิยมเล่นรำโทนอยู่ทั่วไป และเพื่อเชิดชูศิลปะการเล่นพื้นเมืองแบบนี้
ให้มีระเบียบเรียบร้อย เป็นแบบฉบับอันดีงามตามแบบนาฏศิลป์ของไทย รัฐบาลสมัย จอมพล
ป. พบิ ูลสงคราม ได้มอบให้กรมศลิ ปากรพิจารณาปรับปรุงการเล่นรำโทนใหม่ เมอื่ พ.ศ.๒๕๘๗ กรม
ศิลปากรจึงได้จัดสร้างบทร้องขึ้นใหม่ ๔ บท คือ “งามแสงเดือน” “ชาวไทย” “รำซิมารำ”
“คืนเดือนหงาย” พร้อมทั้งจัดท่ารำให้งดงามถูกต้องตามแบบฉบับนาฏศิลป์ไทย ในการปรับปรุงครั้งนั้น
กรมศิลปากรได้เปลี่ยนชื่อเสียใหม่ จากที่เรียกวา่ “รำโทน” มาเป็น “รำวง” โดยที่เห็นว่า ผู้เล่นยอม ร่วมวง
กันเล่นหรือเล่นเคลื่อนย้ายเวียนไปเป็นวง ซึ่งในระยะต่อมา ท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม ได้แต่งบท
ขับร้องเพิ่มเติมใหม่อีก ๖ เพลง คือ เพลง “ดอกไม้ของชาติ” “ดวงจันทร์วันเพ็ญ” “หญิงไทย
ใจงาม” “ยอดชายใจหาญ” “ดวงจันทร์ขวัญฟ้า” และ“บูชานักรบ” ส่วนทำนองเพงทั้ง ๑๐ เพลง
กรมศิลปากร และกรมประชาสัมพนั ธ์เป็นผู้แตง่ ในส่วนทา่ รำเพลงรำวงมาตรฐานประดษิ ฐ์ท่ารำโดย
นางลมุล ยมะคุปต์ นางมัลลี คงประภัศร์ และนางศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการ
สอนนาฏศิลปไ์ ทย วิทยาลยั นาฏศิลป์

๑๐

แมส้ ิ้นสดุ สงครามโลกครงั้ ที่ ๒ แลว้ ศลิ ปะแห่งการร่ายรำยงั ไดร้ ับความนิยมต่อมาจนบัดนี้ ท้งั มีผู้
นำเอาไปเล่นสลบั เตน้ รำในงานลีลาศ และชาวต่างประเทศก็นิยมเล่นกันแพรห่ ลาย เลยเป็นศลิ ปะที่
นิยมเล่นกันในประเทศ มีนักประพันธ์ชาวอเมริกันชื่อ Foubion Bowers เคยได้มาเห็นรำวงของไทย
แล้วนำไปเขียนกล่าวขวัญไว้ในหนังสือ THE ATRE IN THE EAST ซึ่งเขาแต่งเองแต่เรียก “รำวง”
(Ramwong) เพี้ยนไปเปน็ “รำบอง” (Rambong)

กรมศิลปากรประสงคจ์ ะรกั ษาศิลปะการรำวงตามแบบท่ีไดป้ รับปรุงขนึ้ ใหม่ ใหเ้ ปน็ แบบฉบับ
มาตรฐานและสะดวกแก่การเผยแพร่ศิลปะด้านนี้ของไทยสืบไป จึงได้รวบรวมภาพ ท่ารำและ
โน้ตเพลง พร้อมทั้งบทขบั ร้อง พิมพ์อักษรไทยและอังกฤษ รำวงมาตรฐานใชท้ ่ารำทีก่ รมศิลปากรได้
วางไวเ้ ปน็ แบบฉบับ มอี ยดู่ ว้ ยกัน ๑๐ เพลง ๑๔ ทา่ แต่ละทา่ มีช่ือแม่ท่าประจำ ส่วนมากมาจากท่ารำ
ในแม่บทใหญ่ ลีลาท่ารำเป็นไปอย่างเบาๆ คือ ผู้รำไม่ต้องระวังทีท่าใหเ้ ป็นละครเกินไป เพียงแต่ก้าวเท้า
ใหถ้ ูกจังหวะ ยอ่ ตัวและเอียงไหลเ่ ลก็ น้อย ทต่ี อ้ งระวังมากกค็ ือ วง การใชม้ อื ใหถ้ กู ต้องได้ส่วนสัดของการรำ
ไทย ขณะรำชายหญิงที่ค่กู นั ต้องระวงั ระยะของตนไม่ให้ห่างกันเกนิ ไป และสบตากันเสมอ

การแตง่ กายรำวงมาตรฐาน เครือ่ งแตง่ กายรำวงมาตรฐานแต่เดิมแตง่ แบบพ้ืนบ้าน คอื ชาย
นุ่งโจงกระเบนผ้าพื้น สวมเสื้อคอกลม แขนพอดีศอก ผ้าขาวม้าคาดเอว หญิงนุ่งผ้าซิ่น มีเชิงกรอม
เท้า สวมเสื้อแขนกระบอก ห่มสไบเฉียง หรือชายนุ่งโจงกระเบนผ้าม่วง สวมเสื้อราชปะแตน ใส่ถุง
น่องขาว สวมรองเท้าหนังดำ หญิงแต่งชุดไทยเรือนต้น ต่อมาชายนิยมแต่งกายแบบไทยสากล คือ
แต่งชดุ สากลนยิ ม หรือ แต่งกายสากลครงึ่ ทอ่ น ไมใ่ ส่เสอื้ นอกจะเป็นเช้ิตแขนสัน้ หรือยาวกไ็ ด้ ผกู เนค
ไทหรอื ไมผ่ กู แลว้ แตจ่ ะนัดแนะให้เหมอื นกัน หญิงแตง่ กายแบบไทยสากลนิยม

๑๑

การแตง่ กายประกอบการแสดงรำวงมาตรฐาน

การแตง่ กายรำวงมาตรฐาน มี ๔ แบบ ดังนี้

๑. 1. แบบชาวบา้ น ๑ ๒. ๓. ๔.
.

๒. แบบรัชกาลท่ี ๕ ๑. ๒. ๓. ๔.
๓. แบบสากลนิยม

๔. แบบราตรสี โมสร

ภาพ การแต่งกายประกอบการแสดงรำวงมาตรฐาน
ทม่ี า : วิพิธทศั นา ชดุ ระบำ รำ ฟอ้ น เลม่ ๒

วธิ ีเล่น รำวงมาตรฐาน มวี ธิ เี ล่นดังน้ี
๑. เล่นแบบระบำหมู่ หญงิ ชายหลายคู่
๒. การแสดงแตล่ ะครั้งไม่ควรนอ้ ยกว่า ๕ คู่ จะแสดงมากกว่านี้ใหพ้ จิ ารณาแลว้ แตส่ ถานที่
๓. มีความพร้อมเพรียงกันในเวลาแสดง ระยะระหว่างคู่ไม่ให้ห่างหรือชิดเกินไป ระวังอย่าให้วง

เบ้ยี วหรือวงขาด
๔. ก่อนเริ่มรำ หญิงชายทำความเคารพกัน ชายโค้งให้หญิง หญิงพนมมือไหว้ด้วยท่าทาง

สภุ าพ หรือตา่ งคนต่างไหวซ้ ่งึ กนั และกนั
๕. ก่อนรำแต่ละเพลง ดนตรนี ำ ๑ วรรค เพือ่ ให้รำตัง้ ต้นจงั หวะได้พร้อมกนั

๑๒

การกา้ วเทา้ ก้าวเทา้ ขวา กา้ วเท้าซ้าย เดินพรอ้ มกบั ย่อเข่าตามจังหวะเพลง
การใช้มือ ตั้งท่ารำด้วยมือขวาจีบอยู่ระดับแง่ศีรษะในลักษณะจีบปรกข้างมือซ้ายยกวงหน้า
สูงระดับปาก ให้มือที่จีบนั้นสูงกว่าเลื่อนมือขวามาปล่อยจีบออก ในขณะเดียวกันมือขวาท่ีหงายอยู่นั้นก็
ตง้ั วงหน้าระดบั ปาก แล้วมือซ้ายที่ตั้งวงนั้นไปจีบแทนมอื ขวา ดำเนินการตามนจ้ี นจบเพลง

ท่ารำของรำวงมาตรฐาน

ท่ารำ เพื่อให้ศิลปะการรำมีแบบแผนเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน กรมศิลปากรได้กำหนดท่ารำ
แม่บทนาฏศิลป์ไทยที่นำมาเป็นท่ารำของรำวงมาตรฐาน จากทำนองเพลงทั้ง ๑๐ เพลงไว้ ๑๔ ท่า
ซง่ึ ทา่ รำท้ังหมดนี้เป็นทา่ รำในแมบ่ ทใหญ่

บทเพลงและท่ารำ

เพลงที่นำมาใชป้ ระกอบเพลงมาตรฐานนัน้ มี ๑๐ เพลง และมีทา่ รำ ๑๔ ท่า คอื

๑. เพลงงามแสงเดอื น ทา่ รำ สอดสร้อยมาลา

๒. เพลงชาวไทย ทา่ รำ ชกั แปง้ ผดั หนา้

๓. เพลงรำมาซิมารำ ทา่ รำ รำส่าย

๔. เพลงคนื เดอื นหงาย ทา่ รำ สอดสรอ้ ยมาลาแปลง

๕. เพลงดวงจันทร์วันเพ็ญ ท่ารำ แขกเตา้ เข้ารงั และทา่ ผาลาเพยี งไหล่

๖. เพลงดอกไมข้ องชาติ ทา่ รำ รำย่วั

๗. เพลงหญิงไทยใจงาม ท่ารำ พรหมสห่ี น้าและยงู ฟอ้ นหาง

๘. เพลงดวงจันทร์ขวญั ฟ้า ทา่ รำ หญงิ - ชา้ งประสานงา และ

ชาย - ท่าจนั ทร์ทรงกลดแปลง

๙. เพลงยอดชายใจหาญ ท่ารำ หญิง - ชะนีร่ายไม้ และ

ชาย - ท่าจ่อเพลงิ กาฬ

๑๐. เพลงบูชานักรบ ท่ารำ เท่ียวท่ี ๑ หญิง - ทา่ ขัดจางนาง

ชาย - ท่าจันทร์ทรงกลด

เที่ยวที่ ๒ หญงิ - ท่าล่อแก้ว

ชาย - ท่าขอแกว้

๑๓

จมื่นมานิตย์นเรศ (เฉลิม เศวตนันท์) หัวหน้ากองการสังคีต กรมศิลปากร ได้ประพันธ์ คำร้อง
ขึน้ ในนามของกรมศลิ ปากรไวท้ ้งั หมด ๔ เพลง คือ

๑. งามแสงเดือน
๒. ชาวไทย
๓. รำมาซมิ ารำ
๔. คืนเดือนหงาย
ท่านผหู้ ญงิ ละเอยี ด พิบลู สงคราม ได้ประพนั ธค์ ำรอ้ งไว้ทั้งหมด ๖ เพลง คือ
๑. ดวงจนั ทร์วนั เพ็ญ
๒. ดอกไม้ของชาติ
๓. หญงิ ไทยใจงาม
๔. ดวงจันทร์ขวญั ฟ้า
๕. ยอดชายใจหาญ
๖. บชู านักรบ
อาจารย์มนตรี ตราโมท ผู้เช่ียวชาญดนตรไี ทยกรมศิลปากรไดแ้ ต่งทำนองไว้ทั้งหมด ๖ เพลง คอื
๑. งามแสงเดอื น
๒. ชาวไทย
๓. รำมาซิมารำ
๔. คืนเดอื นหงาย
๕. ดวงจันทร์วันเพ็ญ
๖. ดอกไม้ของชาติ

๑๔

เครอ่ื งดนตรี

เครอ่ื งดนตรี เครอ่ื งดนตรีท่ใี ช้ในการรำวง

ลกั ษณะการแสดงรำวงมาตรฐาน

รำวงมาตรฐาน เป็นการแสดงรำหมู่ ไม่จำกัดจำนวนผู้แสดง ตั้งแต่ ๒ คู่ขึ้นไป ขึ้นอยู่อยู่กับ
สถานที่แสดง การแสดงเป็นคู่ชาย - หญิง ท่ารำประดิษฐ์มาจากท่ารำมาตรฐานในเพลงแม่บท
ความสวยงามของการรำจะอยู่ที่กระบวนท่ารำที่มีลักษณะของแต่ละเพลง รูปแบบการแสดง
ผู้แสดงเดินเป็นวงกลมแบบทวนเข็มนาฬิกา มารยาทในการรำวงมาตรฐานก่อนการรำผู้ชายและ
ผู้หญิงต้องแสดงความเคารพกัน ก่อนรำแต่ละเพลงดนตรีนำ ๑ วรรค เพื่อให้ผู้รำตั้งต้นจังหวะได้
พร้อมเพรียงกัน มีความพร้อมเพรียงกันในเวลาแสดง ระยะห่างระหว่างคู่ไม่ควรห่างหรือชิดกัน
เกินไป ผแู้ สดงควรระวังอย่าใหว้ งเบีย้ วหรอื วงคด

๑๕

รปู แบบการแสดงรำวงมาตรฐาน

รปู แบบการแสดง
ผู้แสดงเดินเป็นวงกลม แบบทวนเขม็ นาฬกิ า

มารยาทในการแสดงรำวงมาตรฐาน

กอ่ นการรำผแู้ สดงชายและหญงิ ต้องแสดงความเคารพกนั

๑๖

เพลงดอกไมข้ องชาติ

คำรอ้ ง ท่านผ้หู ญิงละเอียด พบิ ูลสงคราม

ทำนอง อาจารย์มนตรี ตราโมท

ขวญั ใจดอกไม้ของชาติ งามวิลาสนวยนาดร่ายรำ (ซำ้ ๒ เทย่ี ว)

1 เอวองคอ์ อ่ นงาม ตามแบบนาฎศิลป์
ชชี้ าตไิ ทยเนาวถ์ ่ิน เจรญิ วัฒนธรรม
สรา้ งชาตชิ ว่ ยชาย
2 งานทุกสง่ิ สามารถ สทู้ นเหน่ือยยากตรากตรำ
ดำเนนิ ตามนโยบาย

ความหมายของเน้ือเพลง

ผู้หญิงไทยเปรียบได้กบั เป็นดอกไม้ของชาติ ยามที่กรีดกรายร่ายรำก็ดู อ่อนช้อยงดงามมีเสน่ห์
ตามแบบแผนของนาฏศิลป์ไทย ซึ่งเป็นการชี้ให้เห็นว่า ชาติไทยเราเป็นชาติที่รุ่งเรืองดว้ ยวัฒนธรรม
หญิงไทยเรานี้นอกจากจะมีความสวยงามแล้ว ด้านการงานก็สามารถทำได้ทุกอย่าง ยอมเหนื่อย
ยากลำบากเพื่อช่วยผูช้ ายสร้างชาตใิ หเ้ จรญิ รงุ่ เรืองตามนโยบายของชาติ
ชอื่ แม่ท่ารำ รำยวั่

ท่ารำย่ัว มือขวาตั้งวงล่าง มอื ซา้ ยจบี สง่ หลัง เอยี งศรี ษะดา้ นเดียวกับวง ชาย – หญงิ หัน
หน้าเข้าหากัน การเคลื่อนไหวเท้า หญิงจะเดินถอยหลัง ชายจะเดินไปขา้ งหน้าตามวง ลักษณะการ
เคลอ่ื นวง หญิงจะเดินออกนอกวงกอ่ น คือจะเริม่ ด้วยการถอยเทา้ ซ้าย ชายจะเดนิ เข้าวงใน โดยก้าว
เท้าซา้ ย ชาย – หญิง จะยืนเหลอ่ื มกัน

หมายเหตุ ท่ารำวงมาตรฐาน กรมศลิ ปากรได้ปรบั ปรงุ หลักสูตรทา่ รำในบางเพลง เชน่ ท่ารำส่าย
เปลยี่ นเปน็ ไมถ่ ดั เทา้ เป็นต้น

๑๗

อธบิ ายทา่ รำ

ท่าที่ ๑

คำรอ้ ง ขวัญใจดอกไม้ของชาติ
หญิง – ชาย เดนิ ก่อนเพลง ๑ จังหวะ
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาออกนอกวง ตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรงคำว่า

“ดอกไม้” ถดั เทา้ ขวา วางส้นเท้าขวา ตรงคำว่า “ของชาติ” มอื ซ้ายจบี หลงั สง่ แขนเหยียดตึง มอื ขวา
ตง้ั วง ชายพก พรอ้ มกบั จังหวะการวางส้นเทา้ ศีรษะเอียงขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาเข้าในวงตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรงคำว่า
“ดอกไม้” ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “ของชาติ” มือซ้ายจีบหลังส่งแขนเหยียดตึง มือขวา
ต้งั วงชายพก พรอ้ มกับจังหวะการวางสน้ เท้า ศรี ษะเอยี งขวา

๑๘
ท่าที่ 2

คำรอ้ ง งามวิลาสนวยนาดรา่ ยรำ
หญิง – ถอยเทา้ ขวา ตรงคำว่า “งาม” ก้าวไขว้เท้าซ้ายตรงคำว่า “วลิ าส” กา้ วข้างเท้าขวาเข้า

ไปในวงตรงคำวา่ “นวยนาด” ถดั เท้าซ้ายวางส้นเท้าซา้ ยตรงคำวา่ “ร่ายรำ” พร้อมกบั มอื ซา้ ยเคลื่อน
จีบมาปลอ่ ยตงั้ วงทชี่ ายพก มือขวาจบี หลังสง่ แขนเหยยี ดตงึ ศีรษะเอียงซา้ ย

ชาย – ก้าวเท้าขวาตรงคำว่า “ งาม” ก้าวไขวเ้ ท้าซา้ ยตรงคำว่า “วิลาส” กา้ วขา้ งเท้าขวาออก
นอกวง ตรงคำว่า “นวดนาด” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้าย ตรงคำว่า “ร่ายรำ” พร้อมกับมือซ้าย
เคล่อื นจีบมาปล่อยตง้ั วงทชี่ ายพก มอื ขวาจีบหลังส่งแขนเหยียดตงึ ศีรษะเอยี งซา้ ย

หมายเหตุ ใหท้ ำซำ้ ท่ารำท่ี ๑ และ ๒ อกี หนงึ่ คร้ัง

๑๙

ท่าท่ี ๓

คำร้อง เอวองคอ์ อ่ นงาม
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาตรงคำว่า “องค์” ก้าวข้างเท้าซ้าย ถัดเท้าขวา

วางสน้ เท้าขวาลงตรงคำว่า “งาม” พร้อมกบั เคลื่อนมือขวาจบี มาปลอ่ ยต้ังวงทช่ี ายพก มอื ซา้ ยจีบหลงั ส่งแขน
เหยยี ดตึง ศีรษะเอยี งขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้ายเข้าไปในวง ก้าวไขว้เท้าขวาตรงคำว่า “องค์” ก้าวข้างเท้าซ้าย ถัดเท้าขวา
วางส้นเทา้ ขวาตรงคำวา่ “งาม” พร้อมกับเคล่ือนมือทีจ่ ีบมาปล่อย ตั้งวงทีช่ ายพก มือซ้ายจบี หลังส่ง
แขนเหยยี ดตึง ศีรษะเอียงขวา

๒๐
ท่าที่ ๔

คำรอ้ ง ตามแบบนาฏศิลป์
หญิง – ถอยเท้าขวา ก้าวไขว้ซ้ายตรงคำว่า “แบบ” ก้าวข้างเท้าขวาเข้าไปในวงตรงคำว่า

“นาฏ” ถัดเท้าซ้าย วางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ศิลป์” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบมาปล่อยตั้งวง
ท่ชี ายพก มือขวาจบี หลังส่งแขนเหยยี ดตงึ ศีรษะเอยี งซา้ ย

ชาย – ก้าวเท้าขวา ออกนอกวง ก้าวไขว้เท้าซ้ายตรงคำว่า “แบบ” ก้าวข้างเท้าขวา ถัด
เท้าซ้าย วางส้นเท้าตรงคำว่า “ศิลป์” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบมาปล่อยตั้งวงที่ชายพก มือขวา
จบี หลงั สง่ แขนเหยียดตึง ศรี ษะเอียงซ้าย

๒๑

ทา่ ที่ ๕

คำรอ้ ง ชชี้ าตไิ ทยเนาวถ์ ิ่น
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ตรงคำว่า “ชี้” ก้าวไขว้เท้าขวาออกนอกวงตรงคำว่า “ชาติไทย”

ก้าวข้างซ้าย ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “เนาว์ถิ่น” พร้อมกับเคลื่อนมือขวาที่จีบมาปล่อย
ตั้งวงที่ชายพก มอื ซ้ายจบี หลงั ส่งแขนเหยยี ดตงึ ศีรษะเอียงขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้าย ตรงคำว่า “ชี้” ก้าวไขว้เท้าขวาเข้าไปในวงตรงคำว่า “ชาติไทย”
ก้าวซ้าย ถัดเท้าขวา วางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “เนาว์ถิ่น” พร้อมกับเคลื่อนมือขวาที่จีบมาปล่อย
ต้ังวงทชี่ ายพก มอื ซา้ ยจีบหลังสง่ แขนเหยยี ดตงึ เอียงศีรษะทางซา้ ย

๒๒
ท่าท่ี ๖

คำร้อง เจรญิ วัฒนธรรม
หญิง – ถอยเท้าขวา ตรงคำว่า “เจริญ” ก้าวไขว้เท้าซ้ายเข้าวงตรงคำว่า “วัฒน” ก้าวข้างขวา

ตรงคำว่า “วัฒน” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ธรรม” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบ มา
ปลอ่ ยตงั้ วงท่ชี ายพก มอื ขวาจีบหลงั สง่ แขนเหยยี ดตึง ศีรษะเอียงซา้ ย

ชาย – ก้าวเท้าขวา ตรงคำว่า “เจริญ” ก้าวไขว้เท้าซ้ายออกนอกวงตรงคำว่า “วัฒน”
ก้าวข้างขวาตรงคำว่า “วัฒน” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ธรรม” พร้อมกับเคลื่อน มือ
ซา้ ยท่ีจีบมาปลอ่ ยตงั้ วงทช่ี ายพก มือขวาจีบหลงั ส่งแขนเหยียดตึง ศีรษะเอยี งซา้ ย

เพลงจะร้องสรอ้ ยอกี ๒ ครง้ั ใหป้ ฏบิ ตั เิ หมอื นเดิม

๒๓

ทา่ ที่ ๑ (สรอ้ ย)

คำรอ้ ง ขวัญใจดอกไม้ของชาติ
หญิง – ชาย เดินก่อนเพลง ๑ จงั หวะ
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาออกนอกวง ตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรงคำว่า

“ดอกไม้” ถัดเทา้ ขวา วางส้นเทา้ ขวา ตรงคำว่า “ของชาติ” มือซ้ายจีบหลงั ส่งแขนเหยียดตึง มอื ขวา
ตงั้ วง ชายพก พรอ้ มกับจงั หวะการวางส้นเทา้ ศรี ษะเอียงขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาเข้าในวงตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรงคำว่า
“ดอกไม้” ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “ของชาติ” มือซ้ายจีบหลังส่งแขนเหยียดตึง มือขวา
ต้ังวงชายพก พรอ้ มกับจงั หวะการวางส้นเท้า ศรี ษะเอยี งขวา

๒๔

ทา่ ที่ ๒ (สรอ้ ย)

คำรอ้ ง งามวลิ าสนวยนาดร่ายรำ
หญิง – ถอยเท้าขวา ตรงคำว่า “งาม” ก้าวไขว้เท้าซ้ายตรงคำว่า “วิลาส” ก้าวข้างเท้าขวา

เข้าไปในวงตรงคำว่า “นวยนาด” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ร่ายรำ” พร้อมกับมือซ้าย
เคลอ่ื นจบี มาปล่อยตงั้ วงทช่ี ายพก มือขวาจบี หลังส่งแขนเหยียดตึง ศรี ษะเอียงซ้าย

ชาย – ก้าวเท้าขวาตรงคำว่า “ งาม” ก้าวไขว้เท้าซ้ายตรงคำว่า “วิลาส” ก้าวข้างเท้าขวา
ออกนอกวง ตรงคำว่า “นวดนาด” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้าย ตรงคำว่า “ร่ายรำ” พร้อมกับมือซ้าย
เคล่อื นจบี มาปล่อยตง้ั วงที่ชายพก มือขวาจีบหลงั ส่งแขนเหยียดตึง ศีรษะเอียงซา้ ย

หมายเหตุ ให้ทำซำ้ ท่ารำที่ ๑ และ ๒ อกี หนึง่ คร้ัง

๒๕

ทา่ ที่ ๗

คำรอ้ ง งานทุกสง่ิ สามารถ
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาออกนอกวงตรงคำว่า “งานทุกสิ่ง” ก้าวข้างเท้าซ้าย

ตรงคำว่า “สา” ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “มารถ” พร้อมกับเคลื่อนมือขวาทีจ่ ีบมาปล่อย
ต้งั วงทช่ี ายพก มอื ซ้ายจบี หลังสง่ แขนเหยยี ดตึง ศรี ษะเอยี งขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้ายเข้าไปในวง ก้าวไขว้เท้าขวาตรงคำว่า “งานทุกสิ่ง” ก้าวข้างเท้าซ้าย
ตรงคำว่า “สา” ถัดเท้าขวาวางส้นเทา้ ขวาตรงคำว่า “มารถ” พร้อมกับเคลื่อนมอื ขวาที่จีบมาปล่อย
ตัง้ วงที่ชายพก มือซา้ ยจบี หลงั สง่ แขนเหยียดตึง ศีรษะเอียงขวา

๒๖

ทา่ ท่ี ๘

คำรอ้ ง สร้างชาตชิ ว่ ยชาย
หญิง – ถอยเท้าขวา ก้าวไขว้เท้าซ้ายเข้าในวงตรงคำว่า “ชาติ” ก้าวข้างเท้าขวาตรงคำว่า

“ช่วย” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ชาย” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบมาปล่อยต้ังวง
ทีช่ ายพก มอื ขวาจีบหลังส่งแขนเหยยี ดตึง ศีรษะเอยี งซา้ ย

ชาย – ก้าวเท้าขวา ก้าวไขว้เท้าซ้ายออกนอกวงตรงคำว่า “ชาติ” ก้าวข้างขวาตรงคำว่า
“ช่วย” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ชาย” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบมาปล่อยตั้งวง
ท่ีชายพก มอื ขวาจีบหลงั สง่ แขนเหยยี ดตึง ศีรษะเอียงซ้าย

๒๗

ท่าท่ี ๙

คำร้อง ดำเนินตามนโยบาย
หญิง – ถอยเทา้ ซ้าย ตรงคำวา่ “ดำ” ก้าวไขว้เทา้ ขวาออกนอกวงตรงคำวา่ “เนินตาม” ก้าว

ข้างเท้าซ้าย ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “นโยบาย” พร้อมกับเคลื่อนมาขวาที่จีบ มาปล่อย
ตัง้ วงท่ชี ายพก มือซ้ายจีบหลังส่งแขนเหยยี ดตงึ ศรี ษะเอียงขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้ายตรงคำว่า “ดำ” ก้าวไขว้เท้าขวาเข้าในวงตรงคำว่า “เนินตาม”
ก้าวข้างเท้าซ้าย ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “นโยบาย” พร้อมกับเคลื่อนมือขวาที่จีบ มา
ปลอ่ ยตั้งวงทช่ี ายพก มือซ้ายจบี หลงั สง่ แขนเหยียดตงึ ศีรษะเอียงขวา

๒๘

ทา่ ที่ ๑๐

คำรอ้ ง สทู้ นเหนื่อยยากตรากตรำ
หญงิ – ถอยเทา้ ขวา ตรงคำว่า “ส”ู้ ก้าวไขว้เท้าซา้ ยเขา้ ในวงตรงคำว่า “ทน” ก้าวข้างเท้าขวาตรง

คำว่า “ยาก” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ตรากตรำ” พร้อมกับเคลื่อนมือซ้ายที่จีบมา
ปล่อยต้ังวงท่ชี ายพก มอื ขวาจบี หลงั สง่ แขนเหยยี ดตึง ศีรษะเอยี งซา้ ย

ชาย – ก้าวเท้าขวา ตรงคำว่า “สู้” ก้าวไขว้เท้าซ้ายออกนอกวงตรงคำว่า “ทน” ก้าวข้างเท้า
ขวาตรงคำว่า “ยาก” ถดั เท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ตรากตรำ” พร้อมกบั เคลอื่ น มือซ้ายที่
จบี มาปล่อยตง้ั วงที่ชายพก มอื ขวาจบี หลงั ส่งแขนเหยียดตงึ ศีรษะเอียงซา้ ย

เพลงจะร้องสรอ้ ยอกี ๒ ครง้ั ให้ปฏบิ ัตเิ หมือนเดมิ

๒๙

ทา่ ที่ ๑ (สร้อย)

คำร้อง ขวัญใจดอกไม้ของชาติ
หญิง – ชาย เดนิ ก่อนเพลง ๑ จงั หวะ
หญิง – ถอยเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาออกนอกวง ตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรง

คำว่า “ดอกไม้” ถัดเท้าขวา วางส้นเท้าขวา ตรงคำว่า “ของชาติ” มือซ้ายจีบหลังส่งแขนเหยียดตึง
มอื ขวาตัง้ วง ชายพก พร้อมกับจงั หวะการวางสน้ เท้า ศรี ษะเอียงขวา

ชาย – ก้าวเท้าซ้าย ก้าวไขว้เท้าขวาเข้าในวงตรงคำว่า “ใจ” ก้าวข้างเท้าซ้าย ตรงคำว่า
“ดอกไม้” ถัดเท้าขวาวางส้นเท้าขวาตรงคำว่า “ของชาติ” มือซ้ายจีบหลังส่งแขนเหยียดตึง มือขวา
ต้ังวงชายพก พร้อมกบั จังหวะการวางสน้ เท้า ศีรษะเอยี งขวา

๓๐

ทา่ ที่ ๒ (สร้อย)

คำรอ้ ง งามวลิ าสนวยนาดร่ายรำ
หญิง – ถอยเท้าขวา ตรงคำว่า “งาม” ก้าวไขว้เท้าซ้ายตรงคำว่า “วิลาส” ก้าวข้างเท้าขวา

เข้าไปในวงตรงคำว่า “นวยนาด” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้ายตรงคำว่า “ร่ายรำ” พร้อมกับมือซ้าย
เคลอ่ื นจบี มาปลอ่ ยตงั้ วงท่ชี ายพก มือขวาจบี หลงั ส่งแขนเหยยี ดตงึ ศรี ษะเอยี งซ้าย

ชาย – ก้าวเทา้ ขวาตรงคำวา่ “ งาม” กา้ วไขวเ้ ทา้ ซ้ายตรงคำว่า “วิลาส” กา้ วข้างเท้าขวาออก
นอกวง ตรงคำว่า “นวดนาด” ถัดเท้าซ้ายวางส้นเท้าซ้าย ตรงคำว่า “ร่ายรำ” พร้อมกับมือซ้ายเคลื่อน
จีบมาปลอ่ ยต้ังวงที่ชายพก มือขวาจบี หลังส่งแขนเหยยี ดตงึ ศรี ษะเอียงซ้าย

หมายเหตุ ให้ทำซ้ำท่ารำท่ี ๑ และ ๒ อกี หนึ่งคร้งั

๓๑

สรุป

รำวงพื้นเมือง เป็นรำวงที่ชาวไทยนิยมเล่นกันในเทศกาลต่าง ๆ เป็นการเล่นที่ง่าย ท่ารำ
ไม่ได้กำหนดไว้เป็นแบบมาตรฐาน เนื้อร้องส่วนมากเป็นแบบเชิญชวน บทสัพยอกหยอกเย้า บทชมโฉม
และบทรำพันระหวา่ งหนุ่มสาว บทกลา่ วถึงความรกั บทร่ำลาจากกัน

การแต่งกายไม่พิถีพิถัน แต่งกายตามสบาย แต่เดิมนิยมแต่งกายแบบพื้นบ้าน คือ ชายนุ่ง
กางเกงขาสั้นแค่เข่า หรือนุ่งโจงกระเบน สวมเสื้อแขนสั้นคอกลม มีผ้าคาดพุง หญิง นุ่งโจงกระเบน
ใส่เสื้อคอกลมแขนกระบอกผ่าหน้า ต่อมาเมื่อมีการรำวงพื้นเมืองตามงานต่าง ๆ จึงเปลี่ยนเครื่องแต่งกายเป็น
ชดุ สากลนิยม แต่เคร่อื งแต่งกายจะไมก่ ำหนดแนน่ อน แลว้ แต่ความเหมาะสม

รำวงมาตรฐาน เป็นศิลปะการร่ายรำอย่างหนึ่งที่มีกำเนิดมาจากรำโทน ซึ่งเป็นการละเล่น
พ้ืนเมืองของไทยอย่างหนงึ่ ที่นยิ มเล่นกนั ในเทศกาลของท้องถน่ิ บางจงั หวัด เคร่อื งดนตรที ีใ่ ช้ประกอบ
จังหวะการรำมี ฉิ่ง กรับ โทน สำหรับตีเป็นจังหวะประกอบฟ้อนรำ เครื่องแต่งกายรำวงมาตรฐาน
แต่เดิมแต่งแบบพื้นบ้าน คือ ชายนุ่งโจงกระเบนผ้าพื้น สวมเสื้อคอกลม แขนพอดีศอก ผ้าขาวม้า
คาดเอว หญิงนุ่งผ้าซิ่น มีเชิงกรอมเท้า สวมเสื้อแขนกระบอก ห่มสไบเฉียง หรือชายนุ่งโจงกระเบน
ผ้าม่วง สวมเสื้อราชปะแตน ใส่ถุงน่องขาว สวมรองเท้าหนังดำ หญิงแต่งชุดไทยเรือนต้น ต่อมาชาย
นยิ มแตง่ กายแบบไทยสากล หญิงแตง่ กายแบบไทยสากลนิยม

ผู้ประพันธ์คำร้องเพลงดอกไมข้ องชาติ คอื ท่านผูห้ ญิงละเอียด พิบูลสงคราม

ผูป้ ระพนั ธท์ ำนองเพลงดอกไมข้ องชาติ คือ อาจารย์มนตรี ตราโมท

ช่อื แม่ทา่ รำที่ใช้รำวงเพลงดอกไมข้ องชาติ คอื รำย่ัว

๓๒

กจิ กรรมท่ี ๑
เร่ือง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไมข้ องชาติ

คำช้ีแจง : ใหน้ กั เรียนแบง่ กล่มุ แลว้ ตอบคำถามลงในชอ่ งวา่ งให้สมบรู ณ์ ถกู ตอ้ ง
( 10 คะแนน)

1. รำวงมาตรฐานเปน็ การแสดงทพ่ี ฒั นามาจากการแสดงใด
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. เครือ่ งดนตรีทใ่ี ชป้ ระกอบการเล่นรำโทนมีกชี่ นดิ อะไรบ้าง
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………..………………………………………………………………………….
๓. รัฐบาลสมยั ใดเป็นผูม้ อบหมายให้กรมศิลปากรปรับปรงุ รำโทนขน้ึ มาใหม่
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. ผ้ปู ระดษิ ฐท์ า่ รำเพลงรำวงมาตรฐานคือใคร
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………..….
๕. ผูป้ รับปรงุ ทำนองเพลงรำวงมาตรฐานคือใคร
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

ชอื่ _________________สกุล______________ช้ัน____เลขท่ี_____

๓๓

กิจกรรมที่ ๒
เร่ือง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไมข้ องชาติ

คำชี้แจง : ให้นกั เรยี นจบั คชู่ ือ่ เพลงจากตวั เลือกทางซา้ ยมือกบั ทา่ รำจากตัวเลอื กทาง
ขวามอื ทส่ี ัมพันธก์ นั โดยการโยงเสน้ ( 10 คะแนน )

๑. ดวงจนั ทรว์ นั เพ็ญ ท่ารำสา่ ย
2. ชาวไทย ทา่ ชะนีรา่ ยไม้
3. คืนเดือนหงาย ทา่ สอดสร้อยมาลา
4. รำซมิ ารำ ทา่ ชกั แปง้ ผัดหนา้
5. หญงิ ไทยใจงาม ทา่ สอดสรอ้ ยมาลาแปลง
6. ดอกไมข้ องชาติ ทา่ แขกเต้าเข้ารัง
7. งามแสงเดอื น
8. บูชานักรบ ทา่ รำยัว่
9. ยอดชายใจหาญ ทา่ ชา้ งประสานงา
10. ดวงจันทรข์ วัญฟ้า ทา่ ยงู ฟ้อนหาง

ท่าลอ่ แก้ว

ช่อื _________________สกลุ ______________ชนั้ ____เลขที่_____

๓๔

กิจกรรมท่ี ๓
เรื่อง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ

คำชแี้ จง : ใหน้ ักเรียนเขยี นเนอื้ เพลงดอกไมข้ องชาติพรอ้ มระบุผู้ประพันธ์คำรอ้ ง ทำนอง
และบอกชอื่ ท่ารำ (๑๐ คะแนน)

เพลง ดอกไมข้ องชาติ
คำร้อง

..........................................แ...บ....บ....ท...ด....ส...อ...บ....ห...ล....งั ..เ..ร...ยี ...น................................................

ทำนอง
.......................................................................................................................................
ช่อื ท่ารำ
.......................................................................................................................................

เนอื้ เพลง
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
.......................................................................................................................................
........................................................................................................................................
......................................................................................................................................
........................................................................................................................................

...........

............................................................................................................................. ......................

ช่ือ_________________สกลุ ______________ชั้น____เลขที่_____

๓๕

แบบทดสอบหลงั เรยี น

เร่อื ง รำวงมาตรฐาน
กล่มุ สาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ สาระนาฏศิลป์ ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕
โรงเรียนบ้านคูหา สำนักงานเขตพ้ืนที่การศึกษาประถมศกึ ษาสงขลา เขต ๓

คำชแี้ จง ใหน้ ักเรียนกาเคร่ืองหมาย × ทบั ตวั อักษรข้อท่ีถูกที่สดุ (10 คะแนน)

๑. ขอ้ ใดไม่ใช่เพลงรำวงมาตรฐาน
ก. เพลงชาวไทย
ข. เพลงบชู านกั รบ
ค. เพลงงามแสงเดือน
ง. เพลงลาวเส่ียงเทียน

๒. เพลงรำวงมาตรฐาน มที งั้ หมดก่เี พลง
ก. ๔ เพลง
ข. ๖ เพลง
ค. ๑๐ เพลง
ง. ๑๒ เพลง

๓. วงดนตรใี ดทใ่ี ชป้ ระกอบการแสดงรำวงมาตรฐาน
ก. วงมโหรี
ข. วงโปงลาง
ค. วงปีพ่ าทย์
ง. วงโยธวาธติ

๔. รำวงมาตรฐานมีวิวฒั นาการมาจากการแสดงอะไร
ก. รำโทน
ข. รำสนี วล
ค. รำโคม
ง. รำอธษิ ฐาน

๕. การรำโทนจะยดึ จงั หวะของเครือ่ งดนตรีชนิดใด
ก. กลองทัด
ข. กลองยาว
ค. กลองแขก
ง. โทน

๓๖

๖. ผู้ใหท้ ำนองเพลงดอกไม้ของชาตคิ ือใคร

ก. อาจารยม์ นตรี ตราโมท

ข. จม่ืนมานิตยน์ เรศ

ค. ครลู มลุ ยมะคปุ ต์

ง. ท่านผูห้ ญงิ ละเอียด พิบลู สงคราม

๗. ลกั ษณะของการแสดงรำวงมาตรฐานเปน็ แบบใด
ก. รำหม่หู ญิงลว้ น
ข. รำคหู่ ญิง – ชาย
ค. รำหม่ชู ายล้วน
ง. รำอย่างไรกไ็ ด้

๘. ผูป้ ระพนั ธ์คำรอ้ งเพลงชาวดอกไมข้ องชาตคิ อื ใคร

ก. ครลู มุล ยมะคุปต์

ข. ทา่ นผหู้ ญงิ ละเอียด พิบูลสงคราม

ค. อาจารย์มนตรี ตราโมท

ง. จมืน่ มานิตยน์ เรศ

๙. ขอ้ ใดกลา่ วไมถ่ กู ตอ้ งเก่ียวกับการรำวงมาตรฐาน
ก. รำเปน็ คู่ ชาย-หญงิ
ข. ลกั ษณะการเดนิ เป็นวงกลม
ค. ลกั ษณะการเดนิ เป็นเส้นตรง
ง. มารยาทก่อนเริ่มแสดง ผ้แู สดงจะแสดงความเคารพกัน

๑๐. เอวองค์อ่อนงาม ตามแบบนาฎศิลป์
เจรญิ วฒั นธรรม
......................................
เน้อื เพลงที่เว้นไว้คอื ขอ้ ความใด

ก. ดำเนนิ ตามนโยบาย
ข. สร้างชาตชิ ว่ ยชาย
ค. งานทุกสงิ่ สามารถ
ง. ชีช้ าตไิ ทยเนาว์ถ่นิ

๓๗

กระดาษคำตอบ
แบบทดสอบหลงั เรยี น

ช่ือ_________________สกลุ ______________ชนั้ ____เลขที่_____

ขอ้ ก ข ค ง
๑.
๒.
๓.
๔.
๕.
๖.
๗.
๘.
๙.
๑๐.

๓๘

บรรณานกุ รม

กระทรวงศึกษาธกิ าร. (2542). ค่มู อื การพฒั นาหลักสตู รตามความต้องการของทอ้ งถ่นิ .

กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์คุรสุ ภาลาดพรา้ ว.

_______. (2544). แนวทางการวดั ผลและประเมนิ ผลในชนั้ เรียนกลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ..
กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์คุรุสภา ลาดพร้าว.

_______. (2545). ผงั มโนทัศนแ์ ละสาระการเรียนรแู้ กนกลางกลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศิลปะ.
กรงุ เทพฯ : โรงพิมพค์ ุรุสภาลาดพรา้ ว,

_______. (2551). ตวั ช้ีวดั และสาระการเรียนร้แู กนกลาง กลมุ่ สาระการเรียนรู้ ศลิ ปะ.

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขัน้ พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551. กรุงเทพ ฯ : โรงพิมพ์
ชมุ นุมการเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

_______. (2552). หลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551. กรงุ เทพฯ :
โรงพิมพช์ มุ นมุ การเกษตรแหง่ ประเทศไทย จำกดั .

_______. (2544). เทคโนโลยีทางการศึกษา : สื่อการเรยี นการสอน. กรงุ เทพมหานคร :

โรงพมิ พ์คุรสุ ภาลาดพรา้ ว.

_______. (2546). ค่มู อื การจดั การเรียนร้กู ลุ่มสาระการเรยี นรู้ศิลปะ. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์
องคก์ ารรับสง่ สินค้าและพัสดภุ ณั ฑ์.

กาญจนา อนิทรสนุ านนท์และรุจี ศรสี มบัติ. รำวงมาตรฐาน. กรงุ เทพฯ : สำนักพิมพ์วฒั นาพานชิ .
๒๕๔๗

ชวลติ สุนทรานนท์ และคณะ. ทะเบียนขอ้ มูล; วพิ ิธทัศนา ชุดระบำ รำ ฟ้อน เล่ม ๒. กรงุ เทพฯ :
สำนกั พมิ พ์ไทยภมู .ิ ๒๕๕๐

สมุ ิตร เทพวงษ์.นาฏศลิ ปไ์ ทย นาฏศลิ ป์ไทยสำหรบั ครปู ระถมศึกษา-อุดมศึกษา. กรุงเทพฯ :

สำนักพมิ พ์โอเดยี นสโตร์. ๒๕๔๘

๓๙

ภาคผนวก

๔๐

เฉลยกิจกรรมท่ี ๑
เร่ือง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ

คำชแี้ จง : ให้นักเรียนแบ่งกลุ่มแลว้ ตอบคำถามลงในช่องวา่ งให้สมบูรณ์ ถกู ต้อง
( 10 คะแนน)

๑. รำวงมาตรฐานเป็นการแสดงท่ีพฒั นามาจากการแสดงใด
ตอบ รำวงมาตรฐานเป็นศิลปะการรา่ ยรำอยา่ งหน่งึ ท่ีมีการพฒั นาปรับปรงุ มาจาก
รำโทน ซึง่ เป็นการละเลน่ พืน้ เมอื งของไทยอย่างหนงึ่ ทีน่ ยิ มเล่นกนั ในเทศกาลของ
ทอ้ งถิ่นบางจังหวดั

๒. เครื่องดนตรที ่ีใช้ประกอบจังหวะการเลน่ รำโทนมกี ่ีชนดิ อะไรบ้าง
ตอบ มี ๓ ชนดิ ได้แก่ ฉิ่ง กรับ โทน

๓. รัฐบาลสมยั ใดเป็นผ้มู อบหมายให้กรมศลิ ปากรปรับปรงุ รำโทนข้นึ มาใหม่

ตอบ รัฐบาลสมัย จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้มอบให้กรมศิลปากรพิจารณา
ปรบั ปรุงการเล่นรำโทนใหม่ เมื่อ พ.ศ.๒๕๘๗

๔. ผปู้ ระดิษฐท์ ่ารำเพลงรำวงมาตรฐานคอื ใคร

ตอบ ท่ารำเพลงรำวงมาตรฐานประดิษฐท์ ่ารำโดย นางลมลุ ยมะคุปต์ นางมัลลี คง
ประภัศร์ และนางศภุ ลักษณ์ ภัทรนาวกิ ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย
วิทยาลัยนาฏศลิ ป์
๕. ผู้ปรบั ปรุงทำนองเพลงรำวงมาตรฐานคอื ใคร
ตอบ กรมศลิ ปากร และกรมประชาสัมพันธ์ ปรบั ปรุงทำนองเพลง 10 เพลง

๔๑

เฉลยกจิ กรรมท่ี ๒
เร่อื ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไมข้ องชาติ

คำชแ้ี จง : ให้นักเรียนจับคชู่ อื่ เพลงจากตัวเลอื กทางซา้ ยมอื กบั ทา่ รำจากตัวเลือกทาง
ขวามือทส่ี ัมพันธก์ นั โดยการโยงเส้น ( 10 คะแนน )

๑. ดวงจันทร์วนั เพ็ญ ท่ารำส่าย
2. ชาวไทย ท่าชะนีรา่ ยไม้
3. คืนเดอื นหงาย ทา่ สอดสรอ้ ยมาลา
4. รำซมิ ารำ ทา่ ชักแปง้ ผัดหนา้
5. หญงิ ไทยใจงาม ทา่ สอดสร้อยมาลาแปลง
6. ดอกไมข้ องชาติ ทา่ แขกเต้าเขา้ รัง
7. งามแสงเดือน
8. บชู านักรบ ท่ารำยัว่
9. ยอดชายใจหาญ ท่าช้างประสานงา
10. ดวงจันทร์ขวัญฟา้ ทา่ ยูงฟอ้ นหาง

ทา่ ลอ่ แก้ว

๔๒

เฉลยกิจกรรมที่ ๓
เรอ่ื ง รำวงมาตรฐาน เพลงดอกไม้ของชาติ

คำชีแ้ จง : ให้นกั เรยี นเขียนเนอ้ื เพลงดอกไมข้ องชาตพิ ร้อมระบุผู้ประพันธ์คำร้อง ทำนอง
และบอกชื่อทา่ รำ (๑๐ คะแนน)

เพลง ดอกไมข้ องชาติ

คำร้อง ท่านผหู้ ญิงละเอยี ด พิบูลสงคราม

ทำนอง อาจารยม์ นตรี ตราโมท

ชื่อท่ารำ รำย่ัว

เน้อื เพลง

ขวญั ใจดอกไม้ของชาติ งามวลิ าสนวยนาดร่ายรำ (ซำ้ ๒ เทย่ี ว)
1 เอวองค์ออ่ นงาม ตามแบบนาฎศิลป์
เจริญวัฒนธรรม
ชีช้ าติไทยเนาว์ถิ่น สรา้ งชาตชิ ว่ ยชาย
2 งานทุกส่งิ สามารถ สูท้ นเหน่อื ยยากตรากตรำ

ดำเนินตามนโยบาย

๔๓

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น

ข้อ คำตอบที่ถูกต้อง
๑. ก.
๒. ข.
๓. ค.
๔. ค.
๕. ง.
๖. ค.
๗. ง.
๘. ง.
๙. ก.
๑๐. ค.

เฉลยแบบทด

๔๔

สอบหลังเรยี น

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น

ข้อ คำตอบทถี่ กู ต้อง
๑. ง.
๒. ค.
๓. ค.
๔. ก.
๕. ง.
๖. ง.
๗. ข.
๘. ค.
๙. ค.
๑๐. ง.