ร.6-ปัจจุบัน

คำนำ

E-BO0K เล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของวิชาสังคมศึกษา
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โดยมีจุดประสงค์เพื่อ การศึกษาหาความรู้
ประวัติศาสตร์ไทย ยุคปฏิรูปการปกครองและสังคม
( ร.6-ปัจจุบัน)เป็นต้น ผู้จัดทำได้ เลือกหัวข้อนี้ในการทำสื่อการ
เรียนรู้เนื่องจากเป็นเรื่องที่น่าสนใจ

คณะผู้จัดทำ ขอขอบคุณ อาจารย์ ธเนศ ชะพินทร
ที่ให้แนวทางในการศึกษาหาความรู้ และข้อเสนอแนะ ผู้จัดทำหวัง
เป็นอย่างยิ่งว่าสื่อการเรียนรู้ฉบับนี้จะเป็นประโยชน์แก่ผู้ศึกษา
ไม่มากก็น้อยหากมีข้อผิดพลาดประการไดต้องขออภัยมา ณ ที่นี้

คณะผู้จัดทำ

สมัยรัชกาลที่ 6 (ครองราชย์ พ.ศ. 2453 - 2468)
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว

​- คณะบุคคลกลุ่มหนึ่งนำโดยร้อยเอกขุนท
วยหาญพิทักษ์ (เหล็ง ศรีจันทร์)

ได้รับอิทธิพลทางความคิดจากการปฏิวัติชิงไห่ที่จีนต้องการเปลี่ยนแปลงการ
ปกครองแต่ไม่สำเร็จ เป็นเหตุการเรียกว่ากบฏเก๊กเหม็ง ร.ศ. 130
​- ส่งทหารเข้าร่วมกับฝ่ายพันธมิตร (อังกฤษ ฝรั่งเศส) ในสงครามโลกครั้งที่ 1
และเป็นฝ่ายที่ได้รับชัยชนะทำให้มีโอกาสขอเจรจาแก้ไขสนธิสัญญาอันไม่เป็นธรรม
กับต่างประเทศ โดยแต่งตั้งให้ ดร.ฟรานซิส บีแชร์ เป็นผู้แทนเจรจา สหรัฐอเมริกา
เป็นประเทศแรกที่ยอมแก้ไขข้อตกลงทำให้สามารถกำหนดภาษีศุลกากรเพิ่มจาก
ร้อยละ 3 เป็นร้อยละ 5 (แต่สนธิสัญญาอันไม่เป็นธรรมกับต่างประเทศถูกแก้ไข
ยกเลิกได้ทั้งหมดในปี พ.ศ.2481)

- กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ทดลองระบบสหกรณ์โดยตั้งสหกรณ์วัดจันทร์
ไม่จํากัดสินใช้เป็นสหกรณ์แห่งแรก

- ตราพระราชบัญญัติประถมศึกษาให้การศึกษาขั้นบังคับแก่เด็กจนถึง

ประถมศึกษาปีที่ 4 เก็บเงินศึกษาจากผู้ชายที่มีอายุตั้งแต่ 18 - 60 ปี

เพื่อนำไปใช้จ่ายในการศึกษา ก่อตั้งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

- เปลี่ยนการนับศักราชจากรัตนโกสินทร์ศกมาเป็นพุทธศักราช เริ่มใช้

ธงไตรรงค์เป็นธงชาติ
- กำหนดให้มีคำว่าเด็กชาย เด็กหญิง นาย นาง และนางสาวนําหน้าชื่อ

(เดิมมีคำว่าอำแดงใช้แทนผู้หญิง)

- การปกครองส่วนภูมิภาคได้เปลี่ยนชื่อเรียก“เมือง”เป็น“จังหวัด”และจัด

ตั้ง“ภาค”ที่รวมหลาย ๆ มณฑลขึ้น
- ออกพระราชบัญญัตินามสกุลกำหนดให้คนไทยมีนามสกุลกับออกพระ

ราชบัญญัติสัญชาติให้คนไทยมีสัญชาติ

- เกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ทำให้ส่งออกข้าวไม่ได้และเกิดวิกฤตเศรษฐกิจ

ตกต่ำภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 1

- ประกาศให้ใช้กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เป็นประมวลกฎหมายตามแบบ

ตะวันตกฉบับที่ 2 ของไทย
- ตั้งชั้นยศข้าราชการพลเรือน 3 ระดับ คือ มหาอำมาตย์ อำมาตย์ รอง

อำมาตย์ แต่ละระดับแบ่งเป็นเอก โท ตรี

สมัยรัชกาลที่ 7 (ครองราชย์ พ.ศ. 2468 - 2477)
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว

- จากภาวะเศรษฐกิจตกต่ำส่งผลกระทบไปทั่วโลก รัชกาลที่ 7 จึงใช้วิธี

ตัดค่าใช้จ่ายด้วยการปลดข้าราชการออก
- ยุบมณฑลเทศาพิบาลหลายมณฑล ยุบหน่วยงานราชการหลายหน่วย

งานเพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย

-​ ตั้งอภิรัฐมนตรีประกอบด้วยเจ้านายชั้นผู้ใหญ่ 5 พระองค์ เพื่อช่วยบริหาร
ราชการแผ่นดิน

​- จัดงานฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบรอบ 150 ปี ในเดือนเมษายน
ปี พ.ศ. 2475 ก่อสร้างสะพานพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา
กับก่อสร้างโรงภาพยนตร์เฉลิมกรุง




- ส่งให้ร่างรัฐธรรมนูญขึ้น 2 ฉบับ ที่มีเนื้อหาของร่างรัฐธรรมนูญยังคง
ให้อำนาจนั้น
เป็นของพระมหากษัตริย์อยู่แต่ร่างรัฐธรรมนูญไม่เป็นที่ตกลงกันในที่

ประชุมอภิรัฐมนตรี จึงยังไม่ทันได้ประกาศใช้
1. ฉบับของพระยากัลยาณไมตรี (ดร.ฟรานซิส บีแชร์)
2. ฉบับของนายเรมอนด์ สตีเวน กับพระยาศรีวิสารวาจา
(เทียนเลี้ยง ฮุนตระกูล)

เกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475

เป็นการสิ้นสุดระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์โดยคณะราษฎร ทำให้เกิด

ระบอบประชาธิปไตยแบบรัฐสภาที่มีรัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด
สาเหตุ
1. เกิดการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองก่อนหน้านั้นในหลายประเทศ เช่น

จีน ญี่ปุ่น ตุรกี รัสเซีย เยอรมันนี
2. เกิดการตื่นตัวจากกลุ่มนักเรียนนอกและพ่อค้า
3. เกิดปัญหาเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก รัฐบาลพยายามลดทอนค่าใช้จ่าย

ด้วยการปลดข้าราชการออก
4. ความไม่พอใจที่มีต่อเจ้านายและขุนนางชั้นสูง โดยเฉพาะความไม่

เป็นธรรมในสังคมที่ชนชั้นเจ้านายมีอภิสิทธิ์เหนือกว่าประชาชนส่วน

ใหญ่ของประเทศ
5. การแสดงความคิดเห็นผ่านหนังสือพิมพ์

เหตุการณ์วันเปลี่ยนแปลงการปกครอง

​- วันที่ 24 มิถุนายน รัชกาลที่ 7 ไม่ได้ประทับอยู่ในพระนคร เพราะแปรพระ
ราชฐานประทับอยู่ที่วังไกลกังวล หัวหิน สมเด็จฯกรมพระนครสวรรค์วรพินิต
เป็นผู้รักษาพระนคร คณะราษฎรได้ทำการเข้ายึดอำนาจ จับกุมตัวบรรดาเจ้า
นายในพระนคร ทำให้รัชกาลที่ 7 ตกลงยินยอมที่จะสละอำนาจ

-​ วันที่ 27 มิถุนายน ประกาศใช้รัฐธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามฉบับ
ชั่วคราว ในปี พ.ศ. 2475

-​ วันที่ 28 มิถุนายน เปิดประชุมรัฐสภาครั้งแรก เลือดเจ้าพระยาธรรมศักดิ์
มนตรีเป็นประธานสภาผู้แทนราษฎรคนแรก เลือกพระยามโนปกรณ์นิติธาดา
(ก้อน หุตะสิงห์) ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการราษฎร (ในเวลาต่อมา
เรียกว่านายกรัฐมนตรี) พร้อมกับแต่งตั้งกรรมการราษฎร 14 คน (ตำแหน่ง
เสนาบดีเดิม ต่อมาเรียกว่ารัฐมนตรี)

​

- วันที่ 10 ธันวาคม รัชกาลที่ 7 พระราชทานรัฐธรรมนูญฉบับถาวร
ปี พ.ศ. 2475



รัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา (พ.ศ. 2476 - 2481)

- ทำรัฐประหารขับไล่พระยามโนปกรณ์นิติธาดา เปิดประชุมสภาขึ้นมาใหม่
- พระองค์เจ้าบวรเดชรวบรวมกำลังทหารจากหัวเมืองเพื่อต่อสู้กับรัฐบาล

เรียกว่า “คณะกู้บ้านกู้เมือง” แต่ภายแพ้กลายเป็นกบฏวรเดช
- ยกเลิกระบบมณฑลเทศาภิบาลโดยเปลี่ยนเป็นจังหวัดและอำเภอ
- รัชกาลที่ 7 สละราชสมบัติ รัฐสภาเลือกรัชกาลที่ 8 ขึ้นครองราชย์
- กำหนดให้วันที่ 24 มิถุนายนของทุกปีเป็นวันชาติ

สมัยรัชกาลที่ 8 (ครองราชย์ พ.ศ. 2468 - 2489)
พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล

รัฐบาลจอมพลแปลก พิบูลสงคราม (พ.ศ. 2481 - 2488 : รอบแรก)

-คืนทมำสา งครามกับฝรั่งเศสจนได้ดินแดนที่เคยสูญเสียไปจากฝรั่งเศสกลับ

-ทอสผง้าวนอาชีพบางอาชีพสำหรับคนไทย เช่น อาชีพชาวนา เสมียน ตัดผม

-ชาเรติ่ิมนิเยศมร”ษฐกิจแบบทุนนิยมโดยรัฐบาลเรียกว่า “เศรษฐกิจแบบ

ก่อตั้งรัฐวิสาหกิจ
- เปลี่ยนชื่อประเทศจาก “สยาม” เป็น “ไทย” ในปี พ.ศ. 2482
-ใหป้สรัวบมปหรมุงววกัฒนธรรมไทยอย่างเช่นการแต่งกาย การเลิกกินหมาก การ

- พยายามปรับปรุงการเขียนภาษาไทยแต่ไม่สำเร็จ

- ยกเลิกการใช้บรรดาศักดิ์
- ประกาศให้วันที่ 1 มกราคมเป็นวันขึ้นปีใหม่ ในปีพ.ศ. 2484 จาก

เดิมเป็นวันที่ 1 เมษายน
- ปลูกฝังความรักชาติผ่านแนวคิดชาตินิยม ออกประกาศชื่อรัฐนิยม

12 ฉบับ
- ให้ใช้คำว่า “สวัสดี” ของพระยาอุปกิตศิลปสารเป็นคำทักทายอย่าง

เป็นทางการ

- เข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยอยู่ฝ่ายเดียวกับญี่ปุ่น ประกาศ

สงครามกับอังกฤษและสหรัฐอเมริกา

ขบวนการเสรีไทย

ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อแสดงตนว่าเป็นฝ่ายสัมพันธมิตรในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ต้องการขับไล่กองทัพญี่ปุ่นออกจากประเทศไทย และต่อต้านรัฐบาลจอมพล

ป.พิบูลสงครามพี่เข้าร่วมกับฝ่ายญี่ปุ่น เสรีไทยมีอยู่ 3 กลุ่ม คือ

1. เสรีไทยสายประเทศไทย มีนายปรีดี พนมยงค์ เป็นผู้นำ
ให้รหัสนามแฝงว่า “รูธ”

2. เสรีไทยสายสหรัฐอเมริกา มี ม.ร.ว.เสนีย์ ปราโมช เป็นผู้นำ

3. เสรีไทยสายอังกฤษ มีนางเจ้ารำไพพรรณีและหม่อมเจ้าศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท

เป็นผู้นำ

- กองกำลังเสรีไทยในประเทศไทยมีชื่อเรียกว่า X.0. Group กลับมีกองกำลัง
เสรีไทยที่ทำงานอยู่ในกองทัพของฝ่ายสัมพันธมิตร เช่น หน่วย Force136 ของ
อังกฤษที่อยู่ในอินเดียและศรีลังกาหน่วย O.S.S. ของสหรัฐอเมริกา

-​ ดำเนินการเคลื่อนไหวสะสมกำลังอาวุธเพื่อต่อสู้กับกองทัพญี่ปุ่นที่ตั้งอยู่
ในประเทศไทย

​- แต่ญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้สงครามโลกครั้งที่ 2 วันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2488
ก่อนหน้าที่จะมีการเปิดฉากต่อสู้

- ขบวนการเสรีไทยช่วยให้ฝ่ายสัมพันธมิตรยอมรับว่าประเทศไทยไม่ตก

เป็นประเทศผู้แพ้สงครามโลก
ครั้งที่ 2 และถูกฝ่ายสัมพันธมิตรเข้ายึดครอง แต่ต้องทำตาม “ความ
ตกลงสมบูรณ์แบบ” ของฝ่ายสัมพันธมิตร คือ
1. การส่งข้าวสารโดยไม่คิดมูลค่าเป็นจำนวน 1 ล้าน 5แสนตันให้แก่

อังกฤษ
2. คืนดินแดนที่เคยยึดครองทั้งหมดในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

- เกิดปัญหาเศรษฐกิจในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เช่น ราคาสินค้า

ขึ้นสูง ข้าวของขาดแคลน โจรผู้ร้ายชุกชุม
การสิ้นสุดบทบาทของคณะราษฎร

- ความเสื่อมสลายของคณะราษฎรมีหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นการถึงแก่

กรรมของบรรดาสมาชิก และเกิดความขัดแย้งภายในกลุ่มคณะราษฎรเอง

แต่จุดที่ถือว่าเป็นจุดสิ้นสุดของคณะราษฎรคือ เหตุการณ์ทำรัฐประหารปี

พ.ศ. 2490 ที่คณะรัฐประหาร พ.ศ. 2490 จะเข้ามาเป็นผู้นำแผนที่คณะ

ราษฎรและระบอบการปกครองแบบคณะราษฎรเอง

สมัยรัชกาลที่ 9 (ครองราชย์ พ.ศ. 2489 - 2559)
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

- รัชกาลที่ 8 เสด็จสวรรคต พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลย

เดช เสด็จขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ รัชกาลที่ 9 แห่ง แห่งพระมหาจักรีราชวงศ์

- ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกในลำดับที่ 55 ขององค์การ

สหประชาชาติ ( United Nation) โดยมี พลตรีพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์

เจ้าวรรณไวทยากร กรมหมื่นนราธิป พงศ์ประพันธ์ เป็นผู้แทนจาก

ประเทศไทยในการลงนามในสนธิสัญญา UN

- เกิดการทำรัฐประหาร นำโดยพลโทผิน ชุณหวัณ ประกาศใช้รัฐธรรมนูญ

ฉบับปี พ.ศ. 2490 ทำให้
นายปรีดี พนมยงค์ ต้องลี้ภัยไปต่างประเทศ

- ประเทศไทยเปิดเส้นทางการบินเป็นครั้งแรกกับประเทศสหรัฐอเมริกา ด้วย

สายการบินแปซิฟิก แอร์เวย์ (Pacific Overseas Airways)

- จอมพล ป. พิบูลสงครามหวนกลับมาเป็นนายกรัฐมนตรี
(พ.ศ. 2451 - 2500 : รอบที่ 2) ทำรัฐประหาร ปี พ.ศ. 2494 นำรัฐธรรมนูญ

ฉบับ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475 กลับมาใช้ ยังคงใช้นโยบายเศรษฐกิจแบบ

ทุนนิยมโดยรัฐ รัฐบาลก่อตั้งรัฐวิสาหกิจหลายหลาย ๆ แห่ง การเมืองแตกเป็น

หลายกลุ่ม เช่น กลุ่มราชครู กลุ่มจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์

- ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ ปีพ.ศ. 2511 และจะให้มีการเลือกตั้ง
จอมพลถนอมประกาศยึดอำนาจ ปี พ.ศ. 2514 พร้อมทั้งยกเลิกรัฐธรรมนูญ

- เหตุการณ์ 14 ตุลาคม วันมหาวิปโยค เกิดจากความไม่พอใจที่ทหารสืบต่อ

อำนาจอย่างยาวนาน ต้องการเรียกร้องรัฐธรรมนูญ มีการชุมนุมประท้วง

ครั้งใหญ่ มีการใช้กำลังเข้าปะทะทำให้เกิดการบาดเจ็บล้มตาย จอมพล

ถนอมลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

เหตุการณ์พฤษภาคม พ.ศ. 2535

คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) พลเอกสุจินดา คราประยูร

ประกาศที่จะไม่รับตำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่ได้ตัดสินใจขึ้นเป็นนายก

รัฐมนตรีโดยอ้างเหตุผลว่า “เสียสัตย์เพื่อชาติ” ทำให้เกิดการชุมนุมประท้วง

ครั้งใหญ่ทหารเข้าสลายการชุมนุม เกิดการบาดเจ็บล้มตาย พลเอกสุจินดา

ยอมลาออกจากตำแหน่ง ภายหลังมีรัฐบาลพลเรือนหลายชุด

- รัฐบาลนายชวน หลีกภัย (รอบแรก)

- รัฐบาลนายบรรหาร ศิลปอาชา

- รัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ เกิดวิกฤติเศรษฐกิจปี พ.ศ. 2540 ฟองสบู่

แตก และประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. 2540

- รัฐบาลนายชวน หลีกภัย (รอบสอง)

- รัฐบาลทักษิณ ชินวัตร (พ.ศ. 2544 - 2549)
- เป็นรัฐบาลเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร จึงมีความมั่นคงมาก
- ดำเนินนโยบายประชานิยม ได้รับเสียงสนับสนุนจากคนจำนวนมาก
เมื่อครบวาระแล้วมีการจัดเลือกตั้งใหม่ในปี พ.ศ. 2548 ได้รับชัยชนะถล่ม

ทลาย
- เกิดกระแสต่อต้านและเกิดการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2549 พลเอกสุรยุทธ์

จุลานนท์เป็นนายกรัฐมนตรี 1 ปี แล้วจึงจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่
- รัฐบาลพลเรือนหลายชุด
- รัฐบาลนายสมัคร สุนทรเวช
- รัฐบาลนายสมชาย วงศ์สวัสดิ์
- รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
- รัฐบาลนางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร
- คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ยึดอำนาจจากรัฐบาลยิ่งลักษณ์
ชินวัตร โดยมีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี ในปี พ.ศ.

2557

สมัยรัชกาลที่ 10 (ครองราชย์ พ.ศ. 2559 - ปัจจุบัน )
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ
บดินทรเทพยวรางกูร

- รัชกาลที่ 9 สวรรคตเมื่อวันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 รัชกาลที่ 10
ขึ้นครองราชย์
- ประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับปี พ.ศ. 2560
- จัดให้มีการเลือกตั้งปี พ.ศ. 2562 ผลปรากฏว่าพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา

ได้เป็นนายกรัฐมนตรีต่อ
- นายสมพงษ์ อมรวิวัฒน์ ผู้นำฝ่ายค้านในสภาผู้แทนราษฎร ยืนญัตติขอเปิด

การอภิปรายไม่ไว้วางใจนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีรวม 6 คน
- ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยยุบพรรคอนาคตใหม่และตัดสิทธิกรรมการบริหาร

พรรคเป็นเวลา 10 ปี จากกรณีพรรคกู้เงินนายธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ
- ให้พบผู้ป่วยไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ (SARS-CoV-2) รายแรก

- ศาลรัฐธรรมนูญมีมติให้พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา หยุดปฏิบัติหน้าที่

ในฐานะนายกรัฐมนตรีชั่วคราว หลังรับคำร้องพิจารณากรณีรัฐธรรมนูญ

ห้ามมิให้บุคคลดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีรวมกันเกิน 8 ปี ต่อมาศาล

รัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้เริ่มนับวาระการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของ
พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ตั้งแต่รัฐธรรมนูญปี 2560

- ค่าเงินบาทอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับค่าเงินดอลลาร์สหรัฐในรอบ 15 ปี

11 เดือน โดยอัตราแลกเปลี่ยนมากกว่า 37 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ

สมาชิก

นายณัชพล สุดแสวง เลขที่ 1
นางสาวปิณฑิรา คำวัดไทร เลขที่ 11
นางสาวอุไรวรรณ เจนการขาย เลขที่ 12

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/9