ประเภทของนิทาน

นิ ทานประเภทต่างๆ

จัดทำโดย

1) นางสาวกัญพิชา งามแก้ว รหัส6421107033

2) นางสาวอมรรัตน์ กำพุทธา รหัส6421107035

3) นางสาววชิรญาณ์ ศิริทรัพย์ รหัส6421107044

4) นางสาวชลธิชา สาสุข รหัส6421107046

5) นางสาวอรฐิชา แสนณรงค์ รหัส6421107062

นั กศึกษาชั้นปีที่2 หมู่เรียนD2

เสนอ
ผศ.วิมลัก สรรคพงษ์
วิชานิ ทานและการแสดงละครสำหรับเด็กปฐมวัย

รหัสวิชา 1191203

หนั งสือ E-BOOK เล่มนี้ เป็นส่วนหนึ่ งของรายวิชา
นิ ทานและการแสดงละครสำหรับเด็กปฐมวัย
สาขาการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา

ก

คำนำ




หนั งสือ E-BOOK ฉบับนี้ เป็นส่วนหนึ่ งของวิชา
ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัยโดยมี
วัตถุประสงค์ เพื่อให้ทราบถึงนิ ทานประเภทต่างๆ
ความหมายของนิ ทานทั้ง5ประเภทพร้อมทั้งตัวอย่าง
คลิปวิดีโอของนิ ทานเพื่อให้ศึกษาได้อย่างเข้าใจและ
เป็นประโยชน์ ต่อการเรียนการสอน

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนั งสือ E-BOOK
ฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์ ต่อผู้ที่สนใจในเรื่องนิ ทาน
ประเภทต่างๆ หากมีข้อผิดพลาดประการใดผู้จัดทำ
ขอน้ อมรับไว้และขออภัยมา ณ ที่นี้ ด้วย

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ ข

เรื่อง หน้ า
คำ
นำ ก
สารบั
ญ ข
นิ ทานปรัมปรา
นิ ทานตำนาน 1-5
นิ ทานเทพปกรณัม 6-10
นิ ทานสัตว์ 11-16
นิ ทานตลกขบขัน 17-20
แหล่งที่มา 21-24

25

1

นิ ทานปรัมปรา

1.นิ ทานปรัมปราหรือนิ ทานทรงเครื่อง(fairy tale)
ลักษณะที่เห็นเด่นชัด คือเป็นเรื่องค่อนข้างยาว มี
เหตุการณ์ ที่เป็นจุดขัดแย้งประกอบอยู่หลาย
เหตุการณ์ หรือหลายอนุภาค เนื้ อเรื่องจะประกอบ
ด้วยอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์ต่างๆซึ่งพ้นวิสั ยมนุษย์
สถานที่เกิดเหตุ ไม่แน่ ชัดว่ามีอยู่ที่ใด ตัวเอกของ
เรื่องเป็นผู้มีคุณสมบัติพิเศษ เช่น มีบุญบารมี มีของ
วิเศษที่สามารถต่อสู้ อุปสรรคขวากหนามทำให้ศั ตรู
พ่ายแพ้ไปในที่สุด จบลงด้วยความสุข และเนื้ อ
เรื่องไม่ซับซ้อน

2

พินอคคิโอ

(Pinocchio)




นานมาแล้ว มีชายชราผู้หนึ่ งเป็นช่างไม้ ชื่อว่า เจพเพทโต เขา

อยู่ตัวคนเดียวในบ้านไม้หลังเก่า โดยไม่มีทั้งภรรยาและลูก อยู่มา


วันหนึ่ งเจพเพทโตรู้สึกเหงา และนั่ งคิดเล่น ๆ ว่าถ้ามีลูกชายสักคน

ก็คงจะดีไม่น้ อย ด้วยเหตุนี้ เขาจึงสร้างหุ่นกระบอกเด็กผู้ชายที่ทำ

จากไม้ขึ้นมาหนึ่ งตัว “เจ้าช่างหน้ าตาน่ ารักจริง ๆ ฉันขอตั้งชื่อเธอว่า


พินอคคิโอ ก็แล้วกัน” เจพเพทโตพูดขึ้นมาด้วยความชื่นชม หลัง

จากนั่งทำหุ่นไม้ทั้งวันจนเสร็จ ชายชราก็เข้านอนด้วยความ

อ่อนเพลีย ทันใดนั้ นเอง มีแสงจากฟ้าลอยเข้ามาในห้องทำงานของ


เขา และไม่นานก็มีหญิงรูปงามที่มาในชุดสีน้ำเงินสวยสง่าปรากฏ

ตัวขึ้นกลางห้อง เธอคือนางฟ้าสีน้ำเงินผู้ใจดีนั่นเอง

“เจพเพทโต ด้วยความดีของเจ้า ข้าจะขอมอบของขวัญที่ดีที่สุด
เพื่อเป็นสิ่งตอบแทน” นางฟ้าสีน้ำเงินกล่าว เมื่อพูดจบ นางฟ้า
สีน้ำเงินก็เริ่มร่ายเวทมนตร์แล้วเสกไปที่หุ่นไม้พินอคคิโอ จากนั้ น
หุ่นไม้ก็ค่อย ๆ ลืมตาขึ้นมา พร้อมขยับตัวเพื่อบิดขี้เกียจ “ข้ามอบ
ชีวิตใหม่ให้กับเจ้าแล้วนะพินอคคิโอ ต่อไปนี้ เจ้าจะต้องเป็นเด็กดี
หากวันหนึ่ งเจ้ากล้าหาญ และทำความดี เจ้าจะได้เป็นเด็กผู้ชายเต็ม
ตัว” นางฟ้าสีน้ำเงินกล่าว พร้อมหายวับไปกับแสงสีฟ้า

เช้าตรู่วันต่อมา เจพเพทโตเดินเข้ามาในห้องทำงานเหมือนทุก
วัน แต่กลับต้องตะลึง เพราะเห็นหุ่นไม้พินอคคิโอของเขามีชีวิต เขา
อุ้มพินอคคิโอกระโดดโลดเต้นไปรอบ ๆ ห้องด้วยความดีใจ “ต่อไป
นี้ เธอคือลูกชายของฉันนะพินอคคิโอ เธอต้องเป็นเด็ก และไป
โรงเรียนด้วยนะ สัญญากับฉันได้ไหม” เจพเพทโตกล่าว พร้อมยิ้ม
ด้วยความดีใจ “ครับ ผมสัญญาว่าจะเป็นเด็กดี และจะไปโรงเรียน
ทุกวัน” พินอคคิโอตอบรับ

3

วันรุ่งขึ้น ในขณะที่พินอคคิโอกำลังเดินไปโรงเรียน เขาก็ได้
พบกับหมาป่าเจ้าเล่ห์ตัวหนึ่ งที่กำลังเชิญชวนให้ทุกคนไปดูการ
แสดงหุ่นกระบอก “เร่เข้ามา ! เร่เข้ามา ! การแสดงหุ่นกระบอก
ที่สุดอลังการมาเปิดแสดงที่นี่ แล้ว ช้าอด ตั๋วหมดไม่รู้ด้วยนะ”
หมาป่าตะโกน พร้อมชูตั๋วที่อยู่ในมือ พินอคคิโอเกิดความสนใจ
จึงเดินเข้าไปขอซื้อตั๋วหนึ่ งใบเพื่อชมการแสดง แต่ทว่าเขาไม่มีเงิน
เลยแม้แต่บาทเดียว จึงต้องเดินคอตกออกมา หมาป่าเจ้าเล่ห์คิด
แผนร้ายจะลักพาตัวพินอคคิโอกลับไปให้เจ้านาย จึงรีบเดินตรง
เข้ามาหาพินอคคิโอ “เจ้าหนูน้ อยหุ่นกระบอก ถ้าอยากดูการ
แสดงก็เอาหนั งสือเรียนของเจ้ามาแลกกับตั๋วของข้าสิจ๊ะ” หมาป่า
เจ้าเล่ห์กล่าว พร้อมยิ้มมุมปาก พินอคคิโอรีบหยิบหนั งสือส่งให้
หมาป่าเจ้าเล่ห์ทันที โดยลืมคำสัญญาที่ให้ไว้กับพ่อไปเลย เมื่อชม
การแสดงเสร็จ หมาป่าเจ้าเล่ห์จึงพาพินอคคิโอไปทำความรู้จัก
กับเจ้าของคณะหุ่นกระบอก แต่ยังไม่ทันได้เอ่ยคำทักทาย ชายรูป
ร่างสูงใหญ่ก็จับพินอคคิโอขังไว้ในกรง เด็กชายหุ่นกระบอก
ตะโกนร้องขอความช่วยเหลือแต่ก็ไม่มีใครสนใจ “ปล่อยผมออก
ไปนะ ผมอยากกลับไปหาพ่อ ฮือ ฮือ” พินอคคิโอตะโกนและ
ร้องไห้ด้วยความหวาดกลัว

จากนั้ นเขาก็เผลอหลับไปด้วยความอ่อนเพลีย ทันใดนั้ นนางฟ้า
สีน้ำเงินก็ปรากฏตัวขึ้น ทำให้พินอคคิโอสะดุ้งตื่นจากความฝัน
“พินอคคิโอ ทำไมเจ้าถึงมาอยู่ที่นี่ ” นางฟ้าสีน้ำเงินถาม “ผมถูก
หมาป่าจับตัวมาฮะ” พินอคคิโอกล่าว เมื่อพูดจบ จมูกของพินอคคิ
โอก็งอกยาวขึ้นจนทะลุกรงออกไปข้างนอก พร้อมหางที่งอก
คล้ายกับลา ทำให้เขาตกใจมาก “รู้ไหมที่จมูกของเธอยาวขึ้น และ
มีหางงอกออกมาแบบนี้ เป็นเพราะเธอกำลังพูดโกหกอยู่นะจ๊ะ”
นางฟ้าสี น้ำเงินกล่าว

4

นางฟ้าสีน้ำเงินหายวับไปต่อหน้ าต่อตาพินอคคิโอ พร้อม
ประตูของกรงที่ถูกเปิดออก เขารีบปีนออกจากกรงและวิ่ง
กลับบ้าน แต่เมื่อเปิดประตูเข้าไปกลับพบเพียงความว่างเปล่า
ในขณะเดียวกันก็มีนกพิราบตัวหนึ่ งบินมาบอกว่าพ่อออก
เดินทางตามหาเขาจนถูกวาฬยักษ์กลืนลงท้อง เมื่อได้ยินแบ
บนั้ นพินอคคิโอจึงรีบออกเดินทางไปช่วยพ่อทันที สุดท้าย
เขาก็เข้าไปช่วยพ่อออกมาจากท้องวาฬยักษ์ได้สำเร็จ ด้วย
ความดีและความกล้าหาญของพินอคคิโอ นางฟ้าสีน้ำเงินจึง
เสกให้เขากลายเป็นคนจริง ๆ และทั้งสองคนก็อยู่ด้วยกัน
อย่างมีความสุขตลอดมา

นิ ทานเรื่องนี้ สอนให้รู้ว่า :
หากพินอคคิโอเชื่อฟังคำสั่ง และไปโรงเรียนตามที่

สัญญาไว้กับพ่อ ก็คงไม่โดนหมาป่าเจ้าเล่ห์หลอกและถูกจับ
ขังกรงไว้ เรื่องนี้ จึงสอนให้รู้ว่า เมื่อประพฤติตัวไม่ดีและไม่
เชื่อฟังผู้ใหญ่จะได้รับผลร้ายตามมา อีกทั้งไม่ควรพูดโกหก
ด้วย

5

ตัวอย่างนิ ทาน

พินอคคิโอ (Pinocchio)

6

นิ ทานตำนาน

ตำนานหรือเทพนิ ยาย (myth) เป็นนิ ทานที่มี
ตัวละครสำคัญเป็น เทพยดา นางฟ้า หรือบุคคล
ในเรื่องต้องมีส่ วนสั มพันธ์กับความเชื่อทาง
ศาสนา และพิธีกรรมต่างๆที่มนุษย์ปฏิบัติอยู่ เช่น
เรื่องท้าวมหาสงกรานต์ เรื่องเกี่ยวกับพระอินทร์
เป็นต้น

7

ไกรทอง

ที่เมืองเมืองนี้ มีถ้ำอยู่ใต้น้ำขนาดใหญ่ ภายในถ้ำมีดวงแก้ว
วิเศษอยู่ในถ้ำ ดวงแก้ววิเศษนี้ มันสามารถส่องแสงทำให้
ภายในถ้ำนั้ นสว่างไสวไปทั่วทั้งกลางวันและกลางคืน ภายใน
ถ้ำนั้ นจะมีจระเข้น้ อยใหญ่อาศัยอยู่มากมาย จระเข้ทุกตัวเมื่อ
เข้าไปอยู่ในถ้ำจะกลายเป็นคน เหล่าจระเข้นี้ ก็มีจระเข้เฒ่าจระเข้
ที่มีอายุมากแล้ว ที่จระเข้ทุกตัวเคารพและเชื่อฟังชื่อว่า”ท้าว
รำไพ” ลูกของท้าวรำไพชื่อ“ท้าวโคจร” ท้าวโคจรมีลูกชื่อ“ชาละ
วัน” ชาละวันเป็นจระเข้ที่ฉลาดแข็งแรง

อยู่มาท้าวโคจรตายลง… เนื่ องจากถูกจระเข้ด้วยกันกัดตาย ชา
ละวันก็อยู่มากับปู่ ปู่ก็เฝ้าสอนสั่งอบรมจนเติบใหญ่และท้าว
รำไพก็แก่ลงชาละวันก็เติบเป็นหนุ่ มใหญ่ ต่อมาชาละวันก็ตั้งตัว
เป็นใหญ่ ปกครองจระเข้น้ อยใหญ่…แต่ด้วยนิ สัยอันธพาลของ
เจ้าชาละวันมันชอบออกจากถ้ำขึ้นสู่ ผิวน้ำ…เที่ยวไล่จับผู้คนวัว
ควายกินเป็นอาหาร…ใช้หางของมันฟาดเรือของผู้คนให้ล่มคว่ำ
ฟาดสะพานให้พัง และจับผู้คนกิน…ด้วยนิ สัยอันธพาลของมัน
ชาวบ้านเมืองพิจิตรกลัวกันมาก เพราะเป็นจระเข้ที่ใหญ่โตมาก
วันหนึ่ งเจ้าชาละวันออกจากถ้ำก็ไปเจอหญิงสาว 2 คน กำลัง
อาบน้ำสวยมาก หญิงสาวทั้ง 2 คนเป็นลูกสาวของเจ้าเมือง
พิจิตร ชาละวันเห็นก็นึ กรัก หญิงสาว 2 คน คนหนึ่ งชื่อตะเภา
แก้ว อีกคนหนึ่ งชื่อตะเภาทอง ชาละวันคาบตะเภาแก้วและ
ตะเภาทองเข้าไปในถ้ำ เมื่อเข้าถ้ำแล้วตัวชาละวันก็กลายเป็นคน
และได้นางตะเภาแก้วตะเภาทองเป็นเมีย จระเข้ทุกตัวที่เข้าไป
ในถ้ำ นอกจากจะได้รับแสงสว่างแล้วยังอิ่มทิพย์คือเมื่ออยู่ใน
ถ้ำจะไม่รู้สึ กหิวอะไรเลย

8

เรื่องนี้ รู้ถึงเจ้าเมืองพิจิตรๆ รู้ว่าลูกสาวของตัวเองถูกจระเข้คาบ
ไป “อ๊ะ…มันบังอาจมาก มาคาบลูกสาวไป” แค้นมาก…ก็จึงสั่งให้คน
ป่าวประกาศไปตามเมืองต่างๆว่า”ผู้ใดสามารถปราบจระเข้ได้ จะยก
นางตะเภาแก้ว ตะเภาทองให้เป็นเมียพร้อมยกทรัพย์สมบัติให้ครึ่ง
หนึ่ ง”… ก็เที่ยวป่าวประกาศไปตามเมืองต่างๆ
ข่าวนี้ รู้ถึงเมืองนนท์มีหนุ่ มใหญ่ใจกล้า ชื่อ”ไกรทอง”รู้ข่าวเข้า ไกร
ทองเป็นคนดีมีความรู้เรียนคาถาอาคมเกี่ยวกับการปราบจระเข้มา
โดยเฉพาะ ว่าแล้วไกรทองก็ไปรับอาสา กับเจ้าเมืองพิจิตร ดังนั้ น
ไกรทองก็ต่อแพ เอาไม้ลูกบวบมาทำแพพร้อมเตรียมอุปกรณ์ต่างๆ
จะไปปราบชาละวัน เตรียมใส่เสื้อยันต์ ทวนน้ำขึ้นไปจากเมืองนนท์
ถึงเมืองพิจิตร พอถึงเมืองพิจิตรก็ร่ายเวทมนต์คาถา “เอ…ถ้ำของชา
ละวันมันอยู่ตรงไหน ก็ได้โอมๆๆๆ กุ๊กๆๆๆ เพี้ยง” “เอ๊ะ ตรงนี้ คงเป็น
ถ้ำแน่ ๆ เลย” ก็พักแพทำพิธีกรรม ร่ายเวทมนตร์คาถา โอม กุ๊กๆๆ

ทำให้ชาละวันที่อยู่ในถ้ำก็เกิดความร้อนรุ่มจริงๆ แล้วก่อนหน้ า
นั้ น ปู่ของชาละวันคือ”ท้าวโคจร“ได้กำชับนั กหนาแล้วว่า “ชาละวัน
อย่าไปนอกถ้ำช่วงนี้ เพราะเจ้าจะได้รับอันตราย” ชาละวันจึงนั่ งทำ
สมาธิอยู่ในถ้ำ…ด้วยเวทมนตร์คาถาทำให้ชาละวันรู้สึกร้อน อยู่ไม่
ได้ “เอ๊ะ เกิดอะไรขึ้นบนผิวน้ำ มันร้อนรุ่มไปหมดเลย” …ใจอยากจะ
ออกไปนอกถ้ำแต่ติดอยู่ที่ปู่สั่ งกำชับไม่ให้ออกไปนอกถ้ำ

9

ไกรทองร่ายเวทมนตร์กี่จบกี่จบชาละวันก็ไม่ออกมาซักที…
“เอ ทำอย่างไรดี ไม่ได้การละ ทีนี้ ต้องใช้เทียนระเบิด” ดังนั้ นก็
จุดเทียนเพื่อระเบิดถ้ำ แล้วร่ายเวทมนตร์ โอม กุ๊กๆๆ พลันปาก
ถ้ำก็ระเบิดตูม! ชาละวันก็สงสัย “เอ๊ะน้ำเข้ามาได้อย่างไรต้องมี
ใครที่บังอาจทำ มันบังอาจเหลือเกิน” แล้วว่ายขึ้นบนผิวน้ำ “ใคร
น่ ะ แหม!… มันบังอาจล่องแพ มาระเบิดประตูถ้ำเราได้ต้องกิน
มันซะแล้ว” ว่าดังนั้ นชาละวันก็ว่ายน้ำตรงไปที่แพ เพื่อจะกินเป็น
อาหาร…ไกรทอ งเมื่อเห็นชาละวันมา “โอ ใช่แล้วชาละวันตัวนี้
เอง วันนี้ มึงเสร็จกูแน่ ๆ” เตรียมอาวุธต่างๆ มีด หอก
เมื่อชาละวันเข้ามาใกล้ ไกรทองเอามีดทิ่มแทง เกิดคลื่นปั่ นป่วน
ในน้ำขนาดใหญ่…ชาวบ้านแถวนั้ นก็มาดูตามริมฝั่ งขณะที่ต่อสู้แพ
ก็เกิดแตก…ทันใดนั้ นไกรทองก็คว้าหอก เสียบเข้าใต้ท้องของชา
ละวันเลือดไหลแดงแม่น้ำ…ชาละวันก็จบชีวิตอันชั่วร้ายของชาละ
วันเอง

10

ตัวอย่างนิ ทาน

ไกรทอง

11

นิ ทานเทพปกรณั ม

นิ ทานเกี่ยวกับเทพปกรณัม เป็นนิ ทานที่กล่าวถึง
คุณธรรม ความสามารถ ฉลาดเฉลียว ความกล้าหาญของ
บุคคล ส่วนมากเป็นวีรบุรุษของชาติหรือบ้านเมือง นิ ทาน
ประเภทนี้ คล้ายคลึงกับนิ ทานปรัมปรา คือ ตัวเอกเป็น
วีรบุรุษเหมือนกัน แต่มีข้อแตกต่างกันคือ นิ ทานวีรบุรุษมัก
กำหนดสถานที่ และเวลาในเรื่องแน่ ชัดขึ้น แก่นเรื่องของ
นิ ทานวีรบุรุษเป็นเรื่อง วีรกรรมของตัวเอกซึ่งเกิดจากการ
ต่อสู้ เพื่อคนส่ วนใหญ่การผจญภัยต่างๆที่เก่งกล้าเกินกว่า
คนทั่วไป นิ ทานวีรบุรุษของภาคตะวันตก เช่น โรบินฮู้ด
เฮอร์คิวลิส ของไทย เช่น ไกรทอง เจ้าสายน้ำผึ้ง พระร่วง
วาจาสิทธิ์ เป็นต้น ชื่อบุคคล ชื่อบ้านเมือง เหตุการณ์หรือเค้า
เรื่องมีส่วนที่เป็นความจริงอยู่ด้วย แต่เล่าตกแต่งเพิ่มเติม
เสริมขึ้นจนเป็นรูปนิ ทานไป

12

เมขลา รามสูร

ณ สวรรค์ชั้นฟ้าอันเป็นที่สถิตของเหล่าเทพยาดา
และบรรดานางฟ้าทั้งหลาย ครั้นถึงวสันตฤดูเหล่าทวย
เทพต่างร่วมกันจัดงานนั กขัตฤกษ์มีการละเล่นเป็นที่
สนุกสนานครื้นเครง ในครั้งนั้ นนางฟ้าองค์หนึ่ งนามว่า
เมขลา สถิตอยู่ ณ วิมานรัตนะ มีหน้ าที่คอยพิทักษ์รักษา
สมุทรไท นางมีดวงแก้ววิเศษดวงหนึ่ งซึ่งได้รับการ
ประทานมาจากพระนารายณ์ทำให้มีอิทธิฤทธิ์ เมื่อเหาะไป
แห่งหนใดเมขลาก็ถือดวงแก้ววิเศษนี้ ติดตัวไปด้วยเสมอ

ขณะที่นางเมขลาเหาะออกจากวิมานเพื่อไปร่วมงาน
นั กขัตฤกษ์ บังเอิญเจ้ายักษ์รามสูรได้เห็นแสงแวววาวของ
ดวงแก้ววิเศษก็นึ กอยากได้รีบเหาะติดตามหมายจะชิงมา
เป็นของตน ส่วนนางเมขลาเห็นว่าจอมอสูรผู้นี้ เป็นยักษ์
ชั้นเลวที่เที่ยวเกะกะระรานไปทั่วทั้งแดนสวรรค์และใต้
บาดาล เหล่าเทพเทวาทั้งหลายต่างเกลียดและกลัวไม่
อยากจะตอแยด้วย เพราะเจ้ายักษ์รามสูรนี้ มีขวานวิเศษอยู่
ด้ามหนึ่ งทำให้ไม่มีใครสู้ฤทธิ์ได้ นางเมขลาจึงคิดที่จะยั่ว
โทสะจอมมาร

13

อสุราเห็นแก้วแววไว
ซึ่งนางเมขลาโยนเล่น ยิ่งเห็นยิ่งชอบอัชฌาสัย

ยิ่งพิศยิ่งติดต้องใจ จะใคร่ได้ดวงจินดา
หมายเขม้นเข่นเขี้ยวจะราญรอน กรกุมขวานเพชรเงื้อง่า

เผ่นโผนโจนไปในเมฆา ไล่นางเมขลาด้วยฤทธีฯ
เมื่อนั้ น นวลนางเมขลามารศรี

เลี้ยวล่อรามสูรอสุรี กรโยนมณีจินดา
ทำทีประหนึ่ งจะให้แก้ว กลอกแสงพราวแพรวบนหัตถา

ครั้นรามสูรไล่เลี้ยวมา กัลยารำล่ออสุรี
นางแกล้งเลี้ยวลัดฉวัดเฉวียน เวียนไปตามจักราศี

มือหนึ่ งชูแก้วมณี ทำทีเยาะเย้ยอสุราฯ
( จากบทพระราชนิ พนธ์ของ

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก)
ร้อนถึงเหล่าเทพยดาทั้งหลาย รวมทั้งบรรดาฤาษีชีไพร ครุฑ
นาค คนธรรพ์ ต้องมาทำพิธีชะลอเขาพระสุเมรุให้กลับตั้ง
ตรงดังเดิมโดยใช้พญานาคพันรอบเขาไว้แทนเชือกแล้วช่วย
กันออกแรงดึง ซึ่งพระอินทร์ทำหน้ าที่เป่าสังข์ให้
อาณั ติสั ญญาณ

14

เหตุการณ์ในเรื่องนางเมขลารามสูรนี้ เป็นเกร็ดตอนหนึ่ ง
จากรามเกียรติ์ ซึ่งก็คือตำนานที่มาปรากฏการณ์ธรรมชาติอัน
ได้แก่ ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง และฟ้าผ่านั่ นเอง คนสมัยโบราณเชื่อกันว่า
สายฟ้าคือประกายแสงจากขวานของรามสูร ซึ่งหากฟ้าผ่าลงมายัง
พื้นดินถูกต้นไม้ก็จะทำให้หักโค่นจนเกิดไฟลุกไหม้

บางตำรากล่าวว่าเมขลาเป็นนางฟ้าผู้เป็นนางบำเรอของพระ
อิศวร ซึ่งพระบิดาของนางเองเป็นผู้นำมาถวายพร้อมกับดวงแก้ว
วันหนึ่ งนางเมขลาได้ทูลถามต่อพระอิศวรว่าเพราะเหตุใดนางจึง
ต้องมีเวรเข้าเฝ้า จึงได้รับคำตอบว่านางนั้ นเหนื อกว่านางฟ้าทั่วไป
เพราะเป็นรองพระอุมาและมีหน้ าที่ดูแลดวงแก้ว อยู่มาวันหนึ่ ง
นางเมขลาเกิดไม่พอใจในฐานะความเป็นอยู่ของตน จึงลักดวง
แก้วของพระอิศวรแล้วเหาะไปเที่ยวเล่น เนื่ องจากมีดวงแก้ววิเศษ
เหล่าเทพเทวาทั้งหลายจึงไม่อาจจับตัวได้

กล่าวถึงเจ้ายักษ์รามสูรผู้เป็นสหายกับฝนและกินลมเป็น
อาหาร อสูรผู้นี้ มีขวานเพชรเป็นอาวุธและเป็นมิตรกับพระราหู วัน
หนึ่ งรามสูรได้รับการไหว้วานจากพระราหูให้ช่วยไปชิงดวงแก้ว
และจับนางเมขลา เพื่อพระราหูจะได้นำไปถวายพระอิศวรอีกต่อ
หนึ่ งเป็นการไถ่โทษในความผิดของตน ซึ่งครั้งหนึ่ งเคยแปลงตัว
เป็นเทวดาแอบไปกินน้ำอมฤตเมื่อคราวเหล่าเทพและอสูรช่วยกัน
กวนเกษียรสมุทร แต่ด้วยอำนาจแสงที่ส่องออกมาจากดวงแก้ว
รามสูรจึงไม่สามารถขว้างขวานถูกนางได้แม้แต่ครั้งเดียว

15

ดังนั้ นเมื่อนางเมขลากับรามสูรพบกันเมื่อไหร่ ก็จะเกิด
เหตุการณ์ สั่ นสะเทือนเลื่อนลั่นไปทั้งแดนสวรรค์และโลก
มนุษย์ตราบถึงทุกวันนี้ …ไทยเราคิดเห็นไปว่าเมื่อเวลา
ฟ้าแลบฟ้าร้องนั้ น ก็คือเวลาเมขลาล่อแก้วและรามสูรขว้าง
ขวานนี่ เอง แสงแก้วคือแสงฟ้าแลบ เสียงขวานคือฟ้าร้อง
แง่คิดจากนิ ทาน
๑. เรี่องเมขลากับรามสูร เป็นการอธิบายเกี่ยวกับการเกิด
ฟ้าแลบ ฟ้าร้อง ฟ้าผ่า…ทำให้เราเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติ
รอบตัวได้สนุกมากขึ้น…ที่สำคัญทำให้เข้าและผูกพันกับท้อง
ถิ่น ก่อให้เกิดความภาคภูมิใจในท้องถิ่น
๒. ได้เรียนรู้กาพย์กลอนการใช้คำภาษาไทยที่สวยงาม ก่อให้
เกิดความภาคภูมิใจในภาษา ศิลปะ วัฒนธรรมของไทย

16

ตัวอย่างนิ ทาน

เมขลา รามสูร

นิ ทานสั ตว์ 17

นิ ทานสัตว์ เป็นนิ ทานที่มีตัวเอกเป็นสัตว์ แต่
สมมติให้มีความนึ กคิด การกระทำและพูดได้
เหมือนคน มีทั้งที่เป็นสัตว์ป่า และสัตว์บ้านบางที
ก็เป็นเรื่องที่มีคนเกี่ยวข้องด้วยและพูดโต้ตอบ
ปฏิบัติต่อกันเสมือนเป็นคนด้วยกัน บางเรื่องก็
แสดงถึงความเฉลียวฉลาด หรือความโง่เขลาของ

สตััวตโว์กบงาคงอทยีก็กเปล็ั่นนเแรื่กอลง้ขงอสัง
ตสวั์ตอื่นว์ที่แมีลล้ัวกก็ษไดณ้ระับเปค็นวาม

เดือดร้อนเอง นิ ทานสัตว์ถ้าเล่าโดยเจตนาจะสั่ง
สอนคติธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ งอย่างชัดเจน ก็
จัดเป็นนิ ทานคติสอนใจ

18

อึ่งอ่างกับวัว

ณ ทุ่งนาแห่งหนึ่ ง มีครอบครัวของอึ่งอ่างอาศัยอยู่ใน
หนองน้ำ วันใดที่ฝนตกพวกลูกอึ่งอ่างก็มักออกมาเล่น
น้ำฝนกันอย่างสนุกสนาน ลูกอึ่งอ่างตัวหนึ่ ง พูดกับแม่
ของมันว่า "แม่จ๋า ๆ พวกหนูขอออกไปว่ายน้ำเล่นแถว ๆ
นี้ นะจ๊ะ"

"ได้สิจ๊ะลูก แล้วอย่าไปนานนั กล่ะ แม่เป็นห่วง" แม่
อึ่งอ่างตอบลูกน้ อย จากนั้ นพวกลูกอึ่งอ่างก็ได้ออกไป
ว่ายน้ำเล่นกัน จนกระทั่งพวกมันไปเจอกับวัวตัวใหญ่
ตัวหนึ่ ง กำลังเดินมาที่หนองน้ำที่พวกอึ่งอ่างเล่นน้ำอยู่
เจ้าวัวไม่ทันสังเกตว่ามีลูกอึ่งอ่างเล็ก ๆ อยู่แถวนั้ น
ทำให้มันเผลอเหยียบลูกอึ่งอ่างตายไปหลายตัว
เจ้าลูกอึ่งอ่างที่รอดชีวิตเห็นอย่างนั้ น ก็พากันตกใจและ
รีบวิ่งกลับไปบอกแม่ของมันว่า

"แม่จ๋า ๆ เมื่อตะกี้มีตัวอะไรก็ไม่รู้มาเหยียบพี่ ๆ
น้ อง ๆ ของเรา ตัวมันใหญ่มาก ๆ ๆ เลยแม่"

แม่อึ่งอ่างตกใจ เลยรีบถามกลับไปว่า "ตัวอะไร
แล้วตัวมันใหญ่มากขนาดไหน แม่อยากรู้"

"ตัวมันใหญ่มากกก ๆ ๆ เลยแม่" ลูกอึ่งอ่างตอบ

แม่อึ่งอ่างนึ กไม่ออกว่าเจ้าสัตว์ตัวใหญ่ที่มา 19
เหยียบลูก ๆ ของมันคือตัวอะไร จึงพยายามสูด
หายใจเข้าลึก ๆ และพองตัวโตเพื่อให้ลูกดูว่าตัวมัน
ใหญ่ขนาดไหน

"ตัวมันใหญ่ประมาณนี้ ไหมลูก" แม่อึ่งอ่าง
ถาม

"มันตัวใหญ่กว่านี้ อีกหลายเท่าเลยจ้ะแม่" ลูก
อึ่งอ่างตอบไปตามที่เห็น

แม่อึ่งอ่างได้ยินแบบนั้ น ก็รู้สึกหงุดหงิดและ
โมโหที่ไม่สามารถพองตัวให้ใหญ่เท่ากับสั ตว์ตัว
นั้ นได้ มันจึงพยายามรวบรวมกำลังพองตัวให้ใหญ่
ขึ้นอีก และใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ จนลูก ๆ พากันเตือนให้
เลิกพองตัวว่า

"พอแล้ว ๆ แม่จ๋า ไม่ต้องทำแล้ว"
แต่แม่อึ่งอ่างไม่ฟัง มันพยายามพองตัวให้โต
ขึ้นเรื่อย ๆ เพราะอยากรู้ว่าเจ้าสัตว์ตัวนั้ นจะใหญ่
โตขนาดไหน จนสุดท้าย แม่อึ่งอ่างพองตัวเต็มที่
จนตัวระเบิดและตายลงต่อหน้ าลูกอึ่งอ่าง ทำให้
ครอบครัวอึ่งอ่างรู้สึกเศร้าเสียใจเป็นอย่างมาก ที่
แม่อึ่งอ่างต้องมาตายเพราะทำในสิ่ งที่เกินกำลัง
และความสามารถของตัวเอง

20

ตัวอย่างนิ ทาน

อึ่งอ่างกับแม่วัว

นิ ทานตลกขบขัน 21

นิ ทานตลกขบขัน ส่วนใหญ่จะเป็น
นิ ทานสั้นๆซึ่งจุดสำคัญของเรื่องอยู่ที่
พฤติกรรม หรือเหตุการณ์ที่ไม่น่ าจะเป็นไป
ได้ต่างๆอาจเป็นเรื่องเกี่ยวกับความโง่การ
แสดงไหวพริบปฏิภาณ การแก้เผ็ดแก้ลำ
การพนั นขันต่อ การเดินทางผจญภัยที่ก่อ
เรื่องผิดปกติในแง่ขบขันต่างๆ ตัวเอกของ
เรื่องอาจจะเป็นคนที่โง่เขลาที่สุดและทำ
เรื่องผิดปกติวิสั ยมนุษย์ที่มีสติปัญญา
ธรรมดาเขาทำกัน เช่น เรื่องศรีธนญชัย หัว
ล้านนอกครู เป็นต้น

22

หัวล้านนอกครู

ทิดทอง และ ทิดถม เป็นเพื่อนรักกัน ทั้ง
สองได้บวชเรียน ร่ำเรียนตำรับตำรามาด้วยกัน
ถึงแม้ว่าฐานะของทั้งสองต่างกัน แต่ทั้งสองก็ไม่
ได้รังเกียจเดียดฉันท์กันเลย เมื่อทั้งสึกออกมา
ก็ช่วยเหลือพ่อแม่ทำงานด้วยความขยันขันแข็ง
อยู่มาวันหนึ่ ง มีพ่อค้าเร่มาขายน้ำมันใส่ผมใน
หมู่บ้าน ทิดทองกับทิดถมซึ่งไม่รู้เรื่องอะไร จึง
ได้ซื้อน้ำมันใส่ผมมาใช้คนละขวด ต่อมาไม่นาน
ผมของทั้งสองก็ร่วงเรื่อยๆทุกวัน นานวันเข้าทั้ง
สองก็กลายเป็นคนหัวล้าน

ทั้งสองรู้สึ กเป็นกังวลกินก็ไม่ได้นอนก็ไม่
หลับ และรู้สึกอับอายจนไม่อยากจะออกไปไหน
เลย เมื่อชาวบ้านรู้เรื่องข่าวก็ทำทีมาแกล้ง โดย
แนะนำกับทั้งสองว่าถ้าเอาไอ้โน้ น ไอ้นี่ มาทา ผม
ก็จะงอกมาดังเดิม เช่น บอกให้เอา หนวดเต่า
เขากระต่าย น้ำลายยุง หรือแม้กระทั่งขี้ไก่ มาทา
ทั้งสองก็หลงเชื่อ กลายเป็นที่ขำขันของชาวบ้าน
ทั้งหมู่บ้าน ทั้งสองอับอายเป็นอันมาก

23

จึงตัดสิ นใจไปขอความช่วยเหลือจากโยคีที่อยู่
กลางป่า ด้วยความสงสารโยคีจึงให้การช่วยเหลือ
โดยให้ทั้งสองไปดำน้ำในสระน้ำข้างอาศรม 3 ครั้ง
ผมก็จะงอกออกมาทั่วทั้งหัวเหมือนดังเดิม

ทั้งสองไม่รอช้า รีบทำตามคำแนะนำของท่าน
โยคี เมื่อลงดำครั้งแรกแล้วโผล่หัวขึ้นมาปรากฏว่า
ผมงอกขึ้นมานิ ดหน่ อย ครั้งที่ 2 ผมงอกมาพอ
ประมาณและครั้งที่ 3 ผมของทั้งสองงอกเต็มหัว
เป็นปกติ แต่เนื่ องจากทั้งสองมีแผลเป็นกลางหัว
ตั้งแต่เด็กๆ ผมจึงขึ้นตรงแผลเป็นไม่ได้…แทนที่จะ
ไปปรึกษากับโยคี…ทิดทองและทิดถมได้ปรึกษา
กันเองว่าหากดำครั้งที่ 4 ผมจะต้องงอกตรงที่เป็น
แผลเป็นแน่ นอน…ทั้งสองจึงตัดสินใจดำน้ำลงไป
อีกครั้ง…แต่ทว่าเหตุการณ์ ไม่คาดฝันก็เกิดขึ้น…
เมื่อทั้งสองโผล่หัวขึ้นมากลับกลายเป็นคนหัวล้าน
เช่นเดิม…คราวนี้ แม้แต่โยคีเองก็ช่วยอะไรไม่ได้
แล้ว…ทั้งสองเสียใจร้องไห้โวยวาย แล้วเดินก้ม
หน้ ากลับหมู่บ้านด้วยความผิดหวัง…เป็นที่มาของ
สำนวนไทยที่ว่า ” หัวล้านนอกครู ”

24

ตัวอย่างนิ ทาน

หัวล้านนอกครู

25

แหล่งที่มา

นิ ทานปรัมปรา
นิ ทานพินอคคิโอ https://baby.kapook.com/view238097.html?
fbclid=IwAR3O6cS_Vnenwdbyb0M8CRcqQOncTB9BqPY4rTXBgK
YmJsXCtJkN4wWvnMY
ที่มาของคลิป https://www.youtube.com/watch?v=jfp6GtKiPrA

นิ ทานตำนาน
นิ ทานไกรทอง
https://nitanstory.com/%E0%B8%8%B2%E0%B8%9997%E0%B8
7/?fbclid=IwAR3bIF0TXNl0iYsqbg1znvlAm6kj70-
LUi0kpAn0ERCzBOCeq1RdOaQv93
ที่มาของคลิป https://www.youtube.com/watch?v=Eq6AtMrVhQ8

นิ ทานเทพปกรณั ม
นิ ทานเมขลา รามสูร
https://nitanstory.com/%E0%B8fbclid=IwAR0LPydm-7kvx-
Oq8hsngFCZQVTZ-gokz8_BB2IQfzJ7bnY9PiJTRLUwY2k
ที่มาของคลิป https://www.youtube.com/watch?v=ME7UPFJ9fPo

นิ ทานสั ตว์
นิ ทานอึ่งอ่างกับวัว
http://www.kalyanamitra.org/th/Aesop_detail.php?page=2231
ที่มาของคลิป https://www.youtube.com/watch?v=39oFJgg__YY

นิ ทานตลกขบขัน
นิ ทานหัวล้านนอกครู
http://www.nitan108.com/%E0%B8%99%E0%B8%B4%E0%B8%9
7%E0%B8%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%AB%E0%B8%B1%E
0%B8%A7.html
ที่มาของคลิป https://www.youtube.com/watch?v=YikxSkjz_To

thank you