งานหนังสือ

ส่อื และของเลน่
สำหรบั เจำ้ ตวั เลก็

คำนำ

หนงั สือ เรอ่ื ง ส่อื และของเลน่ สำหรบั จดั ทำโดยมีวตั ถปุ ระสงคเ์ พ่ือเป็น
แนวทำงใหแ้ กผ่ ปู้ กครองในกำรเลอื กใชส้ ือ่ และของเลน่ ใหเ้ หมำะสมกบั เดกปฐมวยั

เพ่ือสง่ เสรมิ และเขำ้ ใจถงึ พฒั นำกำรของด็กในแตล่ ะช่วงอำยุ มีทงั้ หมด 4
ดำ้ น ไดแ้ ก่ พฒั นำกำรดำ้ นรำ่ งกำย พฒั นำกำรดำ้ นอำรมณ-์ จิตใจ พฒั นำกำรดำ้ นสงั คม
และพฒั นำกำรดำ้ นสติปัญญำ ของเดก็ 3-6ปี

ผจู้ ดั ทำ
นำงสำว อำรยำ สหี ำนำม

สำรบญั หน้า
ก
เรื่อง ข
คานา
สารบญั 1
ส่อื และของเล่น 2
หลักการเลอื กสือ่ และของเล่น 3
หลักการเลือกสือ่ วัสดุ-อุปกรณแ์ ละของเล่นประกอบกจิ กรรมสาหรับเดป็ ฐมวัย 4
ลักษณะสอื่ อุปกรณท์ ดี่ ี 5
ลักษณะของเล่นทด่ี ี 6
ประโยชนข์ องของเล่นทดี่ ี 7
สอ่ื และของเล่นทสี่ ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นร่างกาย 8
-เครอ่ื งเลน่ สนำมเดก็ เลน่ 8
-เครอ่ื งเลน่ รถลำก 9
-รอ้ ยเชือกรูปสตั ว์ 9
-รอ้ ยลกู ปัด

สำรบญั (ตอ่ ) หน้า

เร่ือง 10
-ไมห้ นีบนบั จำนวน 11
ส่อื และของเล่นทสี่ ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นอารณ-์ จติ ใจ 12
-ระนำดเหลก็ 12
-กิจกรรมเคล่อื นไวและจงั หวะ 13
-กิจกรรมเป่ ำสี 13
-กำรส่อื สำรแบบไรพ้ รมแดน 14
-เครอ่ื งเขย่ำ 15
สอ่ื และของเล่นทส่ี ่งเสริมพฒั นาการทางด้านสังคม 16
-ชดุ เครอ่ื งครวั 16
-ตวั ตอ่ จิก๊ ซอ 17
-ห่นุ มือ 17
-บลอ็ กสรำ้ งควำมคิด

สำรบญั (ตอ่ ) หน้า

เร่ือง 18
สอื่ และของเล่นทส่ี ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นสตปิ ัญญา
-ถงั ขยะลดโลกรอ้ น 19
-นำฬิกำฝึกสติปัญญำ
-เกมตอ่ แตม้ 19
-ประสำทสมั ผสั ของหนู
ของล่นสาหรับเดก็ 0-6ปี 20
-ของเลน่ สำหรบั เดก็ แรกเกิด-1ปี
-ของเลน่ สำหรบั เดก็ 2-4ปี 20
-ของเลน่ สำหรบั เดก็ 5-6ปี
คาคล้องจองและเพลงสาหรับเดก็ ปฐมวยั 21
-เพลงสวสั ดี -เพลงสวสั ดี ,เพลงช่ือของเธอ
-เพลงำหำรด,ี เพลงกินผกั ผลไม้ 22
23
-เพลงกินผกั ,คำคลองกิจวตั รประจำวนั 24

-เพลงกำรใชห้ อ้ งนำ้ ,เพลง จิบ๊ จิบ๊ จิบ๊ 25

อำ้ งอิง 26
27

28
29
30

สื่อและของเลน่ หนา้ ท่ี1

ส่อื และของเลน่ จดั เป็นปัจจยั ท่ีสำคญั ปัจจยั หนง่ึ สภำพแวดลอ้ มหน่งึ ท่ีมีผลต่อกำรสง่ เสรมิ
พฒั นำกำรเดก็ ส่อื และของเลน่ แตล่ ะประเภท มีสว่ นในกำรพฒั นำเดก็ แตกต่ำงกนั ไป กำรเลือกใชแ้ ละผลติ จงึ
เป็นสิ่งสำคญั ท่ีพอ่ แม่ ผปู้ กครอง รวมทงั้ ครู จะมีบทบำทในกำรพจิ ำรณำใหเ้ หมำะสมกบั พฒั นำกำรตำมวยั ของ
เดก็ และตรงตำมวตั ถปุ ระสงค์ โดยเฉพำะกำรนำส่อื และของเลน่ มำใชป้ ระกอบกิจกรรมกำรเรยี นกำรสอน
ดงั นนั้ กำรผลติ ส่อื และของเลน่ สำหรบั เดก็ ปฐมวยั จงึ ควรคำนงึ ถงึ หลกั กำรผลิต กำรเลือกใชท้ ่ีถกู ตอ้ งตำมหลกั
วิชำกำร เพ่ือใหส้ ำมำรถสง่ เสรมิ พฒั นำกำรเดก็ ดำ้ นตำ่ งๆ ไดอ้ ยำ่ งครบถว้ น

หลกั กำรเลอื กส่อื และของเลน่ หนา้ ที่2

แนวทำงในกำรเลือกส่ือและของเลน่ โดยท่วั ไป ควรมีหลกั เกณฑก์ ำรเลอื กเพ่ือใหเ้ กิดประโยชนส์ งู สดุ ตอ่ เดก็ หรอื ผูเ้ รยี นดงั นี้
1. กำรเลอื กส่อื ควรพิจำรณำใหม้ ีควำมสมั พนั ธก์ บั เรอ่ื งท่ีตอ้ งกำรใหเ้ ดก็ ๆไดเ้ รยี นรู้ เพ่ือใหต้ รงตำมวตั ถปุ ระสงคท์ ่ีไดก้ ำหนดไว้ และ
สอดคลอ้ งกบั เนือ้ หำอย่ำงครบถว้ น
2. กำรนำส่อื ไปใชใ้ นกิจกรรมหรอื ประสบกำรณใ์ หเ้ ดก็ ตอ้ งคำนงึ ถึงผลท่ีจะเกิดขนึ้ ดงั นนั้ ก่อนนำส่อื ไปใชใ้ หเ้ กิดประสทิ ธิผล ควรมีกำร
ทดลองใชแ้ ละตดิ ตำมผลกำรใชส้ ่อื นนั้ ๆ ก่อน
3. ส่อื ควรสรำ้ งเสรมิ ควำมคิดและใหแ้ นวทำงในกำรแกป้ ัญหำไดห้ ลำยๆ ดำ้ น
4. กรณีผลติ ส่อื ขนึ้ ใชเ้ อง ควรพิจำรณำเทคนิคกำรผลิตส่อื นนั้ ๆ ว่ำ ดี หรอื มีควำมเหมำะสมในกำรใชง้ ำนมำกนอ้ ยแค่ไหน เชน่ สี ขนำด
สดั ส่วน ท่ีใกลเ้ คียงกบั ควำมเป็นจรงิ
5. ส่อื ตอ้ งเหมำะสมกบั วยั เพศ ระดบั ควำมรู้ ประสบกำรณเ์ ดมิ ของผรู้ บั
6. กำรสรำ้ งส่อื รวมทงั้ กำรใชส้ ่อื ควรยดึ หลกั กำรตอบสนองควำมตอ้ งกำรพืน้ ฐำนของมนษุ ย์ อนั ไดแ้ ก่ ควำมตอ้ งกำรทำงกำย ควำม
ตอ้ งกำรควำมปลอดภยั ควำมตอ้ งกำรกำรยอมรบั ของกลมุ่ ควำมตอ้ งกำรกำรยกยอ่ งนบั ถือ ควำมตอ้ งกำรควำมสำเรจ็ ในชีวติ
7. ควรเลือกใชส้ ่อื ชนิดท่ีเขำ้ ถงึ และเป็นท่ีนิยมของกลมุ่ เปำ้ หมำย รวมถงึ ภำษำท่ีสำมำรถส่อื สำรใหเ้ ขำ้ ใจไดง้ ่ำย นำ่ สนใจ และใชส้ ่อื อย่ำง
คมุ้ คำ่
8. ส่อื นนั้ ๆ ผรู้ บั ควรรบั รูโ้ ดยผำ่ นประสำทสมั ผสั ทงั้ หำ้ ใหม้ ำกท่ีสดุ
9. ส่อื ท่ีใชค้ วรเป็นสถำนกำรณใ์ นปัจจบุ นั ทนั ตอ่ เหตกุ ำรณแ์ ละควำมกำ้ วหนำ้ รวดเรว็ ตรงตำมเปำ้ หมำย
10. ควรนำศิลปวฒั นธรรม ประเพณี กิจกรรม บคุ ลำกร องคก์ ร หรอื ทรพั ยำกรตำ่ งๆ ในทอ้ งถ่ิน มำใชเ้ ป็นส่อื ใหม้ ำกท่ีสุด

หนา้ ท่ี3

หลกั กำรใชส้ ่อื วสั ดุ - อปุ กรณแ์ ละของเลน่ ประกอบกำรจดั กิจกรรมสำหรบั เด็กปฐมวยั

1. ส่อื นนั้ ควรสง่ เสรมิ พฒั นำกำรเดก็ ในดำ้ นตำ่ งๆ ไดแ้ ก่ ดำ้ นสติปัญญำ,รำ่ งกำย, สงั คม, อำรมณ์
และจิตใจ ซง่ึ อำจแตกตำ่ งกนั ไปตำมควำมเหมำะสม
2. เนน้ ส่อื ท่ีเป็นจรงิ หรอื เป็นส่อื ท่ีผลติ จำกวสั ดธุ รรมชำติ
3. ควรเป็นส่งิ ท่ีใกลต้ วั เดก็ สะดดุ ตำ เรำ้ ควำมสนใจของเดก็ ไดด้ ี
4. มีควำมปลอดภยั ไมเ่ ป็นอนั ตรำยตอ่ เด็ก
5. ส่อื นนั้ ๆ ตอ้ งเหมำะสมตำมวยั หรอื พฒั นำกำรเดก็
6. มีขนำดเหมำะสมกบั เดก็ แตล่ ะวยั นำ้ หนกั เบำ เดก็ สำมำรถหยบิ จบั เคล่อื นยำ้ ยดว้ ยตนเองได้
สะดวก

ลกั ษณะของสอื่ และวสั ดุ หนา้ ท่ี4
อปุ กรณท์ ่ดี ี

1. ส่อื และวสั ดอุ ปุ กรณต์ อ้ งเหมำะกบั วยั ของเดก็
2. มีควำมม่นั คง แขง็ แรง ปลอดภยั ไมแ่ หลมคม
3. ทำดว้ ยวสั ดทุ ่ีไมเ่ ป็นพิษ และไมต่ ดิ ไฟงำ่ ย ท่ีสำคญั ไมค่ วรทำดว้ ยแกว้ เพรำะอำจแตกและเป็นอนั ตรำยตอ่
เดก็ ได้
4. มีกำรออกแบบท่ีดี มีวธิ ีกำรใชท้ ่ีไมย่ งุ่ ยำก
5. มีสสี นั สวยงำม ดงึ ดดู ควำมสนใจของเดก็ ไดด้ ี
6. เรำ้ ใจเดก็ ชวนใหค้ ดิ คำนงึ สรำ้ งจินตนำกำร สง่ เสรมิ ควำมคดิ รเิ รม่ิ สรำ้ งสรรค์ และกำรแกป้ ัญหำ
7. หำซือ้ ไดง้ ำ่ ยดว้ ยรำคำประหยดั หรอื สำมำรถผลติ ขนึ้ ใชเ้ องได้
8. ผ่ำนกำรทดสอบจำกผผู้ ลติ และไดม้ ีกำรทดลองใชก้ อ่ นนำไปใชจ้ รงิ

ลกั ษณะของเลน่ ท่ีดี หนา้ ท่ี5

1. ตอ้ งเหมำะสมกบั วยั และควำมสำมำรถของเดก็
2. มคี วำมปลอดภยั แข็งแรง ทนทำน ปรำศจำกพษิ ทำควำมสะอำดไดง้ ่ำย
3. ดงึ ดดู ควำมสนใจของเดก็ และเป็นของเลน่ ท่ีเดก็ ๆท่วั ไปนยิ มเลน่
4. ไมจ่ ำเป็นตอ้ งมีรำคำแพง อำจใชว้ สั ดเุ หลือใช้ หรอื วสั ดใุ นทอ้ งถ่ิน
5. ชว่ ยพฒั นำประสำทสมั ผสั และกำรรบั รูข้ องผเู้ ลน่ ไดเ้ หมำะสมตำมวยั
6. กระตนุ้ ใหเ้ ด็กเกิดจนิ ตนำกำรและควำมคดิ รเิ รม่ิ สรำ้ งสรรค์
7. ของเลน่ ท่ีดีควรพฒั นำทกั ษะกำรเคล่อื นไหวในสว่ นตำ่ งๆ ของรำ่ งกำย ตงั้ แตร่ ะดบั หยำบ จนถงึ กำรเคล่อื นไหวท่ี
ละเอียดเพ่มิ ขนึ้ ตำมวยั เช่น ตอ่ บลอ็ ก ลำกจงู หรอื เขน็ รถ ข่ีจกั รยำน เลน่ กีฬำ เลน่ เคร่อื งดนตรี เป็นตน้
ของเลน่ จงึ เป็นสง่ิ สำคญั และเป็นส่งิ จำเป็นสำหรบั เดก็ ท่ีผใู้ หญ่ ผปู้ กครอง พอ่ แม่ ครู และผเู้ ก่ียวขอ้ งกบั เด็ก
ปฐมวยั ตอ้ งจดั หำของเลน่ ท่ีดี มคี ณุ ภำพ เหมำะสมตำมวยั เพ่ือสง่ เสรมิ ใหเ้ ด็ก เจรญิ เตบิ โตอย่ำงมีประสทิ ธิภำพ

ประโยชนข์ องของเลน่ หนำ้ ท่ี 6

กำรจดั หำของเลน่ ใหแ้ ก่เด็ก ควรเหมำะสมกบั วยั และพฒั นำกำร รวมทงั้ ใหโ้ อกำสเด็กไดเ้ ลน่
ซง่ึ เดก็ จะไดร้ บั ประโยชนด์ งั นี้
1. ของเลน่ ชว่ ยใหเ้ ด็กไดใ้ ชป้ ระสำทสมั ผสั ดำ้ นตำ่ งๆ ไดอ้ ยำ่ งเตม็ ท่ีและสง่ เสรมิ พฒั นำกำร
ทกุ ดำ้ น
2. ของเลน่ ช่วยกระตนุ้ ควำมสนใจ ควำมอยำกรูอ้ ยำกเห็นของเดก็
3. ของเลน่ ช่วยตอบสนองควำมตอ้ งกำรของเด็กในกำรทำกิจกรรมตำ่ งๆ
4. ของเลน่ ใหโ้ อกำสเดก็ ไดแ้ สดงควำมรูส้ กึ นกึ คดิ ของตนเองอยำ่ งอิสระในกำรเลน่
5. ของเลน่ ช่วยสรำ้ งเสรมิ บคุ ลกิ ลกั ษณะพืน้ ฐำนท่ีดใี หแ้ กเ่ ดก็ และยงั ชว่ ยพฒั นำเดก็ ในกำร
เรยี นรูก้ ำรอยรู่ ว่ มกบั ผอู้ ่ืนได้

สือ่ และของเล่น
ท่สี ง่ เสรมิ พฒั นาการทางดา้ นร่างกาย

หนำ้ ท่ี8

1.เครื่องเล่นสนามเดก็ เล่น
-เป็นกำรสง่ เสรมิ พฒั นำกลำ้ มเนือ้ มดั ใหญ่

ทำใหร้ ำ่ งกำยคลอ่ งแคลว่ วอ่ งไว

2. เคร่ืองเล่นรถลาก
-เป็นกำรสง่ เสรมิ พฒั นำกำรกลำ้ มเนือ้ มดั ใหญ่ ใหก้ ำร
เดินกำรใชม้ ือแขนในกำรลำก

3.การร้อยเชอื กรูปสัตว์ หนำ้ ท่ี9
-เป็นกำรพฒั นำกลำ้ มเนือ้ มดั เลก็ และยงั พฒั นำ
ประสำทสมั ผสั มือตำ

4.ร้อยลูกปัด
-ฝึกกำรประสำนงำนของระบบประสำทตำ
และกลำ้ มเนือ้ มดั เลก็ ในกำรรอ้ ยลกู ปัด

หนำ้ ท่ี 10

5.ไม้หนีบนับจานวน
-ฝึกกำรจบั กำรบีบ จำกไมห้ นีบพฒั นำควำม
แขง็ แรงของนิว้ มือชว่ ยสง่ เสรมิ พฒั นำกลำ้ มเนือ้ มดั

เลก็

ส่อื และของเลน่
ท่สี ง่ เสรมิ พฒั นาการทางด้านอารณ์-จติ ใจ

หนำ้ ท่ี 12

1.ระนาดเหลก็
-สง่ เสรมิ และกระตนุ้ พฒั นำกำรดำ้ นอำรมณ์
และจิตใจเดก็ จะไดร้ ูจ้ กั เสยี งดนตรที ่ีเกิดขนึ้

2.กจิ กรรมเคลอื่ นไวและจังหวะ
-ชว่ ยพฒั นำกำรดำ้ นอำรมณท์ ำใหผ้ ่อนคลำย

หนำ้ ท่ี 13

3.กจิ กรรมเป่ าสี
-เป็นกำรใหเ้ ดก็ ไดท้ ำกิจกรรมกำรเป่ำสีแบบ
ตำมใจตำมจิตนำกำรของเดก็ ชว่ ยใหเ้ ดก็ ได้
เขำ้ ใจในรูปทำตำมใจโดยไมม่ ีใครบงั คบั

4.การสอื่ สารแบบไร้พรมแดน
-สง่ เสรมิ พฒั นำกำรทำงดำ้ นอำรมณจ์ ิตจองเดก็
กบั เพ่ือนๆ โดยกำรพดู คยุ แบบผำ่ นแกว้ นำ้ ไมว่ ำ่
อยไู่ กลแคไ่ หนก็ไดย้ นิ งเกิดควำมสนกุ สนำน
เพลิดเพลนิ

หนำ้ ท่ี 14

5.เครื่องเขย่า
-สง่ เสรมิ พฒั นำกำรดำ้ น อำรมณ-์ จิตใจ ชว่ ยให้
เดก็ เกิดควำมสนกุ สนำน ไดฟ้ ังเสยี งท่ีอำจจะไม่

เคยไดย้ นิ ไดท้ ำควำมรูจ้ กั กบั เคร่อื งดนตรี

สอ่ื และของเล่น
ท่สี ง่ เสรมิ พฒั นาการทางดา้ นสงั คม

หนำ้ ท่ี 16

1.ชุดเครื่องครัว
-ใหเ้ ดก็ ไดร้ ว่ มเลน่ กบั เพ่ือนเป็นกล่มุ ไดส้ ง่ เสรมิ
พฒั นำกำรทำงสงั คมไดด้ ี เดก็ ไดเ้ ลน่ บทบำ
สมมติตำมจินตนำกำร

2.ตวั ต่อจ๊กิ ซอ
-เดก็ ไดร้ ูจ้ กั กำรทำงำนรว่ มกบั ผอู้ ่ืน ช่วยสง่ เสรมิ ให้
เดก็ ไดช้ ่วยกนั แกป้ ัญหำ พดู คยุ โตแ้ ยง้ เป็นกำรอยู่
รวมกนั ในสงั คมท่ีดี

หนำ้ ท่ี 17

3.หนุ่ มอื
-ฝึกทกั ษะใหเ้ ด็กไดก้ ลำ้ แสดงออกตอ่ หนำ้
เพ่ือนๆกลำ้ พดู กลำ้ คิด กรแสดงออกบทบำท
ตำมหนุ่ มือ

4.บลอ็ กสร้างความคดิ
-เพ่ือสง่ เสรมิ ใหเ้ ดก็ ไดป้ รกึ ำพดู คยุ กบั เพ่ือนๆออควำม
คดิ เห็นในกำรเลน่ เกกบั เพ่ือนเพ่ือพฒั นำทกั ษะดำ้ น
สงั คม

สือ่ และของเลน่
ท่สี ง่ เสรมิ พฒั นาการทางดา้ นสติปญั ญา

หนำ้ ท่ี 19

1.ถงั ขยะลดโลกร้อน
-พฒั นำเดก็ ดำ้ นกำรจำแนกและทำควำมเขำ้ ใจในเกม
และยงั พฒั นำในกำรท่ีเด็กจำและนำใชใ้ นชีวิตประจำวนั
เป็นกรสง่ เสรมิ พฒั นกำรดำ้ นสตปิ ัญญำไดด้ ี

2.นาฬิกาฝึ กสตปิ ัญญา
-สง่ เสรมิ เกในกำรดเู วลำละใหเ้ ดก็ ไดจ้ นจำตวั เลข
เพ่ือท่ีจะนำไปใชใ้ นชีวติ ปรำวนั

หนำ้ ท่ี 20

3.เกมต่อแต้ม
-สง่ เสรมิ พฒั นำกำรทำงดำ้ นสตปิ ัญญำ
นบั เลข และประสำทสมั ผสั มือและตำ

4.ประสาทสัมผัสของหนู
ชว่ ยฝึกทกั ษะทำงดำ้ นสตปิ ัญญำ ดว้ ยกำร
สงั เกต จดจภำพท่ีเช่ือมโยงกนั

ของเล่นสำหรับเดก็ 0-6ปี

หนำ้ ท่ี 22

ของเลน่ สำหรบั เดก็ แรกเกิด-1ปี

บลอ็ กไม้เหมาะกับเดก็ 7
เดอื น

โมบาย เหมาะกับเดก็ 1เดอื น

กรุ๊งกร๊ิงเหมาะกับเดก็ 3เดอื น จับคู่ใส่ชอ่ งเหมาะกับเดก็ 10
เดอื น

หนำ้ ท่ี 23

ของเลน่ สำหรบั เดก็ 2-4ปี

เกมรูปทรงลูกบาศกข์ องเล่นหยอด เกมจบั ค่เู งา เหมาะกับเดก็ อายุ 2-4ปี เกมตกปลาแมเ่ หลก็ เหมาะกับเดก็ 2-4 ปี
บลอ็ กของเล่นเดก็ เหมาะกับเดก็ อายุ

2-4ปี

หนำ้ ท่ี 24

ของเลน่ สำหรบั เดก็ 5-6ปี

เกม อุปกรณช์ ่างเหมะกับเดก็ 5-6ปี เกมลูกแก้วพชิ ติ ฝันเหมาะกับเดก็ 5-6ปี จ๊กิ ซอยกั ษ์ เหมาะกบั เดก็ 5-6ปี

คำคลองจองและเพลง
สำหรับเด็กปฐมวัย

หนำ้ ท่ี 26

หนำ้ ท่ี 27

หนำ้ ท่ี 28

หนำ้ ท่ี 29

อา้ งอิง หนำ้ ท่ี 30

https://www.google.comของเลน่ +สง่ เสรมิ พฒั นำกำรดำ้ นรำ่ งกำย
https://www.google.com ของเลน่ +สง่ เสรมิ พฒั นำกำรดำ้ นอำรมณ-์ จิตใจ
http://surat-suratblog.blogspot.com
https://www.niko2enman.com
https://www.parentsone.com/type-of-toys