รัชกาลที่ 9

นาฏศิลป์ไทย
ในสมัยรัชกาลที่ 9

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

พระราชประวัติ

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
ทรงพระนามเดิมว่า “พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภูมิพลอดุลยเดช” ทรงเป็น
พระราชโอรสในสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลอดุลยเดช กรมหลวงสงขลานครินทร์
ต่อมาได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธยเป็น สมเด็จพระมหิตลาธิเบศรอดุลยเดช
วิกรม พระบรมราชชนก เเละหม่อมสังวาล ต่อมาได้รับการเฉลิมพระนามาภิไธย
เป็นสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพล
อดุลยเดช ทรงเสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พ.ศ.๒๔๗๐ ณ
โรงพยาบาลเมานท์ออเบิร์น (MOUNT AUBURN) รัฐเมสสาชูเขตต์
(MASSACHUSETTS) ประเทศสหรัฐอเมริกา

เมื่อพระชนมายุได้ ๕ พรรษา ทรงเข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนมาแตร์เดอี
กรุงเทพมหานคร ต่อจากนั้นทรงเสด็จไปศึกษาต่อ ณ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
ในชั้นประถมศึกษา ที่โรงเรียนเมียร์มองต์ (MERRIMENT) เมืองโลซานน์
(LASAGNA) ในปี พ.ศ.๒๔๗๘ ได้ทรงเข้าศึกษาต่อที่ (CEDE NOUBELLE
DE LA SUES ROMANCE CHILLY) ซึ่งเป็นโรงเรียนเอกชนที่รับนักเรียน
นานาชาติ ในระดับอุดมศึกษา ทรงเข้าศึกษาในแผนกวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัย
เมืองโรซานน์ ต่อมาในปี พ.ศ.๒๔๘๑ ได้เสด็จนิวัตกลับประเทศไทยพร้อมด้วย
พระบรมเชษฐาธิราช พระบรมราชชนนีและสมเด็จพระนางเจ้าพี่นางเธอ

พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเคชมหาราชบรมนาถบพิตร
รัชกาลที่ ๙ เป็นเอตทัคคะในศิลปะหลายสาขา คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ
สำนักงานสภาวัฒนธรรมแห่งชาติ กระทรวงศึกษาธิการ ได้ทูลเกล้า ทูลถวายพระราชสมัญญา

"อัครศิลปิน" ซึ่งแปลว่า "ผู้มีศิลปะอันเลอเลิศ" หรือ "ผู้เป็นใหญ่ในศิลปิน"

SHOP NOW

ระบบการศึกษานาฏศิลป์การละคร

รัชสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชบรมนาถบพิตร รัชกาลที่ ๙ ประวัติ
และการละครไทยของราชสำนักอยู่ในความรับผิดชอบของกรม
ศิลปากรและเข้าสู่ระบบการศึกษาต่อเนื่องมาจากรัชกาลที่ ๘
มีการพัฒนาและเจริญรุ่งเรืองมาก เมื่อเริ่มรัชกาล ในปี พ.ศ.๒๔๘๙
มีเพียงโรงเรียนนาฏศิลป์ กรมศิลปากร แห่งเดียวที่เรียนสูง
ในระดับ “ชั้นกลางสาม” เทียบเท่าระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๖

ระบบการศึ กษานาฏศิ ลป์การละคร

มาในปี พ.ศ. ๒๕๐๔ ได้มีการเปิดโรงเรียนนาฏศิลป์ขึ้น
อีกแห่งหนึ่ง ที่จังหวัดเชียงใหม่ ต่อมากระทรวงศึกษาธิการ
ได้ประกาศยกฐานะเป็นวิทยาลัยนาฏศิลป์และขยายโอกาสเปิด
วิทยาลัยนาฏศิลป์อีก ๑๐ แห่งในภูมิภาคต่างๆทั้ง ๔ ภาค

มีการเรียนการสอนนาฏศิล
ป์ในระดับประถมศึกษา

และระดับมัธยมศึกษา ต่อมาได้พัฒนาสู่ระดับอุดมศึกษา ได้เปิด
สอนอย่างแพร่หลาย ทั้งในกรุงเทพมหานครและต่างจังหวัด
ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยราชภัฏในประเทศไทยทั้งหมด ๔๐ แห่ง
คือ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เพื่อผลิตครูอาจารย์ ศิลปิน
และบุคลากรที่ทำหน้าที่อนุรักษ์ พัฒนา และส่งเสริมเผยแพร่
ศิลปวัฒนธรรมด้านนาฏศิลป์และดนตรี อีกทั้งมีหน่วยงานจัดการ
แสดงเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรม ด้านนาฏศิลป์และดนตรีของกรม
ศิลปากรทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค

SHOP NOW

ด้ านการส่งเสริมศิ ลปวัฒนธรรมไทย

โปรดเกล้าฯ มีการนำทำนอง โปรดเกล้าฯ ให้ผู้เชี่ยวชาญ
เพลงพื้นเมืองหรือเพลงไทย นาฏศิลป์ไทย คิดประดิษฐ์
สองชั้น ชั้นเดียว มาใส่เนื้อร้อง ท่ารำระบำชุดใหญ่ ได้แก่
ใหม่แบบเนื้อเต็มตามทำนอง
ระบำจีน-ไทยไมตรี
เกิดเป็นเพลงลูกทุ่ง ระบำมิตรไมตรีญี่ปุ่น-ไทย
เพลงลูกกรุง และระบำพม่าไทยอธิษฐาน

SHOP NOW

ด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย

โปรเกล้าฯ ให้บันทึกภาพยนตร์สี ส่วนพระองค์
บันทึกท่ารำหน้าพาทย์องค์พระพิราพ ท่ารำเพลงหน้าพาทย์ของพระ นาง ยักษ์ ลิง

โปรดเกล้าฯ ให้จัดพิธีไหว้ครู ได้ทรงพระราชนิพนธ์เพลงไว้จำนวนมาก
เช่น เพลงพระราชนิพนธ์ใกล้รุ่ง เพลงพระราชนิพนธ์แสงเทียน
และทรงพระราชนิพนธ์เพลงที่ใช้ในการแสดงบัลเลต์ เรื่องมโนห์รา
พระองค์ทรงพระราชทานนามเพลงว่า “กินรีสวีท”

โปรดเกล้าฯ ให้กรมศิลปากรจัดทำโน้ตเพลงไทยตามระบบสากล
และจัดพิมพ์ขึ้นด้วยพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์

SHOP NOW

ด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย

โปรดเกล้าฯ ให้วงดนตรีไทยที่มีชื่อเสียงมาบรรเลง บันทึกเสียงออกอากาศ
ผ่านทางสถานีวิทยุ อ.ส. พระราชวังดุสิตเป็นประจำ เช่น คณะศรทองของหลวง
ประดิษฐ์ไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) คณะพาทย์โกศล วงของคุณหญิงชิ้น
ศิลปบรรเลง และวงของนายมนตรี ตราโมท เป็นต้น บางครั้งพระองค์ทรงบันทึกเสียง
กับวงดนตรีไทยด้วย เช่น วงของข้าราชบริพาร และวงเครื่องสายผสมของ
คณะแพทย์สมาคม(แพทย์อาวุโส) เป็นต้น

โปรดเกล้าฯให้กรมศิลปากรจัดพิมพ์สมุดโน้ตเพลงไทยออกเผยแพร่
เป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2505

SHOP NOW

ด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย

• โปรดเกล้าฯ ให้อาจารย์และนิสิตคณะวิศวกรรมศาสตร์
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิจัยหาระดับเฉลี่ยมาตรฐานของเครื่องดนตรีไทย

ทรงสนับสนุนให้มีการจัดตั้งสมาคมดนตรีแห่งประเทศไทย



• พ.ศ.๒๕๒๘ สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติเริ่มต้นการ
ประกาศยกย่องศิลปินแห่งชาติเป็นปีแรก โดย นายมนตรี ตราโมท
ได้รับการยกย่องเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาศิลปะการแสดงดนตรีไทย



• ศิลปินรุ่นใหม่พัฒนาดนตรีไทยในแนวทางร่วมสมัย เช่น การประสมวง

ที่มีเครื่องดนตรีไทยกับเครื่องดนตรีตะวันตก การใช้เทคโนโลยี
การบันทึกเสียงสร้างมิติเสียงใหม่ๆในดนตรีไทย

ด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย

• นาฏศิลป์นานาชาติมาประยุกต์ใช้ในการประดิษฐ์ท่ารำรูปแบบ
ของการแสดงมีการนำเทคนิค แสง สี เสียง
เข้ามาเป็นองค์ประกอบในการแสดงชุดต่างๆ



• ดนตรีไทยได้รับการเผยแพร่ทางสื่อรูปแบบใหม่
ทั้งแถบบันทึกเสียง และซีดี รายการวิทยุ รายการโทรทัศน์

และเว็บไซต์

SHOP NOW

ด้านการส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมไทย

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็น
องค์อุปถัมภ์ ศิลปวัฒนธรรมดนตรีที่สำคัญยิ่ง พระองค์ทรงพระ
ปรีชาสามารถในทางการบรรเลงดนตรีไทยและขับร้อง ตลอดจน
พระราชนิพนธ์เนื้อร้องสำหรับนำไปบรรจุเพลงต่างๆ
ผลงานเพลงพระราชนิพนธ์ที่มีชื่อเสียง เช่น เพลงไทยดำเนินดอย
เพลงเต่าเห่ เพลงชื่นชุมนุมกลุ่มดนตรีไทย เป็นต้น เสด็จไปร่วม
งานมหกรรมดนตรีไทยต่างๆ งานแสดงดนตรีไทยครั้งสำคัญ ๆ
งานพิธีไหวัครูดนตรีไทย และงานพระราชทานรางวัลศิลปินแห่ง
ชาติ ให้แก่ศิลปินดนตรีไทยและศิลปินด้านอื่นๆ

ด้านวรรณศิลป์

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
ทรงพระราชนิพนธ์บทความ เช่น เมื่อข้าพเจ้าจากสยามมาสู่
สวิตเซอร์แลนด์ , ๒๔๘๙ พระมหาชนก , ๒๕๓๙ พระมหาชนก
ฉบับการ์ตูน , ๒๕๔๒ เรื่องทองแดง , ๒๕๔๕ เรื่องทองแดง
ฉบับการ์ตูน , ๒๕๔๗ ทรงแปลหนังสือ เช่น นายอินทร์
ผู้ปิดทองหลังพระ , ๒๕๓๗ ติโต (แปล)

สมาชิกกลุ่ม
๑.นางสาวชยาภรณ์ กองคูณ เลขที่ ๒๙
๒.นางสาวชนต์ชนก เกตตะพันธ์ เลขที่ ๓๑
๓.นางสาวณัฐวรา เเสงพงศ์ชวาล เลขที่ ๓๒
๔.นางสาวไอศิยา มุสิกพงษ์ เลขที่ ๓๓
๕.นางสาวกรรณิกา เตะอะสัน เลขที่ ๓๕
๖.นางสาวเนตรทิพย์ สุภาพ เลขที่ ๓๘