หนังสืออ่านเพิ่มเติม หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 วิชาเลือกเสรี " เพลงโคราช " ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เล่มที่ 3

หนังสืออ่านเพมิ่ เติม
หลกั สูตรการศึกษานอกระบบระดบั การศึกษาข้นั พื้นฐาน พทุ ธศักราช 2551

วชิ าเลือกเสรี "เพลงโคราช " ระดับมธั ยมศึกษาตอนปลาย
เร่ือง หมอเพลงโคราช “กาป่ัน บ้านเเท่น”

โดย
ประสิทธ์ิ ต้ังประเสริฐ
ครูชานาญการพเิ ศษ

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอเมืองนครราชสีมา
สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยจงั หวดั นครราชสีมา

สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัย
สานักงานปลดั กระทรวงศึกษาธิการ

คานา

หนงั สืออ่านเพิ่มเติมเร่ือง หมอเพลงโคราช “กาปั่น บา้ นแท่น” เป็นส่ือประสมเสริมการเรียนรู้ในวิชาเลือกเสรี
รายวิชาเพลงโคราช สาหรับให้นักศึกษาระดบั ช้นั มธั ยมศึกษาตอนปลาย ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษา
ตามอธั ยาศยั อาเภอเมืองนครราชสีมา ใชอ้ ่านเพ่ือศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมดว้ ยตนเองตามวตั ถุประสงคข์ องหลกั สูตร
การศึกษานอกระบบระดบั การศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551 โดยหนงั สืออ่านเพ่ิมเติมเร่ือง หมอเพลงโคราช
“กาป่ัน บา้ นแท่น” จะมีเน้ือหาสาระเก่ียวกบั ประวตั ิหมอเพลงโคราช “กาปั่น บา้ นแท่น” การสร้างสรรคผ์ ลงาน
เผยแพร่ตอ่ สาธารณชน และรางวลั ประกาศเกียรติคณุ

หนังสือเล่มน้ีสาเร็จได้ด้วยความอนุเคราะห์จาก ดร.เรขา อินทรกาแหง ผูอ้ านวยการสานักศิลปะและ
วฒั นธรรม มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา ผชู้ ่วยศาสตราจารย์ ดร.สิริกาญจน์ ธนวุฒิพรพินิต ผชู้ ่วยผอู้ านวยการ
ฝ่ ายการต่างประเทศ วิทยาลยั นานาชาติ มหาวิทยาลัยปทุมธานี นางสาวทรงศรี วิระรังษิยากรณ์ ผูอ้ านวยการ
สานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั จงั หวดั นครราชสีมา นางกรแกว้ แบบกลาง
ผอู้ านวยการศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอเมืองนครราชสีมา และนายบุญสม สังขส์ ุข
นายกสมาคมเพลงโคราช ที่กรุณาให้คาปรึกษาสนบั สนุนและตรวจคุณภาพของหนงั สือให้จนสาเร็จลุล่วงด้วยดี
หวงั วา่ หนงั สืออ่านเพ่มิ เติมเล่มน้ี จะเกิดประโยชน์แก่นกั ศึกษา ครู และผอู้ า่ นทุกคนเป็นอยา่ งยงิ่

ประสิทธ์ิ ต้งั ประเสริฐ
ครูชานาญการพเิ ศษ

สารบัญ หน้า

เรื่อง 1

ประวตั ิศิลปิ นแห่งชาติ “กาปั่นบา้ นแท่น” 6
การสร้างสรรคผ์ ลงานและเผยแพร่ตอ่ สาธารณชน
รางวลั และประกาศเกียรติคุณที่ไดร้ ับ 10
ส่ิงที่ตอ้ งการอยากจะทาตอ่ ไป
แบบทดสอบ 11
แบบฝึ กหดั 12
13

1

ประวตั ิศิลปิ นแห่งชาติ “กาปั่นบา้ นแท่น”

บุคคลทรงคุณค่า
ชื่อ กาป่ัน บา้ นแทน่ ปี พ.ศ.2546

รายละเอียด
บณั ฑิตกิตติมศกั ด์ิ
คณะ : ศิลปศาสตรมหาบณั ฑิต
สาขา : ศิลปะการแสดงและดนตรี
ประวตั ิชีวิตและการศึกษา
ชื่อ-สกลุ : นายกาป่ัน ขอ่ ยนอก (บา้ นแทน่ )
เกิด : วนั ท่ี 1 กรกฎาคม พ.ศ.2494 ที่บา้ นแทน่

ตาบลโพนทอง อาเภอบวั ใหญ่ จงั หวดั นครราชสีมา
บิดา : นายดี ข่อยนอก
มารดา : นางเพยี ร ข่อยนอก
อาชีพบิดา-มารดา : เกษตรกร (ทานา)

ท่ีมา: หนงั สือชีวติ และประสบการณ์ กาป่ัน (ขอ่ ยนอก) บา้ นแทน่

2

น า ย ก า ป่ั น นิ ธิ ว ร ไ พ บู ล ย์ ( บ้า น แ ท่ น ) เ กิ ด เ ม่ื อ วัน ที่ 1 ธัน ว า ค ม พ . ศ . 2 4 9 4
ณ บา้ นแท่น ตาบลโพนทอง อาเภอบวั ใหญ่ จงั หวดั นครราชสีมา สาเร็จการศึกษาระดบั ประถมศึกษาปี ท่ี 4
จากโรงเรียนบา้ นเสว ตาบลโนนประดู่ อาเภอบวั ใหญ่ จงั หวดั นครราชสีมา เม่ือปี พ.ศ. 2505 หลงั จากน้ัน
ได้ศึกษานักธรรมช้ันเอก เปรี ยญธรรม 3 ประโยค จากวัดบัวใหญ่ ตาบลบัวใหญ่ อาเภอบัวใหญ่
จงั หวดั นครราชสีมา จนถึงปี 2513 และมีใจใฝ่ รักที่จะศึกษาเล่าเรียนเพ่ือเพ่ิมพูนความรู้ โดยไดศ้ ึกษาต่อ
จนกระทง่ั สาเร็จการศึกษาระดบั ประถมศึกษาปี ที่ 6 มธั ยมศึกษาตอนตน้ และมธั ยมศึกษาตอนปลาย ในช่วงปี
พ.ศ. 2549-2551 จากศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอโชคชยั จงั หวดั นครราชสีมา

ในปี พ.ศ. 2546 นายกาป่ัน นิธิวรไพบลู ย์ (บา้ นแทน่ ) ไดร้ ับพระราชทานปริญญา
ศิลปศาสตรมหาบณั ฑิตกิตติมศกั ด์ิ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา และไดร้ ับปริญญา
ดุษฎีบณั ฑิตกิตติมศกั ด์ิ จากมหาวิทยาลยั World Peace Academy Cyberu Pakistan

ที่มา: หนงั สือชีวิตและประสบการณ์ กาป่ัน (ข่อยนอก) บา้ นแท่น

3

ท่ีมา: หนงั สือชีวิตและประสบการณ์ กาป่ัน (ข่อยนอก) บา้ นแท่น

นายกาป่ัน นิธิวรไพบูลย์ (บ้านแท่น) เริ่ มต้นศึกษาเพลงโคราชกับครู ดัด บ้านแท่น
ท่ีบา้ นมาบกราด ตาบลโคกกระชาย อาเภอครบุรี จงั หวดั นครราชสีมา เมื่อปี พ.ศ. 2519 ศึกษาเพลงโคราชกบั
ครูลพ บา้ นแท่น ที่บา้ นแท่น ตาบลโพนทอง อาเภอบวั ใหญ่ จงั หวดั นครราชสีมา เม่ือปี พ.ศ. 2522 เรียนรู้
เพลงโคราชเพ่ิมเติมกบั ครูยอดชาย หนองน้าขุ่น อาเภอนางรอง จงั หวดั บุรีรัมย์ และไดเ้ ร่ิมเล่นเพลงโคราช
ต้งั แต่ พ.ศ. 2522 เป็ นตน้ มา หลงั จากน้ัน ปี พ.ศ. 2524 ไดเ้ รียนรู้เพลงโคราชกบั ครูลอยชาย แพรกกระโทก
สานกั งานเพลงโคราชเกาะลอย ถนนสุรนารายณ์ ตาบลในเมือง อาเภอเมืองนครราชสีมา จงั หวดั นครราชสีมา
และเป็นหมอเพลงประจาคณะเกาะลอย จนกระทง่ั หวั หนา้ คณะครูลอยชายเสียชีวติ

ท่ีมา: หนงั สือชีวติ และประสบการณ์ กาป่ัน (ข่อยนอก) บา้ นแทน่

4

ที่มา: หนงั สือชีวติ และประสบการณ์ กาปั่น (ขอ่ ยนอก) บา้ นแท่น

นายกาปั่น นิธิวรไพบูลย์ (บา้ นแทน่ ) ไดป้ ระกอบอาชีพเป็นหมอเพลงโคราช
มาต้งั แตป่ ี พ.ศ. 2522 และต้งั แตป่ ี พ.ศ. 2529 จนถึงปัจจุบนั ไดต้ ้งั คณะเพลงโคราชชื่อวา่
คณะกาปั่น บา้ นแทน่ กาเหวา่ โชคชยั มีสานกั งานอยทู่ ่ีอาเภอเมือง จงั หวดั นครราชสีมา
นายกาปั่น นิธิวรไพบูลย์ (บา้ นแทน่ ) ไดเ้ ผยแพร่ความรู้ดา้ นเพลงโคราชใหแ้ ก่นกั เรียน นกั ศึกษา
และผสู้ นใจ เป็นอาจารยท์ ่ีปรึกษาในฐานะครูเพลงโคราช แก่บณั ฑิตผทู้ ี่ทาวิจยั เกี่ยวกบั เพลงโคราช และ
ภาษาโคราช เป็นวิทยากรฝึกสอนในสถาบนั การศึกษาตา่ ง ๆ ไดส้ ืบสานการเล่นเพลง
ประดิษฐส์ ร้างสรรคก์ ารเลน่ เพลงโคราชใหเ้ ขา้ กบั ยคุ สมยั สร้างสรรคท์ านองใหม่ จงั หวะใหม่
และนาไปเผยแพร่จนเพลงโคราชเป็นท่ีรู้จกั ในวงกวา้ ง

ที่มา: หนงั สือชีวิตและประสบการณ์ กาป่ัน (ข่อยนอก) บา้ นแทน่

5

ท่ีมา: หนงั สือชีวิตและประสบการณ์ กาป่ัน (ขอ่ ยนอก) บา้ นแท่น

นายกาป่ัน นิธิวรไพบูลย์ (บ้านแท่น) ยงั เป็ นผูส้ ละทรัพย์ และหารายได้สาหรับสร้าง
พิพิธภัณฑ์ศูนย์การเรียนรู้เพลงโคราช เก็บรวมรวมกลอนเพลงไวใ้ นแหล่งเก็บข้อมูล เพ่ืออนุรักษ์และ
สืบทอดอยา่ งเป็นระบบ ไดส้ ่งเสริมให้มีการผลิตส่ือเพื่อการเรียนการสอนเพลงโคราช เป็นผดู้ าเนินรายการ
วิทยุและโทรทัศน์เพ่ือส่งเสริ มการเผยแพร่ เพลงโคราช ศิลปวัฒนธรรมด้านเพลงพ้ืนบ้าน และ
พระพุทธศาสนา นอกจากน้ี นายกาปั่น นิธิวรไพบูลย์ (บา้ นแท่น) ยงั ไดป้ ระพนั ธ์เพลงโคราชไวเ้ ป็นจานวน
มาก มีท้ังเน้ือหาที่เกี่ยวข้องกับจังหวดั นครราชสีมา ผู้คนท่ีทาคุณประโยชน์ให้จังหวดั นครราชสีมา
พุทธประวตั ิ การส่งเสริมการทอ่ งเท่ียว การตอ่ ตา้ นยาเสพติด และการทจุ ริต

6

การสร้างสรรค์ผลงานและเผยแพร่ต่อสาธารณชน

นอกจากรับงานแสดงท่ีเจา้ ภาพมาวา่ จา้ งในที่ตา่ งๆแลว้
ยงั ไดผ้ ลิตผลงานที่เผยแพร่ต่อสาธารณชนท้งั ในรูปแบบ เทป, วดี ิโอ วีซีดี คาราโอเกะ ดงั มีรายละเอียดดงั น้ี

เกยี่ วกบั เทป

-ผลิตเทปเพลงโคราชเร่ือง มนุษยโ์ ลกลา้ นปี 2 มว้ น 2 ตอน

ที่มา: https://www.youtube.com/watch?v=HnLLnApi-nk

-ผลิตเทปเพลงโคราชเรื่อง ประวตั ิหลวงพ่อคูณ ปริสุทโธ 3 มว้ น 3 ตอน

ท่ีมา: https://www.youtube.com/watch?v=q83_t6gONqs

7

กจิ กรรมที่สร้างความภูมิใจ

-งานเปิ ดพพิ ิธภณั ฑต์ านานชีวิตผลงานเพลงโคราช
หางบประมาณจานวน 1,100,500 บาท
(หน่ึงลา้ นหน่ึงแสนหา้ ร้อยบาท) จากกองทุนซิฟ
จดั ทาข้นึ เพื่อเก็บรวบรวมกลอนเพลงโคราชเอาไวใ้ นคอมพวิ เตอร์
ประมาณ 100,000 กลอน และป้ันหุ่นทา่ ราเพลงโคราช
จดั หาภาพและประวตั ิครูเพลงนามาติดไวเ้ พือ่ การศึกษา
โดยพพิ ิธภณั ฑน์ ้ีอยทู่ ่ี สานกั ศิลปะและวฒั นธรรม
มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา

ที่มา :https://db.sac.or.th/museum/museum-detail/899

งานช่วยเหลือสังคม

ท่ีมา : http://www.koratculture.com/Koratmuseum360/_html5/Koratmuseum360.html

8

-ร่วมกบั มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา จดั ทาส่ือ เพลงโคราช งดเหลา้ เขา้ พรรษาโดยไม่คดิ มูลคา่
-ร่วมกบั เทศมนตรีนคร นครราชสีมา จดั งานปิ ดถนนคนเดิน (ฝ่ายจดั การแสดง)
-ร่วมงานลอยกระทง งานฉลองชยั ชนะทา่ นทา้ วสุรนารี (คุณยา่ โม)

ที่มา: https://www.youtube.com/watch?v=KbBgqwvn_g8&t=695s

ท่ีมา: https://www.youtube.com/watch?v=E2FCfzuy92M

9

งานด้านวิชาการ
-ร่วมกบั มหาวิทยาลยั ราชภฏั นครราชสีมา ร่างหลกั สูตร การเรียนการสอนเพลงโคราชสาเร็จ

เป็นหลกั สูตรปริญญาตรี กาลงั รอการบรรจุเขา้ หลกั สูตรจากกรมศิลปากร
-เขยี นเรื่องส้นั จานวน 30 เรื่อง เก่ียวกบั เพลงโคราชและความเป้นอยขู่ องคนโคราชในอดีตลงพมิ พ์

ในนิตยสาร Welcome to Korat
งานถ่ายทอดด้านวชิ าการ

-สอนเพลงโคราชท่ีบา้ นพกั ของตนเองทุกวนั อาทิตย์ (มีลูกศิษยท์ ี่ผา่ นการอบรมประมาณ 120 คน)
-รับเชิญไปเป็นวทิ ยากร และร่วมงานตา่ งๆ ท้งั ภาครัฐและเอกชน
-เป็นครูสอนพิเศษใหก้ บั วทิ ยาลยั นาฏศิลป์ นครราชสีมา ต้งั แต่ปี พ.ศ.2539- ปัจจุบนั

ที่มา : https://www.youtube.com/watch?v=4iNwWp_IO_0

ท่ีมา : https://www.youtube.com/watch?v=HS3oY8zStjU&t=924s

10

รางวัลและประกาศเกยี รติคุณทไ่ี ด้รับ

-เขม็ เชิดชูเกียรติจากสมเดจ็ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกมุ ารี ปี 2542
-ใบประกาศเกียรติคุณและโล่รางวลั ส่ือพ้นื บา้ นภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือยอดเยย่ี ม ปี 2542-2543
จากศนู ยป์ ระสานงานเพื่อเยาวชนแห่งชาติสานกั นายกรัฐมนตรี
มอบใหโ้ ดย ฯพณฯ ท่าน ชวน หลีกภยั นายกรัฐมนตรีขณะน้นั

ท่ีมา : http://www.web.msu.ac.th/ssystem/halloffame/SDetail.php?hid=8148
ที่มา : http://www.web.msu.ac.th/ssystem/halloffame/SDetail.php?hid=8148

11

ส่ิงทต่ี ้องการอยากจะทาต่อไป

-เผยแพร่เพลงโคราชให้ดงั ไปไกลใหม้ ากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้
-ถา่ ยทอดใหค้ นรุ่นใหม่ เพือ่ ใหเ้ ขาไดเ้ ป็นศิลปิ นเพลงโคราชใหม้ ากท่ีสุด
-แสวงหาและปลกู ฝังใหค้ นหนั กลบั มาชอบเพลงโคราชใหม้ ากท่ีสุด

ที่มา : https://news.thaipbs.or.th/content/4378

ท่ีมา : http://digital-archives.oarit.rmuti.ac.th/Human%20Library/book05/files/basic-html/page46.html

แบบทดสอบ 12

1. ข้อใดคือวนั เกดิ ของ นายกาป่ัน บ้านแท่น ง.

ก. 1 กรกฎาคม พ.ศ.2494
ข. 2 กรกฎาคม พ.ศ.2494
ค. 3 กรกฎาคม พ.ศ.2494
ง. 4 กรกฎาคม พ.ศ.2494
2. ข้อใดคือช่ือครูของ นายกาป่ัน บ้านแท่น
ก. นางเพียร ข่อยนอก
ข. นายดดั บา้ นแท่น
ค. นายนิธิวร ไพบูลย์
ง. นายดี ข่อยนอก
3. ข้อใดคือช่ือมารดาของ นายกาปั่น บ้านแท่น
จ. นางเพยี ร ข่อยนอก
ฉ. นายดดั บา้ นแท่น
ช. นายนิธิวร ไพบูลย์
ซ. นายดี ขอ่ ยนอก
4. ข้อใดคือชื่อบดิ ารของ นายกาปั่น บ้านแท่น
ฌ. นางเพยี ร ข่อยนอก
ญ. นายดดั บา้ นแท่น
ฎ. นายนิธิวร ไพบลู ย์
ฏ. นายดี ข่อยนอก
5. ขอ้ ใดคือช่ือเทปเพลงโคราช ของนายกาป่ัน บา้ นแท่น
ก. ข. ค.

13

แบบฝึ กหดั

1. ใหผ้ เู้ รียนเขียนสรุปประวตั ิของ กาปั่นบา้ นแท่นมาพอสงั เขป

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................... ..........................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................

2. ใหผ้ เู้ รียนสรุปผลงานของกาปั่น บา้ นแท่น วา่ มีอะไรบา้ ง

......................................................................................... ............................................................. ........................
................................................................................................................................... ...........................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................... ..........................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................... .........................................

3. ใหผ้ เู้ รียนบอกรางวลั และประกาศเกียรติคุณท่ีไดร้ ับ ของ กาป่ัน บา้ นแทน่

............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................... ..........................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................

14

บรรณานุกรม
สวุ ัจน์ ลิปตพัลลภ. (2542) หนังสือ โคราชของเรา โรงพิมพ์ บริษทั มงั กรการพมิ พ์ (1994) จำกดั
ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองนครราชสีมา. (2555).

หลกั สูตรเพลงโคราช. นครราชสีมา : สำนักงานปลัดกระทรวงศกึ ษาธกิ าร.