ประวัติ วั ด ติ นตรี History of music นางสาวพนิดา เปลวเฟื่อฟื่ง ม.5/4 เลขที่ 29
คำ นำ หนังสือเล่มนี้จัดเพื่อศึกษาดนตรี ไทย และ ดนตรีสากลเพื่อให้นักเรียน และ นักศึกษาได้ศึกษา ดนตรีไทย และดนตรีสากล เพื่อทราบที่มาของ ดนตรีแต่ละประเภท
สารบัญ ประวัติดนรีไทย 4 เครื่องดนตรีไทย 4 สมั้ย 5-27 ประวัติดนตรีสากล 28-29 ยุคต่างๆของดนตรีสากล 30-34 ประเภทต่างๆของเพลงดนตรี 35-41 คำ ถาม เฉลย 42-47 ข้อมูลอ้าง 48
ดนตรีไรี ทย เป็นศิลปะแขนงหนึ่งของไทย ได้รับอิทธิพลมา จาก ประเทศต่าง ๆ เช่น อินเดีย จีน อินโดนีเซีย และอื่น ๆ เครื่อ รื่ งดนตรีมี รีมี4 ประเภท ดีด สี ตี เป่า ประวัติดนตรีไทย เครื่อ รื่ งดนตรีไรี ทยเกิดจากชนชาติไทยเองและการเลียนแบบชน ชาติอื่นๆ ที่อยุ่ใกล้ชิดโดยเริ่ม ริ่ ตั้งแต่สมัยโบราณที่ไทยตั้ง ถิ่นฐานอยู่ในอาณาจักรฉ่องหวู่ดิวู่ ดิ นแดนของประเทศจีนใน ปัจจุบัน ทำ ให้เครื่อ รื่ งดนตรีไรี ทยและจีนมีการแลกเปลี่ยนเลียน แบบกัน นอกจากนี้ยังมีการผสมผสานกับวัฒ วั นธรรมทาง ดนตรีข รี องอินเดีย มอญ เขมร ในแหลมอินโดจีนที่ไทยได้ย้าย ไปตั้งถิ่นฐานอยู่ จากประวัติ วั ติ เครื่อ รื่ งดนตรีไรี ทยดังกล่าว สามารถแบ่ง ประวัติ วั ติ ศาสตร์ของเครื่อ รื่ งดนตรีไรี ทยได้เป็น 4 สมัย ดังนี้
สมัยสุโขทัย ชาวไทยมีความสนุกสนานกับการเล่นดนครีแ รี ละร้องเพลง กันมาก "ดบงคมกลอง ด้วยเสียงพาทย์ เสียงพิณ เสียง เลื้อน เสียงขับ ใครจักมักเล่น เล่น ใครจักมักหัว หัว ใคร จักมักเลื้อน เลื้อน" ซึ่งแสดงถึงเครื่อ รื่ งดนตรีบ รี รรเลงในวงดนตรี และ ประชาชนนำ มาเล่นเพื่อความสนุกสนานครึก รึ ครื้น รื้ กัน ดังนั้นจึงสามารถกล่าวถึงเครื่อ รื่ งดนตรีไรี ทยในสมัย สุโขทัยได้จากวงดนตรีไรี ทยในสมัยนั้น
ได้แก่ วงแตรสังข์ ที่ใช้บรรเลงในพระราชพิธีต่าง ๆ ประกอบด้วยเครื่อ รื่ งดนตรีแ รี ตรฝรั่ง แตรงอน ปี่ไฉนแก้ว กลองชนะ บัณเฑาะว์ และมโหระทึก วงปี่พาทย์เครื่อ รื่ ง ห้าประกอบด้วย ปี่ใน ฆ้องวง ตะโพน กลองทัด และ ฉิ่ง นอกจากนี้ยังมีเครื่อ รื่ งดนตรีเ รี ช่น พิณ และซอสาม สาย อยู่ในสมัยนั้นอีกด้วย
สมัยอยุธยา เป็นช่วงที่บ้านเมืองมีศึกสงครามอยู่ตลอดเวลา จึงทำ ให้ดนตรีไรี ทยไม่เจริญ ริ ก้าวหน้ามากนัก ยัง คงมีเครื่อ รื่ งดนตรีใรี นวงปี่พาทย์ เครื่อ รื่ งห้าเท่าเดิม จนมาเพิ่มระนาดเอกภายหลังในตอนปลายสมัย อยุธยา
ส่วนวงดนตรีที่ รีที่ เกิดขึ้นในสมัยนั้น ได้แก่ วง มโหรี ที่บรรเลงโดยผู้หญิง เพื่อขับกล่อม ถวายแด่พระมหากษัตริย์ ริย์ประกอบด้วย เครื่อ รื่ งดนตรี กระจับปี่ ซอสามสาย โทน(ทับ) กรับ รำ มะนา ขลุ่ยและฉิ่ง
แต่ต่อมาได้นำ จะเข้ซึ่งเป็นเครื่อ รื่ งดนตรีข รี อง มอญมาประสมแทนกระจับปี่ เพื่อให้ ทำ นองได้ละเอียดลออและไพเราะกว่า ว่ และ วงเครื่อ รื่ งสาย ประกอบด้วยเครื่อ รื่ งดนตรี ซอด้วง ซออู้ จะเข้ ขลุ่ย โทน(ทับ) และฉิ่ง
สมัยธนบุรี มีวงดนตรี 3 ประเภท เช่นเดียวกับสมัยอยุธยา คือ วงปี่พาทย์ วงมโหรี และวงเครื่อ รื่ งสาย แต่ มีเครื่อ รื่ งดนตรีข รี องชาติต่างๆ เข้ามาใน ประเทศไทยหลายชนิด
วงปี่พาทย์
วงมโหรี
วงเครื่องสาย
ดังปรากฏในหมายกำ หนดการของพระมหา กษัตริย์ ริย์ในสมัยนั้นว่า ว่ “ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พิณพาทย์ไทย พิณพาทย์รามัญ มโหรีไรี ทย ฝรั่ง มโหรีญ รี วน เขมร ผลัดเปลี่ยนกันสมโภช 2 เดือน กับ 12 วัน วั ” ในงานสมโภชพระแก้วมรกตเป็นต้น
สมัยรัตนโกสินทร์ คณะละครและวงปี่พาทย์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ มีความก้าวหน้าทางดนตรีม รี าก ได้เพิ่มกลองทัดขึ้นในวงปี่พาทย์เป็น 2 ลูก และเพิ่มระนาดใน วงมโหรีปี่รีปี่พาทย์อีก 1 ราง สมัยรัชกาลที่ 1
เริ่ม ริ่ มีปี่พาทย์บรรเลงประกอบเสภา จึงได้นำ เปิงมางมาติดข้างสุกถ่วงเสียงให้ต่ำ ลง เรีย รี ก ว่า ว่ สองหน้า ใช้ประกอบการบรรเลงประกอบ เสภา และได้เพิ่มฆ้องวงในวงมโหรีด้ รีด้ วย สมัยรัชกาลที่ 2
สมัยรัชกาลที่ 3 มีผู้สร้างระนาดทุ้มและฆ้องวงเล็กขึ้นมา ทำ ให้เกิดวงปี่พาทย์เครื่อ รื่ งคู่ขึ้นในสมัยนั้น ซึ่งประกอบด้วยเครื่อ รื่ งดนตรีร รี ะนาดทีเปลี่ยน ชื่อเป็นระนาดเอก เพื่อให้เข้าคู่กับระนาด แบบใหม่ ที่เพิ่มราง 1 ราง
กลองทัดและฉิ่งเช่นเดิม รวมทั้งมีวงมโหรีเ รี ครื่อ รื่ งคู่ เกิดขึ้น โดยมีการนำ ระนาดทุ้ม ฆ้องวงเล็ก และ ขลุ่ยหลีบ ให้เข้าคู่กับเครื่อ รื่ งดนตรีที่ รีที่ มีอยู่เดิม และสร้างขนาดใหญ่เรีย รี กว่า ว่ ระนาดทุ้ม และ ฆ้องวงใหญ่ เพื่อให้เข้าคู่กับฆ้องวงเล็กที่สร้าง ขนาดเล็กลงเรีย รี กว่า ว่ ฆ้องวงเล็ก นอกจากนี่ยังมี การนำ ปี่นอกเข้ามาผสมเข้าคู่กับปี่ใน และเครื่อ รื่ ง ดนตรีเ รี ดิม คือ ตะโพน
สมัยรัชกาลที่ 4 วงปี่พาทย์มีความเจริญ ริ มาก โดยเจ้านาย ขุนนาง ข้าราชการ ต่างก็มีวงปี่พาทย์ประจำ บ้านกัน และพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่ หัวยังทรงพระราชดำ ริใริ ห้นำ ลวดเหล็กเล็ก ๆ ที่ ทรงทอดพระเนตรจากนาฬิกาตั้งโต๊ะที่กลไก
ซึ่งมีเสียงดังกังวานมาสร้าง เป็นระนาดทุ้ม เหล็ก และระนาดเหล็กที่เล็กกว่า ว่ และมีเสียงสูง กว่า ว่ มาเพิ่มเข้าในวงปี่พาทย์ และเรีย รี กวงปี่ พาทย์นี้ว่า ว่ วงปี่พาทย์เครื่อ รื่ งใหญ่ ข้างในมีลวดเส้น เล็ก ๆ สั้นบ้างยาวบ้าง ปักเรีย รี ง กันถี่ ๆ เป็นวงกลมคล้ายหวีต วี รงกลางมีแกนหมุน และเหล็กเขี่ยเส้นลวดเหล็กเหล่านั้นผ่านไปโดย รอบที่พระองค์ทรงเรีย รี กว่า ว่ นาฬิกาเขี่ยหวี
นอกจากนี้ยังมีการเพิ่มเครื่อ รื่ งดนตรี ระนาดทุ้มเหล็ก และระนาดเอกเหล็กที่ทำ ด้วยทองเหลืองเรีย รี กว่า ว่ ระนาดทอง และนำ ซอด้วงและซออู้มาผสมในวง มโหรีด้ รีด้ วยเรีย รี กว่า ว่ มโหรีเ รี ครื่อ รื่ งใหญ่
สมัยรัชกาลที่ 5 เกิดวงปี่พาทย์ดึกดำ บรรพ์ ที่สมเด็จพระเจ้าบรม วงศ์เธอเจ้าฟ้ากรมพระยานริศ ริ รานุวัด วั ติวงศ์ เป็น ผู้ทรงปรับปรุงขึ้นเพื่อบรรเลงประกอบละครวงปี่ พาทย์นี้มีชื่อเสียงไพเราะนุ่มนวลกว่า ว่
เพราะได้ดัดเครื่อ รื่ งดนตรีที่ รีที่ มีเสียงดังมาก เสียง สูงและเสียงเล็กแหลมออกจนหมด และระนาด เอกก็ตีด้วยไม้นวม รวมทั้งยังนำ ฆ้องชัยหรือ รื ฆ้อง หุ่ยมา 7 ลูก เทียบเสียงเรีย รี งลำ ดับตีห่างๆ คล้ายกับ เบสของฝรั่ง เพิ่มเข้ามา
สมัยรัชกาลที่ 6 การดนตรีมี รีมี ความเจริญ ริ ขึ้นมาก โดยพระบาทสมเด็จ พระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงตั้งกรมมหรสพ กรม บัญชาการ กรมโขนหลวง กรมพิณพาทย์หลวง กลองเครื่อ รื่ งสายฝรั่งหลวง และกรมช่างมหาดเล็ก
สำ หรับสร้างและซ่อมสิ่งที่เป็นศิลปะต่าง ๆ และพระองค์ยังโปรดเกล้าฯ ให้สร้างเครื่อ รื่ ง ปี่พาทย์ประดับมุกและประดับงาขึ้น 2 ชุด ประดับเป็นลวดลายวิจิ วิจิ ตร มีอักษรพระ ปรมาภิไธย ม.ว. ซึ่งงดงามมีค่ายิ่ง
พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงตั้งวง เครื่อ รื่ งสาย ส่วนพระองค์ขึ้น โดยพระองค์ทรง ซอด้วง และพระบรมราชินีทรงซออู้ พร้อมทั้ง เจ้านายอีกหลายพระองค์ อยู่ในวงนั้น นอกจาก นี้ พระองค์ยังทรงพระราชนิพนธ์ เพลงราตรี ประดับดาว เถา เพลงเขมรละออองค์ เถา และ เพลงคลื่นกะทบฝั่ง 3 ชั้น สมัยรัชกาลที่ 7
ต่อมาเมื่อหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ในปี พ.ศ. 2475 การดนตรีไรี ทยได้ค่อย ๆ เสื่อมลง จนมาถึงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ไปแล้ว จึงได้มีการฟื้นฟูด ฟู นตรีไรี ทยขึ้นใหม่ จน มาถึงปัจจุบันนี้ในรัชกาลพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว ก็ทรงพระปรีช รี าสามารถทาง ดนตรีส รี ากล และพระราชนิพนธ์เพลงขึ้น หลายเพลงด้วย แต่พระองค์ยังทรงสนพระทัยการดนตรีไรี ทย โดยพระราชทานทุน ให้พิมพ์เพลงไทยเป็น โน้ตสากลออกจำ หน่ายจนเป็นที่นิยมของ วงการดนตรีทั่ รีทั่ วไป
ประวัติดนตรีสากล การสืบสาวเรื่อ รื่ งราวเกี่ยวกับความเป็นมาขอดนตรี ตั้งแต่สมัยโบราณมา นับว่า ว่ เป็นเรื่อ รื่ งยากที่จะให้ได้เรื่อ รื่ งราว สมัยของ การรู้จักใช้อักษรหรือ รื สัญลักษณ์อื่นๆพึ่งจะมี ปรากฏและเริ่ม ริ่ นิยมใช้กันในสมัยเริ่ม ริ่ ต้นของยุค Middle age คือระหว่า ว่ งศตวรรษที่ 5-6 ในยุคแรกๆมนุษย์อาศัยอยู่ในป่าดง ในถ้ำ ในโพรงไม้ แต่ก็รู้จักการร้องรำ ทำ เพลงตามธรรมชาติ เช่นรู้จัก ปรบมือ เคาะหิน เคาะไม้ เป่าปาก เป่าเขา และเปล่งเสียงร้องตามเรื่อ รื่ ง
ในระยะแรก ดนตรีมี รีมี เพียงเสียงเดียวและแนว เดียวเท่านั้นเรีย รี กว่า ว่ Melody ไม่มีการประสานเสียง จนถึงศตวรรษที่ 12 มนุษย์เราเริ่ม ริ่ รู้จักการใช้เสียงต่างๆมาประสาน กันอย่างง่ายๆ เกิดเป็นดนตรีห รี ลายเสียงขึ้นมา การร้องรำ ทำ เพลงไปเพื่ออ้อนวอน พระเจ้าเพื่อช่วยให้ตนพ้นภัย บันดาลความสุขความอุดมสมบูรณ์ต่างๆให้แก่ตน หรือ รื เป็นการบูชาแสดงความขอบคุณพระเจ้าที่บันดาล ให้ตนมีความสุขความสบายโลก
ยุคนี้เป็นยุคแรก วิวั วิ ฒ วั นาการมาเรื่อ รื่ ยๆ จนมีแบบฉบับและหลักวิช วิ การดนตรีขึ้ รีขึ้ น วงดนตรี อาชีพตามโบสถ์ ตามบ้านเจ้านาย และมีโรงเรีย รี นสอนดนตรี นักปราชญ์ทางดนตรีได้แบ่งดนตรีออกเป็นยุคต่างๆดังนี้ ยุคต่างๆของดนตรี 1 . Polyphonic Perio( ค.ศ. 1200-1650 )
ยุคนี้วิช วิ าดนตรีไรี ด้เป็นปึกแผ่น มีแบบแผนการเจริญ ริ ด้านนาฏดุริย ริ างค์ มีมากขึ้น มีโรงเรีย รี นสอนเกี่ยวกับอุปรากร ( โอเปร่า) เกิดขึ้น มีนักดนตรีเ รี อกของโลก 2 ท่านคือ J.S. Bach และ G.H. Handen 2 . Baroque Period ( ค.ศ. 1650-1750 )
3 . Classical Period ( ค.ศ. 1750-1820 ) ยุคนี้เป็นยุคที่ดนตรีเ รี ริ่ม ริ่ เข้าสู่ยุคใหม่ มีความรุ่งเรือ รื งมากขึ้น มีนักดนตรีเ รี อก 3 ท่าน คือ HaydnGluck และMozart
ยุคนี้มีการใช้เสียงดนตรีที่ รีที่ เน้นถึงอารมณ์ อย่างเด่นชัดเป็นยุคที่ดนตรีเ รี จริญ ริ ถึงขีดสุด เรีย รี กว่า ว่ ยุคทองของดนตรี นักดนตรีเ รี ช่น Beetoven และคนอื่นอีกมากมาย 4 . Romantic Period ( ค.ศ. 1820-1900 )
เป็นยุคที่ดนตรีเ รีปลี่ยนแปลง ไปมาก ดนตรีปรี ระเภทแจ๊ส (Jazz) กลับมามีอิทธิพลมาก ขึ้นเรื่อ รื่ ยๆจนถึงปัจจุบัน 5 . Modern Period ( ค.ศ. 1900-ปัจจุบัน )
ประเภทของเพลงดนตรี เพลงประเภทต่างๆ แบ่งตามลักษณะของ วงดนตรีไรี ด้ 6 ประเภท ดังนี้ 1 . เพลงที่บรรเลงโดยวงออร์เคสตร้า ( Orchestra ) - ซิมโฟนี่ (Symphony) หมายถึงการบรรเลง เพลงโซนาตา( Sonata) ทั้งวง คำ ว่าว่ Sonata หมายถึง เพลงเดี่ยวของเครื่อ รื่ ง ดนตรีช รี นิดต่างๆ เช่นเพลงของไวโอลิน เรีย รี กว่าว่ Violin Sonata เครื่อ รื่ งดนตรีช รี นิดอื่นๆก็เช่นเดียวกัน การนำ เอาเพลงโซนาตาของเครื่อ รื่ งดนตรีห รี ลายๆ ชนิดมาบรรเลงพร้อมกันเรีย รี กว่าว่ซิมโฟนี่
- คอนเซอร์โต ( Concerto) คือเพลงผสมระหว่า ว่ งโซนาตากับซิมโฟนี่ แทนที่จะมีเพลงเดี่ยวแต่อย่างเดียว หรือ รื บรรเลงพร้อมๆกันไปในขณะเดียวกัน เครื่อ รื่ งดนตรีที่ รีที่ แสดงการเดี่ยวนั้น ส่วนมากใช้ไวโอลินหรือ รื เปียโน - เพลงเบ็ดเตล็ด เป็นเพลงที่แต่งขึ้น บรรเลงเบ็ดเตล็ดไม่มีเนื้อร้อง
เป็นเพลงสั้นๆ ต้องการแสดงลวดลายของการ บรรเลงและการประสานเสียง ใช้เครื่อ รื่ งดนตรีปรี ระเภทเครื่อ รื่ งสาย คือไวโอลิน วิโวิ อลา และเชลโล 2 . เพลงที่บรรเลงโดย วงแชมเบอร์มิวสิค ( Chamber Music )
3 . สำ หรับเดี่ยว เพลงประเภทนี้แต่งขึ้นสำ หรับ เครื่อ รื่ งดนตรีชิ้ รีชิ้ นเดียวเรีย รี กว่า ว่ เพลง โซนาตา
4 . โอราทอริโอ ( Oratorio ) และแคนตาตา ( Cantata) เป็นเพลงสำ หรับศาสนาใช้ร้องในโบสถ์ จัดเป็นโอเปรา แบบหนึ่ง แต่เป็นเรื่อ รื่ ง เกี่ยวกับศาสนา
5 . โอเปรา (Opera ) หมายถึงเพลงที่ใช้ประกอบการแสดง ละครที่มีการร้องโต้ตอบกันตลอดเรื่อ รื่ ง เพลงประเภทนี้ใช้ในวงดนตรีว รี งใหญ่ บรรเลงประกอบ
ได้แก่ เพลงที่ร้องเดี่ยว ร้องหมู่ หรือ รื ร้องประสาน เสียงในวงออร์เคสตรา คามวงคอมโบ ( Combo) หรือ รื ชาโดว์ (Shadow) ซึ่งนิยมฟังกันทั้งจากแผ่นเสียงและจากวงดนตรีที่ รีที่ บรรเลงกันอยู่โดยทั่วไป 6 . เพลงที่ขับร้องโดยทั่วไป
คำ ถาม 1 . เครื่องดนตรีไทย มีกี่ประเภท ก . 3 ประเภท ฃ . 4 ประเภท ค . 5 ประเภท ง . 6 ประเภท 2 . ดนตรีไทย มีกี่สมัย ก . 2 สมัย ฃ . 3 สมัย ค . 4 สมัย ง . 5 สมัย
4 . สมัยกรุงธนบุรีมีวงดนตรี 3 ประเภท มีอะไรบ้าง 3 . เครื่องดนตรีมีการแลกเปลี่ยนเลียน แบบกัน กับประเทศใด ก . อินเดีย ข . จีน ค . เกาหลี ง . ไต้หวัน ค . วงปี่พาทย์ วงมโหรี วงเครื่องสาย ก. วงปีพาทย์ วงเครื่องสายผสม วงมโหรีเครื่องเล็ก ข . วงเครื่องสายปี่ชวา วงปี่พาทย์เครื่องห้า วงเครื่องสายผสม ง . วงปี่พาทย์นางหงส์ วมโหรี วงเครื่องสายวงเล็ก
5 . ดนตรีไทยเริ่มที่สมัยไหน สมัยแรก ก . สมัยธนบุรี ค . สมัยรัตนโกสินทร์ ข . สมัยสุโขทัย ง . สมัยอยุธยา 6 . ยุคของดนตรีสากล มีกี่ยุค ก . 4 ยุค ข . 5 ยุค ค . 6 ยุค ง . 7 ยุค
7 .เพลงประเภทแต่งขึ้นสำ หรับเครื่องดนตรีชิ้น เดียวเรียกว่าเพลงอะไร ก . เพลงโซนาตา ข . เพลงป๊อป ค . เพลงแจ๊ส ง . เพลงฮิปฮอป 8 . ประเภทของเพลงสากล แบ่งตามลักษณะ วงดนตรี มีกี่ประเภท ก . 3 ประเภท ข . 4 ประเภท ค . 5 ประเภท ง . 6 ประเภท
9 . เพลงที่บรรเลงโดยวงแชมเบอร์มิวสิค ใช้เครื่องดนตรีประเภทใด ก . เครื่องตี ข . เครื่องกระทบ ค . เครื่องเป่า ง . เครื่องสาย 10 . เครื่องดนตรีใดไม่ใช่เครื่องดีด ก . กีต้า ข . แบนโจ ค . เปียโน ง . ฮาร์ป
1 . เฉลย ข . 4 ประเภท 2 . เฉลย ค . 4 สมัย 3 . เฉลย ข . จีน 4 . เฉลย ค . วงปี่พาทย์ วงมโหรี วงเครื่องสาย 5 . เฉลย ข . สมัยสุโขทัย 6 . เฉลย ข . 5 ยุค 7 . เฉลย ก . เพลงโซนาตา 8 . เฉลย ง . 6 ประเภท 9 . เฉลย ง . เครื่องสาย 10 . เฉลย ค . เปียโน เฉลยแบบทดสอบ
ข้อมูลอ้างอิง ยุคของดนตรี ประวัติดนตรีไทย ประวัติดนตรีสากล