พุทธศาสนสุภาษิตในชีวิตประจำวัร

พุพุ พุ ท พุ ทธศาสนสุสุ สุ ภ สุ ภาษิษิ ษิ ต ษิ ต ในชีชี ชี วิ ชี วิ วิ ต วิ ตประจำจำ จำจำ วัวั วั น วั น E-BOOK

เสนอ คุณครู รุ่งทิวา ผลเกิด คุณครูผู้สอนรายวิชาวิทยาการคำ นวณ ว31182 โรงเรียนสำ โรงทาบวิทยาคม

คณะผู้จัผู้ ด จั ทำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4/1 โรงเรียนสำ โรงทาบวิทยาคม นาย ศิวกร แสนศิริ นางสาว ดวงขวัญ พุฒหอม นางสาว นันท์นภัส พันธ์โม้ นางสาว ปณิชา บัวตะมะ เลขที่ 2 เลขที่ 7 เลขที่ 8 เลขที่ 10

คำ นำ ผลงาน e-book ชิ้นชิ้นี้เ นี้ป็น ป็ ชิ้นชิ้งานในรายวิชวิา วิทวิยาการ คำ นวณ รหัสหัวิชวิา ว31182 เป็น ป็ ชิ้นชิ้งานที่บูรณาการร่ว ร่ ม กับรายวิชวิาพระพุทธศาสนา มีเมีนื้อนื้หาเกี่ยวกับพุทธศาสน สุภสุาษิต โดยมีกมีารสืบสืค้นและจัดจัเรียรีงเนื้อนื้หาตามหมวดหมู่ ที่คณะผู้จัผู้ ดจัทำ มีคมีวามสนใจ และเห็น ห็ พ้อ พ้ งต้องกันว่า ว่ สมควรแก่การนำ มาจัดจัทำ เป็น ป็ เนื้อนื้หาของชิ้นชิ้งานชิ้นชิ้นี้ คณะผู้จัผู้ ดจัทำ ต้องขอขอบพระคุณคุเป็น ป็ อย่า ย่ งสูงสูสำ หรับรั การเข้า ข้ มาศึกษาและสำ รวจเนื้อนื้หาของชิ้นชิ้งานชิ้นชิ้นี้ คณะผู้จัผู้ ดจัทำ

สารบัญ เนื้อนื้หา หน้า น้ บิดบิา มารดา และผู้มีผู้ พมีระคุณคุ ความรักรัและมิตมิร คุณคุชีวิชีตวิและการมีปัมี ปัญญา การกระทำ และจิตจิ ใจ ธรรมโลกา 1 2 4 6 8

บิดบิามารดา และผู้มีผู้ พ มี ระคุณ คุ ปิโย จ ครุ ภาวนีโย ครูเป็นที่รักและเคารพของศิษย์ มาตา มิตฺตํ สเก ฆเร มารดาเป็นมิตรในเรือนตน พฺรหฺมาติ มาตาปิตโร มารดาบิดาท่านเรียกว่าพรหม โย จ ปุตฺตา นมสฺสโว บุตรที่เชื่อฟังพ่อแม่เป็นบุตรที่ประเสริฐ สุขา มตฺเตยฺยตา โลเก ปฏิบัติดีต่อบิดามารดาเป็นความสุขในโลก ปุพฺพาจริยาติ วุจฺจเร มารดาเป็นครูคนแรกของบุตร กตญฺญุโน หิ สปฺปุริสา กตเวทิโน คนดีย่อมเป็นผู้กตัญญูและกตเวที สปฺปุริสภูมิ ยทิทํ กตญฺตา กตเวทิตา การรู้คุณและตอบแทนคุณเป็นคุณธรรมพื้นฐานของคนดี ยสฺมิ กตญฺญุตา นตฺถิ นิรตฺถา ตสฺส เสวนา ความกตัญญูไม่มีในคนใด การคบกับคนนั้นก็ไร้ประโยชน์ อาหุเนยฺยา จ ปุตฺตานํ บิดามารดาเป็นที่นับถือของบุตร นิมิตฺตํ สาธุรูปานํ กตญฺญูกตเวทิตา ความกตัญญูกตเวทีเป็นเครื่องหมายของคนดี 1

ความรักรั และมิตมิ ร นตฺถิ วิชฺชาสมํ มิตฺตํไม่มีมิตรใดเสมอด้วยวิชาความรู้กัลฺยาณมิตฺตตา โหติกัลยาณมิตรเป็นสิ่งดีรกฺเขยฺย นํ สุรกฺขิตํควรรักษาตนเองให้ดีตาทิสํ ภชมา นสฺส เสยฺโยเมื่อคบบัณฑิต ย่อมมีแต่คุณอันประเสริฐนิธินํว ปวตฺ นารํพึงเห็นผู้ชี้โทษเหมือนผู้บอกขุมทรัพย์ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเชพึงคบบัณฑิตผู้ที่คอยชี้โทษนั้นแลตโม ตมปรายโนบุคคลบางพวก เป็นคนมืดมามืดไปตโม โชติปรายโนบุคคลบางพวก เป็นคนมืดมาสว่างไปโชติ ตมปรายโนบุคคลบางพวก เป็นคนสว่างมามืดไปโชติ โชติปรายโนบุคคลบางพวก เป็นคนสว่างมาสว่างไปอสโมสร เณน จ มิตฺตา ชีรนฺติมิตรย่อมแหนงหน่าย เพราะไม่ไปมาหาสู่กัน 2

อกาเลน ยาจนาย จเพื่อนหน่ายแหนง เพราะขอไม่ถูกกาลน ปาโณ ปาณินํ หญฺเญเป็นคนไม่ควรเบียดเบียนกันยํเว เสวติ ตาทิโสคบคนเช่นใด ย่อมเป็นเช่นนั้นภเชถ มิตฺเต กลฺยาเณควรคบมิตรที่ติมิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสสฺเสแม้ในมิตรก็ไม่ควรไว้ใจโหติ ปานสขา นามเป็นเพื่อนเพียงเพื่อดื่มเหล้าก็มีนิหียติ ปุริโส นิหีนเสวีผู้คบคนเลง ย่อมพลอยเลวไปด้วยอเปตจิตฺเตน น สมฺภเชยฺยเมื่อเขาไม่มีเยื่อใย ป่วยการอยู่ด้วยเสฏฺฐมุปคมญฺจ อุเทติ ธิปฺปํเมื่อคบคนที่ดีกว่า ตัวเองก็ดีขึ้นมาฉับพลันวิสฺสาส ปรมา ญาติคนคุ้นเคยไว้ใจกันได้เป็นอย่างยิ่งมิตฺตาทุพฺโก หิ ปาปโกผู้ประทุษร้ายมิตรเป็นคนเลวแท้ภริยา ปรมา สยาภริยาเป็นเพื่อนสนิท 3

คุณ คุ ชีวิ ชี ตวิและการมีปัมี ญ ปั ญา จิตตํ รกฺขถ เมธาวี ผู้มีปัญญา ย่อมตามรักษาจิต สขิต กายจิตฺโต โหตุ จงเป็นผู้มีความสุขกายสบายใจ สทา ภทฺรานิ ปสฺสตุ จงประสบแต่สิ่งที่ดีงาม สุขิตา โหนฺตุ นิพฺภยา จงมีความสุข ปราศจากทุกข์ภัย สุตธนญฺจ โหติ ความคงแก่เรียนเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ปญฺญา ว ธเนน เสยฺโย ปัญญานั่นแลประเสริฐกว่าทรัพย์ พหูนํ ปณฺฑิโต ชีเว บัณฑิตย่อมอุทิศตนเพื่อหมู่ชน ปุญฺเญน ปญฺญํ สนฺทมานา ผู้มีบุญย่อมยินดีในการทำ บุญ ทุกโขปิ ปณฺฑิโต น ชหาติ บัณฑิต แม้มีทุกข์ก็ไม่ละทิ้งธรรม ปญฺญาธิฏฺฐาโน ควรมีปัญญาเป็นหลักมั่นอยู่ในใจ สจฺจาธิฏฺฐาโน ควรมีสัจจะเป็นหลักมั่นอยู่ในใจ 4

จาคาธิฏฺฐาโนควรมีความเสียสละเป็นหลักมั่นอยู่ในใจอุปสมธิฏฺฐาโนควรมีความสงบเป็นหลักมั่นอยู่ในใจเมตฺตา ภาเวตพฺพา ปหานายพึงเจริญเมตตาเพื่อละความพยาบาทหนนฺติ โภคา ทุมฺเมธํทรัพย์สมบัติย่อมทำ ลายคนโง่สกฺกาโร กาปุริสํ หนฺติลาภสักการะย่อมทำ ลายคนชั่วททโต ปุญฺญํ ปวฑฺฒติบุญย่อมเจริญแก่ผู้ให้อวิชชา ปรมํ มลํความไม่รู้เป็นมลทินที่สุดร้ายอตฺตานํ ทมยนฺติ สพฺพตาผู้ประพฤติดีย่อมฝึกตนมนสฺส สติ ปฏิสรนํสติเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจสติมา สุขาวิหารีผู้มีสติย่อมอยู่เป็นสุขอุยฺยุญ ชนฺติ สตีมนฺโตคนมีสติย่อมขยัน 5

การกระทำ และจิตจิ ใจจิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํจิตที่ฝึกดีแล้ว นำ ความสุขมาให้สจิตฺตปริโยทปนํหมั่นทำ จิตของตนให้ผ่องใสอนุมชฺฌํ สมาจเรพึงประพฤติตนให้พอเหมาะพอดีธมฺมญฺจเร สุจริตํพึงประพฤติธรรมให้สุจริตสมชีวิตา โหนฺติควรเป็นอยู่ให้เหมาะสมกร ปุญญมโหรตฺตํควรทำ ความดีให้เป็นนิจน โหติ สุขํ ทุกฺกฏการินาคนทำ ชั่วย่อมไม่มีความสุขปาเปน ปาปํ สนฺทมานาคนชั่วย่อมเพลิดเพลินในการทำ บาปปาปานิ ปริ วชฺชเยควรละบาปทั้งหลายเสียปาปานํ อกรณํ สุขํการไม่ทำ บาปนำ มาซึ่งความสุขอนตฺเถ น ยุตฺโต สิยาไม่ควรทำ สิ่งที่ไม่มีประโยชน์ 6

ทฬฺหเมนํ ปรกฺกเมพึงบากบั่นทำ การงานให้มั่นคงจิตฺตํ คุตฺตํ สุขาวหํจิตที่ระวังดีแล้ว ย่อมนำ ความสุขมาให้จิตฺตํ ภาวิตํ กมฺมทิยํ โหติจิตที่อบรมแล้ว ย่อมควรแก่การงานวิหญฺญติ จิตฺต วสานุวตตีผู้ทำ ตามใจตน ย่อมมีแต่ความเดือดร้อนอนุปาทา จิตฺตสฺส วิโมกฺโขจิตเป็นสุขเพราะรู้จักปล่อยวางสจิตฺต มนุรกฺขลจงตามรักษาจิตของตนจิตฺตํ ภาวิตํ มหโต สํวตฺตติจิตที่ฝึกดีแล้วเป็นประโยชน์ยิ่งใหญ่ปสฺสทฺธิยา อสติ ทุกฺขํ วิหรติเมื่อจิตไม่สงบย่อมอยู่เป็นทุกข์สจฺจมนุรกฺเขยฺยควรรักษาสัจจะอตฺตนา โจทยตฺตานํจงเตือนตนด้วยตนเองชานาติ สจฺจํ วา มุสาคำ พูดจริงหรือเท็จ ตนเองย่อมรู้ดีเอกาสนสฺส จ รโหควรฝึกในการอยู่คนเดียว 7

ธรรมโลกาขลิตญฺจ น คาหเยไม่ควรยึดถือในความผิดพลาดสิปฺปสมํ ธนํ นตฺถิไม่มีทรัพย์ใดเทียบเท่าศิลปะปุตฺตา วตฺถุ มนุสฺสานํเด็กคืออนาคตของมวลมนุษย์ปจฺฉา ตปฺปติ ทุกฺกฏํกรรมชั่วย่อมตามเผาผลาญในภายหลังโกธชาโต ปราภโวเมื่อโกรธย่อมเสื่อมจากความดีปุพฺเพ หนติ อตฺตานํผู้หลอกลวงชื่อว่าทำ ร้ายตนเองก่อนสมฺมาทิฏฺฐิสมาทานา สพฺพํ ทุกขํผู้มีสัมมาทิฏฐิย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงวายเมเถว ปุริโสเป็นคนควรพยายามเรื่อยไปอปฺปิจฉตา อตฺถาย สํวตฺตติความพอเพียงเป็นไปเพื่อประโยชน์ที่ยิ่งใหญ่จิตฺเตน ทียติ โลโกโลกย่อมเป็นไปตามอำ นาจจิตสีลานิ อวิปฺปฏิสารตฺ ถานิศีลมีความเย็นใจเป็นผล 8

เอกํ สจฺจํ น ทุติยมตฺถิสัจจะมีหนึ่งเดียว ไม่มีสองสุขํ นิราสา สุปติผู้ไม่มีความคาดหวังย่อมหลับเป็นสุขอาสํ นนินฺเทยฺย สุขาคมายเมื่อต้องการความสุขไม่พึงสิ้นหวังรตฺโย อโมมา คจฺอนฺติวันคืนไม่ควรให้ผ่านไปโดยเปล่าประโยชน์อายุ ชียติ มจฺจานํอายุของคนย่อมหมดสิ้นไปวโย รตฺตินทิวกฺขโยอายุของคนสิ้นไปตามคืนและวันปมาเทนํ น สํวเสไม่ควรอยู่ด้วยความประมาทสงฺขารา สสฺสตา นตฺถิสังขารที่ยังยืน ไม่มีปาณฆาตี หิ โสจติผู้ที่เบียดเบียน ย่อมมีแต่ความเศร้าโศกธมฺมลทฺธสฺสปิ สาหุ ทานํทานที่ให้แก่ผู้มีธรรมเป็นการดีสุทนฺโต วต ทเมถผู้ฝึกตนดีแล้วควรฝึกผู้อื่นนตฺถิโลเก อนินฺทิโตคนไม่ถูกนินทาไม่มีในโลก 9

อ้างอิง CH 7 HD News.(n.d.).พุทธศาสนสุภาษิต ช่อง 7 คำ อ่าน คำ สอน พร้อมคำ แปล. https://news.ch7.com/proverb/./URL Kapook.(n.d.).ข้อคืดเตือนใจ…กับพุทธศาสนสุภาษิตน่ารู้. https://hilight.kapook.com/view/62509 Dek-D.(n.d.).พุทธศาสนสุภาษิต-หมวดคบหา|Dek-D.com. https://www.dek-d.com/board/view/2278096/