สื่อประกอบการสอน_เรื่อง_คำสรรพนาม-08221939

รายวชิ าภาษาไทย

รหสั วชิ า ท๑๔๑๐๑

เรื่อง “คาสรรพนาม”

ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี ๔

ผู้สอน ครูธีระพล แก้วคาจนั ทร์
ผู้สอครูวรรณรี ว่นุ นรุ ักษ์

คำไทยใช้ใหถ้ กู สังเกตุ
สงั เกต
๑.
๒.

สงั เกต คำไทยใช้ให้ถกู

[สงั -เกด] หมายถึง

(ก.) กาหนดไว,้ หมายไว,้ เชน่
ทาเคร่ืองหมายไวเ้ ปน็ ทส่ี ังเกต (ป., ส.)
(ก.) ต้ังใจดู, จบั ตาดู (ป., ส.)

ทบทวน

ความรูเ้ ดมิ

ทบทวนความรู้ “คานาม”

แพรวนภาไปซื้อเค้กทต่ี ลาดสด
ผู้ชายคนนน้ั แตง่ ตวั ดูดีมาก
เจา้ ดา่ งชอบกดั รองเทา้ เจ้าด่างจงึ ถูกแม่ตี
คุณตาชอบดม่ื กาแฟคณุ ตาจึงนอนไม่คอ่ ยหลับ

อ่านและพิจารณาประโยค

๑) เจ้าดา่ งชอบกัดรองเท้าเจ้าดา่ งจงึ ถูกแม่ตีบอ่ ย ๆ
๒) คุณตาชอบด่ืมกาแฟคุณตาจึงนอนไมค่ ่อยหลับ

จากประโยคตวั อย่างมคี าใดบา้ งทีซ่ ้ากัน

คาถามจดุ ประกายความคดิ

ถา้ ครูตอ้ งการใช้คาอน่ื มาแทนคาว่า “เจ้าดา่ ง”
และ “คณุ ตา” สามารถทาได้หรือไม่

๑) เจ้าดา่ งชอบกดั รองเทา้ เมจัน้าจดึง่าถงูกจแึงถมกู่ตแีบมอ่ ต่ ยีบๆ่อย ๆ
๒) คุณตาชอบดม่ื กาแฟคทณุา่ นตจาึงจนึงอนนอไนมไค่มอ่คยอ่ หยลหับลบั

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

๑. อธบิ ายความหมาย ลักษณะ ประเภทและหน้าท่ี
ของคาสรรพนามได้

๒. จาแนกบุรษุ สรรพนามได้
๓. เหน็ ความสาคญั การใช้คาสรรพนามประเภทตา่ ง ๆ

ไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง

เพ่ิมเติม

ความรใู้ หม่

คาสรรพนาม คืออะไร

คาท่ีใช้แทนคานามทก่ี ล่าวถึงมาแล้ว
เพ่อื จะไดไ้ มต่ ้องกลา่ วค้านามนนั้ ซ้าอีก เช่น
ค้าวา่ ฉัน เรา ดฉิ ัน กระผม คณุ ทา่ น
ใตเ้ ท้า เขา มนั ส่ิงใด ผูใ้ ด นี่ น่ัน ใคร เปน็ ตน้

ตวั อยา่ ง

- คณุ ยายชอบแจกขนมใหเ้ ด็ก ๆ คุณยายจึง
เป็นทร่ี กั ของทุกคน

- คณุ ยายชอบแจกขนมใหเ้ ดก็ ๆ ท่านจึงเปน็
ที่รกั ของทุกคน

บรุ ษุ สรรพนาม

คือ คาสรรพนามท่ีใช้แทนผู้พูด ผู้ฟัง และผู้ท่ีกล่าวถึง
(บุคคลที่ ๓) แบ่งเป็นชนิดย่อย
ได้ ๓ ชนิด ได้แก่

๑สรรพนามบุรุษที่ ใชแ้ ทนผู้พดู

ตัวอยา่ ง ผม ฉนั ดิฉนั กระผม ข้าพเจ้า เรา อาตมา
ข้าพระพุทธเจา้ หมอ่ มฉัน เกลา้ กระหมอ่ ม

ผมขอไปทาธรุ ะขา้ งนอก ๒๐ นาทีครับ

ดฉิ ันว่าภาพยนตร์เร่ืองน้นี ่าดนู ะคะ

๒สรรพนามบรุ ษุ ที่ ใชแ้ ทนผู้ฟงั

ตวั อยา่ ง คุณ เธอ ใต้เทา้ ท่าน ใตฝ้ า่ ละอองธุลีพระบาท

ฝา่ พระบาท พระคณุ เจ้า

คุณชว่ ยเปดิ ประตใู หด้ ฉิ ันหน่อยค่ะ

เธอไปเทยี่ วกนั เถอะ

๓สรรพนามบรุ ุษท่ี ใช้แทนผทู้ ่ีกลา่ วถงึ

ตวั อย่าง เขา มนั ท่าน พระองค์

เขาไม่ชอบรับประทานอาหารเช้า
แมวตวั น้ีมนั ชอบกนิ ปลาทู

พิจารณาประโยค
ฉนั ชอบอา่ นหนังสือในหอ้ งสมดุ สรรพนามบุรษุ ที่ ๑

วนั น้ีเธอจะไปขายของไหม สรรพนามบุรุษที่ ๒
พอใจไม่สบายเขาจึงไมไ่ ด้มาโรงเรียน สรรพนามบรุ ษุ ท่ี ๓

เกม

บิงโกคาสรรพนาม

คาสง่ั ในการปฏบิ ัติกิจกรรม

๑) ครูปลายทางแจกกระดาษสาหรบั ทากระดานบิงโกคนละ ๑ แผ่น
๒) นกั เรยี นวาดตาราง ๔ x ๔ ชอ่ ง สาหรับเขียนคาสรรพนาม
๓) เขียนคาสรรพนามที่สนใจโดยใช้สรรพนามบุรษุ ท่ี ๑, ๒, ๓

ลงในช่องให้ครบ ๑๖ คา
๔) นกั เรียนฟงั ครอู า่ นคาสรรพนามทีละคา หากตรงกับคาทตี่ นเอง

เลอื กไว้ใหท้ าเครอ่ื งหมายวงกลมหรอื กากบาท
๕) ครูปลายทางชว่ ยสารวจนักเรยี นทบ่ี งิ โก (ผู้ชนะ)

ตวั อยา่ งตารางบงิ โก

ผม คาสรรพนามท่เี ลือก
เรา
คุณ ฉัน ดฉิ นั กระผม ขา้ พเจา้
พระคณุ เจ้า อาตมา ข้าพระพทุ ธเจ้า หม่อมฉัน เกล้ากระหมอ่ ม
หลอ่ น เธอ ใต้เท้า พวกเธอ ฝา่ พระบาท
โยม เขา มนั ท่าน พระองค์
พวกเขา พวกเรา กระหม่อม ข้า
พวกผม พวกฉัน ใตฝ้ ่าละอองธลุ พี ระบาท

ของฝากจากครู

ใหห้ นคู นเก่ง

ของฝากจากครใู ห้หนคู นเก่ง

บทบาทครูปลายทาง บทบาทนกั เรยี น

๑. ครแู จกใบงานที่ใบงานที่ ๗ ๑. นักเรยี นฟังคาช้แี จงการทาใบงานท่ี ๗
เรื่อง วิเคราะหค์ าสรรพนาม
เรือ่ ง วิเคราะหค์ าสรรพนาม
๒. ครูอธิบายขน้ั ตอนการทาใบงานเพ่มิ เติม ๒. นกั เรยี นปฏบิ ัติกิจกรรมใบงานท่ี ๗
เรื่อง วิเคราะหค์ าสรรพนาม
๓. ครูสังเกตพฤตกิ รรมการปฏบิ ัติกิจกรรม
และบนั ทกึ ผล

ใบงานท่ี ๗ เรื่อง วเิ คราะห์คาสรรพนาม

คาชี้แจง ให้นักเรียนวิเคราะห์ประโยคคน้ หาคานามและคาสรรพนาม
แยกประเภทลงในตารางใหถ้ ูกตอ้ ง

คานาม คาสรรพนาม

ใบงานท่ี ๗ เรื่อง วิเคราะห์คาสรรพนาม

๑. งูตัวใหญ่มนั เล้อื ยอยูบ่ นตน้ ไม้ ๖. เธอจะไปไหน
๒. โขลงชา้ งป่าพวกมนั กาลงั ตกมัน ๗. คณุ แม่ทา่ นชอบอ่าน
๓. เขาเป็นคนไมด่ ี
๔. แม่คา้ ขายขนมในตลาด หนังสอื พมิ พใ์ นหอ้ งสมดุ
๕. หมวกของคณุ พอ่ เธอสวยนะ ๘. สุนยี ์เปน็ เพ่อื นของฉัน
๙. ขอใหพ้ วกเราช่วยกันรักษา

ความสะอาดดว้ ย
๑๐. คณุ ครูถือหนงั สือ

บทเรยี น

เฉลยใบงานท่ี ๗ เรื่อง วิเคราะห์คาสรรพนาม

๑. งตู วั ใหญม่ ันเลอื้ ยอยู่บนตน้ ไม้ ๖. เธอจะไปไหน
๒. โขลงชา้ งปา่ พวกมนั กาลงั ตกมัน ๗. คณุ แม่ทา่ นชอบอา่ น
๓. เขาเป็นคนไม่ดี
๔. แม่คา้ ขายขนมในตลาด หนังสอื พิมพใ์ นหอ้ งสมุด
๕. หมวกของคณุ พอ่ เธอสวยนะ ๘. สุนีย์เป็นเพือ่ นของฉัน
๙. ขอให้พวกเราชว่ ยกันรกั ษา

ความสะอาดด้วย
๑๐. คณุ ครถู ือหนงั สอื

ผงั ความคดิ สรปุ บทเรยี น

สว่ นเตมิ เตม็

บรุ ษุ ท่ี ๓ บรุ ษุ สรรพนาม หนา้ ที่ของคา กรรม
บรุ ษุ ที่ ๒ สรรพนาม

บุรษุ ท่ี ๑ คาสรรพนาม ประธาน

ความหมายของ คาท่ีใชแ้ ทนคานามทกี่ ล่าวถงึ มาแลว้
คาสรรพนาม เพอ่ื จะไดไ้ มต่ ้องกลา่ วคานามนัน้
ซา้ อกี

สงิ่ ทโี่ รงเรยี นปลายทางตอ้ งเตรยี ม

สามารถดาวนโ์ หลดไดท้ ี่ www.dltv.ac.th

๑. บัตรคา
๒. ใบความรู้ที่ ๕ เรื่องประโยคเพอ่ื การสอ่ื สาร
๓. กระดานไวทบ์ อรด์ ขนาดเลก็
๔. ใบงานที่ ๘ เร่อื ง แต่งประโยคเพ่ือการสอื่ สาร

บทเรยี นคร้ังตอ่ ไป

“ประโยคเพอ่ื การสือ่ สาร (๑)”

รายวชิ าภาษาไทย

ช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๔