แผนการจัดกิจกรรมการทดลองวิทยาศาสตร์(ระดับชั้นปฐมวัย) โรงเรียนบ้านคลองห้วยยั้ง ประจำปีการศึกษา 25๖๖ เรื่อง การจม - การลอย ๑. จุดประสงค์การเรียนรู้ 1. เพื่อให้เด็กสืบค้นข้อมูลและบอกลักษณะของสิ่งที่จมและลอยน้ำ 2. พัฒนากล้ามเนื้อเล็กและการประสานสัมพันธ์ระหว่างมือกับตาด้วยการลากเส้น ๒. แนวคิด การจมและการลอยของผลไม้ต่าง ๆ ขึ้นอยู่กับความหนาแน่นของผลไม้นั้น หากผลไม้มีความหนาแน่น น้อยกว่าน้ำ ผลไม้จะลอยน้ำ แต่ถ้าผลไม้ใดมีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ ผลไม้นั้นจะจมน้ำ นอกจากนี้ ผลไม้ ชนิดเดียวกัน ถ้าทำจากวัสดุที่แตกต่างกันจะทำให้ผลไม้นั้นจมและลอยแตกต่างกัน ๓. สาระที่ควรเรียนรู้ ๓.๑ ประสบการณ์สำคัญ ๓.๑.๑ ประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านร่างกาย เป็นการสนับสนุนให้เด็กได้มี โอกาสดูแลสุขภาพและสุขอนามัย รักษาความปลอดภัย พัฒนากล้ามเนื้อใหญ่และกล้ามเนื้อเล็ก - การประสานสัมพันธ์ของกล้ามเนื้อเล็ก การเขียนภาพและการเล่นกับสี - การรักษาความปลอดภัย การรักษาความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่นในกิจวัตรประจำวัน ๓.๑.๒ ประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านอารมณ์และจิตใจ เป็นการสนับสนุน ให้เด็กได้แสดงออกทางอารมณ์และความรู้สึกที่เหมาะสมกับวัย มีความสุข ร่าเริงแจ่มใส ได้พัฒนาคุณธรรม จริยธรรม สุนทรียภาพ ความรู้สึกที่ดีต่อตนเองและความเชื่อมั่นในตนเองขณะปฏิบัติกิจกรรมต่างๆ - การชื่นชมและสร้างสรรค์สิ่งสวยงาม - การแสดงออกอย่างสนุกสนานกับเรื่องตลก ขำขัน และเรื่องราว/เหตุการณ์ที่สนุกสนาน ๓.๑.๓ ประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านสังคม เป็นการสนับสนุนให้เด็กได้มี โอกาสปฏิสัมพันธ์กับบุคคลและสิ่งแวดล้อมต่างๆรอบตัวจากการปฏิบัติกิจกรรมต่างๆผ่านการเรียนรู้ทางสังคม เช่น การเล่น การทำงานกับผู้อื่น การปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน การแก้ปัญหาข้อขัดแย้งต่างๆ - การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและเคารพ ความคิดเห็นของผู้อื่น ๓.๑.๔ ประสบการณ์สำคัญที่ส่งเสริมพัฒนาการด้านสติปัญญา เป็นการสนับสนุนให้เด็ก ได้รับรู้ เรียนรู้สิ่งต่างๆรอบตัว ด้วยประสาทสัมผัสทั้งห้า ผ่านการคิด การใช้ภาษา การสังเกต การจำแนกและ เปรียบเทียบ จำนวน มิติสัมพันธ์(พื้นที่/ระยะ) และเวลา - การรู้จักสิ่งต่าง ๆ ด้วยการมอง ฟัง สัมผัส ชิมรส และดมกลิ่น - การรับรู้ และแสดงความรู้สึกผ่านสื่อ วัสดุ ของเล่น และผลงาน
- การแสดงความรู้สึกด้วยคำพูด - การอธิบายเกี่ยวกับสิ่งของ เหตุการณ์ และความสัมพันธ์ของสิ่งต่าง ๆ - การฟังเรื่องราวนิทาน คำคล้องจอง คำกลอน - การจับคู่ การจำแนก และการจัดกลุ่ม - การคาดคะเนสิ่งต่างๆ - การทดลองสิ่งต่างๆ - การสืบค้นข้อมูล - การเปรียบเทียบจำนวน มากกว่า น้อยกว่า เท่ากัน ๓.๒ สาระที่ควรเรียนรู้ การเรียนรู้เกี่ยวกับธรรมชาติรอบตัวและสิ่งต่างๆรอบตัว ในเรื่องของ การจม - การลอย - ผลไม้ที่มีน้ำหนักเบาและลอยน้ำได้ ได้แก่ แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด - ผลไม้ที่มีน้ำหนักมาก มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ และจมน้ำ ได้แก่ ลูกพลับ , องุ่น ๔. การบูรณาการสะเต็มศึกษา Technology แนวทางเทคโนโลยี การบอกลักษณะของสิ่งที่จมและลอยและการเลือกใช้วิธีการและเครื่องมืออย่างง่ายในการทดสอบเพื่อ ค้นหาคำตอบตามข้อสงสัย - การสืบค้นข้อมูล - การใช้เครื่องมืออย่างง่าย ๕. แนวการจัดกิจกรรมและประสบการณ์ ข้นันำ ๑. ครูและนักเรียนร้องเพลงทักทายกัน เพลงสวัสดีคุณครู สวัสดี คุณครูที่รัก หนูจักตั้งใจอ่าน เขียน ยามเช้าเรามาโรงเรียน (ซ้ำ) หนูจะพากเพียร ขยันเรียนเอย (ซ้ำ) เพลง สวัสดีเพื่อนๆ สวัสดี สวัสดี วันนี้เรามาพบกัน เธอ และฉัน พบกัน สวัสดี สวัสดีครับ สวัสดีค่ะ ๒. ครูเล่านิทานเกี่ยวกับผลไม้ เรื่อง “จ๊อด กับ เจี๊ยก” ให้เด็กฟัง ๓. เด็กและครู ร่วมกันอภิปรายและสรุปเนื้อหาเกี่ยวกับ นิทาน เรื่อง “จ๊อดกับเจี๊ยก”
คุณครู : นิทานเรื่อง “จ๊อดกับ เจี๊ยก” เขาไปทำอะไรกัน ที่ไหนคะ นักเรียน : จ๊อดกับ เจี๊ยก ไปเก็บผลไม้ที่ สวนของลุงปุ๋ย คุณครู : ในสวนผลไม้ของลุงปุ๋ย มีผลไม้อะไรบ้างคะ นักเรียน : ต้นทุเรียน ต้นมังคุด และต้นเงาะ ค่ะ/ ครับ คุณครู : นักเรียนเก่งมากเลยค่ะช่วยกันตอบคุณครู งั้นเดี๋ยววันนี้คุณครูจะพานักเรียนไป เดินสำรวจบริเวณโรงเรียนของเราว่า โรงเรียนของเรามี ผลไม้อะไรบ้าง นักเรียนอยากไปไหมคะ นักเรียน : อยากไปครับ / ค่ะ คุณครู : งั้นเราไปกันเลยค่ะ ๔. ครูพานักเรียนไปสังเกตต้นไม้บริเวณรอบๆโรงเรียน ๕. เด็กและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับต้นไม้ที่พบ คุณครู : วันนี้เราไปเดินสำรวจต้นไม้ในโรงเรียนกันมา นักเรียนเห็นต้นไม้อะไรบ้างคะ นักเรียน : เห็นค่ะ/ครับ ต้นมะม่วง ต้นกล้วย ต้นขี้เหล็ก ต้นมะนาว ต้นคูณ ต้นไทร คุณครู : มีต้นอะไรบ้างคะ ที่เป็นผลไม้ นักเรียน : ต้นมะม่วง ต้นกล้วย ต้นมะนาว คุณครู : ที่บ้านนักเรียนมีต้นอะไรบ้างคะ นักเรียน : ต้นมะม่วง ค่ะ คุณครู : ถ้ามะม่วงดิบ มะม่วง สีอะไร และมีรสชาติเป็นยังไงบ้างคะ นักเรียน : มะม่วงดิบสีเขียวค่ะ รสเปรี้ยว คุณครู : ถ้ามะม่วงสุก มะม่วง สีอะไร และมีรสชาติเป็นยังไงบ้างคะ นักเรียน : มะม่วงสุก สีเหลืองค่ะ รสหวาน คุณครู : ที่บ้านใครมีต้นกล้วยบ้างคะ เราจะกินกล้วยตอนสุก หรือดิบคะ นักเรียน : มีค่ะ เรากินตอนกล้วยสุกค่ะ สีเหลือง คุณครู : ตอนกล้วยดิบ กินได้ไหมคะ นักเรียน : ไม่ได้ค่ะ นักเรียน : ได้ครับ เอามาทอดครับ คุณครู : อีกต้นนึง คือต้นมะนาว ที่บ้านใครมีต้นมะนาวบ้างคะ นักเรียน : มีค่ะ /มีครับ /ไม่มีค่ะ / ไม่มีครับ คุณครู : มะนาวที่นักเรียนเห็น มีสีอะไร ลักษณะยังไง และมีรสชาติเป็นยังไงบ้าง นักเรียน : มีสีเขียว เปรี้ยว เป็นลูกกลมๆ เหมือนส้มค่ะ
คุณครู : ดีมากค่ะ นักเรียนทุกคนเก่งมากค่ะ ตอบถูกต้องกันทุกคนเลย มะม่วงดิบ มีสีเขียว มีรสเปรี้ยว มะม่วงสุก มีสีเหลือง มีรสหวาน ส่วนกล้วย เราจะกินได้ทั้งตอนที่สุกและดิบค่ะ กล้วยสุกเราสามารถกินได้เลย ส่วน กล้วยดิบ ก่อนที่เราจะกินได้เราต้องนำไปแปรรูป เช่นการทอด หรือที่ ชาวบ้านเรียกว่ากล้วยฉาบ เราถึงจะกินได้ค่ะ มะนาวก็จะมีผล กลมๆ สีเขียว หรือสีเหลือง มีรสเปรี้ยวค่ะ นักเรียนทุกคนเก่ง มาก ปรบมือให้ตัวเองหน่อยค่ะ ข้นัสอน 1. ครูนำ ผลไม้ แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด , ลูกพลับ , องุ่น มาให้เด็กสังเกต และสัมผัส จากนั้นให้เด็กบอกลักษณะของสิ่งที่เห็น 2. ครูพาเด็กไปสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับการจม-ลอยของผลไม้ที่ครูนำมา โดยสืบค้นจากหนังสือนิทาน ๓. ครูกระตุ้นให้เด็กอยากรู้ โดยการร่วมกันตั้งคำถาม คุณครู : เด็กๆ เห็นอะไรบนโต๊ะบ้างคะ นักเรียน : เห็นค่ะ/ครับ คุณครู : มีอะไรบ้างคะ นักเรียน : ลูกพลับ , องุ่น , แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด ค่ะ/ ครับ คุณครูหยิบผลไม้แต่ละชนิดขึ้นมาให้นักเรียนดู และให้นักเรียนมาหยิบผลไม้แต่ละชนิดพร้อม ทั้งบอกว่าผลไม้ที่นักเรียนหยิบมา ชื่ออะไร และมีจำนวนกี่ผล และมีรสชาติเป็นยังไงบ้าง น้ำหนักเบา หรือหนัก คุณครู : เด็กๆ มาหยิบผลไม้ที่ตัวเองชอบสิคะ แล้วบอกครูหน่อยว่า ผลไม้ชื่อว่าอะไร มีสีอะไร และมีจำนวนกี่ลูกคะ นักเรียน : องุ่นค่ะ มี ๘ ลูกค่ะ น้ำหนักเบาค่ะ มีรสหวานค่ะ นักเรียน : สับปะรดครับ มี ๒ ลูกครับ มีรสเปรี้ยวครับ หนักครับ นักเรียน : แอปเปิ้ล ค่ะ มี ๒ ลูกค่ะ น้ำหนักเบาค่ะ มีรสหวานค่ะ นักเรียน : ลูกพลับค่ะ มี ๓ ลูกค่ะ น้ำหนักเบาค่ะ มีรสหวานค่ะ นักเรียน : คุณครูครับ แล้วผลไม้ลอยน้ำได้ไหมครับ ทำไมตอนที่คุณยาย ล้างผลไม้มีผลไม้ที่จมน้ำและลอยน้ำครับ คุณครู : ดีมากเลยค่ะ คุณครูจำมาชวนนักเรียนทอลองว่าผลไม้ที่เรามีอยู่ มีผลไม้อะไรบ้างที่ลอยน้ำได้และจมน้ำบ้าง นักเรียนมาช่วยคุณครูหยิบผลไม้ใส่ ในน้ำแล้วบอกคุณครูว่าผลไม้อะไรที่จมน้ำและลอยน้ำได้บ้าง
๔. ครูนำอ่างน้ำแบบใสมาให้เด็กสังเกต จากนั้นให้นักเรียนออกมานำผลไม้ต่าง ๆ ที่ครูเตรียมไว้มา ทดลองในอ่างและให้เพื่อนสังเกต โดยออกมาครั้งละ 1 คน ทำจนครบทุกคน ๕. เด็กและครูร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับการสืบค้นข้อมูลและการทดสอบจริง โดยครูใช้คำถาม ดังนี้ - ผลไม้อะไรบ้างที่ลอยน้ำได้ “ แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด “ - สิ่งใดบ้างที่จมน้ำ “ลูกพลับ , องุ่น” - สิ่งที่ลอยน้ำมีลักษณะอย่างไร (เบา และมีความหนาแน่นน้อยฯลฯ) - สิ่งที่จมน้ำมีลักษณะอย่างไร (มีน้ำหนักมาก และมีความหนาแน่นมากฯลฯ) ๖. ครูอธิบายเพิ่มเติมว่า ผลไม้ที่มีน้ำหนักและความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ เมื่อนำไปลอยน้ำจะลอยอยู่ บนผิวน้ำได้ ส่วนผลไม้ที่มีน้ำหนักมากและความหนาแน่นมากกว่าน้ำจะจมน้ำ ขั้นสรุป ๑. เด็กและครูร่วมกันสรุปเกี่ยวกับลักษณะของสิ่งที่จมและลอยน้ำว่า แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด มีน้ำหนักเบาจึงทำให้ลอยน้ำ ส่วนลูกพลับ , องุ่น มีน้ำหนักมากจึงทำให้จมน้ำ ๒. ครูต่อยอดความคิดด้านเทคโนโลยี โดยใช้คำถามกระตุ้นความคิดของเด็ก ครู : นอกจากผลไม้ในวันนี้ เด็กๆ คิดว่ามีอะไรอีกบ้าง ที่สามารถลอยน้ำได้ นักเรียน : เรือ แพ ชูชีพ กะละมัง ยางรถ ต้นกล้วยฯลฯ ครู : และมีอะไรบ้างที่นักเรียนเคยเห็น เมื่อเอาลงในน้ำแล้วจะจมน้ำ นักเรียน : ก้อนหิน รถยนต์ คน ฯลฯ ครู : ถ้าให้เด็กสร้างเรือที่ลอยน้ำ ได้เด็กๆ จะใช้อะไรสร้างเรือคะ นักเรียน : เรือ ที่ทำจากไม้ไผ่ / เรือที่ทำจากต้นกล้วย ครู : ถ้าให้เด็กสร้างเรือที่จมน้ำ เด็กๆ จะใช้อะไร สร้างเรือคะ นักเรียน : เรือ ที่ทำจากเหล็ก / เรือที่ทำจากหิน ฯลฯ ๓. ครูและเด็กช่วยกันสรุปและอภิปรายเนื้อหาของการจม – การลอย ๔. ให้เด็กๆวาดภาพผลไม้ที่จมน้ำ – ลอยน้ำ ระหว่างที่นักเรียนวาดภาพคุณครูซักถามเพื่อ ทบทวนสิ่งที่นักเรียนได้เรียนรู้และปฏิบัติ ครู : น้อง ออนิว คะ หนูกำลังวาดรูปอะไรคะ น้องออนิว : องุ่น ครู : องุ่นสีอะไรคะ น้องออนิว : สีม่วงค่ะ ครู : องุ่นจมหรือลอยน้ำคะ น้องออนิว : จมน้ำค่ะ และคุณครูชี้ไปที่รูปอื่นๆ ที่นักเรียนวาดและถามเพื่อทบทวนสิ่งที่นักเรียนได้เรียนและจดจำได้
ครู : น้องตะวัน หนูวาดรูปอะไรอยู่คะ น้องตะวัน : ลูกพลับครับ ครู : ลูกพลับ จม หรือลอยน้ำคะ น้องตะวัน : จมน้ำครับ ครู : ลูกพลับ มีสีอะไรคะ น้องตะวัน : สีส้มครับ และคุณครูชี้ไปที่รูปอื่นๆ ที่นักเรียนวาดและถามเพื่อทบทวนสิ่งที่นักเรียนได้เรียนและจดจำได้ ๖. สื่อและแหล่งการเรียนรู้ 1. สิ่งต่าง ๆ รอบตัวในห้องเรียนและนอกห้องเรียน 2. ลูกพลับ , องุ่น , แอปเปิ้ล , ส้ม , ทับทิม , สาลี่ , กล้วย , สับปะรด 3. หนังสือนิทาน , ผลไม้ 4. อ่างน้ำแบบใส 5. ใบงาน วาดภาพ การจมการลอย ๗. การประเมินผล 1. สังเกตจากการสืบค้นข้อมูล ๒. สังเกตการณ์ตอบคำถามและการแสดงความคิดเห็น ๓. สังเกตการณ์บอกลักษณะขอองสิ่งที่จม - และลอยน้ำ ๔. ตรวจผลงานของนักเรียน บันทึกหลังการสอน ลงชื่อครูประจำชั้น วันที่ ข้อเสนอแนะจากผู้บริหาร ลงชื่อผู้บริหาร วันที่