คัมภีร์ฉันทศาสตร์แพทย์ศาสตรสงเคราะห์ (1)

คมั ภรี ฉ์ นั ทศาสตร์
แพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์

๖๕.บางจําแตเพศไข สิ่งเดยี วไดสงั เกตมา

กองเลอื ดวาเสมหา กองวาตาวา กาํ เดา

ถอดคาํ ประพันธ  หมอบางคนจาํ อาการไขทแี่ สดงใหเ หน็ เพยี งอยา งเดียวทไ่ี ดส งั เกตมากองเลือดบอกวา เป็น
เสมหะลมทอี่ อกมามากบอกวา เป็นความรอนในตัว

๖๖. คมั ภีรกลา วไวห มด ไยมิจดมิจําเอา

ทายโรคแตโดยเดา ใหเช่ือถอื ในอาตมา

ถอดคําประพันธ ตําราบอกไวท ุกเร่อื ง ทาํ ไมไมจ ดไมจ ํา เอาไวบอกวา เป็นโรคอะไรจากการคดิ
เอาเองไมม เี หตผุ ลใหคนนับถอื ตนเอง

๖๗.รนู อ ยอยา บังอาจ หมนิ่ ประมาทในโรคา
แรงโรควาแรงยา มิควรถอื วา แรงกรรม

ถอดคําประพนั ธ รูน อยอยา กลาทาํ เพราะหลงตวั เองขาดความรอบคอบเก่ยี วกบั โรคความรุนแรงของโรคตอง
ใชยาทด่ี ี ไมค วรคดิ วา เป็นเร่ืองกรรมหนัก

๖๘.อน่งึ ทา นไดกลา วถาม อยา กลา วความบงั อาจอํา
เภอใจวาตนจาํ เพศไขนอี้ นั เคยยา

ถอดคาํ ประพนั ธ  อกี อยา งคนไขพ ดู ถาม อยาพดู ขอ ความเพราะหลงตวั เองไมร ับฟังความคดิ เห็นของผอู ่นื พดู วา
ตนจําไขล กั ษณะนี้ไดเพราะเคยใหยา

๖๙.ใชโ รคสิง่ เดยี วดาย จะพลนั หายในโรคา
ตางเนอ้ื ก็ตา งยา จะชอบโรคอนั แปรปรวน

ถอดคาํ ประพนั ธ  ไมใ ชโรคจะมชี นิดเดยี วทจี่ ะทําใหห ายจากโรคทนั ทลี ักษณะประจาํ ตัวตา งกนั ก็ให
ยาตางกันจงึ จะถูกกับโรคที่เปลย่ี นไปจากลกั ษณะเดมิ

๗๐.บางทกี ย็ าชอบ แตเคราะหครอบจงึ่ หนั หวน
หายคลายแลวทบทวน จะโทษยาก็ผิดที

ถอดคาํ ประพันธ  บางทกี ใ็ หยาถูกกบั โรค แตม ีสิง่ รายเกิดข้นึ โรคจงึ เป็นข้ึนอกี หายทเุ ลาลงไปแลว เกดิ เป็นกลับ
ข้ึนใหม

๗๑.อวดยาคร้ันใหย า เหน็ โรคาไมถอยหนี
กลับกลาววา แรงผี ทีแ่ ททําไมร ูทาํ

ถอดคําประพนั ธ แสดงสรรพคุณยาเม่อื ใหย านัน้ รกั ษา โรคยงั ไมหายกลับพูดวาผรี า ยแรงกวา จรงิ ๆแลวทาํ ไป
เพราะไมรวู า ควรทาํ อยา งไร

๗๒.เห็นลาภจะใครได นยิ มใจไมเกรงกรรม
รูนอยบังอาจทาํ โรคระยาํ เพราะแรงยา

ถอดคาํ ประพนั ธ เห็นสงิ่ ของอยากจะได ชอบใจกไ็ มเ กรงกลัวทาํ ความชวั่ รูน อยแตก ลา ทาํ เพราะหลงตวั โรคหนัก
ข้ึนเพราะผลของยา

๗๓.โรคน้นั คือโทโส จะภยิ โยเรง วัฒนา
แพทยเ รงกระหนา่ํ ยา กย็ ง่ิ ยับระยําเยนิ

ถอดคาํ ประพันธ  โรคนัน้ เปรยี บกบั ความฉนุ เฉียว จะเป็นมากข้นึ อยางรวดเร็วแพทยเรงใหยาซ้าํ เขาไป กย็ ิ่งราย
แรงหนักข้ึน

๗๔.รูแ ลว อยา อวดรู พนิ ิจดอู ยาหมิ่นเมิน
ควรยาหรือยาเกนิ กวาโรคนั้นจง่ึ กลบั กลาย

ถอดคาํ ประพนั ธ  มีความรูอยาแสดงความรู ควรพจิ ารณาอยา ประมาทควรใหย าแคไ หนหรือใหยาแรงกวาโรคจึง
เปลี่ยนเป็นอยา งอ่นื

๗๕.ถนอมทาํ แตพ อควร อยาโดยดว นเอาพลนั หาย
ผิโรคนั้นกลบั กลาย จะเสียทา ดว ยผดิ ที

ถอดคําประพนั ธ  ระมดั ระวังทําพอควร อยารีบรอนทาํ ใหโ รคหายทนั ที อาการท่ดี ีอยอู าจทรดุ ลงไดห ากโรคที่
รกั ษานัน้ เป็นโรคอ่ืน จะพลาดผดิ เพราะทําผดิ พลาด

๗๖.บางไดแ ตยาผาย บรรจุถา ยจนถงึ ดี
เห็นโทษเขา เปนตรี จ่ึงออกตัวดว ยตกใจ

ถอดคาํ ประพนั ธ รูแ ตเร่อื งยาระบาย ใหย าไปถายจนถึงขนั้ น้ําดีผิดปกติเห็นคนไขใกลตาย จึงรีบแกต ัวเพราะ
ตกใจ

๗๗.บา งรูแตยากวาด เทยี่ วอวดอาจไมเกรงภยั
โรคนอยใหห นักไป ดังกอ กรรมใหตดิ กาย

ถอดคาํ ประพนั ธ  บา งมคี วามรูเ ฉพาะยากวาด อวดอา งความสามารถไปทวั่ ไมกลวั อนั ตรายโรคไมห นักทําใหเ ป็น
หนักข้ึนเหมือนกอใหเ กดิ ผลรา ยตดิ ตัว

เกร็ดความรู้ อาการของการกินยาเกินขนาด

- อาเจยี น
- ปวดท้อง ท้องเสยี
- ตัวเยน็ และมเี หงือออก หรอื ตัวรอ้ นและผวิ แหง้
- ง่วงซมึ หมดสติ
- สบั สน กระสบั กระสา่ ย ก้าวรา้ ว
- รมู า่ นตาขยาย
- สญั ญาณชพี ผดิ ปกติ โดยมอี ุณหภมู ริ า่ งกาย ชพี จร ความดนั โลหติ และ
อัตราการหายใจเปลียนแปลงไป
- มอี าการหลงผดิ หรอื เหน็ ภาพหลอน

ภาวะแทรกซ้อนของการกินยาเกินขนาด

- อวยั วะไดร้ บั ความเสยี หายอยา่ งถาวรจนทําใหอ้ วยั วะเหล่านนั ทํางานผดิ
ปกติ เชน่ ตับ ไต และสมอง เปนต้น
- หากผปู้ วยทีมปี ญหาทางจติ ไมไ่ ดร้ บั การรกั ษาอาการทางจติ อยา่ งเหมาะ
สม หรอื ผทู้ ีติดยาเสพติดไมไ่ ดร้ บั การบาํ บดั ใหห้ ายขาด อาจเสยี งกลับมา
กินยาเกินขนาดซาํ อีก
- อาจเจบ็ ปวยรนุ แรงจนเสยี ชวี ติ ได้

จดั ทําโดย

๑.นาย ปรญญา ปลบุตร ชนั ม.๕/๑ เลขที ๕
๒.นางสาว นฤมล เจือจารย์ ชนั ม.๕/๑ เลขที ๑๕
๓.นางสาว อารยา สินรัตน์ ชัน ม.๕/๑ เลขที ๒๑
๔.นางสาว อญั ชลี บญุ ถูก ชนั ม.๕/๑ เลขที ๓๕
๕.นางสาว สุพชิ ญา มว่ งวงค์ ชนั ม.๕/๑ เลขท๓ี ๙
๖.นางสาว นารยา สม้ สาย ชนั ม.๕/๑ เลขที ๔๐