เอกสารประกอบการเรียนการสอน ลูกเสือ เล่ม1

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 47

เอกสำรประกอบกำรเรียนกำรสอน เล่ม 1
ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3)
กจิ กรรมพฒั นำผ้เู รียน ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 3
หน่วยท่ี 1 อนำมัย

พณิ ทิพย์ สำธุพนั ธ์
ตำแหน่ง ครู วทิ ยฐำนะ ครูชำนำญกำร

โรงเรียนอนุบำลสุพรรณบุรี
สำนักงำนเขตพื้นท่ีกำรศึกษำสุพรรณบุรี เขต 1

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 1

คำนำ

เอกสารประกอบการเรียนการสอน ลูกเสือสารอง (ดาวดวงที่ 3) กิจกรรม
พฒั นาผูเ้ รียน ช้นั ประถมศึกษาปี ท่ี 3 จดั ทาข้ึนเพื่อใชใ้ นการจดั กิจกรรมการเรียน
การสอนกิจกรรมลูกเสือ ตามพระราชบญั ญตั ิการศึกษาแห่งชาติ พุทธศกั ราช 2542
มาตรา 24 ตรงตามหลกั สูตรการศึกษาข้นั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2544 โดยเน้น
กิจกรรมท่ีฝึ กให้ผูเ้ รียนเกิดการเรียนรู้ ทกั ษะปฏิบตั ิและการพฒั นาคุณธรรมของ
นักเรียน ซ่ึงสอดคลอ้ งกบั ความสนใจและความถนัดของผูเ้ รียน โดยแบ่งเน้ือหา
ออกเป็น 12 หน่วย ๆ ละ 1 เล่ม ประกอบดว้ ย ไดแ้ ก่

หน่วยที่ 1 อนามยั
หน่วยท่ี 2 ความสามารถในเชิงทกั ษะ
หน่วยท่ี 3 การสารวจ
หน่วยที่ 4 การคน้ หาธรรมชาติ
หน่วยที่ 5 ความปลอดภยั
หน่วยท่ี 6 บริการ
หน่วยที่ 7 ธงและประเทศตา่ งๆ
หน่วยที่ 8 การฝีมือ
หน่วยท่ี 9 กิจกรรมกลางแจง้
หน่วยท่ี 10 การบนั เทิง
หน่วยที่ 11 การผกู เง่ือน
หน่วยที่ 12 คาปฏิญาณและกฎของลกู เสือสารอง
เอกสารหน่วยท่ี 1 อนามยั เล่มน้ี ประกอบดว้ ย 4 เรื่อง คือ

เรื่องที่ 1 การขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่เม่ือเกิดอุบตั ิเหตุ
เร่ืองที่ 2 จดั ทาถุงเกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาล

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 2

เร่ืองท่ี 3 การปฐมพยาบาลเม่ือถกู แมลงกดั หรือตอ่ ย
เร่ืองที่ 4 การปฐมพยาบาลเมื่อถกู ไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก
ผู้จัดทาขอขอบคุณ นายสุเทพ อากรชี ผู้อานวยการโรงเรียนอนุบาล
สุพรรณบุรี คณะครูและนักเรียนโรงเรียนอนุบาลสุพรรณบุรี ผูท้ ่ีมีส่วนเกี่ยวขอ้ ง
ทกุ ท่าน ที่ใหก้ ารสนบั สนุนช่วยเหลือใหก้ าลงั ใจจนผลงานสาเร็จดว้ ยดี

พิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 3

สำรบัญ หนา้
1
คานา 2
สารบญั 2
จุดประสงคข์ องการศึกษาเอกสาร 2
คาแนะนาการใชเ้ อกสารประกอบการเรียนการสอน 2
แบบทดสอบก่อนเรียน 2
เร่ืองท่ี 1 การขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่เมื่อเกิดอุบตั ิเหตุ 2
2
ใบความรู้ที่ 1 2
กิจกรรมที่ 1 2
กิจกรรมปฏิบตั ิ 2
เรื่องที่ 2 จดั ทาถงุ เก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล 2
ใบความรู้ที่ 2 2
กิจกรรมที่ 2 2
กิจกรรมปฏิบตั ิ 2
เร่ืองที่ 3 การปฐมพยาบาลเมื่อถกู แมลงกดั หรือต่อย 2
ใบความรู้ท่ี 3 2
กิจกรรมท่ี 3 2
กิจกรรมปฏิบตั ิ 2
เรื่องที่ 4 การปฐมพยาบาลเม่ือถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก 2
ใบความรู้ที่ 4 2
กิจกรรมท่ี 4
กิจกรรมปฏิบตั ิ

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 4

สำรบญั หนา้
2
แบบทดสอบหลงั เรียน 2
บรรณานุกรม
ภาคผนวก 2
2
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 2
เฉลยคาตอบกิจกรรมที่ 1 2
เฉลยคาตอบกิจกรรมที่ 2 2
เฉลยคาตอบกิจกรรมท่ี 3 2
เฉลยคาตอบกิจกรรมท่ี 4
เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 5

จุดประสงค์ของกำรศึกษำเอกสำร

หลงั จากศึกษาเอกสารน้ีแลว้
ผเู้ รียนจะมีความรู้

ความเขา้ ใจและทกั ษะ ดงั น้ี

1. บอกและแสดงวธิ ีการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่ เม่ือเกิดอุบตั ิเหตไุ ด้
2. บอกวธิ ีการ ข้นั ตอนและประโยชน์การจดั ทาถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลได้
3. ประดิษฐถ์ งุ เก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาลได้
4. บอกวธิ ีการและแสดงการปฐมพยาบาลเมื่อถูกแมลงกดั หรือตอ่ ยได้
5. บอกวธิ ีการและแสดงการปฐมพยาบาล เม่ือถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวกได้

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 6

คำแนะนำกำรใช้เอกสำรประกอบกำรเรียนกำรสอน

สวสั ดีครับ…ลูกเสือสารอง
บทเรียนน้ี

เป็นหน่วยที่ 1 อนามยั

คำแนะนำในกำรใช้ มีดงั นี้

1. บทเรียนน้ีมีคาถาม เพ่อื ทดสอบและทบทวนความเขา้ ใจ
ขอใหล้ กู เสือเขียนคาตอบท่ีถูกตอ้ งและตอบคาถามกิจกรรม
ทกุ กิจกรรม

2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียนจานวน 10 ขอ้
3. ตรวจคาตอบจากเฉลยแบบทดสอบก่อนเรียนและบนั ทึกคะแนน

ใหเ้ รียบร้อย ใชเ้ วลาไม่เกิน 10 นาที
4. ศึกษาใบความรู้ จานวน 4 เร่ือง ไดแ้ ก่

เรื่องที่ 1 การขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่เม่ือเกิดอุบตั ิเหตุ
เรื่องที่ 2 จดั ทาถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล
เร่ืองท่ี 3 การปฐมพยาบาลเม่ือถกู แมลงกดั หรือตอ่ ย
เรื่องที่ 4 การปฐมพยาบาลเม่ือถูกไฟไหม้ น้าร้อนลวก
5. ปฏิบตั ิตามใบกิจกรรม กิจกรรมปฏิบตั ิ
6. ทาแบบทดสอบหลงั เรียน 10 ขอ้
7. ตรวจคาตอบจากเฉลยแบบทดสอบหลงั เรียนและบนั ทึกคะแนน
ใหเ้ รียบร้อย

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 7

แบบทดสอบก่อนเรียน

หน่วยที่ 1 อนำมยั จำนวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน

คำชี้แจง ใหล้ กู เสือเลือกคาตอบท่ีถูกตอ้ งที่สุด
แลว้ ทาเคร่ืองหมายกากบาท (X) ลงในกระดาษคาตอบ

1. อบุ ตั ิเหตุ หมายถึงอะไร
ก. เหตกุ ารณ์ที่เกิดข้ึนตามปกติ
ข. เหตกุ ารณ์ท่ีเกิดข้ึนโดยไมค่ าดคิด
ค. เหตกุ ารณ์ท่ีคาดคิดวา่ จะตอ้ งเกิด
ง. เหตกุ ารณ์ท่ีเกิดข้ึนนาน ๆ คร้ัง

2. การปฐมพยาบาล หมายถึงอะไร
ก. การพาผปู้ ่ วยไวใ้ นท่ีปลอดภยั
ข. การรักษาดว้ ยตนเอง
ค. การใหค้ วามช่วยเหลือผปู้ ่ วยเบ้ืองตน้
ง. การพาผปู้ ่ วยไปส่งโรงพยาบาล

3. วสั ดุในขอ้ ใดที่ควรนามาจดั ทาถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล
ก. หนงั
ข. กระดาษ
ค. พลาสติก
ง. ผา้

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 8

4. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
ก. เคร่ืองวดั ความดนั โลหิต
ข. ยาแดง
ค. ยาแกไ้ อ
ง. ผา้ พนั แผล

5. เม่ือพบเห็นผอู้ ่ืนประสบอุบตั ิเหตุ ลูกเสือตอ้ งการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
ควรปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. เลา่ เหตกุ ารณ์ สถานที่ ตอ้ งการความช่วยเหลืออยา่ งไร
ข. บอกอาการผปู้ ่ วยใหฟ้ ัง
ค. เล่าเหตกุ ารณ์ใหฟ้ ัง
ง. บอกสถานที่ท่ีเกิดเหตุ

6. ส่ิงท่ีลูกเสือควรปฏิบตั ิเมื่อพบผปู้ ระสบอบุ ตั ิเหตุ คืออะไร
ก. ตอ้ งดูเหตุการณ์ใหแ้ น่ชดั ก่อนแลว้ ขอความช่วยเหลือ
ข. เดินไปดูแลว้ หลีกเลี่ยงใหห้ ่างไกล
ค. ไมต่ อ้ งสนใจ เพราะไมใ่ ช่เร่ืองของเรา
ง. ไปเรียกเพ่อื น ๆ มาช่วยกนั ดู

7. บคุ คลในขอ้ ใดมีวธิ ีการปฐมพยาบาล เมื่อถกู ไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก
อยา่ งถกู ตอ้ ง

ก. แดง ใชผ้ า้ รัดเหนือแผล
ข. ป้อม ลา้ งดว้ ยน้าด่างทบั ทิม
ค. แป้ง ทาทิงเจอร์ไอโอดีน
ง. หน่อย ใชถ้ ุงน้าแขง็ วางทบั แผล

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 9

8. ถา้ เพ่ือนถกู ผ้งึ ต่อย ข้นั ตอนแรกของการปฐมพยายาลควรทาอยา่ งไร
ก. กินยาแกป้ วด
ข. ดึงเหลก็ ในออก
ค. ใชน้ ้าแขง็ ประคบ
ง. บีบใหเ้ ลือดออก

9. ขอ้ ใดเป็นอาการของคนถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก
ก. บวมบริเวณบาดแผล
ข. ปวดศีรษะคล่ืนไสอ้ าเจียน
ค. ปวดแสบ ปวดร้อน บริเวณบาดแผล
ง. เจบ็ บริเวณบาดแผล

10. ลูกเสือใหค้ วามช่วยเหลือผอู้ ่ืนแสดงวา่ ไดป้ ฏิบตั ิตามขอ้ ใด
ก. คาส่ังของผกู้ ากบั ลกู เสือสารอง
ข. คาส่ังของลกู เสือรุ่นพ่ี
ค. กฎของลูกเสือสารอง
ง. คาปฏิญาณของลกู เสือสารอง

ขอใหเ้ พ่ือนๆโชคดีนะครับ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 10

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 11

เรื่องท่ี 1
กำรขอควำมช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่เม่ือเกดิ อบุ ตั เิ หตุ

.

จุดประสงค์กำรเรียนรู้

1. บอกวธิ ีกำรขอควำมช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่เมื่อเกดิ อุบตั เิ หตุได้
2. แสดงวธิ ีกำรขอควำมช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่เม่ือเกดิ อบุ ัติเหตไุ ด้

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 12

ใบควำมรู้ที่ 1
กำรขอควำมช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่เม่ือเกดิ อบุ ัตเิ หตุ

อุบตั ิเหตุ คือ เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนโดยไม่คาดคิดมาก่อน ซ่ึงก่อให้เกิด
ค วาม เสี ยห ายต่ อ ชี วิ ต แ ล ะท รั พ ย์สิ น ม าก น้อ ย แล้ว แต่ ค วาม รุ น แ รงข อ ง
อุบตั ิเหตุน้นั ๆ

เมื่อมีอุบตั ิเหตเุ กิดข้ึนและลูกเสืออยใู่ กลก้ บั เหตุการณ์น้นั จาเป็นที่จะ
ใหค้ วามช่วยเหลือ กรณีท่ีเป็นเร่ืองเลก็ นอ้ ยลกู เสือสามารถกระทาได้

แต่ถ้าเป็ นเร่ืองร้ายแรงจาเป็ นที่ลูกเสือจะต้องแจ้งให้ผูใ้ หญ่หรือ
เจา้ หนา้ ท่ีบา้ นเมืองไดท้ ราบเพอ่ื ใหส้ ามารถช่วยเหลือไดโ้ ดยเร็ว

ภาพถ่ายโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 13

ส่ิงที่ลูกเสือจะต้องปฏบิ ตั ใิ นกำรขอควำมช่วยเหลือ

1. ตอ้ งควบคุมสติของตนเองไม่ใหต้ ่ืนเตน้
2. เล่าเหตกุ ารณ์ท่ีเกิดข้ึน เช่น เกิดอะไร ท่ีไหน มีผไู้ ดร้ ับ

อนั ตรายหรือทรัพยส์ ินเสียหายอยา่ งไร จะใหช้ ่วยเหลือ

3. ตอ้ งการความช่วยเหลืออะไรอยา่ งไร
4. ขณะพูดตอ้ งพดู ใหช้ ดั เจน เขา้ ใจง่าย

ภาพถา่ ยโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 14

กจิ กรรมที่ 1
เรื่อง กำรขอควำมช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่เมื่อเกดิ อบุ ัตเิ หตุ

คำชี้แจง ใหล้ ูกเสือบอกวธิ ีการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
เม่ือเกิดอบุ ตั ิเหตุ

วธิ ีกำรขอควำม
ช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่
เม่ือเกดิ อบุ ัติเหตุ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 15

กจิ กรรมปฏิบตั ิ
เรื่องท่ี 1 กำรขอควำมช่วยเหลือจำกผ้ใู หญ่เม่ือเกดิ อบุ ตั ิเหตุ

คำชีแ้ จง ใหล้ กู เสือทกุ หมู่สีปฏิบตั ิตามข้นั ตอน ดงั ต่อไปน้ี
1. ศึกษาใบความรู้ เร่ืองท่ี 1 การขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
เม่ือเกิดอุบตั ิเหตุ ใชเ้ วลา 5-10 นาที
2. เตรียมลูกเสือในหมขู่ องทา่ น เพอ่ื แสดงบทบาทสมมติ
จานวน 2-3คน
3. ใหห้ มขู่ องทา่ นแสดงบทบาทสมมติ เร่ืองการขอความช่วยเหลือ
จากผใู้ หญเ่ ม่ือเกิดอุบตั ิเหตุ
4. ส่งตวั แทนแสดงบทบาทสมมติ หม่สู ีละ 3 นาที
5. การปฏิบตั ิกิจกรรมในคร้ังน้ีใหผ้ กู้ ากบั เป็นผดู้ าเนินการ แนะนา
และคอยช่วยเหลือ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 16

เร่ืองที่ 2
จดั ทำถุงเกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยำบำล

จุดประสงค์กำรเรียนรู้

1. บอกวธิ ีกำรและข้นั ตอนกำรจัดทำถงุ เกบ็ อปุ กรณ์
ปฐมพยำบำลได้

2. บอกประโยชน์กำรจดั ทำถุงท่เี กบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยำบำลได้
3. ประดิษฐ์ถงุ ทเี่ กบ็ อุปกรณ์ปฐมพยำบำลได้

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 17

ใบควำมรู้ท่ี 2
เรื่อง จัดทำถุงเกบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยำบำล

จดั ทำถุงเกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยำบำล

ในการปฏิบตั ิกิจกรรมของลูกเสือตอ้ งกระทาท้งั ในโรงเรียนหรือ
ออกไปนอกสถานที่ กิจกรรมท่ีลูกเสือตอ้ งปฏิบตั ิบางคร้ังเส่ียงต่ออนั ตราย
เพราะจาเป็นตอ้ งใชข้ องมีคม หรือบางคร้ังอาจตอ้ งทากิจกรรมกลางแจง้
เป็นเวลานาน ๆ

ดงั น้นั ลกู เสือจึงจาเป็นตอ้ งมีอปุ กรณ์ปฐมพยาบาลติดตวั ไปดว้ ย
อาจเป็นการใหค้ วามช่วยเหลือกบั เพื่อนลูกเสือดว้ ยกนั หรือตวั ลูกเสือเอง

ฉะน้นั ลกู เสือควรรู้จกั วธิ ีทาถุงเก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาลและ
สามารถนาออกไปใชน้ อกสถานที่ได้

ลกู เสือตอ้ งมีถงุ อปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
มีไวป้ ระจาตวั เวลาออกนอกสถานท่ี
ถา้ เกิดเหตฉุ ุกเฉิน จะไดห้ ยบิ ใชไ้ ดท้ นั ที

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 18

อปุ กรณ์ปฐมพยาบาลท่ีลูกเสือ
ควรนามาใส่ในถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลมีดงั น้ี

1. ยาแกล้ ม
2. ผา้ พนั แผล
3. ผา้ พลาสเตอร์ขนาดตา่ งๆ
4. ยาใส่แผลสด
5. สาลี
6. ยาลดไข้ แกป้ วด
7. ยาแกป้ วดทอ้ ง
8. น้ายาลา้ งแผล
9. แอมโมเนีย
10. เขม็ ซ่อนปลาย
11. กรรไกร

ภาพถ่ายโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 19

เรื่อง กำรประดิษฐ์ถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยำบำล

วสั ดุอปุ กรณ์

1. ผา้ ขนาดกวา้ ง 25 เซนติเมตร 2. เชือกผา้ สาหรับร้อยยาว
ยาว 40 เซนติเมตร จานวน 1 ผนื 40 เซนติเมตร จานวน 1 เสน้

3. เขม็ เยบ็ ผา้ 4. ดา้ ย
5.กรรไกร
ขอ้ ควรระวงั ในการใชอ้ ปุ กรณ์
เช่น กรรไกร เขม็ ไมค่ วรหยอกลอ้ กนั
ในขณะปฏิบตั ิงาน เพราะอาจทาให้
เกิดอนั ตราย

ภาพถ่ายโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 20

ข้ันตอนกำรประดษิ ฐ์ถุงเกบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยำบำล

1. นาผืนผา้ กวา้ ง 40 เซนตเิ มตร เกบ็ ริบขอบผา้ เลก็ นอ้ ย แลว้ พบั ขอบลงมา
2 เซนติเมตร เยบ็ ดน้ ถอยหลงั ตลอดแนว

2. พบั ชายผา้ ท้งั สองเขา้ หากนั ใหต้ ะเขบ็ ท่ีเยบ็
อยดู่ า้ นใน เยบ็ ขอบดา้ นประกอบของผา้ ดา้ นขา้ งและ
ดา้ นลา่ ง ดว้ ยการเยบ็ ดน้ ถอยหลงั

3. กลบั ถงุ ดา้ นในออก

ภาพถา่ ยโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 21

4. ร้อยเชือกผา้ ในช่องที่เยบ็ ไว้
ใหโ้ ผลอ่ อกมาท้งั สองดา้ น

5. ใส่อปุ กรณ์ปฐมพยาบาลที่จาเป็นในถงุ
แลว้ รูดเชือกปากถงุ ใหเ้ รียบร้อย

หมายเหตุ
ใหล้ ูกเสือเยบ็ ถุงเก็บอุปกรณ์
ปฐมพยาบาลดว้ ยมือนะครับ

ภาพถา่ ยโดย : นางพณิ ทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 22

กจิ กรรมที่ 2
เร่ือง จัดทำถุงเกบ็ อปุ กรณ์ปฐมพยำบำล

คำชี้แจง ใหล้ ูกเสือเรียงลาดบั ข้นั ตอนการจดั ทาถุงเก็บอปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
โดยเรียงลาดบั 1,2,3 และ4 ลงในใตภ้ าพ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 23

กจิ กรรมปฏบิ ตั ิ
เร่ืองที่ 2 จดั ทำถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยำบำล

คำชี้แจง ใหล้ ูกเสือทุกหมู่สีปฏิบตั ิตามข้นั ตอน ดงั ต่อไปน้ี
1. ใหศ้ ึกษาและปฏิบตั ิกิจกรรมจากใบความรู้ เร่ืองที่ 2 จดั ทาถุง
เก็บอุปกรณ์พยาบาล ใชเ้ วลา 15 - 20 นาที
2. เตรียมวสั ดุอุปกรณ์ใหพ้ ร้อม
3. ใหล้ ูกเสือทุกคนจดั ทาถงุ เกบ็ อุปกรณ์ปฐมพยาบาลคนละ 1 ใบ
4. จดั ตกแตง่ ใหส้ วยงาม
5. จดั เกบ็ วสั ดุอุปกรณ์และทาความสะอาดสถานท่ีใหเ้ รียบร้อย
6. นาชิ้นงานนาเสนอ เพ่อื เป็นแนวทางในการปรับปรุงแกไ้ ข

หมายเหตุ ถา้ ลูกเสือประดิษฐไ์ มเ่ สร็จ
ตามกาหนดเวลา ใหน้ ากลบั ไปทาเป็น
การบา้ นแลว้ นามาส่งในสปั ดาห์หนา้

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 24

เรื่องท่ี 3
กำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกแมลงกดั หรือต่อย

จุดประสงค์กำรเรียนรู้

1. บอกวิธีการปฐมพยาบาลเมื่อถกู แมลงกดั หรือตอ่ ยได้
2. แสดงวิธีการปฐมพยาบาลเมื่อถูกแมลงกดั หรือตอ่ ยได้

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 25

ใบควำมรู้ท่ี 3
เร่ือง กำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกแมลงกดั หรือต่อย

กำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกแมลงกดั หรือต่อย

เม่ือถูกแมลงมีพิษกดั หรือตอ่ ย แมลงมีพษิ จะปล่อยเหลก็ ในและพษิ
เขา้ ไปในร่างกาย ทาใหเ้ กิดอาการเจบ็ ปวดตรงบริเวณที่ถกู กดั หรือตอ่ ย
บางคนอาจหมดสติหรือเสียชีวติ ไดถ้ า้ มีอาการแพม้ ากๆ

ภาพสตั วม์ พี ษิ
ตะขาบ แมงป่ อง

แมงมมุ ผ้ึง ต่อ

ที่มาของภาพ : http://www.sxc.hu

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 26

ลกั ษณะอาการ

1. เจบ็ ปวดบริเวณที่ถกู กดั หรือต่อย
2. ปวด บวม แดงบริเวณบาดแผล
3. ถา้ แพพ้ ิษอาจมีอาการปวดศีรษะ คล่ืนไส้ อาเจียน หรือมีอาการมากกวา่ น้ี

การปฐมพยาบาลควรปฏิบตั ิดงั น้ี

1. แมลงบางชนิดมีเหลก็ ในที่ปลายหาง เช่น ผ้งึ ต่อ แตน แมงป่ อง ใชก้ ญุ แจ
ท่ีมีรูหรือปลายปากกาวางครอบบาดแผลแลว้ กดแรง ๆ เพอ่ื ใหเ้ ลือดไหล
พาเอาพิษออกมา และเอาปากคีบดึงเหลก็ ในออก

2. ลา้ งบริเวณท่ีถูกกดั หรือต่อยดว้ ยสบูห่ ลายๆ คร้ังหรือใชแ้ อมโมเนียโซดา
ไบคาร์บอเนต น้าเกลือ น้าปนู ใส ด่างทบั ทิม ทิงเจอร์ไอโอดีน ทาบริเวณ
แผลใหท้ วั่

3. ใชน้ าแขง็ ประคบตรงบริเวณแผล จะช่วยบรรเทาอาการปวดได้
4. หากอาการไม่ดีข้ึน ควรนาส่งโรงพยาบาลหรือสถานีอนามยั เพ่ือใหแ้ พทย์

รักษา

ภาพถา่ ยโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 27

กจิ กรรมที่ 3
เร่ือง กำรปฐมพยำบำลเม่ือถกู แมลงกดั หรือต่อย

คำชีแ้ จง ใหล้ ูกเสือนาขอ้ ความที่กาหนดให้ เขียนลงใตภ้ าพใหส้ ัมพนั ธก์ นั
ดึงเหลก็ ในออกจากบริเวณบาดแผล
ทาแอมโมเนียบริเวณบาดแผล

_________________________ _________________________

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 28

กจิ กรรมปฏบิ ตั ิ
เรื่องที่ 3 กำรปฐมพยำบำล เม่ือถูกแมลงกดั หรือต่อย

คำชีแ้ จง ใหล้ ูกเสือทกุ หมู่สีปฏิบตั ิตามข้นั ตอน ดงั ต่อไปน้ี
1. ศึกษาใบความรู้เร่ืองที่ 2 เรื่องการปฐมพยาบาล
เม่ือถูกแมลงกดั หรือตอ่ ย ใชเ้ วลา 5-10 นาที
2. ใหห้ มูส่ ีของทา่ นแสดงบทบาทสมมติ การถกู แมลงกดั หรือต่อย
ในขณะทางานบา้ น พร้อมท้งั สาธิตการปฐมพยาบาล เมื่อถกู
แมลงกดั หรือต่อย เมื่อแสดงเสร็จใหต้ วั แทนสรุปวิธีการปฐม
พยาบาล เมื่อถกู แมลงกดั หรือตอ่ ย
3. ใชเ้ วลาแสดงบทบาทสมมติหมู่สีละ 3 นาที
4. การปฏิบตั ิกิจกรรมในคร้ังน้ีใหผ้ กู้ ากบั เป็นผดู้ าเนินการ แนะนา
และคอยช่วยเหลือ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 29

เร่ืองท่ี 4
กำรปฐมพยำบำลเม่ือถูกไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวก

จุดประสงค์กำรเรียนรู้

1. บอกวธิ ีกำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวกได้
2. แสดงวธิ ีกำรปฐมพยำบำลเมื่อไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวกได้

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 30

ใบควำมรู้ท่ี 4
เรื่อง กำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก

กำรปฐมพยำบำลเมื่อถูกไฟไหม้หรือน้ำร้อนลวก

เมื่อถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก ผูไ้ ดร้ ับอุบตั ิเหตุจะมีอาการเจ็บปวด
มาก เน่ืองจากผิวหนังถูกทาลาย จาเป็ นตอ้ งไดร้ ับความช่วยเหลือโดยทนั ที
เพราะถา้ ปลอ่ ยไวน้ าน ผปู้ ่ วยอาจหมดสติ และเสียชีวิตได้

ลกั ษณะอำกำร

1. บาดแผลจะมีรอยไหมเ้ กรียมหรือพองบริเวณผิวหนงั
2. มีอาการปวดแสบ ปวดร้อนบริเวณผวิ หนงั ท่ีเป็นแผลและโดยรอบ

ถา้ เกิดบาดแผลเป็นบริเวณกวา้ งผปู้ ่ วยอาจหมดสติ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 31

วธิ ีปฐมพยำบำลไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวก มือ นวิ้ หรือ ขำ

1. ถา้ มีบาดแผลบริเวณ แขน มือ นิ้วหรือขา
ใหจ้ ุ่มลงในน้าเยน็ จดั หรือน้าใส่น้าแขง็

2. ทายาแกไ้ ฟไหมห้ รือน้าร้อนลวกใหท้ วั่ บาดแผล

3. ปิ ดบาดแผลดว้ ยผา้ พนั แผลเพอื่ ป้องกนั
ฝ่นุ ละออง

4. ติดพลาสเตอร์ทบั ใหเ้ รียบร้อย

วธิ ีปฐมพยำบำลไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวกทีใ่ บหน้ำและลำตวั

1. ใหใ้ ชน้ ้าแขง็ ใส่ถุงพลาสติกหรือถุงผา้ วางบริเวณบาดแผล
เพ่อื บรรเทาอาการปวด

2. อยา่ ใชน้ ้ามนั หรือยาใดๆทาบริเวณบาดแผล
3. ใชผ้ า้ นิ่มๆปิ ดทบั
4. รีบนาคนเจ็บส่งโรงพยาบาลหรือสถานีอนามยั เพื่อใหแ้ พทยร์ ักษา

ภาพถา่ ยโดย : นางพิณทิพย์ สาธุพนั ธ์

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 32

กจิ กรรมท่ี 4
เรื่อง กำรปฐมพยำบำลเม่ือถูกไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวก

คำชี้แจง ใหล้ ูกเสือเรียงลาดบั ภาพข้นั ตอนการปฐมพยาบาล เมื่อถกู ไฟไหม้
หรือน้าร้อนลวก โดยใส่เลข 1,2 และ3 ลงใน  ใตภ้ าพ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 33

กจิ กรรมปฏบิ ตั ิ
เร่ืองที่ 4 กำรปฐมพยำบำล เมื่อถูกไฟไหม้หรือนำ้ ร้อนลวก

คำชีแ้ จง ใหล้ ูกเสือทุกหมู่สีปฏิบตั ิตามข้นั ตอน ดงั ต่อไปน้ี
1. ศึกษาใบความรู้เร่ืองท่ี 4 เรื่องการปฐมพยาบาล เมื่อถกู ไฟไหม้
หรือน้าร้อนลวก ใชเ้ วลาไมเ่ กิน 5-7 นาที
2. ใหท้ ุกหมสู่ ีปฏิบตั ิตามใบงานท่ีไดร้ ับมอบหมาย
3. การปฏิบตั ิกิจกรรมในคร้ังน้ีใหผ้ กู้ ากบั เป็นผดู้ าเนินการ
แนะนา และคอยช่วยเหลือ

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 34

ใบงำน

บัตรคำสั่ง

(หมสู่ ีแดง หมสู่ ีชมพู หมสู่ ีแสด)
ใหห้ มู่ของทา่ น แสดงบทบาทสมมติ “การเกิดไฟไหม้ในสวน”
มีผปู้ ่ วยถกู ไฟไหมท้ ี่เทา้ พร้อมท้งั สาธิตการปฐมพยาบาลการถูกไฟไหม้
เม่ือเสร็จแลว้ ใหต้ วั แทนสรุปวธิ ีการปฐมพยาบาลการถูกไฟไหม้
(ใชเ้ วลาในการแสดงบทบาทสมมติ หมู่สีละ 3 นาที)

บัตรคำสั่ง

(หมสู่ ีเหลือง หมสู่ ีเขียว หมสู่ ีฟ้า)
ใหห้ ม่ขู องทา่ น แสดงบทบาทสมมติ “การถูกนา้ ร้อนลวกมือ”
ขณะทางานบา้ น พร้อมท้งั สาธิตการปฐมพยาบาลการถูกน้าร้อนลวก
เม่ือแสดงเสร็จใหต้ วั แทนสรุปวธิ ีการปฐมพยาบาลการถูกน้าร้อนลวก
(ใชเ้ วลาในการแสดงบทบาทสมมติ หมสู่ ีละ 3 นาที)

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 35

คำชี้แจง แบบทดสอบหลงั เรียน

หน่วยท่ี 1 อนำมยั

ใหล้ ูกเสือเลือกคาตอบท่ีถูกตอ้ งที่สุด
แลว้ ทาเคร่ืองหมายกากบาท (X) ลงในกระดาษคาตอบ

1. อบุ ตั ิเหตุ หมายถึงอะไร
ก. เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนตามปกติ
ข. เหตกุ ารณ์ท่ีเกิดข้ึนโดยไม่คาดคิด
ค. เหตุการณ์ท่ีคาดคิดวา่ จะตอ้ งเกิด
ง. เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนนาน ๆ คร้ัง

2. การปฐมพยาบาล หมายถึงอะไร
ก. การพาผปู้ ่ วยไวใ้ นที่ปลอดภยั
ข. การรักษาดว้ ยตนเอง
ค. การใหค้ วามช่วยเหลือผปู้ ่ วยเบ้ืองตน้
ง. การพาผปู้ ่ วยไปส่งโรงพยาบาล

3. วสั ดุในขอ้ ใดที่ควรนามาจดั ทาถงุ เก็บอุปกรณ์ปฐมพยาบาล
ก. หนงั
ข. กระดาษ
ค. พลาสติก
ง. ผา้

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 36

4. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อปุ กรณ์ปฐมพยาบาล
ก. เคร่ืองวดั ความดนั โลหิต
ข. ยาแดง
ค. ยาแกไ้ อ
ง. ผา้ พนั แผล

5. เม่ือพบเห็นผอู้ ่ืนประสบอุบตั ิเหตุ ลูกเสือตอ้ งการขอความช่วยเหลือจากผใู้ หญ่
ควรปฏิบตั ิอยา่ งไร
ก. เล่าเหตุการณ์ สถานที่ ตอ้ งการความช่วยเหลืออยา่ งไร
ข. บอกอาการผปู้ ่ วยใหฟ้ ัง
ค. เลา่ เหตุการณ์ใหฟ้ ัง
ง. บอกสถานท่ีที่เกิดเหตุ

6. ส่ิงที่ลกู เสือควรปฏิบตั ิเมื่อพบผปู้ ระสบอบุ ตั ิเหตุ คืออะไร
ก. ตอ้ งดูเหตกุ ารณ์ใหแ้ น่ชดั ก่อนแลว้ ขอความช่วยเหลือ
ข. เดินไปดูแลว้ หลีกเลี่ยงใหห้ ่างไกล
ค. ไมต่ อ้ งสนใจ เพราะไม่ใช่เร่ืองของเรา
ง. ไปเรียกเพ่ือน ๆ มาช่วยกนั ดู

7. บคุ คลในขอ้ ใดมีวธิ ีการปฐมพยาบาล เมื่อถกู ไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก
อยา่ งถูกตอ้ ง

ก. แดง ใชผ้ า้ รัดเหนือแผล
ข. ป้อม ลา้ งดว้ ยน้าด่างทบั ทิม
ค. แป้ง ทาทิงเจอร์ไอโอดีน
ง. หน่อย ใชถ้ งุ น้าแขง็ วางทบั แผล

ลูกเสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 37

8. ถา้ เพือ่ นถูกผ้ึงตอ่ ย ข้นั ตอนแรกของการปฐมพยายาลควรทาอยา่ งไร
ก. กินยาแกป้ วด
ข. ดึงเหลก็ ในออก
ค. ใชน้ ้าแขง็ ประคบ
ง. บีบใหเ้ ลือดออก

9. ขอ้ ใดเป็นอาการของคนถูกไฟไหมห้ รือน้าร้อนลวก
ก. บวมบริเวณบาดแผล
ข. ปวดศีรษะคล่ืนไสอ้ าเจียน
ค. ปวดแสบ ปวดร้อน บริเวณบาดแผล
ง. เจบ็ บริเวณบาดแผล

10. ลูกเสือใหค้ วามช่วยเหลือผอู้ ื่นแสดงวา่ ไดป้ ฏิบตั ิตามขอ้ ใด
ก. คาสั่งของผกู้ ากบั ลกู เสือสารอง
ข. คาส่งั ของลูกเสือรุ่นพ่ี
ค. กฎของลกู เสือสารอง
ง. คาปฏิญาณของลกู เสือสารอง

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 38

บรรณำนุกรม

คณะกรรมการบริหารลูกเสือแห่งชาติ, สานกั งาน. ข้อบังคับคณะลูกเสือแห่งชำติ ว่ำด้วย
กำรปกครอง หลกั สูตรและวิชำพเิ ศษลูกเสือสำรอง (ฉบับท1ี่ 0) พ.ศ. 2522.
กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ ุรุสภาลาดพร้าว, 2535.

. กจิ กรรมลูกเสือ เนตรนำรี ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 4. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พ์
คุรุสภาลาดพร้าว, 2540.

มูลนิธิคณะลูกเสือแห่งชาติ, ลูกเสือ – เนตรนำรี ป.1 (เตรียมลูกเสือสำรอง และดำวดวงท่ี 1).
กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.

. ลกู เสือ – เนตรนำรี ป.2 (ดำวดวงที่ 2). กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.
. ลกู เสือ – เนตรนำรี ป.3 (ดำวดวงท่ี 3). กรุงเทพฯ : อกั ษรเจริญทศั น์, มปป.
วชิ าการ,กรม. คู่มือกำรจดั กจิ กรรมลูกเสือ – เนตรนำรี ช้ันประถมศึกษำปี ที่ 1-4 (ลูกเสือ

สำรอง). กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ รุ ุสภาลาดพร้าว, 2533.
. แนวทำงกำรจดั กจิ กรรมพฒั นำผ้เู รียน หลกั สูตรกำรศึกษำข้ันพื้นฐำน
พทุ ธศักรำช 2544. กรุงเทพฯ : โรงพิมพค์ รุ ุสภาลาดพร้าว,2546.
. ผงั มโนทัศน์กลุ่มกจิ กรรมพฒั นำผ้เู รียน หลกั สูตรกำรศึกษำข้นั พืน้ ฐำน
พทุ ธศักรำช 2544. กรุงเทพฯ : โรงพมิ พค์ รุ ุสภาลาดพร้าว,2546.
อานาจ ช่างเรียน เชาวลิต ภมู ิภาค สมมาตร สงั ขพนั ธ์. กจิ กรรมพฒั นำผ้เู รียน ลูกเสือ
เนตรนำรี สมบูรณ์แบบ ช้ันประถมศึกษำปี ที่ 3. กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิช, 2547.
อานาจ ช่างเรียน และคณะ. หนงั สือลูกเสือ - เนตรนำรี ช้ันประถมศึกษำปี ท่ี 3 กจิ กรรม
พฒั นำผ้เู รียนสมบูรณ์แบบ. กรุงเทพฯ : วฒั นาพานิช, 2550.
ตกแต่งตวั การ์ตูนการ์ฟิ วด์ สืบคน้ จาก http://www.scoutingmagazine.org/issues/9909/

a-garf.html
ตกแต่งตวั การ์ตูนเสือโทนี่ สืบคน้ จาก http://hemadpant.blogspot.com/2009/04/tony-

tiger.html
ภาพสตั วม์ ีพิษ สืบคน้ จาก http://www.sxc.hu
สร้างตวั การ์ตูนดว้ ยตวั เอง สืบคน้ จาก http://apps.facebook.com/buddypoke/

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 39

ภำคผนวก

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 41

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน

1. ข 6. ก
2. ค 7. ง
3. ง 8. ข
4. ก 9. ค
5. ก 10. ง

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 42

เฉลยคำตอบกจิ กรรมท่ี 1

ตอ้ งควบคุมสติของตนเองไมใ่ หต้ ื่นเตน้

ขณะพูด วธิ ีกำรขอควำม ตอ้ งการความ
ตอ้ งพูดใหช้ ดั เจน ช่วยเหลือจำกผู้ใหญ่ ช่วยเหลืออะไร
เม่ือเกดิ อบุ ตั เิ หตุ
เขา้ ใจงา่ ย

เล่าเหตกุ ารณ์ท่ีเกิดข้ึน เช่น เกิดอะไร ที่ไหน
มีผไู้ ดร้ ับอนั ตราย หรือทรัพยส์ ินเสียหายอยา่ งไร

จะใหช้ ่วยเหลืออยา่ งไร

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยที่ 1 อนำมยั 43

เฉลยคำตอบกจิ กรรมที่ 2

21
43

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงที่ 3) หน่วยที่ 1 อนำมัย 44

เฉลยคำตอบกจิ กรรมที่ 3

ทาแอมโมเนียบริเวณบาดแผล ดึงเหลก็ ในออกจากบริเวณบาดแผล

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมยั 45

เฉลยคำตอบกจิ กรรมท่ี 4

2
13

ลกู เสือสำรอง (ดำวดวงท่ี 3) หน่วยท่ี 1 อนำมัย 46

เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน

1. ข 6. ก
2. ค 7. ง
3. ง 8. ข
4. ก 9. ค
5. ก 10. ง

เก่งจังเลยครับเพื่อน ๆ