E book ธีระวัฒน์

BLACK HOLE

หลุมดำ

นาย ธีระวฒั น์ ศรีพรมมา รหสั 2012 ถดั ไป

สารบัญ 1
หน้า หลุมดา
ยอ้ นกลบั
หลุมดา (อังกฤษ: black hole) หมายถงึ
เทหวตั ถุในเอกภพทม่ี แี รงโน้มถ่วงสูงมาก ไม่มีอะไรออกจาก
บริเวณนีไ้ ด้แม้แตแ่ สง ยกเวน้ หลุมดาดว้ ยกัน เราจงึ มองไม่
เหน็ ใจกลางของหลุมดา หลุมดาจะมพี นื้ ทห่ี น่ึงทเี่ ป็ น
ขอบเขตของตวั เองเรียกวา่ ขอบฟ้าเหตุการณ์ ทต่ี าแหน่ง
รัศมีชวารซ์ ชลิ ด์ ถ้าหากวตั ถุหลุดเขา้ ไปในขอบฟ้าเหตุการณ์
วัตถุจะต้องเร่งความเร็วให้มากกว่าความเร็วแสงจงึ จะหลุด
ออกจากขอบฟ้าเหตุการณไ์ ด้ แตเ่ ป็ นไปไม่ไดท้ ว่ี ตั ถุใดจะมี
ความเร็วมากกวา่ แสง วตั ถุนั้นจงึ ไม่สามารถออกมาได้อกี
ตอ่ ไป

ถดั ไป

2 ประเภทของหลุมดา 3

หลมุ ดาเป็นซากท่ีสนิ้ สลายของดาวฤกษท์ ่ีถงึ อายขุ ยั แลว้ หลมุ ดาแบง่ ไดเ้ ป็น 4 ประเภท คือ
สสารท่ีเคยประกอบกนั เป็นดาวนนั้ ไดถ้ กู อดั ตวั ดว้ ยแรง • หลมุ ดามวลยวดย่งิ เป็นหลมุ
ดงึ ดดู ของตนเองจนเหลอื เป็นเพียงมวลหนาแน่นท่ีมี
ขนาดเลก็ ย่ิงกวา่ นิวเคลยี สของอะตอมเดยี ว ซ่งึ เรยี กวา่ ดาในใจกลางของดาราจกั ร
ภาวะเอกฐาน • หลมุ ดาขนาดกลาง
• หลมุ ดาจากดาวฤกษ์ ซง่ึ เกิด
ยอ้ นกลบั
จากการแตกดบั ของดาวฤกษ์
• หลมุ ดาจ๋ิวหรอื หลมุ ดาเชงิ

ควอนตมั ซ่งึ เกิดขนึ้ ในยคุ
เรม่ิ แรกของเอกภพ

ถดั ไป

4 5

หลุมดามวลยงิ่ ยวด หลุมดาเชงิ ควอนตมั
เป็นสมมตฐิ านของหลมุ ดาท่ีมขี นาดเลก็ มาก ๆ
คือหลมุ ดาท่ีมมี วลมากในระดบั 105 ถงึ 1010 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ ดารา ระดบั ควอนตมั ทฤษฎีควอนตมั จงึ มีบทบาทสาคญั ในหลมุ ดา
จกั รสว่ นใหญ่รวมทงั้ ทางชา้ งเผือก (แตไ่ มใ่ ช่ทกุ ดาราจกั ร) มกั มหี ลมุ ดามวล ประเภทนี้ เชน่ การแผร่ งั สีฮอวค์ ิง
ยวดย่ิงอย่ทู ่ีบรเิ วณศนู ยก์ ลาง ในทางฟิสกิ สท์ ฤษฎี หลมุ ดาจ๋ิวอาจเกิดไดใ้ นชว่ งแรกของ เอก
ภพ เรยี กวา่ หลมุ ดายคุ เรม่ิ แรก (primordial black
หลุมดามวลปานกลาง holes) หรอื ในเครอ่ื งเรง่ อนภุ าคพลงั งานสงู เชน่ LHC

คือหลมุ ดาท่ีมมี วลมากกว่าหลมุ ดาจากดาวฤกษ์ (หลกั สบิ เท่าของมวล ถดั ไป
ดวงอาทติ ย)์ อยา่ งเห็นไดช้ ดั แตก่ ็นอ้ ยกวา่ หลมุ ดามวลยวดย่งิ อย่มู าก
(หลายลา้ นเท่าของมวลดวงอาทิตย)์

หลุมดาของดาวฤกษ์

เป็นหลมุ ดาชนิดหน่ึงท่ีเกิดจากการยบุ ตวั จากแรงโนม้ ถ่วงของดาวฤกษ์
มวลมาก (ขนาดตงั้ แต่ 20 เท่ามวลดาวอาทิตย์ หรอื มากกวา่ ทงั้ นีข้ นาด
ท่ีแน่นอนยงั คงตอ้ งมกี ารศกึ ษาต่อไปเพราะเก่ียวขอ้ งกบั ปัจจยั หลาย
อยา่ ง) ในช่วงเวลาสดุ ทา้ ยของดาวฤกษเ์ ม่อื สนิ้ อายขุ ยั กระบวนการนี้
สามารถสงั เกตไดจ้ ากการระเบดิ ของซูเปอรโ์ นวา

ยอ้ นกลบั

6 อ้างองิ
การเติบโต
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%
เม่อื หลมุ ดาก่อตวั มนั สามารถท่ีจะเตบิ โตขนึ้ ไดจ้ ากการดดู ซบั B8%A5%E0%B8%B8%E0%B8%A1%E0%B8%94%E
สสารอ่ืน ๆ ไดห้ ลมุ ดาใด ๆ จะดดู ซบั ฝ่นุ ภายในดาวจากท่ีอยรู่ อบ 0%B8%B3
ๆ ตวั มนั และท่ีแทรกอย่ทู ่วั ไปในรงั สพี ืน้ หลงั ของจกั รวาล แตไ่ มม่ ี
กระบวนการใดเหลา่ นีค้ วรท่ีจะมีผลต่อมวลของหลมุ ดาท่ีเกิดจาก
ดาวฤกษ์ โดยกระบวนการเหลา่ นีจ้ ะเกิดขนึ้ ในระบบดาวคู่
หลงั จากการก่อตวั ของหลมุ ดาสามารถท่ีจะดงึ สสารจานวนหน่ึง
มาจากส่งิ ท่ีอย่รู อบ ๆ ได้ การรวมตวั นีจ้ ะใหญ่ขนึ้ เม่อื หลมุ ดามา
รวมกบั ดาวอ่ืนหรอื วตั ถทุ ่ีหนาแน่นอ่ืน ๆ ในหลมุ ดามวลยวดย่งิ
นนั้ สนั นิษฐานว่าเป็นศนู ยก์ ลางของกาแลก็ ซ่ีจานวนมาก และ
คาดวา่ จะก่อตวั จากการรวมตวั กนั ของวตั ถขุ นาดเลก็
กระบวนการนีส้ ามารถท่ีจะเป็นจดุ กาเนิดของหลมุ ดาขนาดกลาง
ไดเ้ ช่นกนั

ยอ้ นกลบั