ขันหมากเบง็
ลวดลายการถกั ทออันเป็นอัตลักษณ์
ของจังหวดั บงึ กาฬ
ประวตั ิความเป็นมาของขนั หมากเบ็งนนั้ ไม่มีหลกั ฐาน เส่ือลายหมากเบ็งนนั้ ได้รับแรงบนั ดาลใจจากผ้ามดั หมี่
แนช่ ดั วา่ มีมาตงั้ แตส่ มยั ใด ไมป่ รากฏชื่อผ้รู ิเร่ิมออกแบบ ลายหมากเบ็ง ท่ีถือได้ว่าเป็นลายที่มีเอกลักษณ์และ
การประดิษฐ์ขนั หมากเบ็ง แตไ่ ด้พบว่ามีการแสดงออก เป็นอตั ลกั ษณ์หน่ึงเดียวของจงั หวดั บึงกาฬ เน่ืองด้วย
ถึงวัฒนธรรมอันดีงามของชาวอีสานในการประดิษฐ์ หมากเบ็งถือเป็ นเครื่ องสักการะสาคัญที่ชาว บึงกาฬ
ขนั หมากเบง็ ด้วยความเช่ือและความเคารพศรัทธาของ นิยมใช้ในการบูชาส่ิงศักด์ิสิทธ์ิ โดยเฉพาะพระพุทธ
ค น ใ น อ ดี ต ท่ี เ ห็ น ค ว า ม ส า คัญ ข อ ง สิ่ ง ศัก ดิ์ สิ ท ธิ์ ใ น พระธรรม พระสงฆ์ ในโอกาสสาคญั ตา่ ง ๆ
พระพุทธศาสนา มีความเคารพศรัทธาในตวั บุคคลผู้มี
พระคณุ คอื บดิ า มารดา ครู อาจารย์ สร้างสรรค์คณุ คา่ ขนั หมากเบ็ง นอกจากเป็นเคร่ืองสักการะในพิธีกรรม
ของภมู ิปัญญาท้องถิ่นในการประดษิ ฐ์ขนั หมากเบ็งเพ่ือ ตา่ ง ๆ แล้ว ขนั หมากเบง็ ยงั เป็นเครื่องมือที่คอยสงั่ สอน
เป็นเครื่องสกั การะสืบทอดตอ่ กนั มาเป็นเอกลกั ษณ์ของ เตือนสติให้คนคิดดี ทาดี และมีความสามคั คี โดยผ่าน
ชาวอีสานจนถงึ ปัจจบุ นั การปลกู ฝังจิตสานกึ ของการมีส่วนร่วมและมีความเช่ือ
ความศรัทธาอันบริสุทธ์ิด้ วยความหมายของการ
“ขนั หมากเบง็ ” ทาจากใบตอง เป็นรูปกรวยคว่าหลาย ๆ ประดิษฐ์เครื่องสักการะขันหมากเบ็งนี ้ และถือเป็น
อัน ตรึงให้เป็นชุดเดียวกันด้วยไม้กลัด ท่ีส่วนปลาย แบบอย่างการรั กษาภูมิปั ญญาท้ องถ่ินอันเป็ น
ประดับด้วยดอกไม้เล็ก ๆ หรืออาจแซมด้วยดอกไม้ เอกลกั ษณ์ของชาวอีสานด้วย
หลากสีในซอกหลืบของกรวยก็ได้ คาว่าหมาก เป็น
เสียงเพิ่มเพื่อสื่อความหมายวา่ เป็นชิน้ หรืออนั ...สว่ นคา พอได้ทราบท่ีมาของลวดลาย “ขันหมากเบ็ง” แล้ ว
ว่าเบ็ง เป็นคาท่ีเลือนเสียงไปจากคาบาลีว่า เบญ หรือ ก็ อ ย่า ลื ม ช่ว ย กัน อุด ห นุด สิ น ค้ า แ ล ะ ผ ลิ ตภัณ ฑ์ จ า ก
เบญจ แปลว่า ห้ า รวมความจึงหมายถึง “ขันห้ า” ก.กก บงึ กาฬ กนั เยอะ ๆ นะคะ เพราะนอกจากจะเป็น
นนั้ เอง การใช้ขนั หมากเบ็งมีปรากฏในแถบล่มุ นา้ โขง ชี การช่วยเหลื อชาวบ้ านแล้ วยังเป็ นการอนุรักษ์
มลู รวมถึงลมุ่ นา้ กก ปิง วงั ยม นา่ น ศลิ ปวฒั นธรรมท้องถ่ินให้คงอยตู่ อ่ ไปด้วย
เตา่ ทงิ
สัตวม์ งคลตามความเชือ่ ของชุมชน
ในพ้ืนที่โดยรอบพน้ื ที่ชมุ่ นา้ โลก
กดุ ทงิ
เตา่ ทงิ คืออะไร ?
เช่ือวา่ หลายคนเม่ือได้ยนิ ชื่อ “เตา่ ทงิ ” น่าจะสงสยั กนั
ว่าเตา่ ทงิ คืออะไร ตรงนีเ้รามคี าตอบคะ่
เต่าทิง จริง ๆ แล้วเป็นช่ือเรียกที่ชาว ก.กก บึงกาฬ
ของเราตงั ้ ขึน้ มาจากความเชื่อท่ีว่า “เต่า” นัน้ ถือเป็น
สตั ว์ที่มีความผูกพันกับความเช่ือมาอย่างยาวนาน
ว่าเลีย้ งเต่าแล้วจะทาให้อายุยืนเหมือนเต่า สขุ ภาพ
แข็งแรง ปราศจากโรคภัย ร่ารวย เพราะเต่าเป็น
สตั ว์ที่อายุยืน เคล่ือนไหวช้า ทาให้ชีวิตก้าวไปอย่าง
สุขุมรอบคอบ ส่วนคาว่า “ทิง” มาจากชื่อของพืน้ ที่
ช่มุ นา้ โลกกดุ ทิง หนองนา้ ธรรมชาตขิ นาดใหญ่ ที่มนี า้
ขังตลอดทงั ้ ปี เป็นแหล่งทามาหากินของชาวบ้ านที่
อาศยั อย่โู ดยรอบ และท่ีสาคญั ยงั เป็นฐานทรัพยากร
กกและผือที่กล่มุ วิสาหกิจชมุ ชน ก.กก บงึ กาฬ นามา
ผลติ เป็นสนิ ค้าอีกด้วย
จากช่ือของฐานทรัพยากรของผลิตภณั ฑ์บวกกับชื่อ
ของสตั ว์นา้ มงคลกลายเป็น “เตา่ ทิง” หมอนอิงสดุ คลู
ถ้าเลีย้ งเต่ามันยากเกินไป รับหมอนอิงเต่าทิงหรือ
กระเป๋ าเต่าทงิ ไปเลยี ้ งแทนก็ได้นะคะ เพราะหมอนอิง
เต่าทิงของเรา น่มุ น่ารักน่ากอด วางตรงไหนก็ทาให้
บ้านดสู ดใส ไมแ่ พ้เต่าตวั เป็น ๆ เลยละค่ะ
นางแบบ : คณุ สภุ าวณิ ี บวั บาน
ชา่ งภาพ : คณุ จริ าวฒุ ิ จิระเสวี
กระเป๋ าถือลายขนั หมากเบง็ GGBK001
ราคา 599 บาท
ก.กก บงึ กาฬ
สร้างโอกาส | สร้างงาน | สร้างชมุ ชน
โครงการพฒั นาอาชีพผลติ ภณั ฑ์จากกกและผือพืน้ ที่ช่มุ นา้ โลกกดุ ทิง
โครงการพฒั นาทกั ษะอาชีพสาหรับผ้ทู ี่ขาดแคลนทนุ ทรัพย์และด้อยโอกาส
ที่ใช้ชมุ ชนเป็นฐาน ปี 2562 – 2563
รับชมเร่ืองราวของชมุ ชนเพม่ิ เตมิ ได้ท่ี
https://youtu.be/t9RRMhqmWqk
กระเป๋าถือ
GGBK001 GGBK002
ขนาด 32 x 35 เซนติเมตร ขนาด 32 x 35 เซนตเิ มตร
ราคา 499 บาท ราคา 450 บาท
GGBK003 GGBK004
ขนาด 32 x 35 เซนติเมตร ขนาด 14 x 30 เซนตเิ มตร
ราคา 499 บาท ราคา 299 บาท
01
HANDBAG
GGBK005 GGBK006
ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร
ราคา 850 บาท ราคา 850 บาท
GGBK007 GGBK008
ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร ขนาด 14 x 24 เซนตเิ มตร
ราคา 850 บาท ราคา 850 บาท
02
กระเป๋าถือ
GGBK009 GGBK010
ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร ขนาด 14 x 24 เซนตเิ มตร
ราคา 850 บาท ราคา 850 บาท
GGBK011 GGBK012
ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร ขนาด 14 x 24 เซนตเิ มตร
ราคา 850 บาท ราคา 850 บาท
03
BACKPACK & HOME DECORATION
GGBK013 GGBK014
ขนาด 14 x 24 เซนติเมตร ขนาด 26 x 19 เซนติเมตร
ราคา 250 บาท ราคา 499 บาท
ขนGาดG29Bx 9Kเซ0น1ตเิ 5มตร ขนGาดG14Bx 1K7 เ0ซน1ต6ิเมตร
ราคา 150 บาท ราคา 159 บาท
04
กระเปา๋ เอกประสงค์
GGBK017 GGBK018
ขนาด 36 x 36 เซนตเิ มตร ขนาด 28 x 28 เซนตเิ มตร
ราคา 399 บาท ราคา 450 บาท
GGBK019 GGBK020
ขนาด 25 x 35 เซนติเมตร ขนาด 25 x 35 เซนติเมตร
ราคา 1190 บาท ราคา 1190 บาท
05
HOME DECORATION
GGBK021 GGBK022
ขนาด 17 x 23 เซนตเิ มตร ขนาด 17 x 23 เซนติเมตร
ราคา 250 บาท ราคา 250 บาท
GGBK023 GGBK024
ขนาด 17 x 23 เซนติเมตร ขนาด 14 x 30 เซนตเิ มตร
ราคา 250 บาท ราคา 150 บาท
06
ของใช้และของตกแตง่ บา้ น
GGBK025 GGBK026
ขนาด 12 x 14 เซนติเมตร ขนาด 13.5 x 26.5 เซนตเิ มตร
ราคา 159 บาท ราคา 159 บาท
GGBK027 GGBK028
ขนาด 24 x 24 เซนตเิ มตร ขนาด 40 x 15 เซนตเิ มตร
ราคา 159 บาท ราคา 250 บาท
07
HOME DECORATION
GGBK029 GGBK030
ขนาด 39 x 36 เซนติเมตร ขนาด 26 x 30 เซนติเมตร
ราคา 250 บาท ราคา 159 บาท
GGBK031 GGBK032
ขนาด 24 x 26 เซนติเมตร ขนาด 29 x 27 เซนตเิ มตร
ราคา 250 บาท ราคา 250 บาท
08
กล่มุ วสิ าหกิจชุมชน ก.กก บึงกาฬ
เลขท่ี 65 หมูท่ ี่ 9 บา้ นโพธ์ิทอง ตาบลโนนสมบรู ณ์
อาเภอเมอื งบึงกาฬ จงั หวดั บงึ กาฬ รหัสไปรษณีย์ 38000
โทรศัพท์ 083-378-9393 เฟซบกุ๊ : facebook.com/GorgokBK