Active learning
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 2 R2110712 Active learning
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 3 R2110712 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ Active learning เพื่อส่งเสริมการคิดแบบโยนิโส มนสิการ รายวิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง ศาสนพิธีและวันสำคัญ ทางพระพุทธศาสนา เป็นสื่อที่ใช้ประกอบการเรียนการสอน แบ่งเนื้อหา ออกเป็น 2 ตอน ดังนี้ ตอนที่ 1 เรื่อง ศาสนพิธี ตอนที่ 2 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา โดยมุ่งหวังให้นักเรียนรู้และเข้าใจ สามารถจัดพิธีกรรมปฏิบัติตน ในศาสนพิธี พิธีกรรมได้ถูกต้องและสามารถอธิบาย ประวัติความสำคัญและ ปฏิบัติตนในวันสำคัญทางศาสนาได้นอกจากนี้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้ ประกอบด้วยกิจกรรม สำหรับการทำงานแบบกลุ่ม จำนวน 2 กิจกรรมและแบบฝึกหัด สำหรับ ทำงานเดี่ยว จำนวน 3 แบบฝึกหัด โดยผ่านกระบวนการเรียนรู้แบบ โยนิโสมนสิการ(วิธีคิดแบบคุณค่าแท้-คุณค่าเทียม และวิธีคิดแบบคุณ-โทษและ ทางออก) หวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้Active learningเพื่อส่งเสริมการคิด แบบโยนิโสมนสิการ วิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง ศาสนพิธีและวัน สำคัญทางพระพุทธศาสนาชุดนี้จะมีประโยชน์ต่อนักเรียนที่สนใจและต้องการพัฒนา ทักษะการคิดให้กับตนเอง จนสามารถพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนให้ดีขึ้นและสามารถ นำความรู้/ทักษะที่มีไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ คำนำ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 4 R2110712 เรื่อง หน้า คำชี้แจงสำหรับการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 6 คำชี้แจงสำหรับครู 7 คำชี้แจงสำหรับนักเรียน 8 บทบาทนักเรียน 9 สาระและมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 10 แบบทดสอบก่อนเรียน 11 บัตรกระดาษคำตอบ 13 ขั้นสร้างบรรยากาศ 14 - บัตรคำสั่ง 14 ขั้นศึกษาหาความรู้ 15 - บัตรคำสั่ง - บัตรเนื้อหาตอนที่ 1 - บัตรกิจกรรมที่ 1 - แบบบันทึกกิจกรรมที่ 1 - บัตรเนื้อหา ตอนที่ 2 - บัตรกิจกรรมที่ 2 - แบบบันทึกกิจกรรมที่ 2 15 16 29 31 37 62 63 ขั้นสรุป 65 -- บัตรคำสั่ง - ผังมโนทัศน์ที่ 1 65 66 -- ผังมโนทัศน์ที่ 2 67 -- ผังมโนทัศน์ที่ 3 68 สารบัญ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 5 R2110712 เรื่อง หน้า - ผังมโนทัศน์ที่ 4 69 ทบทวนและประเมินความรู้ 70 - บัตรคำสั่ง - บัตรแบบฝึกหัดที่ 1 - บัตรแบบฝึกหัดที่ 2 - บัตรแบบฝึกหัดที่ 3 70 71 74 77 แบบทดสอบหลังเรียน 80 บัตรกระดาษคำตอบ 82 บัตรบันทึกคะแนน 83 บรรณานุกรม 84 ภาคผนวก 86 บัตรเฉลยกิจกรรมที่ 1 87 บัตรเฉลยกิจกรรมที่ 2 90 บัตรเฉลยผังมโนทัศน์ที่ 1 92 บัตรเฉลยผังมโนทัศน์ที่ 2 93 บัตรเฉลยผังมโนทัศน์ที่ 3 94 บัตรเฉลยผังมโนทัศน์ที่ 4 95 บัตรเฉลยแบบฝึกหัดที่ 1 96 บัตรเฉลยแบบฝึกหัดที่ 2 99 บัตรเฉลยแบบฝึกหัดที่ 3 102 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน 105 สารบัญ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 6 R2110712 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ Active learning เพื่ อส่งเสริมการคิด แบบโยนิโสมนสิการ วิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง ศาสนพิธี และวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาใช้เวลาในการจัดการเรียนการสอน จำนวน 5 ชั่วโมงและจัดการเรียนรู้ด้วยวิธีคิดแบบโยนิโสมนสิการ ดังนี้ ชุดกิจกรรมที่จัดทำขึ้น เพื่อประกอบการเรียนในห้องเรียน โดยครูผู้สอนเป็นผู้ที่คอยกำกับ ดูแลและช่วยเหลือ กระตุ้นให้นักเรียน เกิดการเรียนรู้ โดยผ่านกระบวนการคิดแบบโยนิโสมนสิการ เน้นการทำงาน เป็นกลุ่ม เปิดโอกาสให้นักเรียนได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกัน คำชี้แจงสำหรับการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ขั้นสร้างบรรยากาศ 2. ขั้นศึกษาหาความรู้ 3. ขั้นสรุป
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 7 R2110712 ชุดกิจกรรมการเรียนรู้Active learning เพื่อส่งเสริมการคิดแบบ โยนิโสมนสิการ วิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม เรื่อง ศาสนพิธีและ วันสำคัญทางพระพุทธศาสนาครูมีบทบาทสำคัญดังนี้ 1. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ Active learning ให้เข้าใจ 2. เตรียมสื่อการเรียนรู้ที่ระบุไว้ในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ให้พร้อม 4. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนเพื่อวัดความรู้พื้นฐาน 3. แนะนำขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้นักเรียนทราบ 5. จัดกิจกรรมการเรียนการสอนโดยปฏิบัติตามแผนการจัดการ เรียนรู้ 6. บันทึกผลคะแนนของนักเรียนจากการทำชุดกิจกรรมและ แบบฝึกหัด 7. ให้นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียน คำชี้แจงสำหรับครู
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 8 R2110712 คำชี้แจงสำหรับนักเรียน 1. ตรวจสอบชุดกิจกรรมการเรียนรู้ว่าครบถ้วนหรือไม่ หากไม่ครบถ้วน ต้องรีบแจ้งครูผู้สอนทันที 2. ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ของชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ก่อนที่จะเริ่ม ศึกษาหาความรู้ในลำดับต่อไป 3. ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้วยความเอาใจใส่และ มีความซื่อสัตย์ ไม่เปิดดูเฉลยก่อนตอบคำถามหรือทำกิจกรรม 4. เมื่อศึกษาเนื้อหาและทำกิจกรรมในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เสร็จแล้วให้ตรวจความถูกต้องจากบัตรเฉลยคำตอบ 5. เมื่อพบเจอปัญหาใดๆ ให้นักเรียนขอคำแนะนำจาก ครูผู้สอนได้ตลอดเวลา ศึกษาจบแล้วน าไปใช้ในชีวิต ประจ าวันด้วยนะโยมนะ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 9 R2110712 1. นักเรียนอ่านคำชี้แจงสำหรับนักเรียนให้เข้าใจ ก่อนลงมือศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 2. ทำแบบทดสอบก่อนเรียนประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 3. ศึกษา บัตรเนื้อหา บัตรกิจกรรม บัตรแบบฝึกหัด ในชุดกิจกรรม การเรียนรู้ 4. ทำแบบทดสอบหลังเรียน ประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ลงในกระดาษคำตอบที่แจกให้ โดยไม่ทำเครื่องหมายใดๆ ในแบบทดสอบประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 5. นักเรียนตรวจคำตอบของแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียนและ แบบฝึกหัดประจำชุดกิจกรรมการเรียนรู้ และบันทึกคะแนน ของตนเอง 6. รวบรวมกระดาษคำตอบแบบทดสอบประจำชุดกิจกรรม การเรียนรู้ ส่งครูผู้สอน บทบาทนักเรียน
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 10 R2110712 สาระที่1: ศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรม มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตน เป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ ตัวชี้วัด ส 1.2 ม1/4จัดพิธีกรรมและปฏิบัติตนในศาสนพิธี พิธีกรรมได้ ถูกต้อง ส 1.2 ม1/5 อธิบายประวัติความสำคัญและปฏิบัติตนในวันสำคัญ ทางศาสนาที่ตนนับถือ 1. อธิบายประวัติและความสำคัญของศาสนพิธีและพิธีกรรมได้อย่างเห็นคุณค่า 2.สาธิตการจัดพิธีกรรมตาม ศาสนพิธีได้อย่างถูกต้องเหมาะสม 3. ปฏิบัติตนในศาสนพิธีได้อย่างถูกต้องเหมาะสม 4. แสดงการอาราธนาศีลและพูดคำอาราธนาศีลได้อย่างคล่องแคล่ว 5. อธิบายประวัติ ความสำคัญและการปฏิบัติตนในวันสำคัญ ทางพระพุทธศาสนาได้ จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระและมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 11 R2110712 แบบทดสอบก่อนเรียน (Pretest) เรื่อง ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วิชาสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม จำนวน 10 ข้อ 10 คะแนน เวลา 10 นาที 1. ข้อใดเป็นการเริ่มต้นประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา ก. จุดธูปเทียน ข. อาราธนาศีล ค. อาราธนาธรรม ง. กราบพระรัตนตรัย 2. การอาราธนาธรรม หมายถึงข้อใด ก.การเชื้อเชิญพระสงฆ์ให้แสดงธรรม ข.การเชื้อเชิญพระสงฆ์ให้ทานบอกถือศีล ค.การเชื้อเชิญให้พระสงฆ์ให้พร ง. การเชื้อเชิญให้พระสงฆ์ สวดมนต์ในบทที่ว่าด้วยพุทธานุภาพ 3. ข้อใดเป็นวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธเจ้าโดยตรง ก. วันเข้าพรรษา ข. วันออกพรรษา ค. วันธรรมสวนะ ง. วันอัฏฐมีบูชา 4. การสวดพระปริตร มีจุดมุ่งหมายเพื่อประการใด ก. เพื่อเสริมดวงชะตา ข. เพื่อการค้ารุ่งเรือง ข. เพื่อความอยู่ยงคงกะพัน ง. เพื่อปัดเป่าและป้องกันอันตราย 5.การตักบาตรเทโว จะกระทำกันในวันใด ก. หลังวันออกพรรษา 1 วัน ข. ก่อนวันออกพรรษา 1 วัน ค. ก่อนวันเข้าพรรษา 1 วัน ง. ในวันเดียวกับวันเข้าพรรษา คำชี้แจง : ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย ลงในช่อง ที่เป็นคำตอบที่ถูกที่สุด
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 12 R2110712 6. พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมข้อใดในวันอาสาฬหบูชา ก. จาตุรงคสันนิบาต ข. อาริยสัจ 4 ค. ธัมมจักรกัปปวัตตนสูตร ง. โอวาทปาติโมกข์ 7. ช่วงฤดูการของการเข้าพรรษานั้น มีประโยชน์ต่อพระภิกษุสงฆ์อย่างไร ก. พระสงฆ์ได้มีโอกาสกล่าวคำตักเตือนซึ่งกันและกัน ข. พระสงฆ์ได้มีเวลาพักผ่อนจากการเผยแผ่พระพุทธศาสนา ค. พระสงฆ์ได้มีเวลาศึกษาพระธรรมวินัยมากขึ้น ง. ชาวบ้านได้มีเวลาตักบาตรและฟังธรรม 8. การประกอบพิธีเวียนเทียนในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ควรปฏิบัติตนเช่นไร ก. เดินรอบพระอุโบสถ 3 รอบ ข. เดินเวียนเทียนภายในพระอุโบสถ 3 รอบ ค. เดินเวียนซ้ายรอบพระอุโบสถ ง. เดินเวียนขวารอบพระอุโบสถ 3 รอบ 9. ข้อเป็นการกระทำที่ไม่เหมาะสมอย่างยิ่งขณะร่วมพิธีเวียนเทียน ก. ขณะเวียนเทียน 3 รอบ ควรระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย ข. มีกิริยา วาจาสุภาพ ไม่ตลกเฮฮา ค. ระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้า 1 รอบ พระธรรม 1 รอบ พระสงฆ์ 1 รอบ ง. พูดคุยกันอย่างสุภาพได้ในขณะเวียนเทียน ไม่จำเป็นต้องคุยเรื่องธรรมะเท่านั้น 10. หากนักเรียนได้รับมอบหมายหน้าที่ให้เป็นผู้วงด้ายสายสิญจน์ที่บ้าน จะวงอย่างไร ก. วงรอบบ้าน ข. วงจากซ้ายไปขวาของบ้าน ค. วงรอบพระสงฆ์ก่อนวงรอบบ้าน ง. ข้อ ก และ ข ถูกต้อง
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 13 R2110712 ข้อ ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 รวม บัตรกระดาษคำตอบ กระดาษคำตอบ แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา จำนวน 10 ข้อ คะแนน 10 คะแนน เวลา 10 นาที ชื่อ-สกุล..................................................................ชั้น ................. เลขที่ ............
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 14 R2110712 ขั้นสร้างบรรยากาศ ป้ายรณรงค์การงดเหล้าเข้าพรรษาของภาคเหนือ/ที่มา:www.thaihealth.or.th 1. ให้นักเรียนดูภาพโฆษณาการรณรงค์ “งดเหล้า...เข้าพรรษา” 2. ให้นักเรียนช่วยกันพิจารณาให้เหตุผลว่า ทำไมจะต้องรณรงค์ ในวันเข้าพรรษา เหล้ากับวันเข้าพรรษามีความสัมพันธ์กันอย่างไร 3. ให้นักเรียนกลุ่มตัวแทนนำเสนอหน้าชั้น บัตรคำสั่ง
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 15 R2110712 ขั้นศึกษาหาความรู้ 1. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาบัตรเนื้อหา ตอนที่ 1 เรื่อง ศาสนพิธี 2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำบัตรกิจกรรมที่ 1 โดยใช้ กระบวนการคิดแบบคุณ-โทษและทางออกและ คุณค่าแท้-คุณค่าเทียม 3. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาบัตรเนื้อหา ตอนที่ 2 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 4. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันทำบัตรกิจกรรมที่ 2 โดยใช้ กระบวนการคิดแบบคุณ-โทษและทางออกและ คุณค่าแท้-คุณค่าเทียม บัตรคำสั่ง
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 16 R2110712 1.ทาน คือ การให้ 2. ศีล สำรวมกาย วาจา ใจ 3.ภาวนา คือ การอบรมจิตใจให้ผ่องใส หลักปฏิบัติ ในการทำบุญกุศล 3 ประการ บัตรเนื้อหา ตอนที่ 1 เรื่อง ศาสนพิธี การทำบุญตักบาตร/ที่มา :www.dmc.tv2 เรียกอีกอย่างว่า “พิธีกรรมทางศาสนา” หมายถึงแบบแผน ที่พึงปฏิบัติในทางพระพุทธศาสนาของชาวพุทธและ แสดงถึง ความเลื่อมใส ศรัทธาและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของชาวพุทธ ในการประกอบพิธีกรรม ความหมายของศาสนพิธี
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 17 R2110712 ศาสนพิธี / พิธีกรรม ที่เกี่ยวข้องกับพิธีสงฆ์ มี 2 ประเภทดังนี้ 2. การทำบุญงานอวมงคล เป็นการทำบุญเกี่ยวเนื่องกับ ความตาย นิยมทำ 2 อย่าง คือ ทำบุญหน้าศพ เรียกว่าทำบุญ 7 วัน / 100 วัน และทำบุญอัฐิ เป็น การทำบุญเพื่อระลึกถึงการตาย ของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว 1. การทำบุญงานมงคล เป็นการทำบุญ เพื่อให้เกิด ความสุข ความเจริญ ความเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต เช่น ทำบุญขึ้นบ้านใหม่ ทำบุญวันแต่งงาน ทำบุญ คล้ายวันเกิด ขั้นแรก : สมาทานศีล รับศีล จากพระสงฆ์ ขั้นสอง : ภาวนา ฟังพระสวดมนต์ ขั้นสุดท้าย : การถวายทานต่างๆ การทำบุญ จะมีความเกี่ยวข้องกับพิธีสงฆ์ ดังนี้
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 18 R2110712 ผู้ที่มีหน้าที่เกี่ยวข้องโดยตรง ได้แก่ ฝ่ายเจ้าภาพและฝ่ายสงฆ์ การจัดเตรียมศาสนพิธี พิธีกรรม 1. จัดเตรียมฝ่ายเตรียมโต๊ะหมู่บูชา– เช่น โต๊ะหมู่ 4 หมู่ 7 2. จัดเตรียมและดูแลสถานที่บริเวณพิธี – ควรดูแลให้สะอาด เรียบร้อย เพื่อความเป็นสิริมงคล 3. การวงด้ายสายสิญจน์ – วงรอบบ้าน หรือรอบพิธี วงจากซ้ายไปขวาของสถานที่หรือวัตถุ 5. การเตรียมเครื่องรับรอง – ได้แก่ น้ำเย็น กระโถน เป็นสิ่งที่ไม่ควรขาดสำหรับรับรองพระสงฆ์ การวางให้วาง ทางขวามือของพระสงฆ์ ให้วางกระโถนข้างในสุด การประเคนของให้ประเคนจากข้างในออกมาข้างนอก กระโถนไม่ต้องประเคน 4. เชิญพระพุทธรูปมาตั้งบนโต๊ะบูชา – ควรเช็ดให้สะอาด หรือสรงน้ำก่อนนำมาตั้งบนโต๊ะบูชา
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 19 R2110712 6. การปูลาดอาสนะสำหรับพระสงฆ์ นิยมทำ 2 วิธี คือ - ยกพื้นให้สูงขึ้นโดยใช้แคร่หรือม้ายาววางต่อกันและ นิยมปูผ้าขาวลาดอาสน์สงฆ์ - ปูลาดอาสนะบนพื้นธรรมดา ด้วยเสื่อหรือพรมก็ได้ 7. ตั้งภาชนะสำหรับพานน้ำมนต์– ถ้าไม่มีพานน้ำมนต์ ใช้บาตรของพระ ขัน หรือพานแทนได้ แต่ห้ามใช้ ขันเงินและขันทองคำ เพราะไม่ควรแก่การจับต้อง ของพระ ใส่น้ำสะอาดแล้วนำไปวางไว้หน้าโต๊ะบูชา ค่อนมาทางอาสนะพระสงฆ์ ปูอาสนะแบบยกพื้นสูง/ที่มา: kanchanapisek.or.th
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 20 R2110712 8. การจุดธูปเทียน เจ้าภาพควรเป็นผู้จุดธูปเทียน เมื่อ พระสงฆ์มาถึง โดยจุดเทียนเล่มซ้ายมือของเราก่อน แล้วจุดธูป 3 ดอก โดยปักทีละดอกในกระถางธูป ขณะที่เจ้าภาพจุดธูป ผู้ร่วมงานควรประนมมือ ถ้าเป็นงานอวมงคล จะมีการจุดธูปเทียนที่หน้าศพด้วย แต่ให้จุดที่โต๊ะบูชาพระก่อน ในงานมงคล เมื่อพระสงฆ์มาถึงบริเวณงานและนั่งอาสนะสงฆ์ แล้วเจ้าภาพจะจุดธูปเทียนบูชาพระรัตนตรัย และเริ่มต้นจาก... การอาราธนาศีลและคำอาราธนา “ อาราธนาศีล รับศีล อาราธนาพระปริตร และ พระสงฆ์ เริ่มเจริญ พระพุทธมนต์ “
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 21 R2110712 คำแปล: พระผู้มีพระภาคเจ้า เป็นพระอรหันต์ ดับเพลิงกิเลส เพลิงทุกข์ สิ้นเชิงตรัสรู้ชอบได้โดยพระองค์เอง ข้าพเจ้าขออภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน พระธรรม เป็นธรรมที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ดีแล้ว ข้าพเจ้าขอนมัสการพระธรรม พระสงฆ์สาวกของ พระผู้มีพระภาคเจ้า ปฏิบัติดีแล้ว ข้าพเจ้าขอนอบน้อมพระสงฆ์ คำบูชาพระรัตนตรัย (ก่อนอาราธนา บูชา ภาวนา ถวาย ต้องขึ้นต้นด้วย นะโม 3 จบก่อน) อิมินา สักกาเรนะ พุทธัง ปูเชมิ ข้าพเจ้าขอบูชาพระพุทธเจ้า ด้วยเครื่องสักการะนี้ (กราบ) อิมินา สักกาเรนะ ธัมมัง ปูเชมิ ข้าพเจ้าขอบูชาพระธรรม ด้วยเครื่องสักการะนี้ (กราบ) อิมินา สักกาเรนะ สังฆัง ปูเชมิ ข้าพเจ้าขอบูชาพระสงฆ์ ด้วยเครื่องสักการะนี้ (กราบ) อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ ภะคะวา พุทธัง ภควันตัง อภิวาเทมิ (กราบ) สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม ธัมมัง นะมัสสามิ (กราบ) สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สังฆัง นะมามิ (กราบ)
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 22 R2110712 การอาราธนาศีลและคำอาราธนา - คำว่า “อาราธนา” เป็นคำศัพท์ที่ใช้กับพระสงฆ์ - “อาราธนา” แปลว่า เชื้อเชิญ - “อาราธนาศีล” แปลว่า การเชื้อเชิญพระสงฆ์ให้ศีล / การขอรับศีลจากพระสงฆ์ - มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้พระสงฆ์เตือนสติของเราไม่ให้ทำผิด ตั้งใจรักษาศีล รวมทั้งเป็นการชำระล้างจิตใจให้บริสุทธิ์ คำอาราธนาศีล 5 มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ ทุติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ ตติยัมปิ มะยัง ภันเต วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะ ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 23 R2110712 คำแปล: ข้าแต่พระสงฆ์ผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอสมาทานศีล 5 พร้อมทั้งพระรัตนตรัย เพื่อประโยชน์แก่การจะรักษาต่างๆ กัน (บางคนอาราธนาศีลว่า มะยัง ภันเต ติสะระเณนะ สะหะ ปัญจะ สีลานิ ยาจามะ ไม่มีคำว่า วิสุง วิสุง รักขะนัตถายะนั้นหมายความว่า เขาต้องการรักษาศีล 5 รวมกัน ถ้าข้อใดข้อหนึ่งขาด จะถือว่าขาด แต่ถ้ามีคำว่า วิสุง วิสุง อยู่ หมายความว่า ถ้าศีลข้อใดข้อหนึ่งขาด อีก 4 ข้อที่เหลือยังคงอยู่ การสมาทานศีล - คือ ความตั้งใจที่จะรับศีลหรืองดเว้นจากความชั่วนั้นๆ เช่น งดเว้นฆ่าสัตว์ งดเว้นการลักทรัพย์ งดเว้นการเสพสุรา - ในการรับศีล พระสงฆ์จะเป็นผู้กล่าวเป็นภาษาบาลี เมื่อจบ แต่ละข้อแล้ว ผู้สมาทานหรืผู้รับศีล กล่าวตามดังนี้
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 24 R2110712 คำสมาทานศีล 5 ปาณาติปาตา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ อะทินนาทานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ กาเมสุมิจฉาจารา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ มุสาวาทา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ สุราเมระยะมัชชะปะมาทัฎฐานา เวระมะณี สิกขาปะทัง สะมาทิยามิ คำแปล: ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท จะงดเว้นจากการฆ่าสัตว์ตัดชีวิต ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท จะงดเว้นจากการถือเอาสิ่งของ ที่เจ้าของมิได้ให้ ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท จะงดเว้นจากการประพฤติผิดในกาม ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท จะงดเว้นจากการกล่าวคำเท็จ ข้าพเจ้าขอสมาทานสิกขาบท จะงดเว้นจากการดื่มน้ำเมา อันเป็น ที่ตั้งแห่งความประมาท
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 25 R2110712 เมื่อสมาทานศีล 5 เสร็จแล้ว พระสงฆ์จะกล่าวบอกอานิสงส์ แห่งการรักษาศีล เป็นภาษาบาลีว่า อิมานิ ปัญจะ สิขาปะทานิ สีเลนะ สุคะติง ยันติ สีเลนะ โภคะสัมปะทา สีเลนะ นิพพุติง ยันติ ตัสสะมา สีลัง วิโสธะเย คำแปล: ท่านได้สมาทานสิกขาบท (ศีล) ทั้ง 5 ข้อเหล่านี้ ขอให้รักษาศีล ให้บริสุทธิ์เถิด เพราะว่าบุคคลเข้าถึงสวรรค์ได้ ก็ด้วยศีล จะมีทรัพย์ สมบัติ ก็ด้วยศีล จะเข้าถึงพระนิพพาน ก็ด้วยศีล ดังนี้แล การอาราธนาพระปริตร - หมายถึง การขอหรือการเชื้อเชิญให้พระสงฆ์เจริญ พระพุทธมนต์ - เป็นการเตรียมพร้อมที่จะรับฟังบทเจริญพระพุทธมนต์ เพื่อ ป้องกันภัยพิบัติและสร้างความเป็นสิริมงคลให้แก่ชีวิต - เป็นการกระทำต่อจากการสมาทานศีลแล้ว ดังนี้
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 26 R2110712 คำอาราธนาพระปริตร วิปัตติปะฏิพาหายะ สัพพะสัมปัตติสิทธยา สัพพะทุกขะวินาสายะ ปะริตตัง พรูถุ มังคะลัง วิปัตติปะฏิพาหายะ สัพพะสัมปัตติสิทธยา สัพพะยะวินาสายะ ปะริตตัง พรูถะ มังคะลัง วิปัตติปะฏฺพาหายะ สัพพะสัมปัตติสิทธิยา สัพพะโรคะวินาสายะ ปะริตตัง พรูถะ มังคะลัง (อาราธนาจบแล้ว กราบ 3 ครั้ง) ฤ( คำแปล: ขอท่านทั้งหลาย จงกล่าวพระปริตรอันเป็นมงคล เพื่อป้องกันความ วิบัติ เพื่อให้ความสำเร็จในสมบัติและเพื่อให้ความทุกข์ทั้งปวงพินาศ ไป เพื่อให้ภัยทั้งปวงพินาศไป เพื่อให้โรคทั้งปวงพินาศไป :เมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ไปถึงมงคลสูตร บทที่ว่า “อะเสวะ นา จะ พาลานัง” ประธานสงฆ์จะเรียกเจ้าภาพเข้าไปยกบาตร น้ำมนต์ถวาย เพื่อที่ท่านจะได้กระทำน้ำพระพุทธมนต์ต่อไป
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 27 R2110712 การอาราธนาธรรม - หมายถึง การขอร้องหรือเชื้อเชิญให้พระสงฆ์แสดงธรรม เพื่อชี้แนะแนวทางการปฏิบัติความดีตามหลักพระพุทธ ศาสนา เป็นการกระทำต่อจากการรับศีล - พิธีกรหรือเจ้าภาพจะเป็นผู้กล่าวคำอาราธนาธรรม หลังจาก การรับศีลแล้ว อาจนั่งหรือยืนพนมมือกล่าวอาราธนาตาม ความเหมาะสม ดังนี้ ภาพถ่ายทำบุญบ้านใหม่/ที่มา: http://www.xn-- 72cf5dh2gc4m.comE0%B8%B2%E0%B8%9E %E0%B8%96%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B 8%A2%E0%B8%97%E0%B8%B3%E0%B8%9A %E0%B8%B8%E0%B8%8D%E0%B8%9A%E0% B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B9%83 %E0%B8%AB%E0%B8%A1%E0%B9%88/ : เมื่อเจริญพระพุทธมนต์เสร็จแล้ว ให้พร้อมกันกราบอีก 3 ครั้ง เป็นอันเสร็จพิธีสงฆ์ในงานมงคลทั่วไป แต่ถ้าเจ้าภาพต้องการฟัง พระธรรมเทศนาก็ต้องเรียนให้พระสงฆ์ทราบก่อนว่า ต้องการฟัง เทศน์ แล้วจึงอาราธนาธรรมต่อไป
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 28 R2110712 คำอาราธนาธรรม พรัมมา จะ โลกาธิปะตี สะหัมปะติ กัตอัญชะลี อันธิวะรัง อะยาจะถะ สันตีธะ สัตตาปปะระชักขะชาติกา เทเสตุ ธัมมัง อะนุกัมปิมัง ปะชัง คำแปล: ท้าวสหัมบดีพรหม ผู้เป็นใหญ่ในพรหมโลก ได้ลงมาประคองอัญชลี กราบทูลขอพรอันประเสริฐว่า สัตว์ทั้งหลายในโลกนี้ ประเภทมีธุลี ในจักษุน้อยก็พอมี ขอพระองค์จงทรงแสดงพระธรรมเทศนา เพื่อสงเคราะห์หมู่ประชาเหล่าสัตว์พวกนี้ด้วยเถิด การปฏิบัติตนในศาสนพิธี : 1. แต่งกายสุภาพเรียบร้อย เหมาะสมกับโอกาสและกาลเทศะ 2. สนทนากับพระด้วยวาจาไพเราะ เหมาะสมกับสถานภาพของ ตนและพระสงฆ์ 3. การยืน เดิน นั่ง เมื่ออยู่ต่อหน้าพระสงฆ์ ควรสำรวมทั้ง กาย วาจา และใจ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 29 R2110712 1. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนการจัดเตรียม การจัดพิธีกรรมตาม ศาสนพิธี เพียง 1 พิธีกรรม ภายใต้หัวข้อ ต่อไปนี้ 1.1 พิธีกรรมที่จัดประเภท (ทำบุญงานมงคล/ทำบุญงานอวมงคล) ชื่องาน................................................. 1.2 การจัดเตรียม 1.2.1 การจัดตั้งโต๊ะหมู่บูชา - ใช้หมู่.................. - ประกอบไปด้วยอะไรบ้าง - จัดตั้งอย่างไรบ้าง 1.2.2 การจัดเตรียมสถานที่ 1.2.3 การจัดเตรียมและวิธีการวงด้ายสายสิญจน์ 1.2.4 การเชิญพระพุทธรูปมาที่โต๊ะหมู่บูชา บัตรกิจกรรมที่ 1
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 30 R2110712 1.2.5 การปูอาสนะ เลือกวิธีการปูแบบ...............ดังนี้ 1.2.6 การเตรียมเครื่องรับรอง ได้แก่....................... 1.2.7 การเตรียมอุปกรณ์ทำน้ำมนต์ 1.2.8 การจุดธูปเทียน 1.3 ลำดับเหตุการณ์และสิ่งที่ควรปฏิบัติ 1.3.1 ............................... 1.3.2 ............................... 1.3.3 ............................... ............ 1.4 การเตรียมตนเองและปฏิบัติตนเพื่อร่วมพิธีกรรม 2. ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกอาราธนาศีล อาราธนาพระปริตร และอาราธนาธรรม จากนั้นจับสลากเลือกกล่าวคำอาราธนา ที่หน้าชั้นเรียน
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 31 R2110712 วิชา............................................................ รหัส............................... เรื่อง ศาสนพิธี เวลา 60 นาที คะแนน 10 คะแนน ได้............คะแนน ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนการจัดเตรียมการจัด พิธีกรรมตามศาสนพิธี เพียง 1 พิธีกรรม ภายใต้หัวข้อต่อไปนี้ แบบบันทึกกิจกรรมที่ 1 กลุ่มที่........... 1.ชื่อ..............................................เลขที่.............ชั้น.......... 2.ชื่อ..............................................เลขที่.............ชั้น.......... 3.ชื่อ..............................................เลขที่.............ชั้น.......... 4.ชื่อ..............................................เลขที่.............ชั้น.......... 5.ชื่อ..............................................เลขที่.............ชั้น.......... 1.1 พิธีกรรมที่จัดประเภท ทำบุญงาน…………………………………………………………… ชื่องาน............................................................................................................. 1.2 การจัดเตรียม 1.2.1 การจัดตั้งโต๊ะหมู่บูชา - ใช้หมู่.................................................................................................. - ประกอบไปด้วย ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. คำชี้แจง 1.
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 32 R2110712 - จัดตั้งอย่างไรบ้าง ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.2 การจัดเตรียมสถานที่ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.3 การจัดเตรียมและวิธีการวงด้ายสายสิญจน์ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.4 การเชิญพระพุทธรูปมาที่โต๊ะหมู่บูชา ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.5 การปูอาสนะ เลือกวิธีการปูแบบ................................................ดังนี้ ............................................................................................................. ............................................................................................................. .............................................................................................................
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 33 R2110712 1.2.6 การเตรียมเครื่องรับรอง ได้แก่ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.7 การเตรียมอุปกรณ์ทำน้ำมนต์ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.2.8 การจุดธูปเทียน ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. 1.3 ลำดับเหตุการณ์และสิ่งที่ควรปฏิบัติ ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. ............................................................................................................. .............................................................................................................
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 34 R2110712 ให้นักเรียนแต่ละกลุ่มฝึกอาราธนาศีล อาราธนาพระปริตร และอาราธนา ธรรม จากนั้นจับสลากเลือกกล่าวคำอาราธนาที่หน้าชั้นเรียน นักเรียนประเมินผลการปฏิบัติด้วยตนเอง คำอาราธนาศีล คะแนน 5 4 3 2 1 คำอาราธนา กล่าวคำ อาราธนาได้ ถูกต้องครบ ทุกคำและจบ บท กล่าวคำ อาราธนาได้ เกือบครบทุก คำ มีผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 15 คำ และจบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ แต่มีกล่าวผิด มากกว่า 15 คำสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ บ้าง แต่มี กล่าว สลับกันไป มาสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนา ได้บ้าง แต่ไม่ สามารถ กล่าวจบ บทได้ ผลการ ประเมิน คำแปล กล่าวคำแปล ได้ครบบทไม่ มีผิด กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิด เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ไม่ครบบท และมีกล่าว ผิดไม่เกิน 10 คำ กล่าวคำ แปลได้ ไม่ครบ บท และ ใช้เวลา ในการ กล่าว นาน ผลการ ประเมิน 2
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 35 R2110712 นักเรียนประเมินผลการปฏิบัติด้วยตนเอง คำอาราธนาพระปริตร คะแนน 5 4 3 2 1 คำอาราธนา กล่าวคำ อาราธนาได้ ถูกต้องครบ ทุกคำและจบ บท กล่าวคำ อาราธนาได้ เกือบครบทุก คำ มีผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 15 คำ และจบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ แต่มีกล่าวผิด มากกว่า 15 คำสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ บ้าง แต่มี กล่าว สลับกันไป มาสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ บ้าง แต่ไม่ สามารถ กล่าวจบบท ได้ ผลการ ประเมิน คำแปล กล่าวคำแปล ได้ครบบทไม่ มีผิด กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิด เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ไม่ครบบท และมีกล่าว ผิดไม่เกิน 10 คำ กล่าวคำ แปลได้ ไม่ ครบบท และ ใช้ เวลาในการ กล่าวนาน ผลการ ประเมิน
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 36 R2110712 นักเรียนประเมินผลการปฏิบัติด้วยตนเอง คำอาราธนาธรรม คะแนน 5 4 3 2 1 คำอาราธนา กล่าวคำ อาราธนาได้ ถูกต้องครบ ทุกคำและจบ บท กล่าวคำ อาราธนาได้ เกือบครบทุก คำ มีผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 15 คำ และจบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ แต่มีกล่าวผิด มากกว่า 15 คำสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ บ้าง แต่มี กล่าว สลับกันไป มาสามารถ จบบท กล่าวคำ อาราธนาได้ บ้าง แต่ไม่ สามารถ กล่าวจบบท ได้ ผลการ ประเมิน คำแปล กล่าวคำแปล ได้ครบบทไม่ มีผิด กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิดบ้าง เล็กน้อยไม่ เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ได้ครบบท และมีกล่าว ผิด เกิน 10 คำ กล่าวคำแปล ไม่ครบบท และมีกล่าว ผิดไม่เกิน 10 คำ กล่าวคำ แปลได้ ไม่ ครบบท และ ใช้ เวลาในการ กล่าวนาน ผลการ ประเมิน
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 37 R2110712 วันธรรมสวนะ หรือ วันพระ 1. เป็นวันขึ้น 8 ค่ำ วันขึ้น 15 ค่ำ วันแรม 8 ค่ำและวันแรม 15 ค่ำ 2. เป็นวันที่ชาวพุทธมาบำเพ็ญกุศล เจริญภาวนาจิตให้ผ่องใส 3. การทำบุญฟังพระมีมาตั้งแต่สมัยสุโขทัย 4. พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองมากในสมัยพ่อขุนรามคำแหง งง 5. พ่อขุนรามคำแหงทรงสร้างศาลาทรงธรรม 6. ทรงนิมนต์พระสงฆ์มาเทศนาให้ข้าราชบริพารรับฟัง และส่งเสริม ให้ประชาชนฟังธรรม 7. ประชาชนจึงถือเอาวันธรรมสวนะเป็นวันทำบุญและทำนุบำรุง พระสงฆ์ จนกลายเป็นประเพณีนิยมสืบต่อกันมาตั้งแต่สมัยนั้น บัตรเนื้อหา ตอนที่ 2 เรื่อง วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ประวัติและความสำคัญ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 38 R2110712 1. ทานได้แก่ การนำภัตตาหาร และของไปถวาย พระ 2. ศีลได้แก่ การรักษาศีล 8 หรือ ศีล 5 3. ภาวนาได้แก่ การปฏิบัติดี ปฏิบัติชอบ การ ปฏิบัติสมาธิที่วัด - ทำให้ประชาชนกับวัดได้พึ่งพาอาศัยกัน - พระภิกษุสงฆ์ได้รับปัจจัยในการดำรงชีพ - ชาวบ้านได้ดูแลซ่อมแซมปฏิสังขรณ์วัดของตน - เป็นการจรรโลงศาสนาให้เจริญรุ่งเรืองต่อไป ความสำคัญของวันธรรมสวนะ - เปิดโอกาสให้คนได้ฟังธรรม ได้รับการอบรมให้ครบถ้วนด้วย บุญกิริยาวัตถุ 3 คือ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 39 R2110712 ระเบียบปฏิบัติในการเข้าวัดฟังธรรมในวันธรรมสวนะ 1. หลังถวายภัตตาหารเช้าแด่พระภิกษุ สามเณรแล้ว พุทธศาสนิกชนพร้อมกันที่ศาลาหรืออุโบสถ เพื่อทำวัตร สวดมนต์ 2. สวดมนต์เสร็จ พุทธศาสนิกชนสมาทานศีลและรับศีล 3. สมาทานศีลเสร็จแล้ว พุทธศาสนิกชนอาราธนาธรรมและ ฟังพระธรรมเทศนา โดยนั่งฟังให้เรียบร้อย เมื่อจบ พระภิกษุเทศนาให้พร เป็นอันเสร็จพิธี 4. พุทธศาสนิกชนควรแต่งกายตามสมควรให้เรียบร้อย เหมาะสม ผู้หญิงไม่ควรนุ่งสั้น เสื้อกล้าม ควรทำจิตใจ ให้สงบ ปราศจากความกังวลและทำจิตใจให้เป็นกุศล แต่งกายสุภาพ กิริยาส ารวม เมื่อเข้าวัด..นะโยมนะ...
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 40 R2110712 วันเข้าพรรษา วันเข้าพรรษา หมายถึง การที่พระสงฆ์ตั้งใจจะอยู่ประจำ ที่วัดใดวัดหนึ่ง ไม่ไปค้างคืนที่ใดในช่วงฤดูฝนตลอดเวลา 3 เดือน ตรง กับวันแรม 1 ค่ำ เดือน 8 ถึงวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 วันเข้าพรรษา เริ่มขึ้นในสมัยพุทธกาล เมื่อมีพระสงฆ์จำนวน มากขึ้น เข้าฤดูฝน พระสงฆ์บางรูปที่ไม่ได้หยุดค้างอยู่ที่วัด จาริกไป ในที่ต่างๆ ได้เดินไปเหยียบย้ำข้าวกล้าของชาวนาเสียหาย ชาวบ้าน จึงตำหนิติเตียน เมื่อความทราบถึงพระพุทธองค์ จึงได้ทรงมีบัญญัติ พระวินัยให้พระภิกษุทุกรูปอยู่จำพรรษาที่วัดในฤดูฝนเป็นเวลา 3 เดือน โดยมีข้อยกเว้นให้พระภิกษุสามารถไปจำพรรษาที่อื่นได้ ถ้า จำเป็น ไม่เกิน 7 วัน เรียกว่า สัตตาหกรณียะ เช่น การไปดูแลพระ อุปัชฌาย์ที่อาพาธ หรือไปดูแลบิดามารดา ที่เจ็บป่วย เป็นต้น ประวัติ ประเพณีแห่เทียนพรรษา/ ที่มา :www.dmc.tv
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 41 R2110712 พุทธศาสนิกชนได้ - ทำบุญตักบาตร ถือศีล ฟังธรรมงดอบายมุขและความชั่วต่างๆ - ทำเครื่องสักการะถวายพระสงฆ์สามเณร นิยมมีดอกไม้ ธูปเทียน ผ้าอาบน้ำฝน เป็นต้นจัดเป็นสักการะถวายเฉพาะรูป - หล่อเทียนพรรษาขนาดใหญ่ถวายวัด ให้พระภิกษุได้ใช้จุด บูชาพระประธานในโบสถ์ได้นานตลอด 3 เดือน โดยมี การแห่แหนกันก่อนนำมาถวายเป็นพุทธบูชา ธรรมเนียมปฏิบัติ - พระสงฆ์ได้ศึกษาพระธรรมวินัยอย่างเต็มที่ - พระสงฆ์ได้ปฏิบัติวัตรในการกล่าวขอขมาโทษซึ่งกันและกัน และเคารพกันตามหลักอายุพรรษา - ได้สงเคราะห์กุลบุตรและพุทธบริษัททั่วไปที่ประสงค์ จะอุปสมบทเพื่อการศึกษาพระธรรมวินัย - เป็นเทศกาลที่พุทธศาสนิกชนงดเว้นอบายมุขและความชั่ว ต่างๆ และจะบำเพ็ญทาน รักษาศีล ฟังธรรมและเจริญ ภาวนามากขึ้น ความสำคัญ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 42 R2110712 วันออกพรรษา วันออกพรรษา หมายถึง วันที่พ้นจากข้อกำหนดทางพระวินัย ที่ต้องอยู่ประจำที่หรือในวัดแห่งเดียวตลอด 3 เดือน ในช่วงฤดูฝน ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 คือ วันที่ครบกำหนดการอยู่จำพรรษา ในครั้งพุทธกาล พระพุทธองค์ประทับอยู่ ณ พระเชตะวัน มหาวิหาร มีพระภิกษุกลุ่มหนึ่งแยกย้ายกันไปจำพรรษาอยู่ตาม อารามต่างๆ พระภิกษุเหล่านั้นเกรงว่า จะเกิดการขัดแย้ง ทะเลาะ วิวาทกันเมื่ออยู่ร่วมกัน จึงได้ทำกติกาว่า จะไม่พูดกันตลอดพรรษา จนออกพรรษาได้กราบทูลให้พระพุทธองค์ทรงทราบ พระพุทธองค์ ทรงตำหนิว่าอยู่กันเหมือนฝูงปศุสัตว์และมีพุทธานุญาตให้พระภิกษุ กระทำ”ปวารณา” ต่อกัน 1 วัน แทนอุโบสถกรรม คืออนุญาตให้ ภิกษุที่จำพรรษาร่วมกันนั้น ให้ว่ากล่าวตักเตือนกันได้ด้วยเมตตาจิต เมื่อสังเกตพบว่า มีการประพฤติบกพร่องในวินัยข้อใดข้อหนึ่ง แก่กันและกัน ประวัติ ปวารณา ต้องทำทุกรูป ตั้งแต่พระเถระลงมาจนถึงพระบวชใหม่ เป็นพิธีภายในของสงฆ์โดยเฉพาะวันออกพรรษาและวันปวารณานี้ ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 พระสงฆ์ยังต้องอยู่ในวัดนั้นอีก 1 คืน จึงจะออกไปค้างคืนที่อื่นโดยไม่ต้องกลับมาอีกก็ได้ในวันรุ่งขึ้น คือ วันแรม 1 ค่ำ เดือน 11
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 43 R2110712 พุทธศาสนิกชนได้ - ทำบุญ รักษาศีลและฟังธรรมเป็นกรณีพิเศษ - นิยมตักบาตรที่เรียกว่า “ตักบาตรเทโว” บ้างก็ทำในวัน ออกพรรษา คือวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 บ้างก็ทำในวันรุ่งขึ้น คือวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 ทั้งนี้แล้วแต่ข้อตกลงร่วมกันของ วัดและพุทธศาสนิกชน ธรรมเนียมปฏิบัติ - เป็นวันที่พระสงฆ์ได้รับพุทธานุญาตให้ไปค้างแรมที่อื่นได้ - พระสงฆ์สามารถนำความรู้ที่ได้รับระหว่างจำพรรษา ไปเผยแผ่แก่ประชาชนได้ - พระภิกษุได้ทำปวารณา คือเปิดโอกาสให้เพื่อนพระภิกษุ ได้ว่ากล่าวตักเตือนเรื่องความประพฤติของตนให้เกิด ความบริสุทธิ์ เกิดความเคารพนับถือและความสามัคคี ในหมู่คณะเป็นแบบอย่างให้ประชาชนนำหลักการปวารณา ไปใช้ เพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนาชุมชนและสร้างสรรค์สังคม ต่อไป ความสำคัญ การทำปวารณา / ที่มา :http://mathayom.brr.ac.th
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 44 R2110712 วันเทโวโรหณะ วันเทโวโรหณะ หมายถึง วันที่พระพุทธเจ้าเสด็จลงจากสวรรค์ ชั้นดาวดึงส์ ในเวลาเช้าวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 หลังจากที่พระองค์ ทรงจำพรรษาที่นั่นเป็นเวลา 3 เดือน และเป็นวันทำบุญตักบาตร ในเทศกาลวันออกพรรษาอีกด้วย ตามตำนานกล่าวว่า ในพรรษาที่ 7 พระพุทธเจ้าได้เสด็จไปจำ พรรษาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เพื่อแสดงธรรมโปรดพุทธมารดาเป็น การสนองคุณอยู่ 1 พรรษา ถึงวันแรม 1 ค่ำ เดือน 11 จึงเสด็จ มา จากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ มาประทับที่เมืองสังกัสสะ พระภิกษุและ พุทธศาสนิกชนได้มารับเสด็จพระพุทธองค์เป็นจำนวนมาก พุทธศาสนิกชนได้เตรียมอาหารมาใส่บาตร พระพุทธเจ้าและพระภิกษุที่ไปรับเสด็จด้วย จึงมีประเพณีตักบาตรในวันนี้ เรียกว่า “ตักบาตรเทโวโรหณะ” ประวัติ พุทธศาสนิกชนมารับเสด็จเป็นจำนวนมาก / ที่มา :student.nu.ac.th พระพุทธองค์เสด็จลงมาจากสวรรค์ชั้นดาวดึงส์
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 45 R2110712 - เป็นวันที่พุทธศาสนิกชนได้ระลึกถึงคุณของพระพุทธองค์ - ได้ฟังธรรมและทำสมาธิตามโอกาส เพื่อทำจิตใจให้บริสุทธิ์ ผ่องใส แผ่เมตตาและกรวดน้ำอุทิศส่วนกุศลให้แก่ญาติผู้ ล่วงลับและสรรพสัตว์ทั้งหลาย - ได้สร้างความสามัคคีในชุมชนในการร่วมกันจัดงานบุญ ตักบาตรเทโวโรหณะ ความสำคัญ พุทธศาสนิกชนได้ - เตรียมอาหารพิเศษเพื่อตักบาตร คือ ข้าวต้มลูกโยน - บางวัดประชาชนจะนั่งหรือยืนสองฝั่งทางลงจากอุโบสถหรือ ศาลา ให้พระสงฆ์เดินเข้าแถวเรียงลำดับรับบาตรตรงกลาง โดยมีมัคนายกเดินอัญเชิญพระพุทธรูปนำหน้าแถวพระสงฆ์ - หลักตักบาตรแล้ว จะมีการอาราธนาศีล สมาทานศีล และ รักษาศีล ฟังธรรมและทำสมาธิ แผ่เมตตา และกรวดน้ำอุทิศ ส่วนกุศลให้แก่ญาติผู้ล่วงลับและสรรพสัตว์ ธรรมเนียมปฏิบัติ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 46 R2110712 ระเบียบพิธี พิธีเวียนเทียน ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา พุทธศาสนิกชนนิยมปฏิบัติตน ตามระเบียบพิธีการที่เกี่ยวเนื่องกับวันสำคัญ โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อ.... - สร้างศรัทธาและปฏิบัติตนเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดี - ช่วยบำรุงสืบทอดพระพุทธศาสนา - สร้างความสามัคคีและเป็นระเบียบ - แสดงถึงความรุ่งเรืองของศาสนา - สืบทอดศิลปวัฒนธรรมประเพณี ระเบียบพิธีการต่างๆ ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาให้คงอยู่ต่อไป พิธีเวียนเทียนของชาวพุทธ / ที่มา :magicstock4u.blogspot.com
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 47 R2110712 1. ทางวัดจะทำการแจ้งเวลาในการประกอบพิธี 2. เมื่อถึงกำหนด พระภิกษุ สมเณร และพุทธศาสนิกชน จะมา พร้อมกันที่หน้าอุโบสถ หรือลานเจดีย์พร้อมด้วยดอกไม้ธูปเทียน 3. หัวหน้าสงฆ์จุดธูปเทียน ทุกคนจุดธูปเทียนตาม แล้วประนมมือ หันหน้าเข้าปูชนียสถาน 4. ประธานสงฆ์ในพิธีนำกล่าวบูชาพระรัตนตรัย และนำกล่าวบูชา ดอกไม้ธูปเทียน 5. พระสงฆ์ในพิธี และพระภิกษุเดินนำแถว ถือดอกไม้ธูปเทียน เวียนไปทางขวาจนครบ 3 รอบ ระเบียบของพิธีเวียนเทียน วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา ที่มีการประกอบพิธีเวียนเทียน คือ พิธีเวียนเทียน วันทั้ง 4 มีระเบียบวิธีปฏิบัติ เหมือนกันทั้งหมด ต่างกัน แค่คำบูชาก่อนเวียนเทียน ซึ่งมีการกำหนดใช้เฉพาะ แต่ละวันเท่านั้น วันมาฆบูชา วันวิสาขบูชา วันอัฎฐมีบูชา วันอาสาฬหบูชา
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 48 R2110712 ในขณะที่เวียนเทียนให้สวดสรรเสริญพระรัตนตรัยดังนี้ รอบที่ 1 สวดสรรเสริญพระพุทธคุณ คือ อิติปิ โส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ วิชชา จะระณะสัมปันโน สุคะโต โลกะวิทู อนุตตะโรปุริสะทัมมะสาระถิ สัตถา เทวะมะนุสสาสัง พุทโธ ภะคะวาติ รอบที่ 2 สวดสรรเสริญพระธรรมคุณ คือ สวากขาโต ภะคะวะตา ธัมโม สันทิฎฐิโก อะกาลิโก เอหิปัสสิโก โอปะนะยิโก ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญูหิติ ฯ รอบที่ 3 สวดสรรเสริญพระสังฆคุณ คือ สุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ อุชุปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ ญายะปฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ สามีจิปะฏิปันโน ภะคะวะโต สาวะ กะสังโฆ ยะทิทัง จัตตาริ ปุริสะยุคานิ อัฎฐะ ปุริสปุ คคะลา เอสะ ภะคะวะโต สาวะกะสังโฆ อาหุเนยโย ปาหุเนยโย ทักขิเนยโย อัญชลีกะระณีโย อะนุตตรัง ปุญญักเขตตัง โลกัสสาติฯ
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 49 R2110712 เมื่อเวียนเทียนครบ 3 รอบแล้ว นำดอกไม้ ธูป เทียนไปบูชาตามที่เตรียมไว้ จากนั้นประชุม พร้อมกันในอุโบสถหรือศาลาการเปรียญ ทำ วัตรสวดมนต์ร่วมกัน ฟังธรรมเทศนาถึง ความสำคัญของวันสำคัญนั้นๆ 1 กัณฑ์ การปฏิบัติตนในวันสำคัญ เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาฏิโมกข์ และมีเหตุการณ์ เกิดขึ้นพร้อมกัน 4 ประการ เรียกว่า “จาตุรงคสันนิบาติ” คือ วันมาฆบูชา 1. เป็นวันที่พระสงฆ์จำนวน 1,250 องค์ มาประชุมพร้อมกัน 2. พระสงฆ์เหล่านั้นล้วนได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้า 3. พระสงฆ์ทุกรูปเป็นพระอรหันต์ 4. เป็นวันที่พระจันทร์เสวยมาฆฤกษ์ คือวันเพ็ญเดือนมาฆะ หรือขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3
ศาสนพิธีและวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา 50 R2110712 ในวันนี้มีการจัดพิธีมาฆบูชาทั้ง พระราชพิธี พิธีของทางราชการ พิธีของวัดและประชาชนและ มีการแสดงพระธรรมเทศนา ซึ่งสอดคล้องกับลักษณะ ของวันมาฆบูชา มักจะเป็นพระธรรมเทศนาเรื่อง โอวาทปาฏิโมกข์ อันเป็นหลักการ อุดมการณ์ของพระพุทธศาสนา หรือเรียกว่าเป็นหัวใจของพระพุทธศาสนา คือ ละเว้นจากการทำ ความชั่ว ประกอบกุศลธรรม คือ คุณงามความดี และทำจิตใจ ให้บริสุทธิ์ผ่องใส โดยมีคำถวายสักการะวันมาฆบูชา ดังนี้ อัชชายัง มาฆะปุณณะมี สัมปัตตา มาฆะนักขัดเตนะ ปุณณะจันโท ยุตโต ยัตถุ ตะถาคะโต อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ จาตุรังคิเก สาวะกะสันนิ ปาเต โอวาทะปสฏิโมกขัง อุททิสิ ตะทา หิ อัฑฒะเตระสานิ ภิกขุสะตานิ สัพเพสังเยวะ ขณาสะวานัง สัพเพ เต เอหิภิกขุกา สัพเพปิ เต อะนามันติตาวะ ภะคะวะโต สันติกัง อาคะตา เวฆุวะเน กะสันทะกะนิวาเป มาฆะปุณณะมิยัง วัฑฒะมานะ กัจฉายะยะ ตัสมิญจะ สันนิปาเต ภะคะวา วิสุทธิโปสะถัง อะกาสิ โอวาทะ ปาฏิโมกขัง อุททิสิ อะยัง อัมหากัง ภะคะวะโต เอโกเยวะ สาวกะสันนิปาโต อโหสิ จาตุรังคิโก อัฑฒเตรสานิ ภิกขุสตานิ สัพเพสังเยวะ ขีณาสะวานัง คำถวายสักการะวันมาฆะบูชา