233 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 สอนครั้งที่ 11-12 เรื่อง ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 ชื่อเรื่อง ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง หัวข้อเรื่อง 1. ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 2. ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ สาระสำคัญ ระบบจุดระเบิด มีหน้าที่ ทำให้เกิดการจุดประกายไฟที่เขี้ยวหัวเทียนเพื่อช่วยให้ส่วนผสมของไอดีเกิดการ เผาไหม้ในกระบอกสูบ โดยระบบดังกล่าวจะต้อง - ผลิตไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูง (10000-35000 โวลต์) พอที่จะกระโดดข้ามเขี้ยวหัวเทียนได้จุดระเบิดใน ตำแหน่งที่ถูกต้อง - จ่ายไฟจุดระเบิดที่มีแรงเคลื่อนสูงตลอดทุกความเร็วรอบ สมรรถนะหลัก สมรรถนะประจำหน่วย แสดงความรู้เกี่ยวกับ 1. ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 2. ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ 3. กำหนดชื่อชิ้นส่วนและวงจรระบบจุดระเบิดถูกต้องตามหลักการ ในตำราเรียนและคู่มือ สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทั่วไป (ทฤษฎี) 8.1 แสดงความรู้เกี่ยวกับระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 8.2 แสดงความรู้เกี่ยวกับระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ทฤษฎี) 8.1 บอกหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไกได้ถูกต้อง 8.2 บอกหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ได้ถูกต้อง สมรรถนะทั่วไป (ปฏิบัติ) 8.1 สามารถกำหนดชื่อชิ้นส่วนและวงจรระบบจุดระเบิดถูกต้องตามหลักการ ในตำราเรียนและ คู่มือ 8.2 สามารถอ่านรหัสและเลือกใช้หัวเทียน ถูกต้องตามมาตรฐานสากลและการค้า
234 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 ชื่อเรื่อง ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชางานเครื่องยนต์แก๊สโซลีนได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอน ให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก (Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 11 ) เวลา 7 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคำอธิบายรายวิชา การ วัดและประเมินผลการเรียนรายวิชา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของรายวิชา และข้อตกลงในการจัดการเรียน การสอนในรายวิชา 2. ผู้สอนกล่าวนำเกี่ยวกับระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 3. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้ใน เรื่อง ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 4. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก และอธิบายขั้นตอน วิธีการในการปฏิบัติงานตามใบงาน 5. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานตามใบงานเรื่องระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก 6. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำ สัปดาห์ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 12 ) เวลา 7 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคำอธิบายรายวิชา การ วัดและประเมินผลการเรียนรายวิชา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของรายวิชา และข้อตกลงในการจัดการเรียน การสอนในรายวิชา 2. ผู้สอนกล่าวนำเกี่ยวกับระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ 3. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้ใน เรื่อง ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน 4. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ ของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน และอธิบายขั้นตอนวิธีการในการปฏิบัติงานตามใบงาน 5. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานตามใบงานเรื่องระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุม ด้วยคอมพิวเตอร์ของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน
235 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 ชื่อเรื่อง ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง 6. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำ สัปดาห์ สื่อการสอน 1.เอกสารประกอบการสอน 2.เอกสารประกอบการเรียน 3.สื่อนำเสนอ PowerPoint งานที่มอบหมาย/กิจกรรม ให้นักเรียนทำแบบฝึกเสริมทักษะตามใบงานท้ายหน่วยการเรียนที่ 8 การวัดและประเมินผล วัดผล/ประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ๑.สมรรถนะที่พึง ประสงค์ - ทำแบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - แบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80 ๒.คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ (Attitude) - ประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80
236 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง เนื้อหา ระบบจุดระเบิด มีหน้าที่ ทำให้เกิดการจุดประกายไฟที่เขี้ยวหัวเทียนเพื่อช่วยให้ส่วนผสมของไอดีเกิดการ เผาไหม้ในกระบอกสูบ โดยระบบดังกล่าวจะต้อง - ผลิตไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูง (10000-35000 โวลต์) พอที่จะกระโดดข้ามเขี้ยวหัวเทียนได้จุดระเบิดใน ตำแหน่งที่ถูกต้อง - จ่ายไฟจุดระเบิดที่มีแรงเคลื่อนสูงตลอดทุกความเร็วรอบ ประเภทของระบบจุดระเบิด 1. ระบบจุดระเบิดแบบธรรมดา 2. ระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ 3. ระบบจุดระเบิดแบบอิเล็กทรอนิกส์ ระบบจุดระเบิดแบบธรรมดา รูปที่ 1 แสดงวงจรการจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หน้าที่ของชิ้นส่วนประกอบ 1. แบตเตอรี่ จ่ายกระแสไฟแรงต่ำ (ปรกติ 12โวลต์) ไปยังคอยล์จุดระเบิดคอยล์จุดระเบิดเปลี่ยนแรงดันไฟ แบตเตอรี่เป็นไฟแรงสูง ที่ต้องการเพื่อการจุด ระเบิดจานจ่าย รูปที่ 2 แสดงส่วนประกอบแบตเตอรี่
237 2. ลูกเบี้ยว เปิดหน้าทองขาวสัมพันธ์กับมุมเพลาข้อเหวี่ยงสำหรับแต่ละสูบ รูปที่ 3 แสดงลูกเบี้ยวเปิดปิดหน้าทองขาว หมายเหตุ มุมปิดเปิดของหน้าทองขาว (Dwell Angle) คือมุมปิด - เปิดของหน้าทองขาว เป็นมุมที่บริษัทผู้ผลิตได้ กำหนดขึ้น เพื่อ ประโยชน์ในการออกแบบระยะเวลาการปิด เปิดของหน้าทองขาว ซึ่งจะมีผลต่อระยะห่างของหน้า ทองขาว ดังนี้ เครื่องยนต์ 4 สูบ มุมปิด เปิดของหน้าทองขาว (Dwell Angle) ประมาณ 54 องศา +/- 3 องศา เครื่องยนต์ 6 สูบ มุมปิด เปิดของหน้าทองขาว (Dwell Angle) ประมาณ 36 องศา +/- 3 องศา เครื่องยนต์ 8 สูบ มุมปิด เปิดของหน้าทองขาว (Dwell Angle) ประมาณ 27 องศา +/- 3 องศา 3. หน้าทองขาว ยอมให้กระแสไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิในคอยล์จุดระเบิด เพื่อที่จะทำให้เกิดกระแสไฟแรงสูง ในขดลวดทุติยภูมิโดยการเหนี่ยวนำทางแม่เหล็กไฟฟ้า รูปที่ 4 แสดงหน้าทองขาวยอมให้กระแสไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิ 4. ตัวเก็บประจุ เก็บประกายไฟที่เกิดขึ้นระหว่างที่หน้าทองขาว แยกจากกันเพื่อที่จะเพิ่มแรงดันไฟในขดลวด ทุติยภูมิ รูปที่ 5 แสดงตัวเก็บประจุ เก็บประกายไฟ 5. อุปกรณ์เร่งไฟ (Vacuum advance อุปกรณ์เร่งไฟ เป็นอุปกรณ์เสริมให้การทำงานของระบบจุดระเบิดสมบูรณ์ยิ่งขึ้นการทำงานในตำแหน่งเดินเบา ประมาณ 750 – 800 รอบ/นาที พื้นที่ใต้ลิ้นปีกผีเสื้อจะมีสุญญากาศมากที่สุดประมาณ 150 มม.ปรอท ดังนั้น จึงมี การคิดประดิษฐ์โดยการนำสุญญากาศในท่อร่วมไอดีมาใช้ประโยชน์ อุปกรณ์ชุดเร่งไฟ (Vacuum advance) จะมี แผ่นไดอะเฟรมที่สามารถขยับเลื่อนไปเลื่อนมาได้ ดังนั้นเมื่อเกิดสุญญากาศแผ่นไดอะเฟรมจะถูกความดัน
238 บรรยากาศดันให้เคลื่อนที่ ทำให้มีกลไกไปควบคุมให้องศาการจุดระเบิดเปลี่ยนไป เช่น เครื่องยนต์ที่รอบเดินเบา องศาการจุดระเบิดจะอยู่ประมาณ 7 - 10 องศา รูปที่ 6 แสดงอุปกรณ์เร่งไฟ (Vacuum advance) 5.1 ชุดเร่งไฟแบบแรงเหวี่ยง เพิ่มจังหวะไฟจุดระเบิด เพื่อสัมพันธ์กับความเร็วเครื่องยนต์ รูปที่ 7 แสดงชุดเร่งไฟแบบแรงเหวี่ยง เพิ่มจังหวะไฟจุดระเบิด 5.2 ชุดเร่งไฟแบบสุญญากาศ เพิ่มจังหวะไฟจุดระเบิด เพื่อสัมพันธ์กับภาระเครื่องยนต์(สุญญากาศในท่อร่วม ไอดี) รูปที่ 8 แสดงชุดเร่งไฟแบบสุญญากาศ เพิ่มจังหวะไฟจุดระเบิด 6. โรเตอร์จ่ายผ่านกระแสไฟแรงสูงที่เกิดขึ้นจากคอยล์จุดระเบิดไปที่หัวเทียนแต่ละตัว รูปที่ 9 แสดงโรเตอร์ https://www.slideshare.net/pisanukomkham/ignition-system-23451479
239 7. ฝาจานจ่าย จ่ายผ่านกระแสไฟแรงสูงจากหัวโรเตอร์ไปที่สายไฟแรงสูงของแต่ละสูบ รูปที่ 10 แสดงฝาจานจ่าย จ่ายผ่านกระแสไฟแรงสูง https://www.slideshare.net/pisanukomkham/ignition-system-23451479 8. คอยล์จุดระเบิด ภายในคอยล์จุดระเบิดจะประกอบไปด้วยขดลวดปฐมภูมิและขดลวดทุติยภูมิ ซึ่งจะถูก พันไว้ใต้แกนขดลวด คอยล์จุดระเบิดจะทำหน้าที่ผลิตแรงดันไฟฟ้าแรงสูงซึ่งจะใช้สำหรับการจุดประกาย ไฟที่หัวเทียน รูปที่ 11 แสดงส่วนประกอบคอยล์จุดระเบิด 9. สายไฟแรงสูง นำกระแสไฟแรงสูงจากคอยล์จุดระเบิดไปยังหัวเทียน รูปที่ 12 แสดงสายไฟแรงสูง https://www.slideshare.net/pisanukomkham/ignition-system-23451479
240 10. หัวเทียน จ่ายแรงดันไฟแรงสูงไปยังขั้ว เพื่อให้เกิดประกายไฟ รูปที่ 13 แสดงส่วนประกอบหัวเทียน 11. จานจ่าย ทำหน้าที่สร้างสนามแม่เหล็กให้เกิดขึ้นในคอยล์ ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าแรงสูงได้ถูกต้องตรง ตามเวลาและยังทำหน้าที่จ่ายกระแสไฟฟ้าแรงสูงที่ผลิตขึ้นในคอยล์ส่งไปยังหัวเทียนของสูบต่าง ๆ ใน จังหวะเกิดการจุดระเบิดในสูบนั้น ๆ ของเครื่องยนต์ รูปที่ 14 แสดงส่วนประกอบจานจ่าย https://www.slideshare.net/pisanukomkham/ignition-system-23451479 12. สวิตช์ไฟจุดระเบิด ทำหน้าที่ตัดต่อระหว่างแบตเตอรี่กับวงจรไฟแรงต่ำ รูปที่ 15 แสดงสวิตช์ไฟจุดระเบิด
241 การทำงานของจุดระเบิดแบบหน้าทองขาว จะแบ่งการทำงานออกเป็น 2 วงจรด้วยกันประกอบด้วย 1. วงจรปฐมภูมิ (Primary Circuit) หรือวงจรไฟฟ้าแรงต่ำ รูปที่ 16 แสดงวงจรปฐมภูมิในระบบการจุดระเบิดแบบหน้าทองขาว 2. วงจรทุติยภูมิ (Secondary Circuit) หรือวงจรไฟฟ้าแรงสูง 13. 14. รูปที่ 17 แสดงวงจรทุติยภูมิในระบบการจุดระเบิดแบบหน้าทองขาว การทำงานของระบบจุดระเบิดแบบหน้าทองขาว เมื่อเราทำการเปิดสวิตช์กุญแจไปอยู่ในตำแหน่ง ON จะเป็นการต่อกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่เข้าสู่วงจรจุดระเบิดกระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านวงจรปฐมภูมิ ซึ่งกระแสไหล ผ่านเข้าขดลวดชุดปฐมภูมิภายในคอยล์และผ่านหน้าทองขาวปิดลงสู่สายดิน รูปที่ 18 แสดงทิศทางของกระแสไฟฟ้าในขณะเปิดสวิตช์กุญแจ
242 ในขณะเดียวกันที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิและหน้าทองขาวปิดอยู่ภายในชุดขดลวดปฐมภูมิ จะเกิดสนามแม่เหล็กขึ้น และเมื่อลุกเบี้ยวเคลื่อนที่ต่อไปจะไปเตะให้หน้าทองขาวแยกจากกันทำให้วงจรปฐมภูมิ ถูกตัด กระแสไฟฟ้าจะหยุดไหลสนามแม่เหล็กที่เกิดขึ้นก็จะเกิดการสลายตัว ซึ่งการสลายตัวของสนามแม่เหล็ก นี่เองจะทำให้ที่ขดลวดทุติยภูมิเกิดแรงดันไฟฟ้าแรงสูงเกิดขึ้น ซึ่งแรงดันไฟฟ้าที่เกิดขึ้นประมาณ 25,000 โวลท์ ก็จะถูกจ่ายไปยังหัวเทียนของสูบต่าง ๆ ในจังหวะกำลังงานของเครื่องยนต์ รูปที่ 19 แสดงการเกิดไฟฟ้าแรงสูงในขดลวดทุติยภูมิ http://www.pattayatech.ac.th/external_links.php?links=2347
243 ใบแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบ และต่อวงจรของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบ กลไก จากรูปที่กำหนดให้สมบูรณ์ ชื่อส่วนประกอบวงจร 1. .................................................................................................................. 2. ................................................................................................................. 3. ................................................................................................................. 4. ................................................................................................................. 5. ................................................................................................................. 6. ................................................................................................................. 7. ................................................................................................................. 8. .................................................................................................................
244 ใบแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก แบบหน้า ทองขาว หลักการทำงาน ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ....................................................... ............................................................................................................................. ....................................................... .................................................................................................................................................................................... หลักการทำงาน ............................................................................................................................. ................................................. .................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................. ....................................................... ............................................................................................................................. ....................................................... ....................................................................................................................................................................................
245 ใบเฉลยแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบ และต่อวงจรของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบ กลไก จากรูปที่กำหนดให้สมบูรณ์ ชื่อส่วนประกอบวงจร 1. สายไฟแรงสูง 2. หัวเทียน 3. ขั้วดิน 4. จานจ่าย 5. สวิตช์จุดระเบิด 6. แบตเตอรี่ 7. ขั้วดิน 8. คอยล์จุดระเบิด ทุติยภูมิ ปฐมภูมิ 1 2 3 4 5 6 7 8
246 ใบเฉลยแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีนแบบกลไก แบบหน้า ทองขาว หลักการทำงาน การทำงานของระบบจุดระเบิดแบบหน้าทองขาว เมื่อเราทำการเปิดสวิตช์กุญแจไปอยู่ใน ตำแหน่ง ON จะเป็นการต่อกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่เข้าสู่วงจรจุดระเบิดกระแสไฟฟ้าจะไหลผ่านวงจรปฐมภูมิ ซึ่งกระแสไหลผ่านเข้าขดลวดชุดปฐมภูมิภายในคอยล์และผ่านหน้าทองขาวปิดลงสู่สายดิน หลักการทำงาน ในขณะเดียวกันที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิและหน้าทองขาวปิดอยู่ภายในชุด ขดลวดปฐมภูมิจะเกิดสนามแม่เหล็กขึ้น และเมื่อลุกเบี้ยวเคลื่อนที่ต่อไปจะไปเตะให้หน้าทองขาวแยกจากกัน ทำให้วงจรปฐมภูมิถูกตัด กระแสไฟฟ้าจะหยุดไหลสนามแม่เหล็กที่เกิดขึ้นก็จะเกิดการสลายตัว ซึ่งการสลายตัว ของสนามแม่เหล็กนี่เองจะทำให้ที่ขดลวดทุติยภูมิเกิดแรงดันไฟฟ้าแรงสูงเกิดขึ้น ซึ่งแรงดันไฟฟ้าที่เกิดขึ้นประมาณ 25,000 โวลต์ ก็จะถูกจ่ายไปยังหัวเทียนของสูบต่าง ๆ ในจังหวะกำลังงานของเครื่องยนต์
247 ใบแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ข้อใดคือหลักการทำงานของระบบจุดระเบิด ก. ผลิตและจ่ายไฟแรงเคลื่อนสูงเพื่อจุดระเบิดไอดี ข. จ่ายไฟแรงเคลื่อนสูงคงที่ตลอดทุกความเร็วรอบ ค. จุดประกายไฟที่เขี้ยวหัวเทียนตามจังหวะการจุดระเบิด ง. ถูกทุกข้อ 2. การจุดประกายไฟของเครื่องยนต์แก๊สโซลีนจะเกิดขึ้นในจังหวะใดในการทำงานของเครื่องยนต์ ก. จังหวะดูด ข. จังหวะอัด ค. จังหวะระเบิด ง. จังหวะคาย 3. แหล่งจ่ายไฟกระแสตรงในรถยนต์มาจากอุปกรณ์ใด ก. แบตเตอรี่ ข. คอยล์จุดระเบิด ค. จานจ่าย ง. มอเตอร์สตาร์ท 4. อุปกรณ์ใดไม่ได้ทำหน้าที่ตัด-ต่อวงจรไฟแรงเคลื่อนต่ำ ก. คอยล์จุดระเบิด ข. ชุดหน้าทองขาว ค. สวิตซ์จุดระเบิด ง. ชุดขดลวดกำเนิดสัญญาณ 5. ในระบบจุดระเบิดที่ทำหน้าที่จ่ายกระแสไฟแรงสูง คือ ก. วงจรไฟชาร์จ ข. วงจรปฐมภูมิ ค. วงจรทุติยภูมิ ง. แบตเตอรี่
248 ใบแบบทดสอบ(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ 6. การตั้งไฟแก่ มีผลอย่างไรกับเครื่องยนต์ ก. เครื่องยนต์จะร้อนจัด ข. เครื่องยนต์ทำงานปกติ ค. เครื่องยนต์มีอัตราเร่งดี ง. เครื่องยนต์จะสตาร์ทติดง่าย 7. อุปกรณ์ใดทำหน้าที่แปลงแรงเคลื่อนของไฟจากแบตเตอรี่12โวลต์ ให้เป็นไฟแรงสูง 25000 โวลต์ ก. แบตเตอรี่ ข. คอยล์จุดระเบิด ค. จานจ่าย ง. แอมมิเตอร์ 8. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์ ก. แบตเตอรี่ ข. คอยล์จุดระเบิด ค. แอมมิเตอร์ ง. คอนเด็นเซอร์ 9. อุปกรณ์ใดที่ทำหน้าที่จ่ายกระแสไฟแรงสูง ไปยังหัวเทียนแต่ละสูบของเครื่องยนต์ ก. แบตเตอรี่ ข. คอยล์จุดระเบิด ค. จานจ่าย ง. มอเตอร์ 10. อุปกรณ์ใดไม่ใช่อุปกรณ์วงจรปฐมภูมิ ของระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์ ก. แบตเตอรี่ ข. หัวเทียน ค. จานจ่าย ง. สวิตช์จุดระเบิด
249 1. ง 2. ค 3. ก 4. ค 5. ค 6. ง 7. ข 8. ค 9. ค 10. ข ใบเฉลยแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ แบบเฉลยแบบทดสอบ
250 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง ระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ มีหลักการทางานดังนี้เมื่อเปิดสวิตซ์กุญแจจุดระเบิด กระแสไฟฟ้าจากขั้ว IG ก็จะไหลไปยังคอยล์จุดระเบิดทางขั้ว (+) และไปรออยู่ที่ขั้ว C ของ Tr 2 และกระแสไฟฟ้า จากขั้ว IG จะไหลเข้าขั้ว E ของ Tr 1 ไปขั้ว B ของ Tr 1 ผ่านหน้าทองขาวซึ่งติดกันอยู่ลงกราวด์ครบวงจร Tr 1 ก็ จะมีกระแสไฟฟ้าไหลจากขั้ว E ไปขั้ว C เข้าขั้ว B ของ Tr 2 ลงกราวด์ทางขั้ว E จึงทาให้กระแสไฟในขดลวดปฐม ภูมิของคอยล์จุดระเบิดที่รออยู่ที่ขั้ว C ของ Tr 2 สามารถไหลลงกราวด์ทางขั้ว E ของ Tr 2 ได้ทาให้คอยล์จุด ระเบิดเกิดสนามแม่เหล็ก ดังแสดงในรูป รูปที่ 1 แสดงวงจรจุดระเบิดแบบกึ่งทรานซิสเตอร์ ระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ รูปที่ 2 แสดงระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์
251 ระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ มีหลักการทางานดังนี้ตำแหน่งยังไม่ทำงานหลังจากเปิดสวิตซ์จุดระเบิด กระแสไฟจากแบตเตอรี่ไหลผ่าน ตัวต้านทาน R1 ไปยังจุด P ณ จุดนี้แรงดันไฟจะเหลือต่ำกว่าแรงดันไฟแบตเตอรี่ เพราะผ่านไปยัง R1 ไปยัง R2 ไม่ สูงพอที่จะกระตุ้นขั้วเบส Bให้ทรานซิสเตอร์ทำงาน กระแสไฟแบตเตอรี่จึงไหลผ่านขดลวดไฟแรงต่ำของคอยล์จุด ระเบิดยังไม่ได้เพราะทรานซิสเตอร์ยังไม่ยอมให้กระแสไหลผ่าน (ยังไม่ทำงาน)ตำแหน่งขดลวดสัญญาณมีไฟบวก เมื่อเครื่องยนต์หมุนโรเตอร์สัญญาณของจานจ่ายจะหมุนไปด้วย ทำให้เกิดไฟกระแสสลับขึ้นในขดลวดสัญญาณ ถ้า การเปิดกระแสไฟสลับเป็นช่วงบวกจะไปเสริมแรงดันไฟจากแบตเตอรี่ที่จ่ายให้จุด Pทำให้แรงดันไฟที่จุด Q เพิ่มขึ้น สูงกว่าแรงดันไฟเบส B ของทรานซิสเตอร์ทรานซิสเตอร์จะทำงานทันทีทำให้มีกระแสไฟจากแบตเตอรี่ไหลผ่าน ขดลวดไฟแรงต่ำของคอยล์จุดระเบิดกระแสไฟไหลจากคอลเลคเตอร์C ไปยังขั้วอีกอีมิตเตอร์E ลงดินครบวงจรได้ อย่างเต็มที่ตำแหน่งขดลวดสัญญาณมีไฟลบเมื่อเครื่องยนต์หมุนต่อไปไฟกระแสสลับที่เกิดขึ้นในขดลวดสัญญาณ เป็นช่วงลบ แรงดันไฟนี้จะไปรวมกับแรงดันไฟที่จุด P ดังนั้นแรงดันไฟที่จุด Q จะลดลงต่ำกว่าแรงดันไฟเบสของ ทรานซิสเตอร์เป็นเหตุให้ทรานซิสเตอร์หยุดทางานกระแสไฟแรงต่ำที่ผ่านคอยล์จุดระเบิดหยุดไหล เกิดการยุบ สนามแม่เหล็ก เกิดไฟแรงสูงมากที่ขดลวดไฟแรงสูง สูงกว่าระบบจุดระเบิดธรรมดา เพราะกระแสไฟไหลผ่าน ทรานซิสเตอร์ได้ดีกว่าหน้าทองขาว
252 ใบแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบ และต่อวงจรของระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนดให้สมบูรณ์ ชื่อส่วนประกอบวงจร 1. .................................................................................................................. 2. ................................................................................................................. 3. ................................................................................................................. 4. ................................................................................................................. 5. ................................................................................................................. 6. ................................................................................................................. 7. ................................................................................................................. 8. ................................................................................................................. 9. ................................................................................................................ 10. ................................................................................................................ 11. ................................................................................................................. 11
253 ใบแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ มาพอสังเขป .............................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................... . .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ............................. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................... ......... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................... ..................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................
254 ใบเฉลยแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบ และต่อวงจรของระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนดให้สมบูรณ์ ชื่อส่วนประกอบวงจร 1. ขั้วต่อไฟแรงสูง 2. ขั้วต่อไฟขั้วลบ 3. จานจ่าย 4. ขั้วต่อไฟขั้วบวก 5. ขดลวดทุติยภูมิ 6. ขดลวดปฐมภูมิ 7. ตัวช่วยจุดระเบิด 8. ขดลวดสัญญาณ 9. โรเตอร์สัญญาณ 10. แบตเตอรี่ 11. หัวเทียน
255 ใบเฉลยแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ มาพอสังเขป หลักการทำงานระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ มีหลักการทางานดังนี้ตำแหน่งยังไม่ทำงานหลังจากเปิดสวิตซ์จุดระเบิด กระแสไฟจากแบตเตอรี่ไหลผ่าน ตัวต้านทาน R1 ไปยังจุด P ณ จุดนี้แรงดันไฟจะเหลือต่ำกว่าแรงดันไฟแบตเตอรี่ เพราะผ่านไปยัง R1 ไปยัง R2 ไม่ สูงพอที่จะกระตุ้นขั้วเบส Bให้ทรานซิสเตอร์ทำงาน กระแสไฟแบตเตอรี่จึงไหลผ่านขดลวดไฟแรงต่ำของคอยล์จุด ระเบิดยังไม่ได้เพราะทรานซิสเตอร์ยังไม่ยอมให้กระแสไหลผ่าน (ยังไม่ทำงาน)ตำแหน่งขดลวดสัญญาณมีไฟบวก เมื่อเครื่องยนต์หมุนโรเตอร์สัญญาณของจานจ่ายจะหมุนไปด้วย ทำให้เกิดไฟกระแสสลับขึ้นในขดลวดสัญญาณ ถ้า การเปิดกระแสไฟสลับเป็นช่วงบวกจะไปเสริมแรงดันไฟจากแบตเตอรี่ที่จ่ายให้จุด Pทำให้แรงดันไฟที่จุด Q เพิ่มขึ้น สูงกว่าแรงดันไฟเบส B ของทรานซิสเตอร์ทรานซิสเตอร์จะทำงานทันทีทำให้มีกระแสไฟจากแบตเตอรี่ไหลผ่าน ขดลวดไฟแรงต่ำของคอยล์จุดระเบิดกระแสไฟไหลจากคอลเลคเตอร์C ไปยังขั้วอีกอีมิตเตอร์E ลงดินครบวงจรได้ อย่างเต็มที่ตำแหน่งขดลวดสัญญาณมีไฟลบเมื่อเครื่องยนต์หมุนต่อไปไฟกระแสสลับที่เกิดขึ้นในขดลวดสัญญาณ เป็นช่วงลบ แรงดันไฟนี้จะไปรวมกับแรงดันไฟที่จุด P ดังนั้นแรงดันไฟที่จุด Q จะลดลงต่ำกว่าแรงดันไฟเบสของ ทรานซิสเตอร์เป็นเหตุให้ทรานซิสเตอร์หยุดทำงานกระแสไฟแรงต่ำที่ผ่านคอยล์จุดระเบิดหยุดไหล เกิดการยุบ สนามแม่เหล็ก เกิดไฟแรงสูงมากที่ขดลวดไฟแรงสูง สูงกว่าระบบจุดระเบิดธรรมดา เพราะกระแสไฟไหลผ่าน ทรานซิสเตอร์ได้ดีกว่าหน้าทองขาว
256 ใบแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. แอมมิเตอร์ทำหน้าที่อะไร ก. ใช้วัดอุณหภูมิเครื่องยนต์ ข. ใช้วัดกระแสไฟฟ้า ค. ใช้วัดความเร็วรอบเครื่องยนต์ ง. ใช้วัดแรงดันสุญญากาศ 2. คอยล์จุดระเบิดรับกระแสไฟกี่โวลต์ เปลี่ยนเป็นกระแสไฟแรงสูง ก. 10 โวลต์ ข. 11 โวลต์ ค. 12 โวลต์ ง. 13 โวลต์ 3. รีซิสเตอร์ทำหน้าที่อะไร ก. กระแสไฟที่ขดลวดไฟแรงต่ำ จะสูงขึ้น ข. กระแสไฟที่ขดลวดไฟแรงสูง จะสูงขึ้น ค. กระแสไฟที่ขดลวดไฟแรงต่ำ จะต่ำลง ง. กระแสไฟที่ขดลวดไฟแรงสูง จะต่ำลง 4. ข้อใดไม่ใช่ข้อดีของคอยล์ที่มีรีซิสเตอร์ภายนอก ก. กระแสไฟในขดลวดไฟแรงต่ำเพิ่มขึ้น ข. การจุดระเบิดที่หัวเทียนเต็มที่ ถึงแม้ไฟที่แบตเตอรี่ต่ำ ค. การเกิดความร้อนในคอยล์จุดระเบิดมีน้อย ง. เป็นตัวเพิ่มจำนวนรอบของขดลวดไฟแรงต่ำ 5. หัวเทียนชนิดร้อนเหมาะกับเครื่องยนต์แบบใด ก. เครื่องยนต์เล็ก ข. เครื่องยนต์ความเร็วสูง ค. เครื่องยนต์ทำงานหนัก ง. เครื่องยนต์ที่ห้องเผาไหม้อุณหภูมิสูง
257 ใบแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 10 นาที ------------------------------ 6. การจุดระเบิดล่วงหน้าโดยการควบคุมสูญกาศ อาศัยแรงดันสุญญากาศจากที่ใด ก. คาร์บูเรเตอร์ ข. ท่อร่วมไอเสีย ค. ห้องลูกลอย ง. ท่อร่วมไอดี 7. ข้อใดคือคุณลักษณะของระบบจุดระเบิดแบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ ก. ไม่มีกลไกส่วนที่สึกหรอ ข. บำรุงรักษาและซ่อมได้ง่าย ค. สามารถระบายความร้อนได้ดี ง. ให้แรงสูงคงที่ตลอดทุกความเร็วรอบสามารถระบายความร้อนได้ดี 8. การต่อวงจรของระบบจุดระเบิดแบบใดมีความยากและซับซ้อนมากที่สุด ก. แบบธรรมดา ข. แบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ ค. แบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ชนิดแยก ง. แบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์ชนิดรวม 9. หัวเทียนมาตรฐานของอเมริกา ตัวเลขมากแสดงว่าอะไร ก. ระยะความร้อนต่ำ ข. ระยะความร้อนเปลี่ยนแปลง ค. ระยะความร้อนสูง ง. ระยะความร้อนปกติ 10. การจุดระเบิดล่วงหน้าสูงสุดของเครื่องยนต์บางชนิด จุดล่วงหน้าประมาณกี่องศา ก. 10 องศา ข. 25 องศา ค. 30 องศา ง. 45 องศา
258 11. ข 12. ค 13. ก 14. ค 15. ก 16. ง 17. ง 18. ค 19. ค 20. ง ใบเฉลยแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิด เวลา 5 นาที ------------------------------ แบบเฉลยแบบทดสอบ
259 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน เวลาเรียนรวม 128 ชั่วโมง ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน สอนครั้งที่ 11-12 หน่วยที่ 8 ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน จำนวน 14 ชั่วโมง ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ เป็นระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ที่นำเอาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มาควบคุมการตัดต่อวงจรของขดลวดปฐมภูมิในคอยล์จุดระเบิดแทน หน้าทองขาว จึงมีอายุการใช้งานยาวนาน ลดการดูแลบำรุงรักษา ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ แบบอิเล็กทรอนิกส์ที่ใช้ในปีจจุบันมีหลายแบบ เช่น แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับกลไกแบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วน แบบ อิเล็กทรอนิกส์ควบคุมด้วยกล่องคอมพิวเตอร์ ซึ่งในหน่วยการสอนนี้จะขอกล่าวเฉพาะ ระบบจุดระเบิดแบบ ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับกลไกและระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบ อิเล็กทรอนิกส์ล้วนเท่านั้น 1. ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับแบบกลไก ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับแบบกลไกหรือที่เรียกว่าระบบจุด ระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกึ่งอิเล็กทรอนิกส์หรือกึ่งทรานซิสเตอร์เป็นระบบจุดระเบิดแบบควบคุม ด้วยคอมพิวเตอร์ที่พัฒนาจากระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกลไกที่ใช้หน้าทองขาว โดยนำเอา อุปกรณ์ทางอิเล็กทรอนิกส์คือ ทรานซิสเตอร์เป็นตัวตัดต่อกระแสไฟฟ้าจากขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิด และใช้หน้าทองขาวควบคุมการทำงานของทรานซิสเตอร์ 1.1 หน้าที่และส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับแบบกลไกทำหน้าที่เหมือนกับ ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกลไกหรือแบบธรรมดา คือ ผลิตกระแสไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูง ส่งผ่านเขี้ยวหัวเทียนเพื่อจุดระเบิดไอดีภายในกระบอกสูบตามจังหวะการจุดระเบิดที่เหมาะสมสัมพันธ์กับความเร็ว รอบและภาระของเครื่องยนต์โดยมีส่วนประกอบเหมือนกับระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบ กลไก คือ แบตเตอรี่ สวิตช์จุดระเบิด คอยล์แบบอิเล็กทรอนิกส์ จานจ่ายแบบใช้หน้าทองขาว ชุดช่วยจุดระเบิด และหัวเทียน ในที่นี้จะกล่าวเฉพาะส่วน ประกอบที่ไม่มีในระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกลไก เท่านั้น 1.1.1 ชุดช่วยจุดระเบิด ทำหน้าที่ตัดต่อกระแสไฟฟ้าในขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิด โดยใช้หน้า ทองขาว เพื่อให้เกิดกระแสไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูงส่งไปจุดส่วนผสมของไอดีสูบต่าง ๆ ของเครื่องยนต์ รูปที่ 1 แสดงชุดช่วยจุดระเบิดและคอยล์จุดระเบิด ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557
260 1.1.2 คอยล์จุดระเบิดแบบอิเล็กทรอนิกส์ ทำหน้าที่แปลงโฟแรงเคลื่อนต่ำ 12 โวลต์ เป็นแรงเคลื่อนสูง 20,000- 30,000 โวลต์ เพื่อส่งไปกระโดดข้ามเขี้ยวหัวเทียนทำให้เกิดประกายไฟจุดระเบิด ตามลำดับการจุดระบิด ของเครื่องยนต์ ตัวคอยล์วางอยู่ด้านข้างของเครื่องยนต์ การจ่ายไฟของคอยล์จะสัมพันธ์กับการทำงานของ เครื่องยนต์ ใช้จังหวะการเคลื่อนที่ของเพลาเป็นตัวควบคุมการจ่ายไฟ คอยล์แบบนี้ใช้สายหัวเทียนเป็นทางเดิน กระแสไฟไปยังหัวเทียนที่ห้องเผาไหม้ 1.2 หลักการทำงานของวงจรจุดระเบิด รูปที่ 2 แสดงวงจรจุดระเบิดแบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับแบบกลไก ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 จากรูปที่ 3 เมื่อบิดสวิตช์จุดระเบิดไปที่ตำแหน่ง START ในตำแหน่งหน้าทองขาวปิดกระแสไฟฟ้าจาก แบตเตอรี่จะไหลผ่านสวิตช์จุดระเบิดขั้ว G แยกออกเป็น 2 ทาง ทางแรกไหลเข้าชุดช่วยจุดระเบิดไปรออยู่ที่ขา E ของ TR ไหลผ่านหน้าทองขาวลงกราวด์ครบวงจร ส่งผลให้กระแสไฟฟ้าจากขา E ของ TR,ไหลผ่านขา C ไปรออยู่ ที่ขา B ของ TR, กระแสไฟอีกทางหนึ่งจะไหลผ่านตัวต้านทาน เข้าขั้วบวกของคอยล์จุดระเบิด ผ่านขดลวดปฐมภูมิ ผ่านขั้วลบของคอยล์จุดระเบิด ไหลเข้าชุดช่วยจุดระเบิด ไหลผ่านที่ขา C ของTR, ผ่านขา E ลงกราวด์ครบวงจร ทำ ให้เกิดสนามแม่เหล็กขึ้นที่ขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิด รูปที่ 3 แสดงการทำงานวงจรจุดระเบิดเมื่อหน้าทองขาวปิด ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557
261 เมื่อลูกเบี้ยวที่จานจ่ายแตะให้หน้าทองขาวเปิด ทำให้ไม่มีไฟไปกระตุ้นขา B หรานซิสเตอร์ TR,ทำให้ทรานซิสเตอร์ TR, ถูกตัดวงจร ส่งผลให้ไม่มีไฟไปกระตุ้นขา B หรานซิสเตอร์ TR, ทำให้สนามแม่เหล็กที่คอยล์จุดระเบิดยุบตัว เหนี่ยวนำให้เกิดไฟแรงสูงขึ้นที่ขดลวดทุติยภูมิของคอยล์จุดระเบิด ส่งไปยังฝาครอบจานจ่าย ผ่านหัวโรเตอร์ ส่งไป ยังหัวเทียนสูบต่าง ๆ ตามลำดับการจุดระเบิด แสดงดังรูปที่ 4 รูปที่ 4 แสดงการทำงานวงจรจุดระเบิดเมื่อหน้าทองขาวเปิด ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 2. ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วน 2.1 หน้าที่และส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วนทำหน้าที่เหมือนกับระบบจุดระเบิด แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกลไก ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับ แบบกลไก โดยมีส่วนประกอบคือ แบตเตอรี่ สวิตซ์จุดระเบิด คอยล์แบบอิเล็กทรอนิกส์ ชุดกำเนิดสัญญาณ ชุดช่วย จุดระเบิด และหัวเทียน ในที่นี้จะกล่าวเฉพาะส่วนประกอบที่ไม่มีในระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับแบบกลไก เท่านั้น 2.1.1 ชุดกำเนิดสัญญาณ ทำหน้าที่ สร้างสัญญาณไฟฟ้าเพื่อกำหนดให้ทรานชิสเตอร์กำลังในชุดช่วยจุด ระเบิดตัดต่อกระแสไฟฟ้าที่ไหลเข้าขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิด เพื่อให้จังหวะการจุดระเบิดที่ถูกต้อง รูปที่ 5 แสดงส่วนประกอบของชุดกำเนิดสัญญาณ ที่มา : ประสานพงษ์ หาเรือนชีพ, 2544 : 136
262 ชุดกำเนิดสัญญาณประกอบด้วยโรเตอร์กำหนดสัญญาณ (Signal Rotor) เป็นตัวกระตุ้นขดลวดกำเนิด สัญญาณ (Pickup Coi) ซึ่งเป็นขดลวดทองแดงพันอยู่รอบแกนเหล็กอ่อนยึดติดอยู่กับแม่เหล็กถาวร(Magnet) ทำ ให้เกิดสัญญาณไฟฟ้ากระแสสลับในขดลวดกำเนิดสัญญาณตามจังหวะการจุดระเบิด ส่งไปยังชุดช่วยจุดระเบิด การทำงานของชุดกำเนิดสัญญาณ จะเหนี่ยวนำจากฟันโรเตอร์กำหนดสัญญาณเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง ตำแหน่งของฟันโรเตอร์กับแกนขดลวดกำเนิดสัญญาณ ความหนาแน่นของเส้นแรงแม่เหล็กทำให้เกิดแรงดันไฟฟ้า กระแสสลับขึ้นในขดลวดกำเนิดสัญญาณ แสดงตามรูปที่ 6 เมื่อฟันของโรเตอร์กำหนดสัญญาณอยู่ที่ตำแหน่ง (ก) ใกล้กับขดลวดกำเนิดสัญญาณความหนาแน่นของ เส้นแรงแม่เหล็กจะมากทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเส้นแรงแม่เหล็กมาก เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าด้านบวกที่ปลาย ขดลวดกำเนิดสัญญาณมาก (สูง) เมื่อฟันของโรเตอร์กำหนดสัญญาณเคลื่อนจากตำแหน่ง (ก) เข้าหาตำแหน่ง (ข) ความหนาแน่นของเส้น แรงแม่เหล็กจะมากที่สุด แต่เส้นแรงแม่เหล็กไม่ตัดกับขดลวดกำเนิดสัญญาณทำให้ไม่เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าด้านบวก (ศูนย์) ความหนาแน่นของเส้นแรงแม่เหล็กจะค่อยๆลดลงเมื่อฟันของโรเตอร์กำหนดสัญญาณเคลื่อนต่อไปส่งผลให้ เริ่มเปลี่ยนทิศทางการเกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าเป็นด้านลบ รูปที่ 6 แสดงการเปลี่ยนแปลงของโรเตอร์สัมพันธ์กับแรงเคลื่อนในขดลวดกำเนิดสัญญาณ ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 เมื่อฟันของโรเตอร์กำหนดสัญญาณเคลื่อนจากตำแหน่ง(ข) เข้าหาตำแหน่ง (ค) ตำแหน่งนี้ความหนาแน่น ของเส้นแรงแม่เหล็กจะมากทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเส้นแรงแม่เหล็กมาก เกิดแรงเคลื่อนไฟฟ้าด้านลบที่ปลาย ขดลวดกำเนิดสัญญาณมาก (สูง) ดังนั้นจะพบว่าเมื่อฟันของโรเตอร์กำหนดสัญญาณเคลื่อนที่ผ่านขดลวดกำเนิดสัญญาณทำให้เกิด แรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลับไหลในขดลวดกำเนิดสัญญาณแรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลับนี้จะไหลไปยังตัวช่วยจุด ระเบิดเพื่อเป็นสัญญาณในการตัดต่อการไหลของกระแสไฟฟ้าในขดลวดปฐมภูมิ เพื่อให้เกิดกระแสไฟฟ้าแรง เคลื่อนสูงที่ขดลวดทุติยภูมิของคอยล์จุดระเบิด 2.1.2 ชุดช่วยจุดระเบิด ทำหน้าที่ตัดต่อกระแสไฟฟ้าในขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิด เพื่อให้เกิด กระแสไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูงส่งไปจุดไอดีสูบต่าง ๆ ของเครื่องยนต์ ภายในชุดช่วยจุดระเบิดประกอบด้วยวงจร อิเล็กทรอนิกส์หลายวงจร เช่น วงจรตรวจจับสัญญาณ ทำหน้าที่ตรวจจับแรงดันไฟฟ้าจากชุดขดลวดกำเนิด สัญญาณ วงจรขยายสัญญาณ ทำหน้าขยายสัญญาณที่ได้รับจากวงจรตรวจจับสัญญาณให้มีความแรงมากขึ้นเพื่อ
263 กระตุ้นการทำงานของทรานซิสเตอร์กำลัง โดยทรานซิสเตอร์กำลังทำหน้าที่ตัดต่อกระแสไฟฟ้าในขดลวดปฐมภูมิ ตามสัญญาณที่ได้รับจากวงจรขยายสัญญาณ วงจรควบคุม ทำหน้าที่ควบคุมการไหลของกระแสไฟแรงดันต่ำให้ สัมพันธ์กับความเร็วรอบของเครื่องยนต์ ประกอบด้วย วงจรควบคุมดเวลและวงจรควบคุมจังหวะจุดระเบิด แสดง ดังรูปที่ 7 ชุดช่วยจุดระเบิดบางแบบจะมีวงจรควบคุมกระแสไฟฟ้าเพื่อควบคุมกระแสไฟฟ้าที่ไหลในขดลวดปฐม ภูมิไม่ให้สูงเกินไปจนทำให้คอยล์จุดระเบิดเสียหาย รูปที่ 7 แสดงวงจรภายในตัวช่วยจุดระเบิด ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 2.2 หลักการทำงานของวงจรจุดระเบิด 2.2.1 แบบอุปกรณ์แยก ประกอบด้วย คอยล์จุดระเบิด ชุดช่วยจุดระเบิดและชุดกำเนิดสัญญาณ .โดยมีการจัดวาง อุปกรณ์แยกจากกัน แสดงดังรูปที่ 8 รูปที่ 8 แสดงวงจรจุดระเบิดแบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วน ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557
264 รูปที่ 9 แสดงการทำงานวงจรจุดระเบิดเมื่อสวิตช์จุดระเบิดอยู่ที่ตำแหน่ง ON ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 จากรูปที่ 9 เมื่อเครื่องยนต์ยังไม่ทำงานและสวิตซ์จุดระเบิดอยู่ที่ตำแหน่ง ON กระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่ จะไหลผ่านสวิตซ์จุดระเบิดขั้ว G ไปยังตัวช่วยจุดระเบิด โดยแรงเคลื่อนไฟฟ้าที่จุด P จะถูกรักษาไว้ให้ต่ำกว่า แรงเคลื่อนไฟฟ้าที่ขา B ของทรานซิสเตอร์ โดยการต่อตัวต้านทาน R , R ไว้ในวงจรทำให้ทรานซิสเตอร์ไม่ทำงาน ขณะที่เครื่องยนต์ยังไม่หมุน. .. จึงไม่มีกระแสไฟไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิในคอยล์จุดระเบิด รูปที่ 10 แสดงการทำงานวงจรจุดระเบิดเมื่อแรงเคลื่อนไฟฟ้าบวกถูกผลิตขึ้น ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557
265 จากรูปที่ 10 เมื่อเครื่องยนต์หมุน โรเตอร์กำหนดสัญญาณหมุนตัดกับขดลวดกำเนิดสัญญาณผลิตไฟ แรงเคลื่อนไฟฟ้ากระแสสลับในขดลวดกำเนิดสัญญาณถ้าแรงเคลื่อนไฟฟ้าบวก (+) ถูกผลิตขึ้น และเสริมกับ แรงเคลื่อนไฟฟ้าที่จุด P จะทำให้จุด Q มีแรงเคลื่อนไฟฟ้าเพิ่มขึ้นส่งผลให้ที่จุด Q มีแรงเคลื่อนไฟฟ้าที่จะทำให้ขาB ของทรานชิสเตอร์ต่อวงจร ส่งผลให้ไฟฟ้าในขดลวดปฐมภูมิของคอยล์จุดระเบิดไหลผ่านทรานซิสเตอร์จากขา C ไป ขา ลงกราวด์เกิดสนามแม่เหล็กขึ้นรอบ ๆ ขดลวดปฐมภูมิ รูปที่ 11 แสดงการทำงานของวงจรจุดระเบิดเมื่อแรงเคลื่อนไฟฟ้าลบถูกผลิตขึ้น ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557 จากรูปที่ 11 เมื่อเครื่องยนต์หมุน โรเตอร์กำหนดสัญญาณหมุนตัดกับขดลวดกำเนิดสัญญาณ ถ้าแรงเคลื่อนไฟฟ้าลบ ( ) ถูกผลิตขึ้น แรงเคลื่อนไฟฟ้านี้จะไปเพิ่มที่จุด P ทำให้จุด Q มีแรงเคลื่อนไฟฟ้าลดลง จนถึงจุดที่ต่ำกว่าแรงเคลื่อนทำงานของทรานซิสเตอร์ ทรานซิสเตอร์ก็จะหยุดทำงานเป็นผลให้กระแสไฟฟ้าใน ขดลวดปฐมภูมิถูกตัดวงจรอย่างทันทีทันใด ทำให้สนามแม่เหล็กรอบ ๆขดลวดปฐมภูมิยุบตัวลงเกิดการเหนี่ยวนำ ตัวเองและการเหนี่ยวนำร่วม ทำให้เกิดกระแสไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูงขึ้นที่ขดลวดทุติยภูมิไหลผ่านไปยังฝาครอบจาน จ่าย โรเตอร์ส่งไปจุดประกายที่หัวเทียนสูบต่าง ๆ ตามจังหวะการจุดระเบิดของเครื่องยนต์ 2.2.2 แบบอุปกรณ์รวม (integrated ignition Assembly: IA) รูปที่ 12 แสดงระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบรวม ที่มา : บุญลือ ยิ่งคำนึง, 2557
266 ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอุปกรณ์รวม (Integrate ignition Assembly or IA) เป็นการนำเอาคอยล์จุดระเบิด ตัวช่วยจุดระเบิด และชุดกำเนิดสัญญาณจุดระเบิดมารวมไว้ภายในจานจ่ายมีข้อดี คือทำให้มีขนาดเล็กกะทัดรัดน้ำหนักเบา ไม่เปลืองเนื้อที่ในการติดตั้ง ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ แบบนี้จะไม่มีสายไฟแรงสูงจากคอยล์จุดระเบิดไปยังจานจ่ายและสายไฟจากตัวช่วยจุดระเบิดที่ต่อไปยังขดลวด กำเนิดสัญญาณรวมอยู่ภายในเรือนจานจ่าย เป็นการลดปัญหาเกี่ยวกับขั้วต่อสายไฟแตกหักหรือสายไฟขาดวงจรได้ และเป็นการป้องกันน้ำและความชื้นได้ดีอีกด้วย ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอุปกรณ์รวม มีใช้อยู่ในเครื่องยนต์แก๊สโซลีนที่ใช้ระบบ จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยใช้คาร์บูเรเตอร์ และ จ่ายน้ำมันเชื้อเพลิงโดยใช้หัวฉีด (ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์)มีวิธีการสังเกตคือถ้ามีชุดเร่งไฟแบบสุญญากาศติดตั้งอยู่ ที่ด้านข้างเรือนจานจ่ายจะเป็นแบบที่ใช้ที่ใช้ระบบจ่ายมันเชื้อเพลิงโดยใช้คาร์บูเรเตอร์ และถ้าไม่มีชุดเร่งไฟ สุญญากาศติดตั้งอยู่ที่ด้านข้างเรือนจานจ่ายจะเป็นแบบที่จ่ายมันเชื้อเพลิงโดยใช้หัวฉีด (ระบบจุดระเบิดแบบ ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์) การทำงานของระบบแบบอุปกรณ์รวมจะ เหมือนกับแบบอุปกรณ์แยกทุกประการ 3. การแก้ไขข้อขัดข้องระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ ข้อขัดข้องและการแก้ไขระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ แสดงในตารางที่ 11.1 ตารางที่ 1 สาเหตุข้อขัดข้องและการแก้ไขระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบ อิเล็กทรอนิกส์
267 สรุป หน้าที่ของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ มีหน้าที่เหมือนกับระบบจุด ระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบกลไก หรือแบบธรรมดาคือ ผลิตกระแสไฟฟ้าแรงเคลื่อนสูงส่งผ่านเขี้ยว หัวเทียนเพื่อจุดระเบิดไอดีภายในกระบอกสูบ ตามจังหวะการจุดระเบิดระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์มีหลายแบบ เช่น แบบอิเล็กทรอนิกส์ร่วมกับกลไก แบบอิเล็กทรอนิกส์ล้วน แบบ อิเล็กทรอนิกส์ควบคุมด้วยกล่องคอมพิวเตอร์ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบ อิเล็กทรอนิกส์ ประกอบด้วย แบตเตอรี่ สวิตซ์จุดระเบิด ฟิวส์คอยล์แบบอิเล็กทรอนิกส์ จานจ่าย ชุดช่วยจุดระเบิด และหัวเทียน การทำงานของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นระบบจุดระเบิดแบบ ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ที่นำเอาอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์มาควบคุมการตัดต่อวงจรของขดลวดปฐมภูมิในคอยล์จุด ระเบิดแทนหน้าทองขาว จึงทำให้มีอายุการใช้งานยาวนาน ลดการดูแลบำรุงรักษาการแก้ไขข้อขัดข้องของระบบ จุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบอิเล็กทรอนิกส์ ต้องดำเนินการค้นหาสาเหตุปัญหาก่อนที่จะทำการ แก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เพื่อให้การแก้ไขกระทำได้เร็ว และลดเวลาการซ่อม รูปที่ 13 แสดงวงจรภาพระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ ส่วนประกอบของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ด้วยคอมพิวเตอร์ 1. กล่องคอมพิวเตอร์ (ECU) 2. ชุดวงจรควบคุม 3. ตัวตรวจจับมุมเพลาข้อเหวี่ยง 4. ตัวตรวจจับอุณหภูมิน้ำ 5. ตัวตรวจจับตำแหน่งลิ้นเร่ง
268 6. ตัวตรวจจับการน็อก 7. มาตรวัดการไหลของอากาศ จุดเด่นของชุดจุดระเบิดรวม (II A) 1 ขนาดเล็กน้ำหนักเบา สะดวกต่อการติดตั้ง และใช้งาน 2 การเชื่อมต่อขั้วสาย ทำได้มั่นคงแข็งแรง ไม่แตก ชำรุด 3 ป้องกันความชื้น น้ำ และฝุ่นละออง ได้เป็นอย่างดี 4 ทนต่อสภาพแวดล้อมโดยทั่วไป สัญญาณ Ne เป็นสัญญาณความเร็วรอบของเพลาข้อเหวี่ยง สัญญาณ G เป็นสัญญาณตำแหน่งของเพลาลูกเบี้ยว สัญญาณทั้ง 2 มีความสำคัญต่อการจุดระเบิด เพื่อให้ตำแหน่งและองศาการจุดระเบิดถูกต้องแม่นยำ ตัวอย่างภาพ แสดงส่วนประกอบภายในจานจ่ายแบบ อิเล็กทรอนิกส์ แยกส่วน โดยมีชุดสัญญาณ Ne สัญญาณ G ของเครื่อง 4 A- GE
269 ใบแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนดให้ ................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................
270 ใบเฉลยแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนอธิบายหลักการทำงานของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบควบคุมด้วย คอมพิวเตอร์ เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนดให้ จากรูป เมื่อเครื่องยนต์ยังไม่ทำงานและสวิตซ์จุดระเบิดอยู่ที่ตำแหน่ง ON กระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรี่จะ ไหลผ่านสวิตซ์จุดระเบิดขั้ว G ไปยังตัวช่วยจุดระเบิด โดยแรงเคลื่อนไฟฟ้าที่จุด P จะถูกรักษาไว้ให้ต่ำกว่า แรงเคลื่อนไฟฟ้าที่ขา B ของทรานซิสเตอร์ โดยการต่อตัวต้านทาน R , R ไว้ในวงจรทำให้ทรานซิสเตอร์ไม่ทำงาน ขณะที่เครื่องยนต์ยังไม่หมุน. .. จึงไม่มีกระแสไฟไหลผ่านขดลวดปฐมภูมิในคอยล์จุดระเบิด
271 ใบแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบ และต่อวงจรของระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์แบบ ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนดให้สมบูรณ์ ชื่อส่วนประกอบวงจร 1. .................................................................................................................. 2. ................................................................................................................. 3. ................................................................................................................. 4. ................................................................................................................. 5. ................................................................................................................. 6. ................................................................................................................. 7. ................................................................................................................. 8. .................................................................................................................
272 ใบเฉลยแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ)) หัวข้อเรื่อง/งาน ระบบจุดระเบิดแบบควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ เวลา 5 นาที ------------------------------ ชื่อส่วนประกอบวงจร 12. แบตเตอรี่ 13. ฟิวส์เมน 14. สวิตช์จุดระเบิด 15. ตัวต้านทานภายนอก 16. คอล์ยจุดระเบิด 17. ชุดขดลวดกำเนดสัญญาณ 18. ตัวช่วยจุดระเบิด 19. ฝาครอบจานจ่าย จานจ่าย เป็นตัวจ่ายไฟแรงสูงจากคอยล์ตัวเดียวให้กับเครื่องยนต์หลายสูบ และเป็นตัวปรับตั้ง ตำแหน่งไฟจุด ระเบิดอีกด้วยโดยมีชุดเร่งไฟจุดระเบิดรวมอยู่ในจานจ่ายเป็นชุดเดียวกันการถอด- ประกอบจานจ่าย มี2 ลักษณะ คือ
273 1. การถอดและประกอบเข้ากับเครื่องยนต์ ในการถอดหัวเทียนจะต้องตรวจเช็คลำดับการจุดระเบิดและทิศทางการหมุนของโรเตอร์ก่อน และการ ประกอบเข้ากับเครื่องยนต์จะต้องหมุนให้สูบ1 ของเครื่องยนต์อยู่ในจังหวะอัดสุดโดยมาร์คองศาการจุดระเบิดที่พลู เล่ห์อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้องแล้วจึงเสียบจานจ่ายให้ตรงกับร่องสลักปลายแกนจานจ่ายและใส่สายหัวเทียน ภาพที่ 2 แสดงการถอดและประกอบชุดจานจ่าย 2. การถอดและประกอบจานจ่าย เพื่อแยกชิ้นส่วน ซึ่งจะกระทำเมื่อต้องการตรวจเช็คสภาพหรือเปลี่ยน ชิ้นส่วนต่าง ๆ ภาพที่ 3 แสดงส่วนประกอบจานจ่ายแบบธรรมดา http://www.weekendhobby.com/rav4/webboard/Question.asp?ID=517
274 ภาพที่ 4 แสดงส่วนประกอบจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์ การตรวจสอบจานจ่าย 1. ตรวจสอบจานยึดหน้าทองขาว หมุนจานยึดหน้าทองขาวและตรวจดูการหมุนอย่างคล่องตัว ถ้า หนักหรือรู้สึกติดขัดให้เปลี่ยนจานยึดหน้าทองขาวใหม่ 2. ตรวจสอบลูกเบี้ยวจานจ่าย ทดลองสวมลูกเบี้ยวเข้ากับแกนจานจ่าย ตรวจดูการแน่นพอดีกับ แกน ถ้าจาเป็นให้เปลี่ยนลูกเบี้ยวหรือแกนจานจ่าย 3. ตรวจหน้าทองขาว ตรวจการสึกหรอหรือชารุดของหน้าทองขาว ถ้าผิดปกติให้เปลี่ยน 4. ตรวจสอบเพลาจานจ่ายกับเรือนจานจ่าย ตรวจการสึกหรอ การติดขัด หรือชารุด รายการเอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม 1. ธิติ ธาตรีนรานนท์ วัฒนา อันสุริย์ . งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ศูนย์ ส่งเสริมอาชีวะ, 2547 2. ศรีณรงค์ ตู้ทองคำ และคณะ. ปฏิบัติแก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เจริญธรรม, 2541 3. ศรีณรงค์ ตู้ทองคำ และคณะ. ทฤษฎีแก๊สโซลีน. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เจริญธรรม, 2541 4. ศรีณรงค์ ตู้ทองคำ และคณะ. ปรับแต่งเครื่องยนต์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เจริญธรรม, 2541 6. โตโยต้า. คู่มือการซ่อมเครื่องยนต์ 1Y,2Y,4A-FE : บริษัทโตโยต้ามอเตอร์ประเทศไทย จำกัด ส่วนประกอบของ ชุดจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์ 1. จานจ่าย 2 ฝาครอบจานจ่าย 3 โรเตอร์ 4 คอล์ยจุดระเบิด 5 ตัวช่วยจุดระเบิด 6 ECU เครื่องยนต์ (ชุดควบคุมเล็กทรอ นิกส์) 7 โรเตอร์สัญญาณ 8 ขดลวดกำเนิดสัญญาณ
275 ใบแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนด ส่วนประกอบของชุดจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์ 1. ................................................................................................ 2. ................................................................................................ 3. ................................................................................................ 4. ................................................................................................ 5. ................................................................................................ 6. ................................................................................................ 7. ................................................................................................ 8. ................................................................................................
276 ใบแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหน้าที่การทำงานของชุดจานจ่ายจากรูปที่กำหนดให้มาพอสังเขป .............................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................................... . ....................................................................................................................................................................................
277 ใบเฉลยแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 1 ให้นักเรียนบอกชื่อส่วนประกอบจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์เครื่องยนต์แก๊สโซลีน จากรูปที่กำหนด ส่วนประกอบของชุดจานจ่ายแบบอิเล็กทรอนิกส์ 1. จานจ่าย 2. ฝาครอบจานจ่าย 3. โรเตอร์ 4. คอล์ยจุดระเบิด 5. ตัวช่วยจุดระเบิด 6. ECU เครื่องยนต์ (ชุดควบคุมอิเล็กทรอนิกส์) 7. โรเตอร์สัญญาณ 8. ขดลวดกำเนิดสัญญาณ
278 ใบแบบฝึกหัด(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่งที่ 2 ให้นักเรียนอธิบายหน้าที่การทำงานของชุดจานจ่ายจากรูปที่กำหนดให้มาพอสังเขป จานจ่าย เรือนจานจ่ายเป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการติดตั้งระบบไฟจุดระเบิดของเครื่องยนต์ กลไกควบคุมการกำเนิด ไฟฟ้าแรงสูง และองศาการจุดระเบิดให้เหมาะสมกับสภาวะการทำงานของเครื่องยนต์ ทำหน้าที่ส่งไฟแรงสูงผ่าน หัวนกกระจอก (Rotor) ไปตามสายหัวเทียน และไปกระโดดที่เขี้ยวหัวเทียน ในจังหวะที่ลูกสูบของแต่ละสูบอัดสุด ตามองศาการจุดระเบิดของเครื่องยนต์ในแต่ละสูบ และเป็นตัวปรับตั้งตำแหน่งไฟจุดระเบิดอีกด้วยโดยมีชุดเร่งไฟ จุดระเบิดรวมอยู่ในจานจ่ายเป็นชุดเดียวกัน
279 ใบแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ขั้นตอนการถอดจานจ่ายเริ่มจาก ก. ถอดฝาจานจ่ายและปะเก็น ข. ถอดหัวโรเตอร์และฝาก้าน ค. ถอดขั้วเสียบและสายไฟ ง. ถอดชุดเร่งไฟสุญญากาศ 2. การถอดลูกเบี้ยวจานจ่ายเริ่มจาก ก. ตรวจลูกเบี้ยวจานจ่าย ข. ดึงลูกเบี้ยวจานจ่ายออก ค. งัดแผ่นยางกับจาระบีออก ง. ถอดสกรูยึดหัวเพลาจานจ่ายก่อน 3. การติดตั้งสายไฟแรงสูงจังหวะจุดระเบิดที่ถูกต้อง คือ ก. 1-3-4-2 ข. 1-2-3-4 ค. 1-4-6-2-3-5 ง. 1-5-3-6-2-4 4. การบิดหัวโรเตอร์แล้วปล่อยเพื่อดูการเคลื่อนตัวของโรเตอร์เป็นการตรวจสอบการทำงาน ของอุปกรณ์ใด ก. ชุดเร่งไฟสุญญากาศ ข. ชุดกัฟเวอร์เนอร์ ค. เพลาจานจ่าย ง. หัวโรเตอร์ 5. การทดสอบการทำงานของชุดเร่งไฟแบบสุญญากาศในข้อใดไม่ถูกต้อง ก. ดึงสายสุญญากาศออกขณะเครื่องยนต์ทำงาน ข. บิดหัวโรเตอร์แล้วปล่อยเพื่อดูการเคลื่อนตัว ค. หมุนจานยึดชุดหน้าทองขาวเพื่อตรวจการเคลื่อนตัว ง. ต่อท่อยางของเครื่องสุญญากาศ ทดสอบการเคลื่อนตัวของชุดเร่งไฟ
280 ใบแบบทดสอบ(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 10 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่ถูก เครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด ให้ที่ถูกต้อง ชิ้นส่วนประกอบจานจ่ายแบบธรรมดา 1. ฝาจานจ่าย 2. หัวโเตอร์ 3. สปริงดึง 4. ตุ้มน้ำหนัก 5. หน้าทองขาว 6. แผ่นยึดทองขาว 7. สปริงถ่วง 8. คอนเด็นเซอร์ 9. ชุดเร่งไฟสุญญากาศ 10. ลูกปืนกลม 11. เพลาจานจ่าย
281 21. ค 22. ง 23. ก 24. ค 25. ข ใบเฉลยแบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 5 นาที ------------------------------ แบบเฉลยแบบทดสอบ
282 ใบเฉลยแบบทดสอบ(ต่อ) รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์แก๊สโซลีน ชื่อหน่วย ระบบจุดระเบิดของเครื่องยนต์แก๊สโซลีน(ต่อ) หัวข้อเรื่อง/งาน จานจ่าย เวลา 5 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงทำเครื่องหมาย หน้าข้อที่ถูก เครื่องหมาย X หน้าข้อที่ผิด ให้ที่ถูกต้อง ชิ้นส่วนประกอบจานจ่ายแบบธรรมดา 1. ฝาจานจ่าย 2. หัวโเตอร์ 3. สปริงดึง 4. ตุ้มน้ำหนัก 5. หน้าทองขาว 6. แผ่นยึดทองขาว 7. สปริงถ่วง 8. คอนเด็นเซอร์ 9. ชุดเร่งไฟสุญญากาศ 10. ลูกปืนกลม 11. เพลาจานจ่าย