69 แผนการจัดการเรียนรู้มุ้งเน้นสมรรถนะ หน่วยที่ 2 ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊ส โซลีนและดีเซล สอนครั้งที่ 3-8 ชั่วโมงรวม 1-42 ชื่อเรือง โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล จำนวน 42 ชั่วโมง หัวข้อเรื่อง 1.1 หลักการทำงานทั่วไปของเครื่องยนต์ 1.2 เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 1.3 เครื่องยนต์เล็กดีเซล 1.4 ตารางสรุปเปรียบเทียบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล สาระสำคัญ เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลได้มีบทบาทเป็นอย่างมากกับชีวิตประจำวันของคนเราเนื่องจาก เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลเป็นเครื่องยนต์ที่ใช้งานได้หลากหลายซึ่งเป็นเครื่องยนต์อเนกประสงค์ โดยเฉพาะได้ถูกนำมาใช้ทางด้านเกษตรกรรม เช่น รถไถนาเดินตาม เครื่องสูบน้ำ เครื่องพ่นยาปราบศัตรูพืช ที่ ใช้ในปัจจุบัน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องศึกษาโครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์ สมรรถนะหลัก สมรรถนะประจำหน่วย 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีตามคู่มืออย่างถูกต้อง สมรรถนะย่อย (สมรรถนะการเรียนรู้) สมรรถนะทั่วไป (ทฤษฎี) แสดงความรู้เกี่ยวกับ 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์แก๊สโซลีนได้ตามคู่มือ 2. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์ดีเซลได้ตามคู่มือ สมรรถนะที่พึงประสงค์ (ทฤษฎี) อธิบายการ 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์แก๊สโซลีนได้ตามคู่มือ 2. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์ดีเซลได้ตามคู่มือ สมรรถนะพึงประสงค์ (ปฏิบัติ) สามารถ 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์แก๊สโซลีนได้ตามคู่มือ 2. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบ เครื่องยนต์ดีเซลได้ตามคู่มือ
70 แผนการจัดการเรียนรู้มุ้งเน้นสมรรถนะ หน่วยที่ 2 ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊ส โซลีนและดีเซล สอนครั้งที่ 3-8 ชั่วโมงรวม 1-42 ชื่อเรื่อง โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล จำนวน 42 ชั่วโมง กิจกรรมการเรียนการสอน ในการจัดการเรียนการสอนรายวิชางานเครื่องยนต์เล็กได้กำหนดกิจกรรมการเรียนการสอนให้ ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้โดยใช้วิธีการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุก ( Active Learning Competency Based) ด้านเทคนิคการจัดการเรียนการสอนแบบ MAIP โดยมีขั้นตอนในการดำเนินกิจกรรมการเรียนการสอน ดังนี้ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 3-5 ) เวลา 7 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคำอธิบายรายวิชา การ วัดและประเมินผลการเรียนรายวิชา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของรายวิชา และข้อตกลงในการจัดการเรียน การสอนในรายวิชา 2. ผู้สอนกล่าวนำเกี่ยวกับงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 3. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้ใน เรื่อง งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน และอธิบายขั้นตอนวิธีการในการ ปฏิบัติงานตามใบงาน 5. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานตามใบงานเรื่องงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 6. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำ สัปดาห์ กิจกรรมการเรียนการสอน (สอนครั้งที่ 6-8 ) เวลา 7 ชั่วโมง/สัปดาห์ 1. ผู้สอนชี้แจงรายละเอียดเกี่ยวกับจุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคำอธิบายรายวิชา การ วัดและประเมินผลการเรียนรายวิชา คุณลักษณะอันพึงประสงค์ของรายวิชา และข้อตกลงในการจัดการเรียน การสอนในรายวิชา 2. ผู้สอนกล่าวนำเกี่ยวกับงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซล 3. ผู้สอนถ่ายทอดความรู้ใน เรื่อง งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4. ผู้สอนแสดงใบงานเรื่องงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซลและอธิบายขั้นตอนวิธีการในการ ปฏิบัติงานตามใบงาน 5. ผู้สอนให้ผู้เรียนปฏิบัติงานตามใบงานเรื่องงานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซล 6. ผู้สอนประเมินผลการปฏิบัติงานของผู้เรียนและให้ผู้เรียนสรุปสาระสำคัญของเรื่องที่เรียนประจำ สัปดาห์
71 แผนการจัดการเรียนรู้มุ้งเน้นสมรรถนะ หน่วยที่ 2 ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊ส โซลีนและดีเซล สอนครั้งที่ 3-8 ชั่วโมงรวม 1-42 ชื่อเรื่อง โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล จำนวน 42 ชั่วโมง สื่อการสอน 1.เอกสารประกอบการสอน 2.เอกสารประกอบการเรียน 3.สื่อนำเสนอ PowerPoint งานที่มอบหมาย/กิจกรรม ให้นักเรียนทำแบบฝึกเสริมทักษะตามใบงานท้ายหน่วยการเรียนที่ 2 การวัดและประเมินผล วัดผล/ประเมินผล วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ๑.สมรรถนะที่พึง ประสงค์ - ทำแบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - แบบฝึกเสริมทักษะ ท้ายหน่วย - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 60 ๒.คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ (Attitude) - ประเมินคุณลักษณะ อันพึงประสงค์ - แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึง ประสงค์ - ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 80
72 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก เวลาเรียนรวม 126 ชั่วโมง ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล สอนครั้งที่3-8 หน่วยที่ 2 โครงสร้างและส่วนประกอบของเครื่องยนต์ จำนวน 42 ชั่วโมง เนื้อหาสาระ เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลได้มีบทบาทเป็นอย่างมากกับชีวิตประจำวันของคนเราเนื่องจาก เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลเป็นเครื่องยนต์ที่ใช้งานได้หลากหลายซึ่งเป็นเครื่องยนต์อเนกประสงค์โดยเฉพาะ ได้ถูกนำมาใช้ทางด้านเกษตรกรรม เช่น รถไถนาเดินตาม เครื่องสูบน้ำ เครื่องพ่นยาปราบศัตรูพืช ที่ใช้ในปัจจุบัน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องศึกษาโครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์ 1.1 หลักการทำงานทั่วไปของเครื่องยนต์ เครื่องยนต์ได้ถูกนำมาใช้เป็นเครื่องต้นกำลังที่นำไปใช้กับอุปกรณ์ต่าง ๆ ทั้งขนาดใหญ่และขนาดเล็ก หลักการทำงานของเครื่องยนต์เป็นเครื่องยนต์ประเภทสันดาปภายใน ที่ได้จากการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงแล้วได้ กำลังงานออกมา การเผาไหม้จะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยส่วนผสมของอากาศ ความร้อนและน้ำมันเชื้อเพลิงมาคลุกเคล้าให้ เข้ากันซึ่งเป็นการเผาไหม้อยู่ในภายในกระบอกสูบของเครื่องยนต์เมื่อเกิดการเผาไหม้แก๊สจะขยายตัวดันลูกสูบให้ เคลื่อนที่ลงและได้กำลังงานออกมาและถูกถ่ายทอดผ่านชิ้นส่วนต่าง ๆ ของเครื่องยนต์นำออกไปใช้งาน 1.2 เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน หลักการทำงานเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จังหวะ มีหลักการทำงานแบ่งตามจังหวะการทำงาน 1. จังหวะดูด จังหวะนี้เป็นจังหวะแรกของการทำงานของเครื่องยนต์วาล์วไอดีเปิด ลูกสูบเลื่อนลงจาก จุดศูนย์ตายบนลงสู่ศูนย์ตายล่างดูดเอาไอดีเข้ามาในกระบอกสูบ ในขณะที่วาล์วไอเสียปิด 2. จังหวะอัด จังหวะนี้เป็นจังหวะที่สองของการทำงานของเครื่องยนต์ วาล์วไอดี วาล์วไอเสียปิด ลูกสูบเลื่อนขึ้นจากจุดศูนย์ตายล่างสู่จุดศูนย์ตายบนเพื่ออัดไอดีให้มีกำลังดันสูง 3. จังหวะระเบิด จังหวะนี้เป็นจังหวะที่สามของการทำงานของเครื่องยนต์ วาล์วไอดี วาล์วไอเสียปิดใน ขณะที่ลูกสูบอัดไอดีขึ้นก่อนที่ลูกสูบจะถึงจุดศูนย์ตายบนเล็กน้อยไอดีจะถูกจุดให้เกิดการเผาไหม้ด้วยประกายไฟ จากหัวเทียนเกิดการลุกไหม้อย่างรวดเร็วทำให้แรงดันและความร้อนเพิ่มสูงขึ้นและกำลังงานจากการเผาไหม้จะดัน ให้ลูกสูบเลื่อนลง 4. จังหวะคาย จังหวะนี้เป็นจังหวะสุดท้ายของการทำงานของเครื่องยนต์ ก่อนที่ลูกสูบจะเลื่อนถึงจุด ศูนย์ตายล่างเพียงเล็กน้อยวาล์วไอเสียจะเปิดและเมื่อลูกสูบเริ่มเลื่อนขึ้นจากจุดศูนย์ตายล่างสู่จุดศูนย์ตายบน ลูกสูบก็จะขับไล่ไอเสียออกจากกระบอกสูบของเครื่องยนต์
73 1.3 เครื่องยนต์เล็กดีเซล หลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะ มีหลักการทำงานแบ่งตามจังหวะการทำงานดังนี้ 1. จังหวะดูด จังหวะนี้เป็นจังหวะเริ่มต้นการทำงานของเครื่องยนต์วาล์วไอดีเปิด วาล์วไอเสียปิด ลูกสูบจะเคลื่อนที่จากจุดศูนย์ตายบนลงสู่ศูนย์ตายล่างดูดเอาอากาศเข้ามาในกระบอกสูบโดยผ่านหม้อกรองอากาศ เมื่อลูกสูบเคลื่อนที่ถึงจุดศูนย์ตายล่างวาล์วไอดีจะปิดอากาศที่ถูกดูดเข้ามาจะถูกบรรจุอยู่ในกระบอกสูบจนเต็ม สิ้นสุดการทำงานในจังหวะดูด 2. จังหวะอัด จังหวะนี้เป็นการทำงานต่อจากจังหวะดูดเมื่อลูกสูบเคลื่อนที่มาถึงจุดศูนย์ตายล่าง เพลา ข้อเหวี่ยงจะหมุนให้ลูกสูบเลื่อนจากจุดศูนย์ตายล่างขึ้นสู่ศูนย์ตายบนวาล์วไอดีและวาล์วไอเสียจะปิดสนิทอัด อากาศให้มีปริมาตรเล็กลงทำให้เกิดความดันและมีความร้อนสูง 3. จังหวะระเบิด จังหวะนี้จะทำงานต่อเนื่องจากจังหวะอัดวาล์วไอดีและวาล์วไอเสียยังปิดอยู่ เมื่อ ลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้นก่อนถึงจุดศูนย์ตายบนเล็กน้อย หัวฉีดจะฉีดน้ำมันออกมาเป็นฝอยละอองกระทบกับอากาศที่ ร้อนและมีกำลังดันสูง จึงทำให้เกิดการเผาไหม้อย่างรุนแรงในห้องเผาไหม้บนหัวลูกสูบดังนั้นลูกสูบจะถูกดันให้ เคลื่อนที่ลงสู่ศูนย์ตายล่าง จังหวะนี้เรียกอีกอย่างหนึ่งว่าจังหวะงาน 4. จังหวะคาย จังหวะนี้วาล์วไอเสียจะเปิดก่อนที่ลูกสูบจะเคลื่อนที่ลงถึงจุดศูนย์ตายล่างเล็กน้อย แก๊ส ไอเสียจะคายออกจากกระบอกสูบ ในขณะนี้เพลาข้อเหวี่ยงก็ยังหมุนให้ลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้นสู่จุดศูนย์ตายบนเพื่อขับ ไล่ไอเสียให้ออกจากกระบอกสูบ ก่อนที่ลูกสูบจะถึงจุดศูนย์ตายบนเพียงเล็กน้อยวาล์วไอดีจะเปิดให้อากาศเข้ามา ในกระบอกสูบ ซึ่งในขณะนี้วาล์วไอเสียยังคงเปิดอยู่ทำให้อากาศซึ่งมีแรงดันสูงกว่าขับไล่ไอเสียออกจากกระบอก สูบ จะเห็นว่าจังหวะคายนี้วาล์วไอดีกำลังเปิดและวาล์วไอเสียกำลังจะปิด จังหวะการเปิดและปิดของวาล์วแบบนี้ เรียกว่าว่าจังหวะ “โอเวอร์แลป” เมื่อลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้นขับไล่ไอเสียออกหมดแล้วลูกสูบก็จะเคลื่อนที่ลงอากาศก็จะ ถูกดูดเข้ามาในกระบอกสูบเหมือนเดิม เป็นการเริ่มต้นการทำงานของเครื่องยนต์ ต่อไป สรุป การทำงานของเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะ ลูกสูบเคลื่อนที่ลง 2 ครั้ง คือ ในจังหวะดูดและ จังหวะระเบิด ลูกสูบเคลื่อนที่ขึ้น 2 ครั้ง คือ ในจังหวะอัดและจังหวะคาย รวมขึ้น ลง 4 ครั้ง เพลาข้อเหวี่ยงหมุน 2 รอบ ได้งาน 1 ครั้ง การทำงานของเครื่องยนต์แบบนี้จึงเรียกว่าเครื่องยนต์ 4 จังหวะ 1.4 ตารางสรุปเปรียบเทียบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล ลำดับ รายการ เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน เครื่องยนต์เล็กดีเซล 1 น้ำมันเชื้อเพลิง น้ำมันเบนซิน (น้ำมันเบา) น้ำมันดีเซล (น้ำมันหนัก) 2 อัตราส่วนการอัด ประมาณ 6 - 12 ต่อ 1 ประมาณ12–25 ต่อ1 3 แรงดันในกระบอกสูบ ประมาณ 7 – 14 กก./ ซม.2 ประมาณ22–50 กก./ซม.2 4 ลักษณะห้องเผาไหม้ ไม่มีห้องเผาไหม้ช่วย มีห้องเผาไหม้ช่วย 5 การสั่นและเสียงดัง น้อย มาก 6 น้ำหนักเครื่องยนต์ น้อย มาก
74 7 วิธีการจุดระเบิด ประกายไฟจากหัวเทียน ความร้อนจากการอัด 8 ประสิทธิภาพความร้อน ต่ำ สูง 9 อัตราการสิ้นเปลืองน้ำมันเชื้อเพลิง น้อย มาก 10 ความต้องการกำลังติดเครื่อง น้อย มาก 11 ราคาเครื่องยนต์ ต่ำ สูง 12 ควันและกลิ่นไอเสีย น้อย มาก รายการเอกสารอ้างอิงเพิ่มเติม - ข้อมูลเพิ่มเติมจากอินเตอร์เน็ต เรื่อง โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและ ดีเซล - สื่อมัลติมีเดีย YouTube
75 ใบแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล หัวข้อเรื่อง/งาน โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล เวลา 10 นาที ------------------------------ ตอนที่ 1 คำสั่ง จงบอกชื่อส่วนประกอบของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนจากรูปที่กำหนดให้ 1. ………………………………………………………………. 2. ………………………………………………………………. 3. ………………………………………………………………. 4. ………………………………………………………………. 5. ………………………………………………………………. 6. ………………………………………………………………. 7. ………………………………………………………………. 8. ………………………………………………………………. 9. ………………………………………………………………. 10. ……………………………………………………………….
76 ใบเฉลยแบบฝึกหัด รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล หัวข้อเรื่อง/งาน โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล เวลา 5 นาที ------------------------------ ตอนที่ 1 คำสั่ง จงบอกชื่อส่วนประกอบของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนจากรูปที่กำหนดให้ 1. เพลาข้อเหวี่ยง 2. ช้อนวิดน้ำมันหล่อลื่น 3. เพลาลูกเบี้ยว 4. ก้านสูบ 5. ลูกกระทุ้ง 6. ลูกสูบ 7. ก้านกระทุ้ง 8. ฝาสูบ 9. ลิ้น 10. กระเดื่องกดลิ้น
77 แบบทดสอบ รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล หัวข้อเรื่อง/งาน โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล เวลา 30 นาที ------------------------------ คำสั่ง จงเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. โครงสร้างของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลมีลักษณะอย่างไร ก. เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนมีน้ำหนักเบา ทำด้วยอะลูมิเนียม ข. เครื่องยนต์เล็กดีเซลมีน้ำหนักมากทำด้วยเหล็กหล่อ ค. เสื้อสูบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซลทำเป็นครีบ ง. ข้อ ก. และข้อ ข. ถูก 2. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์อยู่กับที่หมายถึง ก. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์อยู่กับที่มากกว่าเคลื่อนที่ ข. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่มีน้ำหนักมาก ค. ชิ้นส่วนอยู่กับที่ในขณะที่เครื่องยนต์ทำงาน ง. ชิ้นส่วนที่เคลื่อนที่น้อย 3. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์เคลื่อนที่หมายถึง ก. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์เคลื่อนที่ในขณะที่เครื่องยนต์ทำงาน ข. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่มีน้ำหนักน้อย ค. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่ทำงาน ง. ผิดหมดทุกข้อ 4. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่เคลื่อนที่ข้อใดถูกต้อง ก. เพลาข้อเหวี่ยง, ฝาสูบ ข. ลูกสูบ, เพลาลูกเบี้ยว ค. แหวนลูกสูบ, เสื้อสูบ ง. วาล์ว, ปะเก็นฝาสูบ 5. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่เป็นตัวสะสมแรงเฉื่อยของเครื่องยนต์ไว้เพื่อให้เพลาข้อเหวี่ยงหมุนในจังหวะต่อไปคือ อะไร ก. เพลาลูกเบี้ยว ข. เพลาข้อเหวี่ยง ค. ล้อช่วยแรง ง. ลูกสูบ
78 6. ชิ้นส่วนของเครื่องยนต์ที่ทำหน้าที่ป้องกันกำลังอัดรั่วไหลในกระบอกสูบคืออะไร ก. ลิ้นไอดี ข. ลิ้นไอเสีย ค. ปะเก็นฝาสูบ ง. ลูกสูบ 7. การทำงานของเครื่องยนต์น้ำมันหล่อลื่นลูกสูบจะขึ้นไปห้องเผาไหม้ไม่ได้เพราะอะไร ก. แหวนอัดป้องกันไม่ให้น้ำมันหล่อลื่นขึ้นไป ข. น้ำมันหล่อลื่นไหลกลับโดยแรงดึงดูด ค. แหวนน้ำมันป้องกันไม่ให้น้ำมันหล่อลื่นขึ้นไป ง. แหวนอัดและแหวนน้ำมันป้องกันไม่ให้น้ำมันหล่อลื่นขึ้นไป 8. เพลาสมดุลที่ติดตั้งในเครื่องยนต์เล็กดีเซลทำหน้าที่อะไร ก. ลดอาการสั่นสะเทือนของเครื่องยนต์ ข. ทำให้เครื่องยนต์แข็งแรง ค. ประหยัดเชื้อเพลิง ง. ป้องกันกำลังอัดรั่วไหล 9. ครีบของกระบอกสูบเครื่องยนต์เล็กทำไว้เพื่ออะไร ก. สวยงาม ข. น้ำหนักเบา ค. ป้องกันลูกสูบติด ง. เพิ่มพื้นที่ระบายความร้อน 10. ขนาดของหัวลูกสูบเล็กกว่ากระโปรงลูกสูบเพราะอะไร ก. ให้ลูกสูบเคลื่อนที่สะดวก ข. ให้น้ำหนักลูกสูบเบา ค. ให้ลูกสูบขยายตัวเมื่อได้รับความร้อน ง. ป้องกันลูกสูบติด 11. บ่าวาล์วเป็นที่นั่งของวาล์วให้หน้าวาล์วสัมผัสกับบ่าวาล์วให้สนิทเพื่ออะไร ก. ป้องกันการรั่วของไอดีและแก๊สในห้องเผาไหม้ ข. ป้องกันไม่ให้น้ำหล่อเย็นไหลเข้าห้องเผาไหม้ ค. ป้องกันน้ำมันเครื่องรั่วไหล ง. ป้องกันน้ำมันเชื้อเพลิงรั่วออกจากห้องเผาไหม้
79 12. ก้านวิดน้ำมันของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนทำหน้าที่อะไร ก. ทำให้ก้านสูบหล่อลื่นดีขึ้น ข. ทำให้ไม่ต้องใช้ปั๊มน้ำมัน ค. วิดสาดน้ำมันหล่อลื่นให้ไปหล่อลื่นชิ้นส่วนต่าง ๆ ของเครื่องยนต์ ง. ทำให้ก้านสูบสมดุล 13. กลไกลดกำลังอัดทำหน้าที่อะไร ก. ยกวาล์วไอเสียให้เปิดในขณะที่ดึงเชือกสตาร์ตเครื่องยนต์ ข. ยกวาล์วไอดีให้เปิดในขณะที่ดึงเชือกสตาร์ตเครื่องยนต์ ค. ยกวาล์วไอดี ไอเสียให้เปิดในขณะที่ดึงเชือกสตาร์ตเครื่องยนต์ ง. เปิดวาล์วค้างไว้ 14. เครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะ ทำงานครบรอบ 1 กลวัตร เพลาข้อเหวี่ยงจะหมุนกี่รอบ ก. 1 รอบ ข. 2 รอบ ค. 3 รอบ ง. 4 รอบ 15. การทำงานของเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะ หัวฉีดจะฉีดน้ำมันเชื้อเพลิง ที่ตำแหน่งไหน ก. จุดศูนย์ตายบน ข. จุดศูนย์ตายล่าง ค. ก่อนจุดศูนย์ตายล่าง ง. ก่อนจุดศูนย์ตายบนเล็กน้อย 16. การทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 2 จังหวะ จังหวะที่ทำงานพร้อมกันคือจังหวะ ก. จังหวะดูดและจังหวะคาย ข. จังหวะดูดและจังหวะอัด ค. จังหวะอัดและจังหวะระเบิด ง. จังหวะอัดและจังหวะคาย 17. การบรรจุไอดีของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 2 จังหวะจะถูกบรรจุที่ส่วนใดของเครื่องยนต์ ก. กระบอกสูบ ข. หัวลูกสูบ ค. ห้องเพลาข้อเหวี่ยง ง. ด้านข้างเสื้อสูบ
80 18. เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 2 จังหวะ ลูกสูบเลื่อนขึ้นจากจุดศูนย์ตายล่างสู่ศูนย์ตายบนเป็นจังหวะ ก. ดูด ข. ดูด อัด ค. ระเบิด ง. ระเบิด คาย 19. โอเวอร์แลปหมายถึง ก. วาล์วไอดีปิด วาล์วไอเสียปิด ข. วาล์วไอดีเปิด วาล์วไอเสียปิด ค. วาล์วไอดีเปิด วาล์วไอเสียเปิด ง. วาล์วไอดีปิด วาล์วไอเสียเปิด 20. วาล์วไทมิ่งไดอะแกรมแสดงถึงการทำงานของ ก. จังหวะการเปิด ปิดของลิ้นไอดี ข. จังหวะการเปิด ปิดของลิ้นไอดีและไอเสีย ค. จังหวะการจุดระเบิด ง. จังหวะการผสมเชื้อเพลิง 21. ไดอะแกรมการเปิด ปิดวาล์วของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จังหวะ จะแสดงให้รู้ว่าหัวเทียนจะจุด ร ะ เ บิ ด ตำแหน่งใด ก. หลังศูนย์ตายล่าง ข. ก่อนศูนย์ตายล่าง ค. หลังศูนย์ตายบน ง. ก่อนศูนย์ตายบน 22. ห้องเผาไหม้ของเครื่องยนต์เล็กดีเซลมี 4 แบบ คือข้อใด ก. ห้องเผาไหม้แบบเปิด ห้องเผาไหม้ช่วย ห้องเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ห้องเผาไหม้แบบเอนเนอจีเซลล์ ข. ห้องเผาไหม้แบบปิด ห้องเผาไหม้ช่วย ห้องเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ห้องเผาไหม้แบบ เอนเนอจีเซลล์ ค. ห้องเผาไหม้แบบปิด ห้องเผาไหม้แบบเปิด ห้องเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ห้องเผาไหม้แบบ เอนเนอจีเซลล์ ง. ห้องเผาไหม้เล็ก ห้องเผาไหม้ใหญ่ ห้องเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ห้องเผาไหม้แบบ เอนเนอจีเซลล์ 23. ห้องเผาไหม้ของเครื่องยนต์เล็กดีเซลนิยมใช้ห้องเผาไหม้แบบใดมาก ก. ห้องเผาไหมแบบเปิด ข. ห้องเผาไหม้ช่วย ค. ห้องเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ง. ห้องเผาไหมแบบเอนเนอจีเซล
81 24. การเผาไหม้ในห้องเผาไหม้ช่วยของเครื่องยนต์เล็กดีเซลมีการเผาไหม้อย่างไร ก. เผาไหม้พร้อมกันทั้งสองห้อง ข. เผาไหม้ในห้องเผาไหม้ใหญ่ก่อน ค. เผาไหม้ในห้องเผาไหม้ช่วยก่อน ง. เผาไหม้นอกห้องเผาไหม้ใหญ่ 25. ห้องเผาไหม้เครื่องยนต์เล็กดีเซลที่ออกแบบให้มีห้องเผาไหม้อยู่ตรงกลางของหัวลูกสูบเพื่อให้อากาศ ที่ถูกอัดตัวหมุนวนได้ดีคือ ก. ห้องเผาไหม้แบบเปิด ข. ห้อเผาไหม้ช่วย ค. ห้อเผาไหม้แบบอากาศหมุนวน ง. ห้องเผาไหม้แบบเอนเนอจีเซลล์
82 ใบงานที่ 4 รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล หัวข้อเรื่อง/งาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน เวลา 18 ชั่วโมง ------------------------------ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. ปฏิบัติงานถอดประกอบเครื่องยนต์ 1.1 ถอดประกอบชิ้นส่วนเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จังหวะได้อย่างถูกต้อง 1.2 ตรวจสอบสภาพชิ้นส่วนเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 4 จังหวะได้อย่างถูกต้อง สมรรถนะ 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีตามคู่มืออย่างถูกต้อง ครุภัณฑ์ / เครื่องมือ / วัสดุฝึก / อุปกรณ์ 1. เครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีน 2. ไมโครมิเตอร์ 3. เครื่องมือประจำตัวช่างยนต์ 4. เวอร์เนียร์คาร์ลิปเปอร์ 5. ถาดรองน้ำมันเครื่อง 6. ฟิลเลอร์เกจ 7. ชั้นวางของ 8. เครื่องมือบดวาล์ว 9. ตัวกดสปริงวาล์ว 10. เกจวัความโตของกระบอกสูบ ลำดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน คำสั่ง ให้นักเรียนฝึกปฏิบัติการใช้งานเครื่องมือแต่ละชนิดให้ถูกต้อง 1. เตรียมเครื่องมือ-วัสดุและอุปกรณ์ 2. ถอดชุดท่อไอเสีย โดยใช้ประแจ แหวนคลายน๊อตยึด รูปที่ 1 แสดงการถอดชุดท่อไอเสีย
83 3. ถอดชุดกรองอากาศ โดยคลายน๊อตหาง ปลา เปิดฝาครอบก่อน จากนั้นจึงยกหม้อกรองอากาศออก รูปที่ 2 แสดงการถอดชุดกรองอากาศ 4. ปิดก๊อกน้ำมัน ถอดถังน้ำมันออก รูปที่ 3 แสดงการปิดก๊อกน้ำมัน 5. ถอดฝาครอบพร้อมชุดสตาร์ต รูปที่ 4 แสดงการถอดฝาครอบพร้อมชุดสตาร์ต
84 6. ถอดชุดคาร์บูเรเตอร์ รูปที่ 5 แสดงการถอดชุดคาร์บูเรเตอร์ และฝาครอบลูกกระทุ้ง ลิ้น 7. ถอดฝาสูบ ด้วยประแจบล็อก และฝาครอบลูกกระทุ้งลิ้น รูปที่ 6 แสดงการถอดฝาสูบ ด้วยประแจบล็อก 8. ถอดชุดลิ้น ด้วยเครื่องมือพิเศษ รูปที่ 7 แสดงการถอดชุดลิ้น ด้วยเครื่องมือพิเศษ
85 9. ถอดฝาครอบด้านหลัง รูปที่ 8 แสดงการถอดฝาครอบด้านหลัง 10. ทำเครื่องหมายที่ประกับก้านสูบ พร้อม ถอดประกับก้านสูบ รูปที่ 9 แสดงการทำเครื่องหมายที่ประกับก้านสูบ พร้อม ถอดประกับก้านสูบ
86 รูปที่ 10 แสดงการถอดชุดลูกสูบและก้านสูบ 11. ถอดแหวนลูกสูบด้วยเครื่องมือพิเศษ รูปที่ 11 แสดงการถอดแหวนลูกสูบด้วยเครื่องมือพิเศษ 12. ถอดปริ้นล็อค และถอดสลักลูกสูบ รูปที่ 12 แสดงการถอดปริ้นล็อค และถอดสลักลูกสูบ 13. แยกลูกสูบและก้านสูบออกจากกัน รูปที่ 13 แสดงการแยกลูกสูบและก้านสูบออกจากกัน 14. ทำความสะอาดชิ้นส่วนและจัดเรียง ตามลำดับการถอด
87 การตรวจสอบ 15. ตรวจสอบฝาสูบ ตรวจรอยแตก, รอยร้าวฝาสูบ รูปที่ 14 แสดงการตรวจสอบฝาสูบ ตรวจรอยแตก, รอยร้าวฝาสูบ 16. ตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ รูปที่ 15 แสดงการตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ 17. ตรวจสอบความยาวของสปริงลิ้น รูปที่ 16 แสดงการตรวจสอบความยาวของสปริงลิ้น 18. ตรวจสอบความเอียงของสปริงลิ้น รูปที่ 17 แสดงการตรวจสอบความเอียงของสปริงลิ้น
88 19. ตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลิ้น รูปที่ 18 แสดงการตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลิ้น 20. ตรวจสอบความโตของก้านลิ้น รูปที่ 19 แสดงการตรวจสอบความโตของก้านลิ้น 21. ตรวจสอบการคดงอของก้านลิ้น รูปที่ 20 แสดงการตรวจสอบการคดงอของก้านลิ้น 22. ตรวจสอบหน้าสัมผัสของบ่าลิ้น รูปที่ 21 แสดงการตรวจสอบหน้าสัมผัสของบ่าลิ้น
89 23. ตรวจสอบความกว้างของบ่าลิ้น - ใช้เวอร์เนียคาร์ลิปเปอร์วัดความกว้างของ บ่าลิ้น รูปที่ 22 แสดงการตรวจสอบความกว้างของบ่าลิ้น 24. ตรวจสอบความกว้างของช่องปลอกก้านลิ้น รูปที่ 23 แสดงการตรวจสอบความกว้างของช่องปลอกก้านลิ้น 25. ตรวจสอบขนาดของลูกสูบ รูปที่ 24 แสดงการตรวจสอบขนาดของลูกสูบ 26. ตรวจสอบความกว้างของช่องสลักลูกสูบ รูปที่ 25 แสดงการตรวจสอบความกว้างของช่องสลักลูกสูบ
90 27. ตรวจสอบขนาดของสลักลูกสูบ รูปที่ 26 แสดงการตรวจสอบขนาดของสลักลูกสูบ 28. ตรวจสอบความหนาของแหวนลูกสูบ รูปที่ 27 แสดงการตรวจสอบความหนาของแหวนลูกสูบ 29. ตรวจวัดระยะห่างปากแหวนลูกสูบ - ใส่แหวนลูกสูบเข้าไปภายในกระบอกสูบ แล้วจึงทำการวัดปากแหวน ด้วยฟิลเลอร์เกจ รูปที่ 28 แสดงการตรวจวัดระยะห่างปากแหวนลูกสูบ 30. ตรวจสอบระยะห่างแหวนกับร่องแหวน - ให้ประกอบแหวนเข้าตำแหน่งเดิมทุกตัว แล้วจึงวัดระยะห่าง รูปที่ 29 แสดงการตรวจสอบระยะห่างแหวนกับร่องแหวน
91 31. ตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ รูปที่ 30 แสดงการตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ 32. ตรวจสอบขนาดของบูชก้านสูบตัวบน รูปที่ 31 แสดงการตรวจสอบขนาดของบูชก้านสูบตัวบน การบริการ 33. ฝาสูบ หากฝาสูบโก่งมากกว่าค่าจำกัดการซ่อม ให้ทำการเลี่ยนใหม่ ถ้าโก่งไม่เกินค่า จำกัดการซ่อม ปรับ ผิวหน้าด้วยกระดาษทราย เบอร์ 200 และเบอร์ 400 บนแท่นระดับ รูปที่ 32 แสดงการบริการฝาสูบ 34. 35. การปาดบ่าลิ้น - ปาดบ่าลิ้นโดยใช้คัตเตอร์ 90 % - ปาดครั้งที่ 2 ด้วยตัวปาดเรียบ - ใช้ตัวปาด 90 องศา แต่งอีกครั้ง
92 รูปที่ 33 แสดงการปาดบ่าลิ้น 35. การบดลิ้น - ใช้กากเพชรทาบางๆ ที่บ่าลิ้นหมุนให้รอบ และบดลิ้นให้หน้าเรียบ - เมื่อบดเสร็จแล้ว เช็ดและล้างให้สะอาด รูปที่ 34 แสดงการบดลิ้น การประกอบ 36. ประกอบลูกสูบเข้าก้านสูบ รูปที่ 35 แสดงการประกอบลูกสูบเข้าก้านสูบ 37. ประกอบสลักลูกสูบและปริ้นล็อค รูปที่ 36 แสดงการประกอบสลักลูกสูบและปริ้นล็อค
93 38. ประกอบแหวนลูกสูบ จัดปากแหวนแต่ละตัวทำมุมกัน 120˚ อย่าให้ตรงกับปากแหวนกวาดน้ำมัน รูปที่ 37 แสดงการประกอบแหวนลูกสูบ 39. ประกอบชุดลูกสูบและก้านสูบ รูปที่ 38 แสดงการประกอบชุดลูกสูบและก้านสูบ 40. จัดเครื่องหมายที่เฟือง เพลาข้อเหวี่ยงให้ตรง กับเครื่องหมายที่เฟืองของเพลาลูกเบี้ยว รูปที่ 39 แสดงการจัดเครื่องหมายที่เฟือง เพลาข้อเหวี่ยง 41. ประกอบฝาครอบด้านหลัง รูปที่ 40 แสดงการประกอบฝาครอบด้านหลัง
94 42. ประกอบชุดลิ้น รูปที่ 41 แสดงการประกอบชุดลิ้น 43. ประกอบฝาสูบ รูปที่ 42 แสดงการประกอบฝาสูบ 44. ประกอบชุดคาร์บูเรเตอร์ รูปที่ 43 แสดงการประกอบชุดคาร์บูเรเตอร์ 45. ประกอบถังน้ำมัน และท่อน้ำมันเชื้อเพลิง รูปที่ 44 แสดงการประกอบถังน้ำมันและท่อน้ำมันเชื้อเพลิง
95 46. ประกอบฝาครอบพร้อมชุดสตาร์ต รูปที่ 45 แสดงการประกอบฝาครอบพร้อมชุดสตาร์ต 47. ประกอบชุดกรองอากาศ รูปที่ 46 แสดงการประกอบชุดกรองอากาศ 48. ประกอบชุดท่อไอเสีย รูปที่ 47 แสดงการประกอบชุดท่อไอเสีย 49. สตาร์ตเครื่องยนต์ทดสอบ 50. เก็บทำความสะอาดเครื่องมือ-อุปกรณ์ และ พื้นที่ปฏิบัติงาน
96 แบบวิเคราะห์ การประเมินผลตามสภาพจริง หน่วยที่...................ชื่อหน่วย................................................................ชื่อเรื่อง .............. ............. ลำดับ หัวข้อที่ประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน 1 การเตรียมเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์อย่างครบถ้วน 3 = ปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอโดยไม่ต้องมีการ ชี้นำหรือตักเตือน 2 = ปฏิบัติงานในบางครั้งจากการเชิญชวน ตักเตือน หรือชี้นำ 1 = ว่ากล่าวหรือตักเตือนถึงจะ ปฏิบัติหรือ มักจะปฏิบัติในทางที่ผิด ในบางครั้ง 0 = บังคับ ว่ากล่าวหรือตักเตือน และ ปฏิบัติในทางที่ผิดทุกครั้ง 2 การเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่เหมาะสมกับงาน 3 ลำดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน 4 การตรวจสอบชิ้นงานอย่างถูกวิธี 5 ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน 6 ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน 7 การจัดเก็บและบำรุงรักษาอุปกรณ์เครื่องมือ 8 การทำความสะอาดสถานที่
97 แบบตรวจผลงาน รหัส.....20101-2101........วิชา งานเครื่องยนต์เล็ก หน่วยที่.........................ชื่อหน่วย.........................................................ชื่อเรื่อง ............... ........................ วันที่............เดือน............................พ.ศ................ เวลา................น. ถึง เวลา................น. ชื่อ – นามสกุลนักเรียน หรือ กลุ่มนักเรียน..........................................ชั้น...................แผนก................ ข้อที่ รายการประเมิน/หัวข้อประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 0 1 การเตรียมเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์อย่างครบถ้วน 2 การเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่เหมาะสมกับงาน 3 ล าดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน 4 การตรวจสอบชิ้นงานอย่างถูกวิธี 5 ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน 6 ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน 7 การจัดเก็บและบ ารุงรักษาอุปกรณ์เครื่องมือ 8 การท าความสะอาดสถานท รวม รวมทั้งหมด (.............................................................) ผู้ประเมิน หมายเหตุ เกณฑ์การประเมิน 17 – 24 คะแนน = ดีมาก 13 – 16 คะแนน = ดี 9 – 12 คะแนน = พอใช้ 0 – 8 คะแนน = ปรับปรุง
98 ใบงานที่ 5 รหัสวิชา 20101-2001 ชื่อวิชา งานเครื่องยนต์เล็ก ชื่อหน่วย โครงสร้างและหลักการทำงานของเครื่องยนต์เล็กแก๊สโซลีนและดีเซล หัวข้อเรื่อง/งาน งานถอดประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซล เวลา 21 ชั่วโมง ------------------------------ จุดประสงค์เชิงพฤติกรรม 1. ปฏิบัติงานถอดประกอบเครื่องยนต์ 1.1 ถอดประกอบชิ้นส่วนเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะได้อย่างถูกต้อง 1.2 ตรวจสอบสภาพชิ้นส่วนเครื่องยนต์เล็กดีเซล 4 จังหวะได้อย่างถูกต้อง สมรรถนะ 1. ถอด ตรวจสภาพ และประกอบเครื่องยนต์เล็กดีเซลตามคู่มือได้อย่างถูกต้อง ครุภัณฑ์ / เครื่องมือ / วัสดุฝึก / อุปกรณ์ 1. เครื่องยนต์เล็กดีเซล 2. ไมโครมิเตอร์ 3. เครื่องมือประจ าตัวช่างยนต์ 4. เวอร์เนียร์คาร์ลิปเปอร์ 5. ถาดรองน้ำมันเครื่อง 6. ฟิลเลอร์เกจ 7. เครื่องมือบดวาล์ว 8. ตัวกดสปริงวาล์ว 9. เกจวัดความโตของกระบอกสูบ 10. ชั้นวางของ ลำดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน คำสั่ง ให้นักเรียนฝึกปฏิบัติการใช้งานเครื่องมือแต่ละชนิดให้ถูกต้อง 1. เตรียมเครื่องมือ-วัสดุและอุปกรณ์ 2. ถ่ายน้ำระบายความร้อน โดยปิดก๊อก ถ่ายน้ำใต้ฝาสูบ รูปที่ 1 แสดงการถ่ายน้ำระบายความร้อน
99 3. ถ่ายน้ำมันเครื่อง รูปที่ 2 แสดงการถ่ายน้ำมันเครื่อง 4. ปิดก๊อกน้ำมันเชื้อเพลิงที่ชุดกรองน้ำมัน โดยยกขึ้น รูปที่ 3 แสดงการปิดก๊อกน้ำมันเชื้อเพลิงที่ชุดกรองน้ำมัน 5. ถอดชุดกรองอากาศ รูปที่ 4 แสดงการถอดชุดกรองอากาศ 6. ถอดท่อไอเสีย รูปที่ 5 แสดงการถอดท่อไอเสีย
100 7. ถอดท่อน้ำมันแรงดันที่เข้าหัวฉีด รูปที่ 6 แสดงการถอดท่อน้ำมันแรงดันที่เข้าหัวฉีด 8. ถอดหัวฉีด รูปที่ 7 แสดงการถอดหัวฉีด 9. ถอดฝาครอบลิ้น รูปที่ 8 แสดงการถอดฝาครอบลิ้น 10. ถอดเพลากระเดื่องกดลิ้น รูปที่ 9 แสดงการถอดเพลากระเดื่องกดลิ้น
101 11. ดึงก้านส่งลิ้นออก จากนั้นคลายน๊อตยึดพลูเลย์ปรับความตึงสายพาน รูปที่ 10 แสดงการคลายน๊อตยึดพลูเลย์ปรับความตึงสายพาน 12. ถอดฝาสูบออก โดยคลายน๊อต สลับกันกับตัว ตรงข้าม รูปที่ 11 แสดงการถอดฝาสูบออก 13. ถอดปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง รูปที่ 12 แสดงการถอดปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง 14. ถอดชุดกรองน้ำมันเชื้อเพลิง รูปที่ 13 แสดงการถอดชุดกรองน้ำมันเชื้อเพลิง
102 15. ถอดฝาครอบห้องเฟือง รูปที่ 13 แสดงการถอดฝาครอบห้องเฟือง 16. ถอดฝาครอบเฟือง และถอดเฟืองสะพานออก รูปที่ 14 แสดงการถอดฝาครอบเฟือง และถอดเฟืองสะพานออก 17. ถอดเพลาถ่วงสมดุล รูปที่ 15 แสดงการถอดเพลาถ่วงสมดุล 18. ให้ลูกสูบอยู่ศูนย์ล่าง คลายนอตก้านสูบออก แล้ว ถอดฝาครอบก้านสูบออก รูปที่ 16 แสดงตำแหน่งลูกสูบ
103 19. ดันลูกสูบให้ขึ้นศูนย์ตายบนด้วยด้ามค้อน ดึง ลูกสูบออก พร้อมทั้งแบริ่งก้านสูบทางด้านฝาสูบ รูปที่ 17 แสดงการลูกสูบ 20. ถอดล้อช่วยแรงออก ด้วยประแจนอตล้อช่วย แรงและค้อน รูปที่ 18 แสดงการถอดล้อช่วยแรงออก 21. ถอดสายพานพัดลมหม้อน้า และฝาครอบลูกปืนเพลาข้อเหวี่ยง รูปที่ 19 แสดงการถอดสายพัดลมหม้อน้า และฝาครอบลูกปืนเพลาข้อเหวี่ยง 22. ถอดชุดเพลาข้อเหวี่ยงออก รูปที่ 20 แสดงการถอดชุดเพลาข้อเหวี่ยงออก
104 23. ถอดเพลาราวลิ้น 23.1 ถอดสกรูยึดเหล็กบังคับเพลาราวลิ้น 23.2 ดึงเพลาราวลิ้นออก รูปที่ 21 แสดงการถอดเพลาราวลิ้นและลูกกระทุ้งลิ้น 24. ถอดลูกกระทุ้งลิ้น รูปที่ 22 แสดงการถอดลูกกระทุ้งลิ้น 25. ถอดปลอกสูบออก รูปที่ 23 แสดงการถอดปลอกสูบ 26. ถอดหม้อน้ำออก รูปที่ 24 แสดงการถอดชุหม้อน้ำ
105 27. ถอดถังน้ำมันเชื้อเพลิงออก รูปที่ 25 แสดงการถอดถังน้ำมันเชื้อเพลิง 28. ถอดชุดหม้อน้ำออก รูปที่ 25 แสดงการถอดชุดหม้อน้ำ การตรวจสอบ 1. ตรวจสอบหน้าสัมผัสของบ่าลิ้น รูปที่ 26 แสดงการตรวจสอบรอยแตกร้าวฝาสูบ 2. ตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ รูปที่ 27 แสดงการตรวจสอบความโก่งของฝาสูบ
106 3. ตรวจสอบความยาวของสปริงลิ้น รูปที่ 28 แสดงการตรวจสอบความยาวของสปริงลิ้น 4. ตรวจสอบความเอียงของสปริงลิ้น รูปที่ 29 แสดงการตรวจสอบความเอียงของสปริงลิ้น 5. ตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลิ้น รูปที่ 30 แสดงการตรวจสอบความแข็งแรงของสปริงลิ้น 6. ตรวจสอบความโตของก้านลิ้น รูปที่ 31 แสดงการตรวจสอบความโตของก้านลิ้น 7. ตรวจสอบการคดงอของก้านลิ้น รูปที่ 32 แสดงการตรวจสอบการคดงอของก้านลิ้น
107 8. ตรวจสอบหน้าสัมผัสของบ่าลิ้น รูปที่ 33 แสดงการตรวจสอบหน้าสัมผัสของบ่าลิ้น 9. ตรวจสอบความกว้างของบ่าลิ้น - ใช้เวอร์เนียคาร์ลิปเปอร์วัดความกว้างของ บ่าลิ้น รูปที่ 34 แสดงการตรวจสอบความกว้างของบ่าลิ้น 10. ตรวจสอบขนาดของลูกสูบ รูปที่ 35 แสดงการตรวจสอบขนาดของลูกสูบ 11. ตรวจสอบความกว้างของช่องสลักลูกสูบ รูปที่ 36 แสดงการตรวจสอบความกว้างของช่องสลักลูกสูบ 12. ตรวจสอบขนาดของสลักลูกสูบ รูปที่ 37 แสดงการตรวจสอบขนาดของสลักลูกสูบ
108 13. ตรวจสอบความหนาของแหวนลูกสูบ รูปที่ 38 แสดงการตรวจสอบความหนาของแหวนลูกสูบ 14. ตรวจวัดระยะห่างปากแหวนลูกสูบ - ใส่แหวนลูกสูบเข้าไปภายในกระบอกสูบ แล้วจึงทำการวัดปากแหวน ด้วยฟิลเลอร์เกจ รูปที่ 39 แสดงการตรวจวัดระยะห่างปากแหวนลูกสูบ 15. ตรวจสอบระยะห่างแหวนกับร่องแหวน - ให้ประกอบแหวนเข้าตำแหน่งเดิมทุกตัว แล้วจึงวัดระยะห่าง รูปที่ 40 แสดงการตรวจสอบระยะห่างแหวนกับร่องแหวน 16. ตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ รูปที่ 41 แสดงการตรวจสอบขนาดของกระบอกสูบ 17. ตรวจสอบขนาดของบูชก้านสูบตัวบน รูปที่ 42 แสดงการตรวจสอบขนาดของบูชก้านสูบตัวบน
109 18. ตรวจสอบความเรียบของเสื้อสูบ รูปที่ 43 แสดงการตรวจสอบความเรียบของเสื้อสูบ 19. ตรวจสอบขนาดข้อก้านสูบ รูปที่ 44 แสดงการตรวจสอบขนาดข้อก้านสูบ 20. ตรวจสอบระยะรุนด้านข้างของก้านสูบ รูปที่ 45 แสดงการตรวจสอบระยะรุนด้านข้างของก้านสูบ 21. ตรวจสอบระยะรุนของเพลาข้อเหวี่ยง รูปที่ 46 แสดงการตรวจสอบระยะรุนเพลาข้อเหวี่ยง 22. ตรวจสอบการสึกหรอของหน้าฟันเฟืองและวัด ช่องว่างของฟันเฟืองที่ขบกันด้วยเส้นตะกั่ว รูปที่ 47 แสดงการตรวจสอบการสึกหรอหน้าฟันเฟือง
110 การประกอบ 23. ติดตั้งหม้อน้ำและหม้อน้ำสำรอง รูปที่ 48 แสดงการติดตั้งหม้อน้ำและหม้อน้ำสำรอง 24. ประกอบถังน้ำมันเชื้อเพลิง รูปที่ 49 แสดงการประกอบถังน้ำมันเชื้อเพลิง 25. ประกอบชุดพัดลมหม้อน้ำและการต่อสายไฟ รูปที่ 50 แสดงการประกอบชุดพัดลมหม้อน้ำและการต่อสายไฟ 26. ประกอบปลอกสูบเข้าเสื้อสูบ รูปที่ 51 แสดงการประกอบปลอกสูบเข้าเสื้อสูบ
111 27. ใส่ลูกกระทุ้งลิ้นไอดีไอเสีย รูปที่ 52 แสดงการประกอบลูกกระทุ้งลิ้นไอดีไอเสีย 28. ประกอบเพลาลูกเบี้ยว รูปที่ 52 แสดงการประกอบเพลาลูกเบี้ยว 29. ประกอบชุดเพลาข้อเหวี่ยงสั่งเกตุหัวลูกศรหันไปทางลูกสูบ รูปที่ 53 แสดงการประกอบชุดเพลาข้อเหวี่ยง 30. ประกอบล้อช่วยแรงออก ด้วยประแจนอตล้อ ช่วยแรงและค้อน รูปที่ 54 แสดงการประกอบล้อช่วยแรง
112 31. ประกอบเพลาถ่วงสมดุลและเพลาลูกเบี้ยว รูปที่ 55 แสดงการประกอบเพลาถ่วงสมดุลและเพลาลูกเบี้ยว 32. ประกอบลูกสูบเข้ากระบอกสูบ ด้วยเครื่องมือ รัดแหวนลูกสูบ รูปที่ 56 แสดงลูกสูบ 33. ให้ลูกสูบอยู่ศูนย์ล่าง ขันนอตก้านสูบและปะกับก้านสูบแล้ว ประกอบฝาครอบก้านสูบ รูปที่ 57 แสดงตำแหน่งลูกสูบ 34. การประกอบเพลาถ่วงสมดุล ทั้งสองเพลา จัดตำแหน่งเฟืองทั้งสองให้ตรง รูปที่ 58 แสดงการประกอบเพลาถ่วงสมดุล
113 35. ประกอบเฟืองสะพาน รูปที่ 59 แสดงการประกอบเฟืองสะพาน 36. ประกอบฝาครอบเกียร์ รูปที่ 60 แสดงการประกอบฝาครอบเกียร์ 37. ประกอบฝาครอบห้องเฟือง รูปที่ 61 แสดงการประกอบฝาครอบห้องเฟือง 38. ประกอบฝาด้านหลังเสื้อสูบ รูปที่ 62 แสดงการประกอบฝาด้านหลังเสื้อสูบ
114 39. ประกอบปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง รูปที่ 63 แสดงการประกอบปั๊มน้ำมันเชื้อเพลิง 40. ประกอบชุดฝาสูบ รูปที่ 64 แสดงการประกอบชุดฝาสูบ 41. ใส่ก้านกระทุ้งลิ้นและประกอบชุดกระเดื่องกดลิ้น ปรับตั้งลิ้นไอดี-ไอเสีย รูปที่ 65 แสดงการใส่ก้านกระทุ้งลิ้นและประกอบชุดกระเดื่องกดลิ้น 42. ประกอบฝาครอบวาล์ว รูปที่ 66 แสดงการประกอบฝาครอบวาล์ว
115 43. ประกอบหัวฉีด และท่อน้ำมันแรงดันสูงที่เข้าหัวฉีด รูปที่ 67 แสดงการประกอบหัวฉีดและท่อน้ำมันแรงดันสูง 44. ประกอบท่อไอเสีย รูปที่ 68 แสดงการประกอบท่อไอเสีย 45. ประกอบชุดกรองอากาศ รูปที่ 69 แสดงการประกอบชุดกรองอากาศ 46. สตาร์ตเครื่องยนต์ทดสอบ 47. เก็บทำความสะอาดเครื่องมือ-อุปกรณ์ และพื้นที่ ปฏิบัติงาน https://www.youtube.com/watch?v=u76YzdlUPE4&t=1s
116 แบบวิเคราะห์ การประเมินผลตามสภาพจริง หน่วยที่...................ชื่อหน่วย................................................................ชื่อเรื่อง .............. ............. ลำดับ หัวข้อที่ประเมิน เกณฑ์การให้คะแนน 1 การเตรียมเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์อย่างครบถ้วน 3 = ปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอโดยไม่ต้องมีการ ชี้นำหรือตักเตือน 2 = ปฏิบัติงานในบางครั้งจากการเชิญชวน ตักเตือน หรือชี้นำ 1 = ว่ากล่าวหรือตักเตือนถึงจะ ปฏิบัติหรือ มักจะปฏิบัติในทางที่ผิด ในบางครั้ง 0 = บังคับ ว่ากล่าวหรือตักเตือน และ ปฏิบัติในทางที่ผิดทุกครั้ง 2 การเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่เหมาะสมกับงาน 3 ลำดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน 4 การตรวจสอบชิ้นงานอย่างถูกวิธี 5 ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน 6 ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน 7 การจัดเก็บและบำรุงรักษาอุปกรณ์เครื่องมือ 8 การทำความสะอาดสถานที่
117 แบบตรวจผลงาน รหัส.....20101-2101........วิชา งานเครื่องยนต์เล็ก หน่วยที่.........................ชื่อหน่วย.........................................................ชื่อเรื่อง ............... ........................ วันที่............เดือน............................พ.ศ................ เวลา................น. ถึง เวลา................น. ชื่อ – นามสกุลนักเรียน หรือ กลุ่มนักเรียน..........................................ชั้น...................แผนก................ ข้อที่ รายการประเมิน/หัวข้อประเมิน ระดับคะแนน 3 2 1 0 1 การเตรียมเครื่องมือ วัสดุ อุปกรณ์อย่างครบถ้วน 2 การเลือกใช้อุปกรณ์เครื่องมือที่เหมาะสมกับงาน 3 ล าดับขั้นตอนในการปฏิบัติงาน 4 การตรวจสอบชิ้นงานอย่างถูกวิธี 5 ความปลอดภัยในการปฏิบัติงาน 6 ระยะเวลาในการปฏิบัติงาน 7 การจัดเก็บและบ ารุงรักษาอุปกรณ์เครื่องมือ 8 การท าความสะอาดสถานท รวม รวมทั้งหมด (.............................................................) ผู้ประเมิน หมายเหตุ เกณฑ์การประเมิน 17 – 24 คะแนน = ดีมาก 13 – 16 คะแนน = ดี 9 – 12 คะแนน = พอใช้ 0 – 8 คะแนน = ปรับปรุง