กลไก ไฟฟ้า และอิเล็กทรอนิกส์เบื้องต้น

การออกแบบและเทคโนโลยี ม.1
บทที่ 2 กลไก ไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์
เรอ่ื ง กลไก ไฟฟ้าและอเิ ลก็ ทรอนิกส์เบอื้ งตน้

กลไก ไฟฟ้าและอเิ ล็กทรอนิ กส์เบ้อื งตน้

คำช้แี จง

1. ให้นักเรยี นศึ กษาบทเรยี น
2. ให้นั กเรียนทาแบบทดสอบหลัง
เรยี นทงั้ หมด 10 ข้อ 10 คะแนน

1

จุดประสงค์ของบทเรยี น

ออกแบบช้นิ งำนโดยประยกุ ต์ใชค้ วำมรู้
เรอื่ งกลไกหรอื วงจรไฟฟ้ำ และ
อเิ ลก็ ทรอนิกส์เบอื้ งตน้

2

กำรนำไปใช้

เม่ือนั กเรียนสั งเกตเทคโนโลยีท่ีพบเห็นในชีวิตประจำวันจะพบว่ำ
บำงอย่ำงมีกำรใช้กลไกในกำรทำงำน เช่น ลูกบิดประตูท่ีเปิ ดกระป๋ อง
จั ก รยำน ล้ อรถ บำงอ ย่ำงใ ช้ไ ฟฟ้ ำและ อิ เล็ กทรอ นิ ก ส์ เช่น หลอด ไ ฟ
พัดลม ป้ำยโฆษณำ สั ญญำณไฟจรำจร ออดไฟฟ้ำ และบำงอย่ำงใช้ทั้งกลไก
ไฟฟ้ำและอิเล็กทรอนิ กส์ เช่น ประตูเปิดปิดอัตโนมัติ รถยนต์ไฟฟ้ำ หำกเรำมี
ควำมเข้ำใจกำรทำงำนของกลไก ไฟฟ้ำและอิเล็กทรอนิ กส์ จะช่วยให้เรำ
สำมำรถนำไปประยกุ ตใ์ ช้ในกำรออกแบบส่ิงของ เครอ่ื งใช้ตำ่ ง ๆ ได้

3
ทบทวนควำมรูก้ อ่ นเรยี น

เรียนทรำบแล้วว่ำ วงจรไฟฟ้ำอย่ำงง่ำยประกอบด้วย แบตเตอรี่ สำยไฟ
และหลอดไฟ เม่ือมีในวงจรแล้วทำให้หลอดไฟสว่ำง แสดงว่ำวงจรไฟฟ้ำ
ครบวงจร ในชีวิตประจำวันเรำใช้งำนอุปกรณ์ ไฟฟ้ำท่ีมีควำมซับซ้อน
แตกต่ำงกนั เช่น พัดลม ออดไฟฟ้ำ สัญญำณไฟจรำจร

4

คำถำมชวนคิด

“ไขควง” มีกลไกหรอื ไม่?

5
กลไก (mechanism)

กลไก หมำยถึง ส่ วนของอุปกรณ์ ท่ีทำหน้ ำท่ีส่ งผ่ำนกำรเคล่ือนท่ีทำให้
มีกำรเปล่ียนตำแหน่ งจำกต้นทำงไปยังปลำยทำงของกำรเคล่ือนท่ี หรือทำหน้ ำท่ี
เป ล่ียน ทิศ ทำง ค วำม เร็ว ลั กษ ณะก ำรเ คลื่ อน ท่ี น อก จ ำก น้ี ยัง ช่ว ยผ่ อ นแรง
ให้ ทำงำนได้ง่ำยข้ึ น มีประสิ ทธิภำพมำกข้ึ น หรือทำงำนได้ตำมท่ีเรำต้องกำร
กลไกในส่ิ งของเครื่องใช้จะต้องมีกำรควบคุมกำรทำงำนเสมอ เรำจึงมักได้ยิน
คำว่ำ กลไกและกำรควบคุม เช่น รถยนต์ รถจักรยำน ต้องใช้กลไกในกำรทำให้รถ
เคลือ่ นท่ี จะมรี ะบบควบคุมควำมเรว็ หรอื กำรเคลือ่ นท่เี พ่ือให้เป็นไปตำม
ควำมตอ้ งกำรของผู้ใช้งำน

6
ลอ้ และ เพลำ

ลอ้

เพลำ

7
1. “ออกแรงหมุนลอ้
จะทำให้เพลาหมุน”

ออกแรงหมุนลอ้ จะทำให้เพลำหมุน ซ่งึ ชว่ ย
ในกำรผ่อนแรง เชน่ กวำ้ นตักนำ้ ลกู บดิ
ประตู ไขควง ที่เปิดกระป๋อง
สวำ่ นมือ พวงมำลยั รถยนต์

8
ไขควง

ลอ้

เพลำ

ไขควง เมอ่ื ออกแรงหมนุ ดำ้ มจบั (ลอ้ ) ซ่งึ มีขนำดใหญ่กวำ่
ทำให้ส่วนกำ้ นไขควง (เพลำ) ซ่งึ มีขนำดเลก็ กวำ่ หมุนตำม

9 กวำ้ นตกั นำ้ ลอ้

เพลำ

กว้ำนตกั นำ้ เมื่อออกแรงหมนุ ล้อของ
กว้ำนตักนำ้ ทำให้เพลำหมุน ส่งผลให้

เชอื กทอี่ ยตู่ ดิ กบั เพลำเล่ือนข้ึน หรอื
ลงตำมทศิ ทำงของกำรหมนุ ของล้อได้

10 ลกู บดิ ประตู

เพลำ

ลูกบดิ ประตู กลไกกำรล็อกประตู
อยภู่ ำยในลกู บดิ ซ่งึ เป็นกำรยำกใน
กำรหมุนเพลำเพื่อเปิดประตู ดงั นั้น
กำรเพ่ิมส่วนของดำ้ มลูกบดิ (ล้อ)
ชว่ ยทำให้งำ่ ยในกำรจบั และเปิดประตู

ล้อ

11 สวำ่ นมือ

ลอ้

สว่ำนมอื เมอ่ื ออกแรงหมุนดำ้ มหมุนจะทำให้
เฟือง(ล้อ) หมนุ ส่งผลให้ส่วนแกนและหัวจับ

ดอกสวำ่ น (เพลำ) หมนุ ตำม

เพลำ

12

2. “ออกแรงหมนุ เพลำ
จะทำให้ลอ้ หมุน”

ออกแรงหมนุ เพลำ จะทำให้ลอ้ หมนุ เชน่ พัดลม
ลอ้ รถยนต์ สวำ่ นไฟฟ้ำ

13 พัดลม

พัดลม เมอื่ กดสวติ ซเ์ ปิดพัดลม ไฟฟ้ำทำให้แกนมอเตอร์ (เพลำ) หมนุ
ส่งผลให้ใบพัด (ล้อ) ทต่ี ิดอยกู่ บั แกนมอเตอรห์ มนุ ตำม

ลอ้
เพลำ

14 ลอ้ รถยนต์

ลอ้ รถยนต์ เครอ่ื งยนต์ทำให้เพลำหมุนส่งผลทำให้ ลอ้
ล้อรถยนต์หมุนตำม รถยนตจ์ งึ เคลอ่ื นทไ่ี ด้

เพลำ

15 สวำ่ นไฟฟ้ำ

สว่ำนไฟฟ้ำ เมื่อกดสวิตชใ์ ช้งำน ไฟฟ้ำทำให้แกนขับมอเตอรห์ มุน
โดยมีเฟืองชว่ ยทดควำมเรว็ กำรหมุนของมอเตอรล์ ง ทำให้แกนขับ (เพลำ)
หมนุ ข้ำกว่ำมอเตอร์ และส่วนหัวจับดอกสวำ่ น (ลอ้ ) ท่ีติดกับแกนขับหมุนตำม

ลอ้ เพลำ

16

เกรด็ น่ำรู้

หลักกำรทำงำนของล้อและเพลำ
สำมำรถประยกุ ตใ์ ชง้ ำนรว่ มกบั กลไกอน่ื ๆ ได้ เช่น เฟืองและเพลำ
นำไปใช้กบั รถจักรยำน ลูกเบย้ี วนำไปใช้ในกำรประดษิ ฐข์ องเลน่ เพลำ

ลูกเบย้ี วทำหน้ ำทเี่ ปิด-ปิดวำล์วของเครอ่ื งยนต์

17
ไฟฟ้ำและอเิ ลก็ ทรอนิกส์เบอื้ งตน้

ไฟฟ้า เป็นพลงั งำนรูปแบบหน่ึงซ่งึ เกยี่ วข้องกบั กำรเคล่ือนทข่ี อง

อเิ ล็กตรอนหรอื โปรตอน นำมำใชป้ ระโยชน์โดยทำให้เปลีย่ น
เป็นพลังงำนรูปแบบอน่ื ๆ ได้ เช่น แสงสว่ำง ควำมรอ้ น เสียง กำร

เคลอื่ นท่ี ตวั อยำ่ งกำรนำไฟฟ้ำมำใช้ประโยชน์ในชีวติ ประจำวัน
เชน่ แสงสวำ่ งทเ่ี กดิ จำกหลอดไฟ ควำมรอ้ นทเ่ี กดิ จำกเตำรดี หรอื หม้อ

หุงข้ำว ภำพและเสียงทเี่ กดิ จำกโทรทศั น์หรอื สมำรต์ โฟน
กำรเคลื่อนทท่ี เี่ กดิ จำกกำรหมุนของมอเตอรใ์ นพัดลมหรอื เครอ่ื งซกั ผำ้

18

อิเล็กทรอนิ กส์ เป็นการควบคุมกระแสไฟฟ้าให้ได้ปริมาณหรือทิศ

ท า ง ก า ร เ ค ลื่ อ น ท่ี ข อ ง ก ร ะ แ ส ไ ฟ ฟ้ า ต า ม ท่ี ต้ อ ง ก า ร ไ ฟ ฟ้ า แ ล ะ
อิเล็กทรอนิ กส์ เป็นส่ิ งท่ีมีความสั มพันธ์กันในการสร้างเคร่ืองใช้ไฟฟ้า
ต่าง ๆ ภายในเคร่ืองใช้ไฟฟ้าน้ั นจะมีอุปกรณ์ ท่ีเช่ือมต่อกันอยู่ มีส่ วนท่ี
ให้กระแสไฟฟ้าผ่านครบวงจร เรียกว่า วงจรไฟฟ้า ซ่ึงประกอบด้วย
อุปกรณ์ไฟฟ้า เช่อื มต่อกันภายในวงจรไฟฟ้าดว้ ยวิธที ่ีแตกต่างกัน ข้ึนอยู่
กับชนิ ดและหน้ าท่ีของอุปกรณ์ น้ั น เพ่ือทาหน้ าท่ีควบคุมปริมาณ หรือ
ทิศทางของกระแสไฟฟ้า หากขาดไฟฟ้าก็จะทาให้อุปกรณ์ ไฟฟ้าไม่
สามารถทางานได้

19

เกรด็ น่ำรู้

ชนิ ดของไฟฟ้ำ ไฟฟ้ำแบง่ เป็น 2 ชนิดตำมแหล่งกำเนิดไฟฟ้ำไดแ้ ก่

ไฟฟ้ำกระแสตรง คือ ไฟฟ้ำทมี่ ีทศิ ทำงกำรเคลอื่ นทใี่ นวงจรไปทศิ ทำง
เดยี ว แหลง่ กำเนิ ดไฟฟ้ำกระแสตรงไดแ้ ก่ แบตเตอรี่ โซลำรเ์ ซลล์
ไฟฟ้ำกระแสตรงเป็นไฟฟ้ำทเ่ี รำใช้กบั อปุ กรณ์แบบพกพำ
ไฟฟ้ำกระแสสลับ คือ ไฟฟ้ำทมี่ ที ศิ ทำงกำรเคลือ่ นทใ่ี นวงจรไปกลบั

ตลอดเวลำ แหลง่ กำเนิ ดไฟฟ้ำกระแสสลบั ไดแ้ กไ่ ดนำโม ไฟฟ้ำ
กระแสสลับเป็นไฟฟ้ำทเี่ รำใชภ้ ำยในบำ้ นเรอื นทวั่ ไป มีขนำด
แรงดนั ไฟฟ้ำ 220 โวลต์

20

ตวั อยำ่ งวงจรไฟฟ้ำอยำ่ งงำ่ ยทพ่ี บเห็นไดใ้ นชวี ิตประจำวันไดแ้ ก่ วงจรไฟฟ้ำ

ของไฟฉำย ซ่งึ ประกอบดว้ ย

1. แหล่งกำเนิ ดไฟฟ้ำ ทำหน้ ำทจ่ี ่ำยไฟฟ้กระแสตรงให้แกอ่ ุปกรณ์ต่ำง ๆ ใน
วงจร เช่น ถ่ำนไฟฉำยหรอื หลอดไฟ ขั้วของหลอดไฟ กบั ขำของสวิตช์
2.ตวั นำไฟฟ้ำ ทำหน้ ำทเ่ี ชอ่ื มตอ่ ระหวำ่ งอุปกรณ์ต่ำง ๆ ในวงจร เช่น สำยไฟ
หรอื โลหะ ทเี่ ชอื่ มขั้วของถ่ำนไฟฉำยกบั หลอดไฟกบั ขำของสวติ ช์
3. อุปกรณ์ไฟฟ้ำ ทำหน้ ำทเ่ี ปล่ยี นพลังำนไฟฟ้ำเป็นพลงั งำนรูปอน่ื เชน่
หลอดไฟ ทำหน้ ำทเ่ี ปลยี่ นพลงั งำนไฟฟ้ำเป็นแสงสว่ำง
โดยมีสวิตชท์ ำหน้ำทตี่ ัดตอ่ วงจรไฟฟ้ำเพ่ือบงั คับให้กระแสไฟฟ้ำผำ่ นหรอื ไม่
ผำ่ นในวงจร (เปิด/ปิด วงจรไฟฟ้ำ)

21

ไฟฉำยตอ่ วงจรไฟฟ้ำแบบอนกุ รม ดงั ภำพ

สวติ ช์

หลอดไฟ

ตวั นำไฟฟ้ำ

แบตเตอร่ี

22
หลอดไฟ

เป็นอุปกรณ์ท่ีเปล่ียนพลงั งานไฟฟ้าเป็นแสง
ใชส้ ัญลักษณ์ดงั ภาพ

ปัจจุบนั มกี ารนาหลอด LED มาใชแ้ ทนหลอดไฟแบบไส้
เนื่ องจากให้ความสวา่ งมากกว่า แตใ่ ชพ้ ลงั งานไฟฟ้าน้อยกวา่
มีอายกุ ารใช้งานท่ียาวนานกวา่ และเกดิ ความรอ้ นน้อยกวา่

23
สวติ ช์

เป็นอุปกรณ์ทท่ี ำหน้ ำทตี่ ัดตอ่ วงจรไฟฟ้ำ เพื่อควบคุมกำรไหลของ
กระแสไฟฟ้ำภำยในวงจรไฟฟ้ำ สัญลักษณ์ดงั ภำพ

สวิตชข์ ณะวงจรปิด สวิตช์ขณะวงจรเปิด

สวติ ชม์ ีหลำยแบบ เช่น สวิตชเ์ ลือ่ น สวิตชก์ ระดก สวิตช์กด สวติ ชก์ ำ้ นยำว

24
ตัวนำไฟฟ้ำ

ลวดหรอื แผ่นโลหะท่เี ชอ่ื มระหวา่ งขั้วลบของถ่านไฟฉาย
กบั สวิตช์ท่เี ชอ่ื มตอ่ กบั ขั้วหน่ึงของหลอดไฟ เพ่ือเป็นทางเดนิ

ของกระแสไฟฟ้าจากแบตเตอรท่ี ่ีไปผังข้ัวของหลอดไฟ

25
ถ่านไฟฉายหรอื แบตเตอร่ี

เป็นแหลง่ กาเนิดไฟฟ้ากระแสตรง มหี ลายรูปแบบ เชน่
D C AA AAA โดยท่ัวไปมีแรงดนั ไฟฟ้าขนาด 1.5 โวลต์ และ 9 โวลต์

แบตเตอรใ่ี ช้สัญลกั ษณ์ ดงั ภาพ

26

นอกจากน้ี ยงั มอี ปุ กรณ์ไฟฟ้าท่เี ราพบเห็นในชวี ิตประจาวนั และ
นามาใชง้ านเพ่ือให้เกดิ แสง เชน่ LED ชว่ ยให้เกิดเสียง

เช่นออดไฟฟ้า และชว่ ยให้เกิดการเคล่ือนไหวหรอื เคล่อื นท่ี เช่น
มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสตรง มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสกลับ

27
1. อุปกรณ์ไฟฟ้าทท่ี าให้เกดิ แสง

LED (Light Emitting Diode)
แอลอดี ี หรอื ไดโอดเปลง่ แสง เป็นอปุ กรณ์ท่เี ปล่ยี น
พลงั งานไฟฟ้าเป็นแสง นามาใช้แทนหลอดไส้ เนื่องจาก
ใช้พลงั งานไฟฟ้าน้อยกวา่ อายกุ ารใช้งานยาวนานกว่า
และไมท่ าให้เกดิ ความรอ้ น การต่อแอลอีดี ต้องตอ่ ให้
ถูกขั้ว โดยขายาวคือข้ัวบวก ขาส้ันคือข้ัวลบ หากตอ่

สลับข้ัว ไฟจะไมต่ ิด

28

ตัวตา้ นทาน (resistor) เป็นอุปกรณ์ทท่ี าหน้ าทจี่ ากดั กระแสไฟฟ้าทไ่ี หลผา่ น
ในวงจรไฟฟ้า หรอื ใช้เป็นตวั แบง่ แรงดนั ไฟฟ้าให้เหมาะสมกบั อุปกรณ์ทต่ี อ่
ในวงจรไฟฟ้า โดยทวั่ ไปจะใชต้ ัวต้านทานในวงจรไฟฟ้าเสมอเพื่อไมใ่ ห้กระแสไฟฟ้า
ผา่ นในวงจรมากเกนิ จนทาให้อปุ กรณ์อ่ืนเสียหาย เชน่ แอลอดี ี มักใชค้ ู่กบั ตวั ต้านทาน
เพื่อจากดั ปรมิ าณกระแสไฟฟ้าทไี่ หลผา่ นแอลอดี เี พ่ือป้องกนั ความเสียหายต่อแอลอดี ี

ตัวต้ำนทำน
LED

29

30

2. อปุ กรณ์ไฟฟ้าที่ทาให้เกดิ เสียง

ออดไฟฟ้า หรอื บซั เซอร์ เป็นลาโพงอิเล็กทรอนิ กส์แบบแมเ่ หลก็ หรอื แบบเปียโซ
ทมี่ วี งจรกาเนิ ดความถ่ีอยภู่ ายใน เมอื่ ให้แรงดนั ไฟฟ้าตามขนาดของบซั เซอร์ จะทา
ให้หน้ าลาโพงเกดิ การสั่น อากาศทอ่ี ยบู่ รเิ วณนั้นจะสั่นตาม จึงเกดิ เสียงออกมาได้
ออดไฟฟ้าหรอื บซั เซอรจ์ งึ เปลี่ยนพลงั งานไฟฟ้าเป็นเสียง การตอ่ ออดไฟฟ้าจะต้อง
ตอ่ ให้ถูกต้องตามขั้ว คือขั้วบวกของออดไฟฟ้าจะต่อกบั ขั้วบวกของแบตเตอรี่ ส่วนขั้ว
ลบของออดไฟฟ้าจะตอ่ กบั ขั้วลบของแบตเตอร่ี ดงั รูป

31 ออดไฟฟ้ำ

ตวั ตำ้ นทำน

32 2. อุปกรณ์ไฟฟ้าท่ีทาให้เกดิ การ

เคลอ่ื นไหวหรอื เคลอ่ื นท่ี

มอเตอรไ์ ฟฟ้ำกระแสตรง (DC MOTOR)
เป็นมอเตอรท์ ตี่ อ้ งใช้กบั ไฟฟ้ำกระแสตรง เช่น จำกถ่ำนไฟฉำยหรอื แบตเตอรี่ ขนำด
ของมอเตอร์ ไฟฟ้ำกระแสตรงมตี งั้ แตใ่ ช้แรงดนั ไฟฟ้ำ 1.5 โวลต์ข้ึนไป พบกำรใช้
งำนไดใ้ นของเลน่ ของใช้ช้นิ เลก็ เช่นพัดลมมอื ถือ เครอ่ื งโกนหนวดไฟฟ้ำ รถของ
เลน่ หรอื เครอ่ื งใช้ไฟฟ้ำบำงชนิด เชน่ พัดลม เครอื่ งซกั ผำ้

33

มอเตอรไ์ ฟฟ้ำกระแสสลบั (AC MOTOR)
เป็นมอเตอรท์ ตี่ ้องใช้กบั ไฟฟ้ำกระแสสลับสำมำรถใชก้ บั แหล่งจ่ำยไฟฟ้ำทใ่ี ชใ้ น
บำ้ นเรอื น พบกำรใช้งำนไดใ้ นเครอ่ื งใชไ้ ฟฟ้ำทวั่ ไป เชน่ เครอ่ื งสบู นำ้ เครอื่ งซกั ผำ้

ไดรเ์ ป่ำผม ต้เู ยน็ เครอื่ งป๊ ัมนำ้ พัดลม ผ

34
ผ

35

ไฟฟ้ำและอเิ ลก็ ทรอนิกส์ เป็นส่ิงทม่ี ีควำมสำคัญตอ่ กำรดำรงชีวิต
ของมนษุ ยใ์ นปัจจบุ นั อยำ่ งย่งิ เพรำะช่วยอำนวยควำมสะดวก และ
เพ่ิมประสิทธภิ ำพกำรทำงำนของมนษุ ยใ์ ด้ ดงั นั้นองค์ควำมรูเ้ รอื่ ง
ไฟฟ้ำและอเิ ล็กทรอนิกส์จึงมคี วำมสำคัญอยำ่ งย่งิ ทชี่ ว่ ยให้กำรสรำ้ ง
ส่ิงของเครอ่ื งใชม้ ปี ระสิทธภิ ำพ และสำมำรถตอบสนองต่อควำม
ต้องกำรของมนษุ ยไ์ ดด้ ยี ่งิ ข้ึน

36

สัญลักษณ์ และตวั อยา่ ง การใช้งานของอุปกรณ์ไฟฟ้าข้ันพ้ืนฐาน

อุปกรณ์ ไฟฟ้า สั ญลักษณ์ ตัวอย่างการใช้งาน

แบตเตอรี่ 1.5 โวลต์ รถของเล่น พัดลมมอื ถือ
เครอื่ งโกนหนวดไฟฟ้ำ
สวิตช์ รโี มท ไฟฉำย นำฬิกำ

พบในเครอื่ งใชไ้ ฟฟ้ำ
เป็นส่วนใหญ่ เชน่

โคมไฟ ไฟฉำย พัดลม
คอมพิวเตอร์

37 สั ญลักษณ์ ตวั อยา่ งการใช้งาน

อุปกรณ์ ไฟฟ้า ส่ วนประกอบพื้นฐำน
ทพ่ี บในทกุ วงจรไฟฟ้ำ
ตวั ตำ้ นทำน
โคมไฟอ่ำนหนั งสื อ
หลอดไฟ ไฟฉำย หลอดไฟ

ไดโอดเปล่งแสง ให้แสงสวำ่ งตำมบำ้ น

แทน่ ชำรจ์ โทรศั พทม์ อื ถือ
คอมพิวเตอร์ ป้ำยโฆษณำ

ไฟฉำย ไฟทำ้ ยรถยนต์
สั ญญำณไฟจรำจร

38 สัญลกั ษณ์ ตวั อย่างการใช้งาน

อุปกรณ์ ไฟฟ้า ออดไฟฟ้ำหน้ ำบ้ำนหรอื
บนรถประจำทำง
บซั เซอร์ โทรศั พทเ์ คลอื่ นท่ี

มอเตอรไ์ ฟฟ้ำ กำรด์ อวยพรแบบมีเสียง
ลำโพงบลทู ธู

รถบังคับวิทยุ หุ่นยนต์
เครอื่ งเล่นดีวีดี พัดลม
เครอ่ื งป่ ันนำ้ผักผลไม้
สว่ำนไฟฟ้ำ เครอ่ื งดดู ฝุ่น

39

สรุปทำ้ ยบท

ไฟฟ้ำและอเิ ล็กทรอนิกส์เป็นองค์ประกอบสำคัญในส่ิงของเครอ่ื งใช้
ทช่ี ว่ ยให้มนษุ ยท์ ำงำน ไดส้ ะดวกและมปี ระสิทธภิ ำพมำกข้ึน หำกสังเกต
ส่ิงของเครอ่ื งใช้รอบตวั จะพบวำ่ มกี ำรเปล่ยี นแปลงกำรทำงำนทซี่ บั ซอ้ น
มำกข้ึนตำม ควำมสำมำรถในกำรคน้ พบควำมรูใ้ หม่ ๆ ของมนษุ ย์ ทงั้ น้ี ก็
เพื่อแกป้ ัญหำ และตอบสนองควำมต้องกำรของมนษุ ยน์ ั่นเอง

39

เกรด็ น่ำรู้

กลไกและไฟฟ้ำ ในกงั หันนำ้ชยั พัฒนำ จำกแผนภำพกำรทำงำน
ของกงั หันนำ้ชัยพัฒนำ ซองดกั วดิ นำจ้ ะถูกขับเคลอ่ื นโดยมอเตอรไ์ ฟฟ้ำ
ขนำด 2 แรงม้ำผำ่ นชุดเฟืองทดรอบและจำนโซท่ ป่ี ิดตดิ กบั แกนหมนุ ของ
โครงกงั หันนำ้ จำนโซท่ ย่ี ดึ กบั แกนหมนุ น้ีเปรยี บไดก้ บั เพลำ ส่วนโครง
กงั หันนำ้เปรยี บไดก้ บั ล้อ ตำมหลักกำร กลไกล้อและเพลำนั่นเอง

แบบทดสอบ
10 ข้อ 10 คะแนน

เร่มิ ทำแบบทดสอบ

1 " ทำหน้ำทีส่งผ่ำนกำรเคล่ือนท่ี ทำให้มกี ำรเคลือ่ นท่ี
นอกจำกน้ียงั ชว่ ยผอ่ นแรง " คือควำมหมำยของข้อใด

ก กลไก

ข ไฟฟ้ำ

ค ล้อและเพลำ

ง อเิ ลค็ ทรอนิกส์

2 ไขควงเป็นอปุ กรณ์ท่ปี ระยุกต์ใช้หลกั กำรใด

ก ออกแรงหมนุ ลอ้ จะทำให้เพลำหมุน

ข ออกแรงหมุนล้อและหมนุ เพลำ

ค ออกแรงหมนุ เพรำ จะทำให้ลอ้ หมุน

ง ไม่มีข้อใดถูก

3 ล้อรถยนต์ เป็นกำรประยกุ ต์ใช้หลกั กำรใด

ก ออกแรงหมนุ ล้อ จะทำให้เพลำหมนุ

ข ออกแรงหมุนลอ้ และหมุนเพลำ

ค ออกแรงหมนุ เพรำ จะทำให้ล้อหมุน

ง ไม่มีข้อใดถูก

4 พลงั งำนทเ่ี ก่ยี วข้องกบั กำรเคลอื่ นทข่ี องอเิ ลก็ ตรอน
หรอื โปรตอน นำมำใช้ประโยชน์โดยทำให้เปลยี่ นพลงั งำน

เป็นรูปแบบอนื่ ๆ คือข้อใด

ก ระบบ

ข กลไก

ค อเิ ลก็ ทรอนิกส์

ง ไฟฟ้ำ

5 เป็นอุปกรณ์ที่ควบคุมกำรเคลอ่ื นทข่ี องกระแสไฟฟ้ำ คือข้อใด

ก ไฟฟ้ำ

ข อิเล็กทรอนิกส์

ค กลไก

ง แหล่งกำเนิดไฟฟ้ำ

6 ข้อใดไมใ่ ช่ส่วนประกอบของวงจรไฟฟ้ำ

ก อุปกรณ์ไฟฟ้ำ

ข ตวั นำไฟฟ้ำ

ค สวิตซ์

ง แหล่งกำเนิดไฟฟ้ำ