ใบงานวิทยาศาสตร์ ม.ต้น

ใบงานครงั้ ท่ี 1
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น วิชา วทิ ยาศาสตร์ พว 21001

คาส่งั : จงอธิบายกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ตามหลักวิทยาศาสตร์ 5 ข้อ
1. การกาหนดปญั หา
2. การตง้ั สมมติฐาน
3. การตรวจสอบสมมติฐาน
4. การวิเคราะห์ข้อมูล
5. การสรปุ ผลการทดลอง
............................................................................................................................. .......................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................................. .......
............................................................................................................................ ........................................................
............................................................................................................................. .................................
...................................................................................................................................................................... ..............
..................................................................................................................... ...............................................................
............................................................................................................................. .......................................................
.......................................................................................................................................... ..........................................
......................................................................................... ...........................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
.................................................................................................................................................................... ................
................................................................................................................... .................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
........................................................................................................................................ ............................................
....................................................................................... .....................................................................................

เฉลยใบงานครั้งที่ 1
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น วชิ า วิทยาศาสตร์ พว 21001

การกาหนดปัญหา ปญั หาเกิดจากการสงั เกต โดยการใช้ประสาทสมั ผัสทัง้ 5 ไดแ้ ก่ ตา หู จมูก ลิน้ และ
ผวิ กาย ประกอบกบั ความช่างคดิ ช่างสงสยั สัมผัสโดยตรงกับเหตุการณ์ต่าง ๆ เพ่ือคน้ หาขอ้ มูล และบันทึกข้อมลู ที่
ไดอ้ ย่างเป็นระบบ ซ่งึ การกาหนดปญั หาต้องมีความชัดเจนและสัมพันธ์กับความรู้ ซง่ึ ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์
ตวั อย่างเช่น "แสงแดดมสี ่วนเกย่ี วข้องกบั การเจริญงอกงามของต้นไมห้ รือไม่" "ตน้ หญ้าท่ีอยู่ใตต้ ้นไม้มักจะไมง่ อก
งาม ส่วนต้นหญ้าในบริเวณใกล้เคียงกันที่ได้รับแสงเจริญงอกงามดี" "แบคทเี รยี ในจานเพาะเชือ่ เจริญช้าไมง่ อกงาม
ถ้ามรี าสีเขยี วอยู่ในจานเพาะเชื้อนัน้ "

การต้ังสมมติฐาน การคดิ หาคาตอบล่วงหน้า ก่อนจะกระทาการทดลองโดยอาศยั การสังเกต ความรู้ ประ
ประสบการณเ์ ดมิ เปน็ พื้นฐาน คาตอบที่คดิ หาล่วงหน้านี้ยังไม่เป็นหลกั การ สมมตฐิ านหรือคาตอบทค่ี ดิ ไว้ล่วงหน้า
มกั กลา่ วไว้เป็นข้อความทบี่ อกความสมั พนั ธ์ระหว่างตัวแปรต้นกบั ตัวแปรตาม ตัวอย่างเช่น - ถ้าแสงแดดมีส่วน
เกยี่ วขอ้ งกบั การเจริญงอกงามของต้นหญ้า ดงั น้นั ตน้ หญ้าบริเวณทีไ่ ม่ไดร้ ับแสงแดดจะไม่เจริญหรือตายไป ถา้
แสงแดดมสี ่วนเกยี่ วข้องกบั การเจรญิ งอกงามของต้นหญ้า ดังนัน้ ต้นหญ้าบรเิ วณท่ไี ด้รับแสงแดด จะเจรญิ งอกงาม"

การตรวจสอบสมมติฐาน การดาเนนิ การตรวจสอบสมมตฐิ าน โดยอาศัยการรวบรวมข้อมูลทงั้ จากการ
สารวจ การทดลอง หรือวิธกี ารอน่ื ๆ ประกอบกัน

การวเิ คราะหข์ อ้ มูล การนาข้อมลู ที่ได้จากการสงั เกต ศึกษาคน้ คว้า ทดลอง หรอื การรวบรวมข้อมลู และ
ข้อเทจ็ จริงมาวิเคราะห์ผล

การสรุปผลการทดลอง การสรปุ ผลการทดลอง เปน็ ข้นั ตอนสุดท้ายของวธิ ีการทางวทิ ยาศาสตร์ ซ่งึ เกิด
จากการนาเอาข้อมลู หรือข้อเทจ็ จริงท่ไี ดจ้ ากการทดลองมาวเิ คราะห์ผลและหาความสมั พันธ์ระหว่างขอ้ มลู หรือ
ข้อเท็จจรงิ เพ่ือนามาอธบิ าย และตรวจสอบดูว่าสมมติฐานที่ตงั้ ข้ึนถูกต้องหรอื ไม่

ใบงานครง้ั ที่ 2
ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนตน้ วชิ า วทิ ยาศาสตร์ พว 21001

ใหผ้ ู้เรยี นตอบคาถามต่อไปนี้
1. เซลล์ทท่ี าหน้าทห่ี อ่ หุ้มองค์ประกอบภายในเซลลใ์ หค้ งรปู อยู่ได้ มอี ะไรบ้างจงอธบิ าย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….……………………………........................................……………….........................................
........................................................................……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….……………………………........................................……………….........................................
........................................................................……………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. อธบิ ายกระบวนการแพร่และออสโมซสิ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….……………………………........................................……………….........................................
........................................................................………………………………………………………………………………………………..
.........……………….............................................................................................................. ...………………………………....
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….……………………………........................................……………….........................................
........................................................................………………………………………………………………………………………………..
.........……………….................................................................................................................…………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….……………………………........................................……………….........................................
........................................................................………………………………………………………………………………………………..
.........……………….............................................................................................................. ...…………………………………..

เฉลยใบงานคร้งั ที่ 2
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น วชิ า วิทยาศาสตร์ พว 21001

ให้ผเู้ รยี นตอบคาถามต่อไปนี้
1. เซลล์ทที่ าหนา้ ทห่ี ่อหุ้มองค์ประกอบภายในเซลลใ์ หค้ งรปู อยู่ได้ มีอะไรบา้ งจงอธิบาย

1.1เย่ือหุ้มเซลล์ (Cell Membrane) เป็นเย่ือที่บางมากประมาณ 10 นาโนเมตร ประกอบดว้ ย โปรตนี
และไขมัน โดยมีโปรตนี แทรกอยู่ในชันไขมัน เยอื หุ้มเซลลจ์ ะมีรู เล็กๆ ชว่ ยให้จากดั ขนาดของโมเลกลุ ของสารทีจะ
ผ่านเยือหมุ้ เซลล์ได้ จงึ ทาหน้าทีควบคุมปริมาณและชนดิ ของสาร ทีผา่ นเขา้ ออกจากเซลล์ดว้ ย โมเลกลุ ของสารบาง
ชนิด เช่น น้า ออกซิเจน และคารบ์ อนไดออกไซด์ สามารถผา่ นเย่ือน้ีได้ แตส่ ารทีมีโมเลกุลใหญ่ ๆ เชน่ โปรตนี ไม่
สามารถผา่ นได้ เยือหมุ้ เซลล์ จึงมีสมบตั ิ เป็นเยื่อเลอื กผ่าน (Differentially Permeable Membrane)

1.2 ผนังเซลล์ (Cell Wall) พบไดใ้ นเซลล์พืชทุกชนดิ และในเซลลข์ องสิงมีชีวิตเซลล์เดยี ว ราและ
แบคทีเรยี บางชนดิ โดยจะห่อห้มุ เยอื หมุ้ เซลล์ไว้อกี ชั้นหน่ึง ทาหนา้ ทเี พ่ิมความแข็งแรงและ ปอ้ งกันอนั ตรายใหแ้ ก่
เซลล์ ซงึ แม้วา่ ผนงั เซลลจ์ ะหนาและมีความยืดหยุ่นดี แตผ่ นังเซลล์กย็ อมให้ สารเกือบทุกชนดิ ผา่ นเขา้ ออกได้ ทั้งน้ี
ผนงั เซลล์ของสิ่งมีชีวิตต่างชนิดกนั จะมีองคป์ ระกอบ ไม่เหมือนกนั สาหรับองค์ประกอบหลักของผนังเซลล์พชื
ได้แก่ เซลลูโลส เซลล์ของสตั ว์ไมม่ ีผนัง เซลล์ แตม่ สี ารเคลอื บผวิ เซลลท์ ีเป็นสารประกอบของโปรตนี และ
2. อธิบายกระบวนการแพร่และออสโมซิส

เป็นการแพร่ของของเหลวผ่านเยื่อบาง ๆ ซงึ ตามปกติจะหมายถึงการ แพร่ของน้าผ่านเยื่อหุม้ เซลล์
เน่ืองจากเยื่อหุ้มเซลลม์ คี ณุ สมบตั ใิ นการยอมให้สารบางชนดิ เท่านั้นผา่ นได้ การแพร่ของน้าจะแพร่จากบริเวณที
เจือจางกว่า (มนี า้ มาก) ผ่านเยอื หุม้ เซลลเ์ ขา้ สบู่ รเิ วณท่ีมคี วามเข้มขน้ กวา่ (มีน้าน้อย) ตามปกติการแพร่ของนา้ น้ี
จะเกดิ ทั้งสองทิศทางคือท้ังบริเวณเจือจาง และบริเวณเข้มข้น จึงมกั กลา่ วกันสั้น ๆ วา่ ออสโมซิสเปน็ การแพร่ของ
น้าจากบรเิ วณทีมีนา้ มาก เข้าไปสบู่ ริเวณทีมีน้านอ้ ย กว่าโดยผา่ นเย่ือหุ้มเซลล์ แรงดนั ออสโมซิสเกดิ จากการแพร่
ของน้าจากบรเิ วณทีมีนา้ มาก (เจือจาง) เขา้ สู่ บรเิ วณทีมนี ้าน้อย (เข้มขน้ ) สารละลายทีมีความเข้มขน้ ต่างกนั จะมี
ผลตอ่ เซลล์แตกต่างกนั ดว้ ย

ใบงานคร้ังท่ี 3
ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น วชิ า วิทยาศาสตร์ พว 21001

1. ส่วนประกอบของโลก มีอะไรบา้ ง จงอธิบาย
............................................................................................................................. .......................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. ....................................................
...................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................

2. สภาพอากาศของโลก คือ การถูกห่อหมุ้ ด้วยชั้นบรรยากาศ ซ่งึ มที ั้งหมด 5 ช้นั ได้แก่ อะไรบา้ ง

............................................................................................................................. .......................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................
.................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................ ..................
................................................................................................................ ....................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
......................................................................................................................................... ...........................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................

เฉลยใบงานครง้ั ท่ี 3
ระดับมธั ยมศึกษาตอนตน้ วชิ า วทิ ยาศาสตร์ พว 21001

1. ส่วนประกอบของโลก มอี ะไรบ้าง จงอธิบาย
1) สว่ นที่เป็นพนื้ น้า ประกอบดว้ ย ห้วยหนอง คลองบึง ทะเล มหาสมุทร น้าใต้ดิน น้าแข็งขั้วโลก
2) สว่ นท่ีเป็นพื้นดิน คอื สว่ นท่ีมลี ักษณะแข็งหอ่ หุ้มโลก โดยที่เปลอื กทอ่ี ยู่ใตท้ ะเลมีความหนา 5

กโิ ลเมตร และส่วนเปลอื กที่มีความหนาคือ สว่ นทเ่ี ป็นภูเขาหนาประมาณ 70 กโิ ลเมตร
3) ชน้ั บรรยากาศ เป็นชนั้ ที่สาคญั เพราะทาให้เกดิ ปรากฏการณ์ตา่ ง ๆ ทางธรรมชาติ เช่น วัฏ

จกั รน้า ออิ อน ทจ่ี าเป็นตอ่ การติดต่อสอ่ื สาร เป็นตน้
4) ช้ันสิ่งมีชวี ติ

2. สภาพอากาศของโลก คือ การถกู ห่อหุ้มด้วยชนั้ บรรยากาศ ซ่ึงมที ั้งหมด 5 ชั้น ได้แก่
1) โทรโพสเฟยี ร์ เรมิ่ ตง้ั แต่ 0-10 กิโลเมตร จากผิวโลก บรรยากาศมีไอน้า เมฆ หมอก ซงึ่ มีความ

หนาแนน่ มาก และมีการแปรปรวนของอากาศอยตู่ ลอดเวลา
2) สตราโตสเฟยี ร์ เร่มิ ตงั้ แต่ 10-35 กโิ ลเมตร จากผิวโลก บรรยากาศชั้นน้แี ถบจะไม่

เปล่ยี นแปลงจากโทรโพสเฟยี ร์ แต่มีผงฝ่นุ เพม่ิ มาเลก็ น้อย
3) เมโสสเฟยี ร์ เริม่ ตงั้ แต่ 35-80 กิโลเมตร จากผวิ โลก บรรยากาศ มกี ๊าซโอโซนอยู่มาก ซงึ่ จะ

ช่วยสกดั แสงอลั ตรา้ ไวโอเรต (UV) จากดวงอาทิตย์ไม่ให้มาถึงพื้นโลกมากเกินไป
4) ไอโอโนสเฟยี ร์ เรม่ิ ตัง้ แต่ 80-600 กโิ ลเมตร จากผวิ โลก บรรยากาศมีออกซิเจนจางมากไม่

เหมาะกบั มนุษย์
5) เอกโซสเฟยี ร์ เริม่ ตงั้ แต่ 600 กิโลเมตรขึ้นไป จากผิวโลก บรรยากาศมอี อกซเิ จนจางมาก ๆ

และมีก๊าซฮเี ลียม และไฮโดรเจนอย่เู ป็นสว่ นมาก โดยเปน็ ทชี่ ั้นตดิ ต่อกบั อวกาศ

ใบงานครัง้ ที่ 4
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น วชิ า วิทยาศาสตร์ พว 21001

1. สารแต่ละชนิดมีสมบตั ิเฉพาะตวั ทแี่ ตกต่างกนั สมบัตขิ องสารแบง่ เปน็ 2 ลักษณะ คือ
............................................................................................................................. .......................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................
.................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................ ..................
................................................................................................................ ....................................................................
............................................................................................................................. ..................................................

2. ให้นกั ศกึ ษายกตวั อยา่ งการใช้กรด – เบส ในชีวติ ประจาวนั มาอย่างน้อย 3 ตัวอยา่ ง

............................................................................................................................. .......................................................
................................................................................................................................... ...........................................
....................................................................................... .............................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. ....................................................
...................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................... ................

เฉลยใบงานครั้งที่ 4
ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนต้น วิชา วิทยาศาสตร์ พว 21001

1. สารแต่ละชนิดมสี มบัติเฉพาะตวั ทีแ่ ตกต่างกัน สมบตั ขิ องสารแบ่งเป็น 2 ลักษณะ คอื
1. สมบตั ิทางกายภาพ เปน็ ลกั ษณะการเปล่ยี นแปลงภายนอกที่สามารถสังเกตไดด้ ว้ ยตา

เปลา่ หรอื โดยใช้เครอื่ งมอื วดั สามารถบอกความหนัก-เบา กวา้ ง-ยาว ได้ เชน่ ขนาด รปู ร่าง สถานะ ความแขง็
ความอ่อน สี กล่ิน ลกั ษณะผลึก ความหนาแนน่ การละลายน้า จุดเดอื ด จดุ หลอมเหลว จุดเยอื กแข็ง การนาไฟฟา้
การหาความถ่วงจาเพาะ เปน็ ตน้

2. สมบัติทางเคมี เป็นสมบตั เิ ฉพาะตวั ของสารทเ่ี กย่ี วข้องกับการเกิด ปฏกิ ิริยาเคมี เชน่
ความว่องไวในการเกดิ ปฏกิ ิรยิ า ความสามารถในการกดั กร่อน การเกดิ ก๊าซ การเกดิ ตะกอน การติดไฟ การเกิด
สนมิ การเผาไหม้ การเปลย่ี นแปลงพลงั งานความร้อนหรือแสง เปน็ ต้น

2. ใหน้ ักศึกษายกตวั อยา่ งการใชก้ รด – เบส ในชวี ติ ประจาวัน มาอยา่ งน้อย 3 ตัวอยา่ ง
1) ในการปรงุ อาหาร เราปรงุ รสเปรย้ี วดว้ ยน้าสม้ สายชู ไมว่ ่าจะเปน็ น้าส้มสายชูหมกั หรือน้าส้มสายชูกลน่ั

น่นั คอื สารละลายของกรดแอซีติก (Acetic acid, CH3COOH) ในนา้ หากปรุงรสเปร้ียวด้วยนา้ มะนาว หรือนา้
มะนาวสงั เคราะห์ นัน่ คือ สารละลาย ของกรดซิตริก (Citric acid, C6H8O7)

2) ในน้าอัดลม หรอื น้าโซดา เป็นสารละลายของกรดคาร์บอนิก (Carbonic acid, H2CO3) ซ่งึ เกดิ จาก
การรวมตัวของโมเลกุลคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) กับโมเลกุลของนา้ (H2O)

3) ยาแกป้ วดกลุม่ แอสไพรนิ ซ่งึ มชี อื่ ทางเคมีว่า แอซีทิลซาลซิ ลิ ิกแอซดิ (Acetyl salicylic acid,
C9H8O4) มีฤทธเ์ิ ป็นกรด การกินยาแอสไพรนิ จึงควรกนิ หลังอาหาร หรือดื่มน้าตามมาก ๆ เพราะหากกินกอ่ น
อาหาร หรือไมด่ ม่ื น้าตามมาก ๆ อาจกัดกระเพาะได้

ใบงานครง้ั ที่ 5
ระดับมธั ยมศึกษาตอนตน้ วิชา วทิ ยาศาสตร์ พว 21001

1. เราสามารถจาแนกวัตถุตามการสอ่ งผ่านของแสงได้ 3 ประเภท คือ อะไรบา้ ง
............................................................................................................................. .......................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. ..................................................
.................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ......................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................................................ ..................
................................................................................................................ ....................................................................
............................................................................................................................. ..................................................

2. ให้นกั ศกึ ษายกตวั อย่างการนาพลงั งานทดแทนมาใชใ้ นชีวติ ประจาวนั
............................................................................................................................. .......................................................
...................................................................................................................................................... ........................
.......................................................................................................... ..........................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
................................................................................................................................... ..............................................
.................................................................................... ...............................................................................................
............................................................................................................................. .......................................................
............................................................................................................................. .................................................
....................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. .......................................................
.................................................................................................................................................................. ............
............................................................................................................................. .......................................................
...............................................................................................................................................................................

เฉลยใบงานครัง้ ที่ 5
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น วชิ า วิทยาศาสตร์ พว 21001

1. เราสามารถจาแนกวัตถุตามการสอ่ งผ่านของแสงได้ 3 ประเภท คอื อะไรบ้าง
วตั ถโุ ปรง่ ใส คือ วตั ถทุ ่ยี อมให้แสงส่องทะลุผ่านได้โดยงา่ ย
วัตถโุ ปร่งแสง คอื วัตถุที่ยอมให้แสงผา่ นไปได้เพียงบางส่วน
วตั ถุทึบแสง คอื วัตถทุ ่ีไมย่ อมใหแ้ สงผา่ นไปไดเ้ ลย

2. ให้นักศกึ ษายกตวั อยา่ งการนาพลงั งานทดแทนมาใช้ในชวี ติ ประจาวัน
การนาพลงั งานชีวมวล เชน่ แกลบ ขีเ้ ลอ่ื ย ชานออ้ ย กากมะพร้าว ไม้ฟืน กากอ้อย เศษไม้ เศษหญา้ เศษ

เหลือทิง้ จากการเกษตร เปน็ ต้น มาใชเ้ ป็นเชอ้ื เพลิงในการผลิตกระแสไฟฟา้
การนาพลังงานนา้ มาใช้หมุนกังหันนา้ เพ่ือผลติ กระแสไฟฟ้า
การนาพลงั งานจากขยะ เช่น กระดาษ เศษอาหาร และไม้จากชุมชน ซง่ึ สามารถใช้เป็นเชือ้ เพลิงใน

โรงไฟฟ้าท่ถี ูกออกแบบใหใ้ ชข้ ยะเป็นเชอ้ื เพลงิ ได้