การศึกษาหลักฐานทางประวัติศาสตร์

นวัตวักรรมสื่อ สื่ การสอน การศึกศึษาหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ เสนอ รศ.ดร.กนิษฐ์กฐ์านต์ ปันปัแก้วก้ จัดจัทำ โดย นางสาวภรณ์ชนก เครือรืโลมา 66181660115 นวัตวักรรมสื่อ สื่ การสอนเล่ม ล่ นี้เป็น ป็ ส่ว ส่ นหนึ่งของรายวิชวิานวัตวักรรมและ เทคโนโลยีสยีารสนเทศเพื่อ พื่ การสื่อ สื่ สารการศึกศึษาและการเรียรีนรู้ ภาคเรียรีนที่ 1 ประจำ ปีกปีารศึกศึษา 2566 ผศ.พงษ์พร พันพัธ์เธ์พ็งพ็

นวัตวักรรมสื่อ สื่ การสอน การศึกศึษาหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ เสนอ รศ.ดร.กนิษฐ์กฐ์านต์ ปันปัแก้วก้ ผศ.พงษ์พร พันพัธ์เธ์พ็งพ็ จัดจัทำ โดย นางสาวภรณ์ชนก เครือรืโลมา 66181660115 นวัตวักรรมสื่อ สื่ การสอนเล่ม ล่ นี้เป็น ป็ ส่ว ส่ นหนึ่งของรายวิชวิานวัตวักรรมและ เทคโนโลยีสยีารสนเทศเพื่อ พื่ การสื่อ สื่ สารการศึกศึษาและการเรียรีนรู้ ภาคเรียรีนที่ 1 ประจำ ปีกปีารศึกศึษา 2566

คำ นำ นวัตวักรรมสื่อ สื่ การสอนการจัดจัการเรียรีนรู้รรู้ ายวิชวิา ภูมิภูศมิาสตร์ ระดับดัชั้นชั้ ประถมศึกศึษาปี ที่ 4 ได้จัด้ดจัทำ ขึ้น ขึ้ มา เพื่อ พื่ ใช้เช้ป็นป็แนวทางในการจัดจัการเรียรีนรู้ที่รู้ เ ที่ น้นผู้เรียรีนเป็นป็สำ คัญคัตาม หลักลัสูตสูรแกนกลางการศึกศึษาขั้นขั้พื้น พื้ ฐาน พุทธศักศัราช 2551 แผนการจัดจัการเรียรีนรู้ปรู้ ระกอบด้วด้ยเนื้อหาสาระดังดัต่อต่ ไปนี้ แผนการจัดจัการเรียรีนรู้ ประกอบด้วด้ยมาตรฐานและตัวตัชี้วั ชี้ ดวักลุ่มลุ่ สาระการเรียรีนรู้สัรู้ งสัคมศึกศึษา ศาสนา และ วัฒวันธรรม แผนการจัดจัการเรียรีนรู้ เรื่อ รื่ งหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ ซึ่ง ซึ่ แผนการจัดจัการ เรียรีนรู้ไรู้ด้รด้ะบุ มาตรฐาน ตัวตัชี้วั ชี้ ดวัจุดจุประสงค์กค์ารเรียรีนรู้โรู้ดยมีเมีนื้อหา ความหมายของหลักลั ฐาน ลักลัษณะของหลักลัฐาน และประเภทของหลักลัฐาน ผู้จัดจัทำ หวังวัว่าว่แผนการจัดจัการเรียรีน รู้เรู้ล่มล่นี้คงจะเป็นป็แนวทางและเป็นป็ ประโยชน์ต่อต่ผู้เรียรีนและผู้ที่ส ที่ นใจทั่วทั่ ไป จัดจัทำ โดย นางสาวภรณ์ชนก เครือรืโลมา ก

สารบัญบั เรื่อรื่ ง หน้า คำ นำ กสารบัญบัขหลักลัฐานทางประวัติวัศติสาสตร์ 1ความหมายของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ 2ลักลัษณะของหลักลัฐานประวัติวัศติาสตร์ไร์ทย- หลักลัฐานที่เที่ ป็้นป็้ลายลักลัษณ์อักอัษร 3-7 - หลักลัฐานที่ไที่ม่เม่ ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร 8-9ประเภทของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ 10บทสรุปรุ11จุดจุประสงค์กค์ารเรียรีนรู้ 12สถานการณ์ และภารกิจกิ 13ฐานความช่วช่ยเหลือลื 14 -15แหล่งล่เรียรีนรู้เรู้พิ่มพิ่เติมติ 16แบบทดสอบ 17เฉลย 18หนังสือสือ้าอ้งอิงอิ 19ประวัติวัผู้ติ ผู้จัดจัทำ 20-21ข

หลักลัฐานประวัติวัศติาสตร์ไร์ทย เมื่อ มื่ ศึกศึษาประวัติวัศติาสตร์ไร์ทยมักมัจะพบว่าว่มีเมีรื่อ รื่ งราวทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ทยอยู่หยู่ ลายเรื่อ รื่ งที่ผู้ ที่ ผู้ศึกศึษา ต้อต้งการรู้ใรู้นรายละเอียอีด แต่หต่าคําคํตอบได้ค่ด้อค่นข้าข้งยากว่าว่ทําทํ ไมถึงถึเป็นป็เช่นช่นั้นนั้ปัญปัหาดังดักล่าล่วเกิดกิ จากการมีหมีลักลัฐานหรือรืข้อข้มูลมูทางประวัติวัศติาสตร์ค่ร์อค่นข้าข้งน้อยและไม่สม่มบูรบูณ์ครบถ้วถ้นเหมือมืนกับกับาง ชาติ เช่นช่ ประเทศจีนจีซึ่ง ซึ่ มีหมีลักลัฐานและข้อข้มูลมูที่ส ที่ มบูรบูณ์สามารถให้รายละเอียอีดเกี่ย กี่ วกับกัเรื่อ รื่ งราวทาง ประวัติวัศติาสตร์ไร์ด้มด้าก การที่ห ที่ ลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ทยมีน้มี น้อย อาจเป็นป็เพราะคนไทยไม่นิม่ นิยมการ จดบันบัทึกทึและหลักลัฐานที่มี ที่ อมียู่ก็ยู่ ถูก็กถูทำ ลายไปเพราะภัยภัสงคราม หรือรืเกิดกิความเสียสีหายเพราะอากาศและ อุณอุหภูมิภูมิเนื่องจากขาดการเก็บก็รักรัษาหลักลัฐานที่ดี ที่ ทำดีทำให้หลักลัฐานเกิดกิการชําชํรุดรุและเสียสีหายได้อด้ย่าย่งไร ก็ตก็าม แม้หม้ลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ทยที่เ ที่ ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษรจะมีอมียู่ไยู่ ม่มม่าก แต่เต่ราก็สก็ามารถใช้ หลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์อื่ร์น อื่ ๆ มาช่วช่ยในการทำ การศึกศึษาค้นค้คว้าว้ได้ เช่นช่หลักลัฐานของ ชาวต่าต่งชาติที่ติบั ที่ นบัทึกทึเรื่อ รื่ งราวทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ว้ รวมทั้งทั้หลักลัฐานประเภทโบราณสถาน โบราณวัตวัถุ ภาพถ่าถ่ย หรือรืหลักลัฐานทางโบราณคดี เป็นป็ต้นต้ ที่มที่า https://writer.dek-d.com/history01/writer/viewlongc.php?id=875614&chapter=14 1

ความหมายของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ หลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ หมายถึงถึร่อร่งรอยการกระทำ การพูด การเขียขีน การประดิษดิฐ์ การอยู่อยู่ าศัยศัของมนุษย์ หรือรืลึกลึ ไปกว่าว่ที่ปที่ รากฏ อยู่ภยู่ ายนอก คือคืความคิดคิอ่าอ่น โลกทัศทัน์ ความรู้สึรู้ กสึ ประเพณีปฏิบัฏิติบัขติอง มนุษย์ใย์นอดีตดีความรู้สึรู้ กสึของคนในปัจปัจุบัจุนบัสิ่งสิ่ที่ม ที่ นุษย์จัย์บจัต้อต้งและทิ้งทิ้ร่อร่ง รอยไว้ กล่าล่วได้ว่ด้าว่อะไรก็ตก็ามที่ม ที่ าเกี่ย กี่ วพันพักับกัมนุษย์ หรือรืมนุษย์เย์ข้าข้ไป เกี่ย กี่ วพันพัสามารถใช้เช้ป็นป็หลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ด้ทั้ด้งทั้สิ้นสิ้ ที่ม ที่ า https://kamolwannun.wixsite.com/history/blank-ou6n6 2

ลักลัษณะของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ทย หลักลัฐานที่เ ที่ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร 1. จารึกรึหรือรืจาร ทำ ขึ้น ขึ้ เพื่อ พื่ ใช้อช้ธิบธิายเรื่อ รื่ งราวเหตุกตุารณ์ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ ในสังสัคม โดยมีจุมีดจุมุ่งมุ่ หมายอย่าย่งใดอย่าย่งหนึ่ง จารึกรึของไทยปรากฏในหลายลักลัษณะ เช่นช่จารึกรึบนแท่นท่ศิลศิา หรือรืศิลศิาจารึกรึจารึกรึลงแผ่นทอง เรียรีกว่าว่จารึกรึลาน ทอง จารึกรึลงแผ่นเงินงิเรียรีกว่าว่จารึกรึลานเงินงิจารึกรึหรือรืจานบนใบลาน เรียรีกว่าว่ หนังสือสืใบลาน จารึกรึเป็นป็หลักลัการทางหวัดวั ไทยที่มี ที่ คมีวามสำ คัญคัมาก โดยเฉพาะ ในสมัยมัสุโสุขทัยทัจารึกรึที่ค้ ที่ นค้พบในประเทศไทย มีปมีระมาณ 500 ชิ้นชิ้เพื่อ พื่ นเอกสาร ชั้นชั้ต้นต้ที่คั ที่ ดคัลอก แก้ไก้ข ซึ่ง ซึ่ มีปมีระโยชน์ในการสร้าร้งกรอบกำ หนดเหตุกตุารณ์ตาม วันวัเวลาสามารถให้ข้อข้มูลมูทางด้าด้นสังสัคมและเศรษฐกิจกิได้อด้ย่าย่งดี และช่วช่ยให้ ศึกศึษาวัฒวันธรรมของท้อท้งถิ่นถิ่ ได้อด้ย่าย่งลึกลึซึ้ง ซึ้ ยิ่งยิ่ขึ้น ขึ้ ศิลศิาจารึกรึที่สำ ที่ สำคัญคัเช่นช่ศิลศิา จารึกรึสุโสุขทัยทัหลักลัที่ 1 หรือรืศิลศิาจารึกรึพ่อพ่ขุนขุรามค าแหงมหาราช จารึกรึวัดวัศรี ชุมชุหรือรืศิลศิาจารึกรึสุโสุขทัยทัหลักลัที่ 2 ซึ่ง ซึ่ ถือถืเป็นป็หลักลัการสำ คัญคัที่นั ที่ นัก ประวัติวัศติาสตร์ใร์ช้เช้ป็นป็ข้อข้มูลมูในการศึกศึษาประวัติวัศติาสตร์สุร์ โสุขทัยทัอย่าย่งไรก็ตก็าม จารึกรึมีข้มีอข้จำ กัดกัทางด้าด้นภาษาและการตีคตีวาม เพราะสำ นวนภาษาในจารึกรึมีอมีายุ หลายร้อร้ยปี ข้อข้ความในจารึกรึจึงจึอาจจะมีคมีวามหมายแตกต่าต่งไปจากลาซาใน ปัจปัจุบัจุนบัท าให้นักประวัติวัศติาสตร์อร์าจดีคดีวามผิดได้ นอกจากนี้ตัวตัอักอัษรของศิลศิา จารึกรึก็อก็าจไม่ชัม่ดชัเจนจนทำ ให้อ่าอ่นยาก ที่ม ที่ า https://www.nat.go.th/mow/en-us ศิลาจารึกที่ 1 วัดศรีชุม 3

2. พงศาวดาร เป็นป็คำ รวมระหว่าว่ง พงศ กับกัอวตาร มีหมีมายความว่าว่การอวตารของเผ่า พันพัธุ์ บางแห่งเขียขีนว่าว่พระราชพงศาวดาร ซึ่ง ซึ่ มีหมีมายความถึงถึการอวตาร ของเทพเจ้าจ้ (พระนารายณ์) ในศาสนาฮินฮิดู ดังดันั้นนั้พงศาวดารจึงจึเป็นป็เรื่อ รื่ ง ราวที่บั ที่ นบัทึกทึเหตุกตุารณ์พระมหากษัตริย์ริผู้ย์ ผู้เป็นป็ ประมุขมุของประเทศนั้นนั้หรือรืพระ ราชกรณียกิจกิของพระมหากษัตริย์ริที่ย์เ ที่ กี่ย กี่ วกับกั ประเทศหรือรืศาสนาเป็นป็ส่วส่น ใหญ่ ที่ม ที่ า https://commons.wikimedia.org 4

3. ตำ นาน ตำ นาน เป็นป็เรื่อ รื่ งที่เ ที่ ร้าร้ต่อต่ๆ กันกัมาด้วด้ยวาจา ต่อต่มาภายหลังลัจึงจึมีกมีาร จดบันบัทึกทึและ พิมพิพ์เพ์ผยแพร่ ดังดันั้นนั้เรื่อ รื่ งที่อ ที่ ยู่ใยู่ นตำ นานจึงจึอาจถูกถู เปลี่ย ลี่ นแปลงจากเรื่อ รื่ งเดิมดิ ได้เด้พราะการลืมลืความไม่แม่ม่นม่ยำ ในการจดจำ การแต่งต่เติมติเรื่อ รื่ ง การไม่ใม่ห้ความสำ คัญคั ในเรื่อ รื่ งการเวลา จึงจึมีกมีาร กล่าล่วถึงถึเวลาอย่าย่งกว้าว้งๆ เรื่อ รื่ งที่ปที่ รากฏในตำ นานมักมัจะกล่าล่วถึงถึเรื่อ รื่ ง ในพระพุทธศาสนา เรื่อ รื่ งราวของบุคบุคล เรื่อ รื่ งราวของปูชปูะนีสถาน เช่นช่ ตำ นานมูลมูศาสนา ตำ นานจามมะเทวีววีงศ์ ตำ นานพระแก้วก้มรกต ตำ นานอุรัอุงรัพระธาตุ เป็นป็ต้นต้ตำ นานจึงจึสะท้อท้นให้เห็นความเชื่อ ชื่ ความ ศรัทรัธาคติชติาวบ้าบ้น ดังดันั้นนั้ตำ นานจึงจึมีปมีระโยชน์ในการศึกศึษา ประวัติวัศติาสตร์ไร์ทยอยู่มยู่ าก แต่ก็ต่ต้ก็อต้งใช้ด้ช้วด้ยความระมัดมัระวังวัและตรวจ สอบกับกัหลักลัฐานอื่น อื่ ๆ ด้วด้ย เช่นช่หลักลัฐานทางโบราณคดีเดีป็นป็ต้นต้ ที่ม ที่ า https://www.winnews.tv/news/7334 ที่มที่า http://kitti2555555555555.blogspot.com/2017/01/5.html 5

4. จดหมายเหตุ จดหมายเหตุเตุป็นป็หลักลัฐาน ทางประวัติวัศติาสตร์ ประเภท พงศาวดาร แต่แต่ตกต่าต่งกันกัตรงที่จ ที่ ดหมายเหตุ เป็นป็การบันบัทึกทึร่วร่มสมัยมับอก เกี่ย กี่ วกับกัวันวัเวลา ที่มี ที่ เมีหตุกตุารณ์เกิดกิขึ้น ขึ้ มีลัมีกลัษณะเด่นด่ ในเรื่อ รื่ งการให้ รายละเอียอีด และความถูกถูต้อต้งในเรื่อ รื่ งเวลาพร้อร้มทั้งทั้แทรกความ คิดคิเห็นของผู้บันบัทึกทึลงไปด้วด้ย จดหมายเหตุแตุบ่งบ่ออกเป็นป็หลาย ประการ ได้แด้ก่ จดหมายเหตุขตุองหลวง จดหมายเหตุโตุหร จดหมายเหตุขตุองบุคบุคล และเอกสารคำ ให้การของรัฐรัหรือรืฝ่าฝ่ย ปกครอง ที่มา https://archive.org/details/unset00002405_h4r3 6

5. เอกสารทางราชการ เอกสารทางราชการ เป็นป็เอกสารที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อข้งกับกัการบริหริารราชการและ การปกครองที่รั ที่ ฐรับาล มีต่มีอต่ข้าข้ราชการทั้งทั้ส่วส่นกลางและส่วส่นภูมิภูภมิาค เช่นช่ รายงานการตรวจสอบราชการ รายงานความคิดคิเห็นเพื่อ พื่ กราบบังบัคมทูลทู รายงานการประชุมชุเป็นป็ต้นต้ก่อก่นสมัยมัรัตรันโกสินสิทร์ เอกสารทางราชการ ส่วส่นใหญ่ไญ่ด้ชำด้ชำรุดรุเสียสีหายไปมาก ประกอบกับกั ในสมัยมั โบราณยังยั ไม่มีม่รมีะบบ การจัดจัเก็บก็เอกสารราชการ จนกระทั่งทั่ ได้มีด้กมีารตั้งตั้กระทรวง ทบวง กรม ขึ้น ขึ้ ในสมัยมัราชการที่ 5 จึงจึ ได้เด้ริ่มริ่การจัดจัเก็บก็เอกสารอย่าย่งเป็นป็ระบบ โดยเก็บก็ ไว้ที่ว้ห ที่ อจดหมายเหตุแตุห่งชาติเติป็นป็แหล่งล่สำ คัญคั 6.เอกสารส่วส่นบุคบุคล เอกสารส่วส่นบุคบุคล เป็นป็บันบัทึกทึส่วส่นตัวตัของผู้ที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อข้งกับกัเหตุกตุารณ์ นั้นนั้ๆ ถือถืว่าว่เป็นป็เอกสารทางประวัติวัศติาสตร์ที่ร์มี ที่ ปมีระโยชน์มาก เอกสาร ส่วส่นบุคบุคลที่สำ ที่ สำคัญคัเช่นช่จดหมายเหตุพตุระราชกิจกิรายวันวั ในรัชรักาลที่ 5 จดหมายเหตุคตุวามทรงจำ ของกรมหลวงนรินริทรเทวี และบันบัทึกทึของ คณะราษฎรหลายท่าท่นที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อข้งกับกัการเปลี่ย ลี่ นแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 เป็นป็ต้นต้ 7

หลักลัฐานที่ไที่ ม่เม่ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร หลักลัฐานที่ไที่ ม่เม่ ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร ส่วส่นใหญ่เญ่ ป็นป็หลักลัฐานประเภทโบราณ สถาน โบราณวัตวัถุ เช่นช่ โบสถ์ วิหวิาร โครงกระดูกดูมนุษย์ เครื่อ รื่ งมือมืเครื่อ รื่ งใช้ ต่าต่ง ๆ ซึ่ง ซึ่ จัดจัว่าว่เป็นป็หลักลัฐานที่มี ที่ คุมีณคุค่าค่และสามารถใช้ข้ช้อข้มูลมูทาง ประวัติวัศติาสตร์ไร์ด้เด้ป็นป็อย่าย่งมาก 1. โบราณสถาน โบราณสถาน หมายถึงถึสิ่งสิ่ก่อก่สร้าร้งโดยฝีมืฝีอมืมนุษย์ขย์นาด ต่าต่งๆกันกัอยู่ติยู่ ดติกับกัพื้น พื้ ดินดิ ไม่อม่าจนำ เคลื่อ ลื่ นที่ไที่ ปได้เด้ช่นช่กำ แพงเมือมืง คูเคูมือมืง วังวั วัดวัตลอดจนสิ่งสิ่ก่อก่สร้าร้งที่อ ที่ ยู่ใยู่ นวัดวัและวังวัเช่นช่ โบสถ์วิถ์หวิาร เจดีย์ดีแย์ละที่อ ที่ ยู่ อาศัยศัการศึกศึษาค้นค้คว้าว้เกี่ย กี่ วกับกั โบราณสถาน จำ เป็นป็ต้อต้งเดินดิทางไปยังยัสถาน ที่ตั้ ที่ งตั้ของโบราณสถานนั้นนั้ๆ ปราสาทเขาพนมรุ้งรุ้ ที่ม ที่ า https://www.google.co.th 8

2. โบราณวัตวัถุ โบราณวัตวัถุ หมายถึงถึสิ่งสิ่ของโบราณที่มี ที่ ลัมีกลัษณะต่าต่งๆกันกัสามารถ นำ ติดติตัวตัเคลื่อ ลื่ นย้าย้ยได้ได้ม่ว่ม่าว่สิ่งสิ่ของนั้นนั้ๆ จะเกิดกิขึ้น ขึ้ ตามธรรมชาติ เป็นป็สิ่งสิ่ที่ม ที่ นุษย์ปย์ระดิษดิฐ์ขึ้ฐ์น ขึ้ หรือรืเป็นป็ส่วส่นหนึ่งส่วส่นใดของโบราณ สถานและสิ่งสิ่ของที่ม ที่ นุษย์ปย์ระดิษดิฐ์ขึ้ฐ์น ขึ้ เหล่าล่นี้เกิดกิขึ้น ขึ้ ในสมัยมั ประวัติวัศติาสตร์เร์ช่นช่พระพุทธรูปรูเทวรูปรูรูปรูเคารพต่าต่งๆ เครื่อ รื่ ง ประดับดัและเครื่อ รื่ งมือมืเครื่อ รื่ งใช้ต่ช้าต่งๆ การศึกศึษาค้นค้คว้าว้เกี่ย กี่ วกับกั โบราณวัตวัถุไถุม่จม่าเป็นป็ต้อต้งเดินดิทางไปยังยัสถานที่ท ที่ างประวัติวัศติาสตร์ เสมอไป และสามารถไปศึกศึษาได้จด้ากแหล่งล่รวบรวมทั้งทั้ของราชการ เช่นช่พิพิพิธพิภัณภัฑสถานแห่งชาติ เครื่อ รื่ งมั้นมั้ดินดิเผาบ้าบ้นเชียชีง ที่มที่า http://www.thaitourzone.com/eastno หม้อบ้านเชียง ที่มที่า ttp://gaprobot.spaces.live.com 9

ประเภทของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ 1. หลักลัฐานชั้นชั้ต้นต้หรือรืหลักลัฐานปฐมภูมิภูมิเป็นป็หลักลัฐานที่ม ที่ าจากเหตุกตุารณ์ที่ เกิดกิขึ้น ขึ้ ในสมัยมันั้นนั้จริงริๆโดยมีกมีารบันบัทึกทึของผู้ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับกัเหตุกตุารณ์โดยตรง หรือรื ผู้ที่รู้ ที่ เรู้หตุกตุารณ์นั้นนั้ด้วด้ยตนเอง ดังดันั้นนั้หลักลัฐานช่วช่งต้นต้จึงจึเป็นป็หลักลัฐานที่มี ที่ คมีวาม สำ คัญคัและน่าเชื่อ ชื่ ถือถืมากที่สุ ที่ ดสุเพราะบันบัทึกทึของบุคบุคลที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อข้งกับกัเหตุกตุารณ์ หรือรืผู้อยู่ใยู่ นเหตุกตุารณ์บันบัทึกทึ ไว้ เช่นช่จดมายเหตุ คำ สัมสัภาษณ์ เอกสารทาง ราชการ บันบัทึกทึความทรงจำ กฎหมาย หนังสือสืพิมพิพ์ ภาพยนตร์สร์ ไลด์วีด์ดิวีทัดิศทัน์ แถบบันบัทึกทึเสียสีง โบราณสถาน แหล่งล่ โบราณคดีโดีบราณวัตวัถุกถุารใช้หช้ลักลัฐานชั้นชั้ ต้นต้ ในการศึกศึษาค้นค้คว้าว้ทางประวัติวัศติาสตร์จร์ะทำ ให้การศึกศึษามีคมีวามน่าเชื่อ ชื่ ถือถื มากขึ้น ขึ้ แต่ผู้ต่ ผู้ศึกศึษาควรใช้หช้ลักลัฐานอย่าย่งระมัดมัระวังวัเพราะหลักลัฐานบางอย่าย่งจะ กล่าล่วถึงถึเพียพีงด้าด้นเดียดีว การนำ หลักลัฐานชั้นชั้ต้นต้มาใช้จึช้งจึต้อต้งมีกมีารประเมินมิคุณคุค่าค่ ของหลักลัฐานอย่าย่งรอบคอบเสียสีก่อก่น 2. หลักลัฐานชั้นชั้รองหรือรืหลักลัฐานทุติทุยติภูมิภูมิเป็นป็หลักลัฐานที่เ ที่ ขียขีนขึ้น ขึ้ โดยบุคบุคลที่ ไม่ไม่ด้มีด้ส่มีวส่นเกี่ย กี่ วข้อข้งกับกัเหตุกตุารณ์นั้นนั้โดยตรง โดยมีกมีารเรียรีบเรียรีงขึ้น ขึ้ ภายหลังลั จากเกิดกิเหตุกตุารณ์นั้นนั้ๆ ส่วส่นใหญ่อญ่ยู่ใยู่ นรูปรูของบทความทางวิชวิาการและหนังสือสื ต่าต่งๆ เช่นช่พงศาวดาร ตำ นาน บันบัทึกทึคำ บอกเล่าล่ผลงานทางการศึกศึษาค้นค้คว้าว้ ของนักวิชวิาการ สำ หรับรัหลักลัฐานชั้นชั้รองนั้นนั้มีข้มีอข้ดี คือคืมีคมีวามสะดวกและง่าง่ยใน การศึกศึษาทำ ความเข้าข้ใจ เนื่องจากเป็นป็ข้อข้มูลมูได้ผ่ด้ ผ่านการศึกศึษาค้นค้คว้าว้ตรวจสอบ ข้อข้มูลมูวิเวิคราะห์เหตุกตุารณ์และอธิบธิายไว้อว้ย่าย่งเป็นป็ระบบ โดยนักประวัติวัศติาสตร์มร์า แล้วล้สำ หรับรัหลักลัฐานชั้นชั้รองนั้นนั้มีข้มีอข้ดี คือคืมีคมีวามสะดวกและง่าง่ยในการศึกศึษา ทำ ความเข้าข้ใจ เนื่องจากเป็นป็ข้อข้มูลมูได้ผ่ด้ ผ่านการศึกศึษาค้นค้คว้าว้ตรวจสอบข้อข้มูลมู วิเวิคราะห์เหตุกตุารณ์และอธิบธิายไว้อว้ย่าย่งเป็นป็ระบบ โดยนักประวัติวัศติาสตร์มร์าแล้วล้ 10

หลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ คือคืร่อร่งรอยการกระทำ ของมนุษย์ใย์นอดีตดีที่ยั ที่ งยัหลงเหลือลือยู่ใยู่ นปัจปัจุบัจุนบั เราใช้หช้ลักลัฐานทางประวัติศติาสตร์เร์พื่อ พื่ การสืบสืค้นค้ ความจริงริข้อข้เท็จท็จริงริของเรื่อ รื่ งราวและเหตุกตุารณ์ ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ แก่สัก่ สังคมมนุษย์ใย์นอดีตดี บทสรุป รุ 11

จุด จุ ประสงค์กค์ารเรียรีนรู้ -ความหมายของหลักลัฐาน -ลักลัษณะของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ -ประเภทของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ 12

สถานการณ์ปัญปัหา 13 ณ ห้องเรียรีนแห่งหนึ่ง นายเมฆและนายหมอกเป็นป็นักเรียรีนชั้นชั้ ประถมศึกศึษาปีที่ปี ที่ 4 กำ ลังลัเรียรีนวิชวิาประวัติวัศติาสตร์ นายเมฆและนายหมอกได้รัด้บรั โจทย์จย์ากคุณคุครูใรูห้เลือลืกศึกศึษา ค้นค้คว้าว้ ลักลัษณะ และประเภทของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ที่ร์ย ที่ กตัวตัอย่าย่งให้ ว่าว่เป็นป็อย่าย่งไร ซึ่ง ซึ่ ได้แด้ก่ พงศาวดาร ภาพถ่าถ่ย ตำ นาน เครื่อ รื่ งปั้นปั้ดินดิ เผาบ้าบ้นเชียชีง โดยสามรถศึกศึษาจากแหล่งล่เรียรีนรู้ต่รู้ าต่งๆได้ หลังลัจากได้รัด้บรัมอบหมายงาน นายเมฆได้เด้ลือลืกศึกศึษาเกี่ย กี่ วกับกั ภาพถ่าถ่ย ส่วส่นนายหมอกเลือลืกศึกศึษาเกี่ย กี่ วกับกัตำ นาน ภารกิจกิ 1.หลักลัฐานที่ย ที่ กตัวตัอย่าย่งข้าข้งต้นต้มีกี่มี ปกี่ ระเภท อะไรบ้าบ้ง? 2.หลักลัฐานที่น ที่ ายเมฆ และนายหมอกเลือลืกมีลัมีกลัษณะหลักลัฐานเป็นป็อย่าย่งไร? 3.ถ้าถ้นักเรียรีนเป็นป็นายเมฆ และนายหมอก นักเรียรีนจะเลือลืกศึกศึษาหลักลัฐานที่ ยกตัวตัอย่าย่งชิ้นชิ้ใด?

ฐานความช่วช่ยเหลือลื หลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ 1.หลักลัฐานชั้นชั้ต้นต้หรือรืหลักลัฐานปฐมภูมิภูมิเป็นป็หลักลัฐานที่ม ที่ าจาก เหตุกตุารณ์ที่เ ที่ กิดกิขึ้น ขึ้ ในสมัยมันั้นนั้จริงริๆ โดยมีกมีารบันบัทึกทึของผู้ที่เ ที่ กี่ย กี่ วกับกั เหตุกตุารณ์โดยตรง หรือรืผู้ที่รู้ ที่ เรู้หตุกตุารณ์นั้นนั้ด้วด้ยตนเอง ดังดันั้นนั้หลักลัฐาน ช่วช่งต้นต้จึงจึเป็นป็หลักลัฐานที่มี ที่ คมีวามสำ คัญคัและน่าเชื่อ ชื่ ถือถืมากที่สุ ที่ ด เพราะ บันบัทึกทึของบุคบุคลที่เ ที่ กี่ย กี่ วข้อข้งกับกัเหตุกตุารณ์หรือรืผู้อยู่ใยู่ นเหตุกตุารณ์บันบัทึกทึ ไว้ เช่นช่จดมายเหตุ คำ สัมสัภาษณ์ เอกสารทางราชการ บันบัทึกทึความทรง จำ กฎหมาย หนังสือสืพิมพิพ์ ภาพยนตร์ สไลด์ วีดิวีทัดิศทัน์ แถบบันบัทึกทึเสียสีง โบราณสถาน แหล่งล่ โบราณคดี โบราณวัตวัถุ ภาพถ่าถ่ย และศิลศิาจารึกรึ เป็นป็ต้นต้ 2.หลักลัฐานชั้นชั้รองหรือรืหลักลัฐานทุติทุยติภูมิภูมิเป็นป็หลักลัฐานที่เ ที่ ขียขีนขึ้น ขึ้ โดยบุคบุคลที่ไที่ ม่ไม่ด้มีด้ส่มีวส่นเกี่ย กี่ วข้อข้งกับกัเหตุกตุารณ์นั้นนั้โดยตรง โดยมีกมีาร เรียรีบเรียรีงขึ้น ขึ้ ภายหลังลัจากเกิดกิเหตุกตุารณ์นั้นนั้ๆ ส่วนใหญ่อญ่ยู่ใยู่ นรูปรูของ บทความทางวิชวิาการและหนังสือสืต่าต่งๆ เช่นช่พงศาวดาร ตำ นาน บันบัทึกทึ คำ บอกเล่าล่เป็นป็ต้นต้ 14

ฐานความช่วช่ยเหลือลื ลักลัษณะของหลักลัฐานทางประวัติวัศติาสตร์ หลักลัฐานที่เ ที่ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร หมายถึงถึหลักลัฐานที่เ ที่ ป็นป็ตัวตัหนังสือสืเช่นช่หลักลัศิลศิาจารึกรึพงศาวดาร ตำ นาน จดหมายเหตุ บันบัทึกทึความทรงจำ วรรณกรรม เอกสารทาง วิชวิาการ ชีวชีประวัติวั ติหนังสือสืพิมพิพ์ นิตยสาร บันบัทึกทึคำ ให้การหรือรืการ สัมสัภาษณ์ และเอกสารราชการ หลักลัฐานที่ไที่ ม่เม่ป็นป็ลายลักลัษณ์อักอัษร ส่วส่นใหญ่เญ่ ป็นป็หลักลัฐานประเภทโบราณ สถาน โบราณวัตวัถุ เช่นช่ โบสถ์ วิหวิาร โครงกระดูกดูมนุษย์ เครื่อ รื่ งมือมืเครื่อ รื่ งใช้ต่ช้าต่ง ๆ ซึ่ง ซึ่ จัดจัว่าว่เป็นป็หลักลัฐาน ที่มี ที่ คุมีณคุค่าค่และสามารถใช้ข้ช้อข้มูลมูทางประวัติวัศติาสตร์ไร์ด้เด้ป็นป็อย่าย่งมาก 15

แหล่ง ล่ เรียรีนรู้เรู้พิ่มพิ่เติมติ https://youtu.be/S6RsSGAISNg https://youtu.be/X3uCJeLlod0 https://youtu.be/r6YV8I6nr48 16

แบบทดสอบ 1. ข้อข้ ใดคือคืหลักลัฐานชั้นชั้รองทั้งทั้หมด ก. จดหมาย ภาพวาด กระเป๋าป๋ ข. ภาพถ่าถ่ย บทความ วิทวิยานิพนธ์ ค. ภาพยนตร์ หนังสือสืงานวิจัวิยจั ง. รูปรูปั้นปั้ข่าข่วหนังสือสืพิมพิพ์ วีดิวีทัดิศทัน์ 2. หลักลัฐานประเภทใดที่บั ที่ นบัทึกทึเรื่อ รื่ งราวในอดีตดีภายใต้กต้ารอุปอุถัมถัภ์ขภ์องราชสำ นัก ก. พงศาวดาร ข. ตำ นาน ค. จดหมายเหตุ ง. บันบัทึกทึของชาวต่าต่งชาติ 3.ข้อข้ ใดคือคืคุณคุสมบัติบัเติด่นด่ของข้อข้มูลมูที่ไที่ ด้จด้ากจารึกรึ ก. เป็นป็หลักลัฐานที่ใที่ ห้ข้อข้มูลมูอย่าย่งละเอียอีด ข. เป็นป็หลักลัฐานที่ใที่ ห้ข้อข้มูลมูนั้นนั้ๆ ได้ใด้จความ ค. เป็นป็หลักลัฐานชั้นชั้ต้นต้ที่บ ที่ อกเรื่อ รื่ งราวสำ คัญคั ง. เป็นป็หลักลัฐานชั้นชั้ต้นต้ที่บ ที่ อกเวลาสร้าร้งไว้ ชัดชัเจน 4.พระราชพงศาวดารมีเมีนื้อหากล่าล่วถึงถึเรื่อ รื่ งใด ก. สถาบันบักษัตริย์ริย์ ข. พระพุทธศาสนา ค. สงครามกับกัอาณาจักจัรอื่น อื่ ง. ความสัมสัพันพัธ์กัธ์บกัต่าต่งประเทศ 5.การศึกศึษาเรื่อ รื่ งราวของมนุษย์สย์มัยมัก่อก่นประวัติวัศติาสตร์คร์วรศึกศึษาจากหลักลัฐานใด ก. ศิลศิาจารึกรึ ข. หลักลัฐานทางโบราณคดี ค. พระราชพงศาวดาร ง. บันบัทึกทึของชาวต่าต่งชาติ 17

เฉลย 1. ค2. ก3. ค4. ก5. ข 18

หนังสืออ้า อ้ งอิงอิ https://www.trueplookpanya.com/learning/detail/31258 -บทเรียรีนออนไลน์ วิชวิาสังสัคมศึกศึษา ศาสนา และวัฒวันธรรม เรื่อ รื่ ง หลักลัฐานทาง ประวัติวัศติาสตร์ -ลักลัษณะ และประเภทของหลักลัฐาน http://www.digitalschool.club/digitalschool/social1_1_1/social2_4/m ore/page01.php -ความหมายของหลักลัฐาน https://www.gotoknow.org/posts/678130 19

เกี่ย กี่ วกับ กั ฉัน ฉั กิจ กิ กรรมที่ช ที่ อบทำ สิ่ง สิ่ ที่ช ที่ อบ ความสามารถ ชื่อ ชื่ ภรณ์ชนก เครือ รื โลมา ชื่อ ชื่ เล่น ล่ แอม อายุ 18 ปี วัน วั เกิด กิ 31/10/2004 อ่านนิยาย ดูซีรี่ ซี รี่ ย์ รี่ ย์ อาหาร กีฬกี า สีที่ สี ที่ช ที่ อบ ยำ วุ้น วุ้ เส้น แบดมิน มิ ตันตั สีนำ้สี นำ้เงิน งิ แต่งกาพย์ กลอน แกะสลักลัผักผั ผลไม้ ฟัง ฟั เพลง 20

ผลไม้ที่ ม้ ที่ช ที่ อบ ลิ้น ลิ้ จี่ องุ่น งุ่ ผลไม้ที่ ม้ ที่ไที่ ม่ช ม่ อบ ทุเรีย รี น อุปนิสัยสัส่วนตัวตั เป็น ป็ ตัวตัของตัวตัเอง ไม่ช ม่ อบสถานที่ที่ ที่ ที่ มี ที่ ผู้ มี ผู้ ค ผู้ น เยอะ คติปติ ระจำ ใจ อย่า ย่ กลัวลัที่จ ที่ ะเดิน ดิ คนเดีย ดี ว และกังกัวลที่ไที่ ม่มี ม่ มี เพื่อ พื่ นร่วมทาง เพีย พี งเพราะเส้นทางที่เ ที่ รา เลือ ลื กไม่เหมือมื นกันกั 21

Thank you!