(หนองคาย) หมู่บ้านสารสนเทศ บ้านเดื่อ

หมูบ่ ้านสารสนเทศชุมชนดีเด่น
เพ่ือการพฒั นาเศรษฐกจิ และคณุ ภาพชีวติ

บ้านเดอ่ื หมทู่ ่ี 2 ตาบลบา้ นเดอื่
อาเภอเมอื งหนองคาย จังหวัดหนองคาย

ปงี บประมาณ พ.ศ. 2563

คานา

การจดั ทาหมูบ่ ้านสารสนเทศดีเด่นเพื่อการพฒั นาเศรษฐกจิ และคุณภาพชวี ิตฉบับน้ี มีความสาคัญย่ิง
ต่อการส่งเสริมสนับสนุนให้เกิดกระบวนการเรียนรู้และการจัดการตนเองของคนในหมู่บ้าน/ชุมชน ผ่านกลไกการมี
ส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนทุกหมู่บ้านในหมู่บ้าน/ชุมชน โดยมีการค้นหา รวบรวมข้อมูลความรู้ และสร้างกระบวนการ
วิเคราะห์ปัญหา เพื่อร่วมกันกาหนดทิศทางการพัฒนาหมู่บ้านเช่ือมโยงสู่ระดับตาบลท่ีสอดคล้องกับปัญหาและความ
ต้องการที่แท้จริง สามารถแก้ไขปัญหาท่ีหมู่บ้านและตาบลเผชิญร่วมกันอยู่ได้ รวมทั้งก่อเกิดการค้นหาศักยภาพจาก
ธรรมชาติ ฝมี ือ ทกั ษะ ของคนในหมู่บ้าน ตาบล เพือ่ แกไ้ ขปญั หาของหมูบ่ ้าน ตาบล ลดการพง่ึ พาจากภายนอก เพ่ือให้
ชุมชนเข้มแข็งและพึง่ ตนเองได้

คณะทางานหมู่บ้านสารสนเทศดเี ดน่
ชมุ ชนบา้ นเดอ่ื
มิถุนายน ๒๕๖3

สารบญั

เรอื่ ง หนา้

ส่วนที่ 1 ขอ้ มูลทว่ั ไปของหมู่บา้ น 1

1.1 ประวตั ิความเป็นมา 1

1.2 ประชากร 2

1.3 ผู้นาชุมชน กลมุ่ องค์กร อัตลกั ษณ์ 3

1.4 ผลติ ภณั ฑ์ชุมชน/รายได/้ สภาพเศรษฐกจิ 4

1.5 แหล่งท่องเที่ยวและการบรกิ าร 4

1.6 วัฒนธรรม ประเพณี เทศกาล ภูมิปญั ญาท้องถิ่น 5

1.7 แผนที่ 5

สว่ นที่ 2 แนวทางการพัฒนาหมู่บา้ นสารสนเทศฯ 6

2.1 การบริหารจัดการ 6

2.2 การจัดทาสารสนเทศภมู ิศาสตร์ (GIS) เพอื่ พัฒนาคุณภาพชีวติ 8

2.3 การวิเคราะห์ขอ้ มลู และจดั ทาแผน 8

2.4 การดาเนินโครงการเชิงบูรณาการและการแสวงหางบประมาณ 10

2.5 กลยทุ ธ์ 11

2.6 การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ 11

ส่วนที่ 3 ภาคผนวก

Community Informations Radar Analysis(CIA)

ขอ้ มลู จปฐ. และข้อมูล กชช.2 ค.

สว่ นท่ี 1 ข้อมลู ทัว่ ไปของหมูบ่ ้าน (สภาพทวั่ ไป สภาพสังคม สภาพทางเศรษฐกิจ)

1.1 ประวตั คิ วามเป็นมา
ประวัติความเป็นมาชุมชนบ้านเด่ือ เริ่มก่อต้ังประมาณ ปี พ.ศ. ๒๔๐๐ คาว่าบ้านเด่ือตั้งช่ือตามชื่อ

ต้นไม้ท่ีมีจานวนมากบริเวณนั้นคือต้นเดื่อ ชาวบ้านจึงเรียกช่ือหมู่บ้านน้ีว่า “บ้านเดื่อ” ไม่มีประวัติและไม่มีใครทราบ
ว่าบุคคลก่อต้ังบ้านน้ีคนแรกชื่ออะไร แต่สันนิษฐานว่าน่าจะอพยพมาจากตาบลสีกายสว่ นหน่ึง และอีกส่วนหน่ึงน่าจะ
มาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวหรือ สปป.ลาว อย่างไรก็ตามยังมีประวัติบางส่วนเล่าว่าบรรพบุรุษให้
ชื่อ “ชมุ ชนบ้านเดอื่ ” มนี ายบุญมี ศรีเมือง ซง่ึ ข้ามมาจาก สปป.ลาว ขณะนั้นไดบ้ วชและสรา้ ง “วัดอทุ ุมพร” ขน้ึ ต่อมา
ได้สกึ ออกมาแตง่ งานกับนางม่ันและได้รับการแต่งต้งั เปน็ ผ้ใู หญบ่ ้านคนแรกของบา้ นเดื่อ

1.2 ประชากร
จานวนประชากร จาแนกตามชวงอายุ ป 2562 ที่อาศัยอยูในครัวเรือนในวันสารวจ ขอมูลความ

จาเปนพืน้ ฐาน ระดบั หมบู าน/ชมุ ชน ป 2562
หมู 2 ชุมชนบาน เด่ือ ตาบลบ านเด่ือ อาเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ภาค

ตะวันออกเฉยี งเหนอื
มีครัวเรือนทั้งหมด 99 ครัวเรือน จานวนประชากรที่อาศัยอยูจริง ท้ังหมด 379 คน เพศชาย

178 คน เพศหญงิ 201 คน (ตามภาพที่ 1 ตารางจาแนกตามชว่ งอายใุ นขอ้ มลู จปฐ.

ตารางท่ี 1 ตารางจาแนกตามช่วงอายุในข้อมลู จปฐ.

1.3 ผนู้ าชมุ ชน กลุ่มองคก์ ร อตั ลักษณ์
ผู้นาชุมชนบ้านเด่ือ หมู่ 2 ต.บ้านเด่อื อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย

1.นายสมจติ จนั ทามา ประธานท่องเทยี่ งชมุ ชน โทรศพั ท์ 062-968-9564
2.นางปณติ า ธรรมฤทิ์ ผ้ใู หญบ่ ้าน โทรศัพท์ 087-213-9539
3.นางสาวขนิษฐา จนั ทามา ประชาสัมพันธช์ ุมชน โทรศัพท์ 086-953-9997
4.สานักงานพัฒนาชมุ ชนอาเภอเมอื ง จ.หนองคาย โทรศพั ท์ 042-413004

กลุม่ องค์กร ตามรปู ที่ 1-4

ภาพที่ 1 กลมุ่ ลอ่ งเรือสักการะสง่ิ ศักดส์ิ ิทธิ์ ภาพที่ 2 กลุ่มมดั ผ้ายอ้ มสีมะเด่ือมงคล

ภาพท่ี 3 กล่มุ แปรรูปมะมวง ภาพท่ี 4 กลมุ่ รา้ นอาหารริมโขง

อตั ลกั ษณ์
อัตลักษณข์ องชมุ ชนบา้ นเดื่อ คอื การคงไว้ซึง่ ศลิ ปวฒั นธรรมพ้ืนบา้ น ทาให้พน้ื ที่ หมู่ 2 ตาบลบ้าน

เด่ือ อาเภอเมืองหนองคาย ได้เปน็ สถานทจี่ ัดงาน “เบ่งิ โขง ชมจนั ทร์ บา้ นเด่ือพาแลง แงงวฒั นธรรมรมิ ฝงั่
โขง” ซ่งึ ภายในงานจะไดช้ มการสาธิตการทากระทงดอกไม้ การทานกจากใบลาน น่งั รถสามล้อรอบบา้ น ไหว้
พระสิ่งศกั ดิ์สทิ ธ์คิ ู่บ้านของชาวบา้ นเดือ่ ด้วย

1.4 ผลิตภัณฑ์ชุมชนรายได้/อาชพี รายได้
1.4.1 ปลาแม่น้าโขง ปลานิลกระชัง มะม่วงดอง ผักปลอดภยั
1.4.2 อาชพี เกษตรกรรมของตาบลวังทองแบง่ เป็น ๓ ประเภท คือ
การปลูกพชื การเลยี้ งสตั ว์ การประมง
1.4.3 รายไดข้ องประชากรในตาบล
รายได้เฉลี่ยของประชากร 77,626.36 บาท / คน / ปี (จากข้อมลู จปฐ. ปี 256๒)
ครัวเรือนทีม่ ีรายไดต้ า่ กว่าเกณฑ์ จปฐ. 0 ครัวเรอื น

1.5 แหล่งทอ่ งเทย่ี วและการบริการ
1.5.1 ตลาดทา่ เรอื ท่องเทย่ี วชุมชนบา้ นเดอื่
1.5.2วดั อทุ ุมพร ซ่ึงมีโบสถ์มหาอุด 160 ปี

รูปท่ี 5 นายกรฐั มนตรี พลเอกประยทุ ธ จนั ทรโ์ อชาพรอ้ มคณะรฐั มนตรีลงพี้นทีต่ ลาดบา้ นเดื่อ

รปู ท่ี 6 ผู้วา่ ราชการจงั หวัดหนองคาย นายรณชยั จติ รวเิ ศษ ลงพื้นที่วัดอทุ มุ พร

1.6 ศลิ ปะ วัฒนธรรม ประเพณี เทศกาล ภูมปิ ัญญาท้องถนิ่ ประเพณี

เดือนมกราคม เทศกาลปีใหม่

เดือนกุมภาพนั ธ์ บญุ ขา้ วจี่

เดอื นมีนาคม บุญพระเวส

เดอื นเมษายน ประเพณสี งกรานต์

เดือนพฤษภาคม บญุ เบกิ บา้ น (บุญชาฮะ)

เดอื นมิถุนายน บุญบ้งั ไฟ

เดือนกรกฎาคม บุญเขา้ พรรษา

เดือนสงิ หาคม บญุ ขา้ วประดบั ดิน

เดอื นกนั ยายน บุญขา้ วสาก

เดือนตลุ าคม บญุ ออกพรรษา

เดอื นพฤศจิกายน บุญกฐนิ

เดือนธนั วาคม บญุ คุณลาน ประเพณลี อยกระทง

1.6 แผนท/่ี แผนผัง
บ้านเดอ่ื หมู่ 2 ต.บ้านเดอื่ อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย (ตามภาพท่ี 8 )

รปู ท่ี 7 แผนที่บ้านเดอ่ื หมู่ที่ 2 อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย

สว่ นที่ 2 แนวทางการการพัฒนาตาบลสารสนเทศตน้ แบบ
2.1 การบริหารจดั การ

คณะทำงำนขบั เคลอ่ื นกำรจดั กำรสำรสนเทศตำบลสำรสนเทศเพอ่ื กำรพฒั นำคณุ ภำพชีวติ



การวิเคราะหศ์ ักยภาพชมุ ชน

2.2 การจัดทาสารสนเทศภมู ศิ าสตร์ (GIS) เพื่อการพัฒนาคณุ ภาพชวี ิต(ตามภาพท่ี 9)

รูปท่ี 9 แผนท่ีgoogle map บ้านเด่ือหมทู่ ี่ 2 ต.บ้านเดื่อ อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย

2.3 การวิเคราะหข์ อ้ มูลชุมชนด้วยโปรแกรม CIA (ตามภาพที่ 10)
จากการท่ีได้นาข้อมูลความจาเป็นพ้ืนฐาน (จปฐ.) ปี 256๒ และข้อมูล กชช.2ค. ปี 256๒

ซง่ึ เป็นขอ้ มูล ทีจ่ ัดเกบ็ ลา่ สดุ กรอกลงในโปรแกรมวิเคราะห์ข้อมลู CIA เพือ่ ใหเ้ หน็ ภาพรวมของหมูบ่ ้าน ผลท่ีไดเ้ ป็นดังน้ี
(ข้อมูลอ้างองิ ตามภาคผนวก)

รูปที่ 9 การวิเคราะหข์ ้อมลู ชุมชนด้วยโปรแกรม CIA

SWOT

จดุ แข็งของชุมชน

1) มีกลมุ่ อาชีพหลากหลาย
2) มีทุนในชมุ ชน
3) มแี หลง่ นา้ ธรรมชาติตลอดปี
4) ชมุ ชนมีความสามัคคี

5) มโี รงงานอุตสาหกรรมในทอ้ งถิน่

6) หมู่บ้านมีการอนรุ ักษ์ สง่ เสริมประเพณแี ละวฒั นธรรมประจาเดอื น ตลอดปี

จุดอ่อนของชุมชน

1) เปน็ พื้นท่ชี ายแดน เปน็ ทางผ่านยาเสพตดิ
2) ถนนพ้ืนทที่ าการเกษตรเปน็ หลมุ เปน็ บ่อ
3) ไฟฟ้าไมท่ ัว่ ถึงในพืน้ ท่ีทาการเกษตร
4) พืน้ ทท่ี ากินบางสว่ นเกดิ ภัยธรรมชาตซิ ้าซาก/ดินเสื่อมคุณภาพ
5) กลุ่ม/องคก์ รยงั ไม่เข้มแขง็ ขาดการบรหิ ารจัดการท่ดี ี
โอกาสของชุมชน
1) มีแหลง่ น้าธรรมชาตทิ ีม่ ีน้าตลอดปี (นา้ โขง,ห้วยนา้ สวย)
2) มที นุ ในชุมชน
3) มีโรงงานอุสาหกรรมในทอ้ งถนิ่ (โรงงานโรซ่าฯ)
4) รฐั บาลมีการกระจายอานาจสูก่ ารปกครองส่วนท้องถ่นิ
5) สามารถเดนิ ทางเข้าอาเภอ จังหวดั ได้สะดวก

อปุ สรรคของชุมชน
1) ราคาพชื ผลทางการเกษตร ตกต่า
2) อยู่ติดชายแดนมปี ัญหายาเสพตดิ
3) มีการเปลยี่ นแปลงการเมือง การปกครองบ่อย
4) งบประมาณในการพัฒนาจากท้องถ่นิ มนี ้อย
4.) เกดิ ภาวะเส่ียงตอ่ การติดโรคโควิด – 19 ในชมุ ชน
5.) การดาเนนิ งานตามนโยบายของรัฐมคี วามไมต่ ่อเน่ือง

ข้อเสนอแนะ/วธิ ีแก้ไขปัญหา
1.) เพม่ิ ราคาผลิตทางการเกษตรด้วยการแปรรูป
2.) เลือกปลกู พชื ท่ีใชน้ า้ นอ้ ยและเหมาะสมกันพ้ืนท่ี
3.) ศึกษาความต้องการและวางแผนการตลาดก่อนลงมอื ผลติ
4.) ปฏบิ ตั ติ ามนโยบายของภาครฐั อย่างเคร่งครัด
5.) วางแผนและดาเนนิ การตามแผนการพฒั นาของหมู่บา้ น/ตาบล/เทศบาล

2.4 การดาเนินโครงการเชิงบรู ณาการและการแสวงหางบประมาณ
วิสัยทศั น์ (ทิศทางการพฒั นา)
“หมบู่ ้านท่องเทยี่ ว โดยชุมชน ลุ่มนา้ โขง”

ยุทธศาสตร์
1) ยทุ ธศาสตรก์ ารสร้างการเรยี นรแู้ ละความสามารถในการบรหิ ารจดั การของชมุ ชน
1.1) พัฒนาดา้ นคณุ ธรรม จริยธรรม และวัฒนธรรมภมู ิปญั ญาท้องถนิ่
1.2) พัฒนาและส่งเสรมิ การศกึ ษา ศาสนา สุขภาพและอนามยั
1.3) พฒั นาและสง่ เสริมสวัสดิการของชุมชนและสงั คม
1.4) พฒั นาเสรมิ สร้างความเข้มแข็งของชมุ ชน โดยเนน้ การมีสว่ นร่วมของชุมชนในการ

พัฒนา การบรรเทาสาธารณภยั การรณรงค์ป้องกันและแก้ไขปัญหา ยาเสพติด
2) ยุทธศาสตรก์ ารกาหนดตาแหนง่ การพัฒนาอาชพี ของชุมชนภายใต้ระบบและกลไกลตลาด
2.1) พฒั นาใหป้ ระชาชนสามารถพึ่งตนเองได้
2.2) สง่ เสริมการดารงชีวิตตามแนวพระราชดาริ ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยหู่ ัว ร.9

ตามแนวปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง
2.3) พฒั นาสนับสนุนการนาภูมิปัญญาท้องถนิ่ มารว่ มในการผลิตเพอ่ื สรา้ งมูลคา่

ผลติ ภัณฑท์ ้องถน่ิ และชุมชน และส่งเสริมการปลูกพืชเศรษฐกจิ
2.4) สง่ เสรมิ การทาเกษตรอินทรยี ์

3) ยทุ ธศาสตร์การพฒั นาผลิตภัณฑช์ มุ ชน
3.1) พฒั นาสง่ เสรมิ ศักยภาพและขดี ความสามารถการเพิ่มผลผลติ ทางการเกษตรและลด

ต้นทุนในการผลติ
3.2) ส่งเสริมและเพิม่ ทักษะในการประกอบอาชีพของครัวเรอื น และกล่มุ อาชีพเพ่ือ

ยกระดับรายได้
3.3) พฒั นาคณุ ภาพและผลติ ภณั ฑใ์ ห้ไดม้ าตรฐานมุ่งส่ตู ลาดทัง้ ภายในและตา่ งประเทศ

4) ยุทธศาสตรก์ ารสนับสนุนใหม้ บี ทบาทรองรับความอ่อนแอของครอบครวั
4.1) พัฒนาแหล่งน้าอปุ โภคบรโิ ภค และน้าเพ่ือการเกษตรให้เพยี งพอกับความ ต้องการ

ของประชาชนตลอดท้ังปี
4.2) พัฒนาการขยายเขตไฟฟ้าเพื่อการเกษตรและไฟฟา้ สาธารณะ
4.3) พัฒนาปรับปรุงซ่อมแซม ก่อสรา้ งถนน ร่องระบายนา้ เพ่ือสญั จรไปมาสะดวก

รวดเร็ว
4.๔) พัฒนาการบริการสาธารณะที่ประชาชนพึงได้รบั อย่างถ้วนหน้า

5) ยทุ ธศาสตรก์ ารดแู ลความอุดมสมบรู ณข์ องธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดล้อม
5.1) พัฒนาสรา้ งจิตสานึก ใหม้ ีความตระหนักในการรักธรรมชาติและส่งิ แวดล้อม
5.2) พฒั นาบารงุ รักษาสง่ิ แวดลอ้ มและจดั การสภาพแวดลอ้ มใหน้ า่ อยู่อยา่ งยั้งยนื

2.5 กลยทุ ธ์
1)สร้างการเรยี นรูใ้ นชมุ ชนเพ่ือนามาพัฒนาและบรหิ ารจัดการชุมชน
2)พัฒนาอาชีพในชมุ ชนใหม้ ีรายไดส้ ามารถเล้ียงตัวเองได้
3)พฒั นาผลิตภัณฑช์ ุมชนให้ไดม้ าตรฐาน ใหเ้ ข้าถึงตลาดในระดบั ตา่ งๆได้
4)สืบสานภูมปิ ญั ญาท้องถิ่น
5) ปลกุ จติ สานกึ ใหค้ นรักธรรมชาตแิ ละสง่ิ แวดลอ้ ม
6) พฒั นามคั คุเทศนช์ ุมชน

2.6 การเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ (ตามรูปท่ี 10)

รปู ท่ี 10 เวปเพจท่องเทยี่ ววถิ ชี มุ ชนบา้ นเด่อื จงั หวัดหนองคาย

ภาคผนวก

ตาราง การวเิ คราะหข์ ้อมูลชมุ ชนบา้ นเดื่อ หม่ทู ี่ 2 ประจาปี 2562

ตาราง ขอ้ มลู จปฐ. บ้านเด่อื หม่ทู ่ี 2 ต.บา้ นเดื่อ อ.เมืองหนองคาย จ.หนองคาย

ตาราง ขอ้ มลู กชช.2ค บา้ นเด่อื หม่ทู ่ี 2 ต.บา้ นเดื่อ อ.เมอื งหนองคาย จ.หนองคาย

สารสนเทศชมุ ชนดเี ดน่ เพื่อการพฒั นาคุณภาพชีวิต

สานกั งานพัฒนาชมุ ชนอาเภอเมอื งหนองคายจังหวัดหนองคาย
กรมการพฒั นาชุมชน กระทรวงมหาดไทย