ประมงพื้นบ้านม.ต้น

หลักสูตรรายวิชาเลือก
สาระการประกอบอาชีพ

ระดับมัธยมศกษาตอนตน
ึ



วิชาการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา
้
ื
รหัสวิชา อช 23001

จำนวน 2 หนวยกิต ( 80 ชั่วโมง )



















ศูนยการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมืองพะเยา

สำนักงานสงเสริมการศึกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยจังหวดพะเยา
ั
ึ
ั

คำนำ


การประกอบอาชีพประมงพนบานกวานพะเยา เปนวิถีชีวิตท่เก่ยวของกับกวานพะเยา กวานพะเยา
้
ี
ี
ื
ื
้
ี
ื
คอแหลงชีวิตของคนพะเยา ประมงพนบานกวานพะเยาจึงเปนอาชีพท่ชุมชนรอบกวานประกอบเปนสัมมา
ี
ี
่
่
ี
อาชีพสรางรายไดจุนเจือครอบครัว เปนวิถีทเกยวรอยสายน้ำกับชีวิตเขาดวยกัน จากอดตจนถึงปจจุบันถือ
่
ี
ิ
ั


อาชีพทีเปนภูมิปญญาทองถ่น เปนอาชีพทชุมชนตองการอนุรักษและสืบทอดใหกบคนรุนใหมไดศกษาและ
ึ

่
ี
เรียนรู สามารถนำมาประกอบเปนอาชีพสรางรายไดและพัฒนาชุมชนรอบกวานพะเยาเปนแหลงทองเทยวเชิง

่
อนุรักษ
ื
ศูนยการศกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเมองพะเยาไดตระหนักถึงความสำคญ
ึ
ั
การประกอบอาชีพประมงพ้นบานกวานพะเยา จึงไดนำมาพัฒนาเปนหลักสูตรรายวิชาเลือก สาระประกอบ
ื
ึ
ั
อาชีพ ระดับมธยมศกษาตอนตน ตามหลักสูตรการศกษานอกระบบระดบการศกษาขนพนฐาน พทธศกราช
ั
ึ
ั
ื
้
ั

ุ
ึ
้
ี
ึ
2551 และบรรจุไวในหลักสูตรสถานศกษาเพอนำไปใชในการจัดการศกษาในกบผูเรียน เพอใหผูเรียนมทักษะ
ั
ื่

ึ
่
ื
ในการประกอบอาชีพประมงพื้นบานกวานพะเยา และนำความรูไปใชเปนแนวทางในการดำเนินชีวิต และการ
ประกอบอาชีพ
ั
ุ
ึ
ศนยการศึกษานอกระบบและการศกษาตามอัธยาศยอำเภอเมองพะเยา ขอขอบคณ คณะครู กศน.
ู
ื
ึ

คณะกรรมการสถานศกษา นายสุรพล วงคหวัน ผูอำนวยการสำนักงานสงเสริมการศึกษานอกระบบและ

ุ
การศึกษาตามอธยาศัยจังหวัดพะเยาและอาจารยอญชลี ธรรมะวิธีกล ศึกษานิเทศกเชี่ยวชาญ อดีตหัวหนา
ั
ั

ึ
ั
ึ
ึ
หนวยศกษานิเทศก สำนักงานสงเสริมการศกษานอกระบบและการศกษาตามอธยาศย ท่ใหใหคำแนะนำ
ั
ี
คำปรึกษา ในการจัดทำหลักสูตรครั้งนี้ไดเสร็จสินสมบูรณมา ณ โอกาสนี้ หวังวาเอกสารหลักสูตรรายวิชา

้
่

้

เลือกฉบับนี จะเปนประโยชนตอ ผูบริหารสถานศึกษา ครูการศกษานอกโรงเรียนและผูเกยวของ ในการ
ึ


ี
นำไปใชในการจัดการศึกษาใหกับผูเรียน


(นายอดิสอน ขุยคำ )
ื
ผูอำนวยการกศน.อำเภอเมองพะเยา
21 มิถุนายน 2562

สารบัญ




หนา
คำนำ 1
สารบัญ 2

ิ
คำอธิบายรายวชา
มาตรฐานที่ 3.2
มาตรฐานที่ 3.3
มาตรฐานการเรียนรูระดับ

ศึกษาและฝกทักษะ


การจัดประสบการณการเรียนรู
การวัดประเมินผล
รายละเอยดคำอธิบายรายวชา 4 - 6
ี
ิ
มาตรฐานการเรียนรูระดับ
หัวเรื่อง
ตัวชี้วัด

เนื้อหา
จำนวนชั่วโมง

ี
้
ิ
หลักสูตรวชาการประกอบอาชพทำประมงพืนบานกวานพะเยา 7- 9

ความสำคัญ
จุดมุงหมาย
จุดประสงค 
เนื้อหา

ระยะเวลาเรียนและจำนวนหนวยกต
ิ
่
สือประกอบการเรียนและแหลงเรียนรู 
การวัดผลประเมินผล
ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ

โครงสรางหลักสูตร
คณะกรรมการจัดทำหลักสูตร 10

ิ
คำอธิบายรายวชา
ิ
ี


ื
้
รหัสวิชา อช23001 ชื่อรายวชาการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา จำนวน 2 หนวยกิต
ระดับมัธยมศึกษาตอนตน

ั
ี
ี
่
มาตรฐานท 3.2 มความรู ความเขาใจ ทกษะในอาชีพที่ตัดสินใจเลือก
่
ี
ุ
มาตรฐานท 3.3 มความรู ความเขาใจ ในการจัดการอาชีพอยางมีคณธรรม
ี

มาตรฐานการเรียนรูระดับ

มความรู ความเขาใจทกษะในการพัฒนาอาชีพทตัดสินใจเลือกบนพื้นฐานความรูกระบวนการผลิต
ั
ี่
ี
กระบวนการตลาดที่ใชนวัตกรรม เทคโนโลยีที่เหมาะสม และประยุกตใชภูมิปญญา

มีความรู ความเขาใจ และสามารถจัดทำแผนงานและโครงการธุรกิจ เพอพัฒนาอาชีพเขาสูตลาดการ
ื่
แขงขันตามศกยภาพ 5 ดาน
ั

ศึกษาและฝกทักษะ
1. การประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ั

2. พันธุปลาและแหลงเพาะพนธุปลาในกวานพะเยา
3. วิธีการที่ใชจับปลาในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
4. ปญหา อุปสรรคในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา

5. การอนุรักษฟนฟูในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
้
ื
ุ
6. คณธรรมในการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา

การจัดประสบการณการเรียนรู 
1. ศึกษาจากใบความรู 
2. ศึกษาจากแหลงเรียนรูกลุมประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
3. ศึกษาจากวีดทัศนเกี่ยวกับการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ี
4. การทำใบงาน
5. การทำแบบทดสอบ


การวัดและประเมินผล
1. สังเกตการเขารวมกิจกรรมของผูเรียน
2. ประเมินผลจากการทำใบงาน
3. ประเมนผลจากแบบทดสอบ
ิ

รายละเอยดคำอธิบายรายวชา
ี
ิ
ั
ิ
รหสรายวชา อช23001 ชื่อรายวิชาการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยาจำนวน 2 หนวยกิต
ระดับมัธยมศึกษาตอนตน
มาตรฐานการเรียนรูระดับ

ี่
ี
มความรูความเขาใจทักษะในการพัฒนาอาชีพทตัดสินใจเลือกบนพื้นฐานความรูกระบวนการผลิต
กระบวนการตลาดที่ใชนวัตกรรม เทคโนโลยีที่เหมาะสม และประยุกตใชภูมิปญญา

มีความรู ความเขาใจ และสามารถจัดทำแผนงานและโครงการธุรกิจ เพื่อพัฒนาอาชีพเขาสูตลาดการ
ั
แขงขันตามศกยภาพ 5 ดาน
จำนวน
ที ่ หัวเรื่อง ตัวชี้วัด เนื้อหา
ั
่
(ชวโมง)
1. การประกอบอาชีพทำ 1. รูและเขาใจความเปนมา 1. ความเปนมาของการ 10
ประมงพื้นบานกวาน ของการประกอบอาชีพทำ ประกอบอาชีพทำประมง
พะเยา ประมงพื้นบานกวานพะเยา พื้นบานกวานพะเยา


2. รูและเขาใจกลุมประกอบ 2. กลุมประกอบอาชีพทำ
อาชีพทำประมงพื้นบานกวาน ประมงพื้นบานกวานพะเยา
พะเยา 3. ประเภทของการทำประมง
3. รูและเขาใจประเภทของ พื้นบานกวานพะเยา

การทำประมงพื้นบานกวาน
พะเยา

2. พันธุปลาและแหลง รู และเขาใจ พันธุปลาและ 1. ชนิดของปลาในกวานพะเยา 10

เพาะพันธุปลาในกวาน แหลงที่อยูอาศัยเพาะพันธุ  2. แหลงที่อยูอาศัยและแหลง
พะเยา ปลาในกวานพะเยา เพาะพันธุปลากวานพะเยา


ื
3. วิธีการที่ใชจับปลาใน 1. รูและ เขาใจวิธีการที่ใชจับ 1. เครื่องมอที่ใชในการประกอบ 20
การประกอบอาชีพทำ ปลาในการประกอบอาชีพทำ อาชีพทำประมงพื้นบานกวาน
ประมงพื้นบานกวาน ประมงพื้นบานกวานพะเยา พะเยา
พะเยา 2. รู เขาใจเทคนิคและองค  2. เทคนิคและองคความรูใน

ความรูในวิธีการหาปลาในการ วิธีการหาปลาในการทำประมง
ทำประมงพื้นบานกวานพะเยา พื้นบานกวานพะเยา
3. ทักษะการจับปลาในการ
ประกอบอาชีพทำประมง

พื้นบานกวานพะเยา
4. ปญหา อุปสรรคใน 1. รู และเขาใจสถานการณ 1. สถานการณปญหาและ 15
การประกอบอาชีพทำ ปญหา อปสรรคในการ อปสรรคในการประกอบอาชีพ
ุ
ุ
ประมงพื้นบานกวาน ประกอบอาชีพทำประมง ทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
พะเยา พื้นบานกวานพะเยา 2. ปญหาภัยแลงในกวานพะเยา

ที ่ หัวเรื่อง ตัวชี้วัด เนื้อหา จำนวน
่
(ชวโมง)
ั

2. รู และเขาใจปญหาภัย
แลงในกวานพะเยา
3. รู และเขาใจ ปญหาการ 3. ปญหาการแพรกระจายของ

แพรกระจายของผักตบชวา ผักตบชวาและการรุกล้ำพื้นท ี่
และการรุกล้ำพื้นที่กวาน กวานพะเยา
พะเยา

4.ทักษะในการแกปญหา และ
อปสรรคในการประกอบ
ุ
อาชีพทำประมงพื้นบานกวาน
พะเยา

5. การอนุรักษฟนฟูใน 1. รูและเขาใจกฎกตกาและ 1. กฎกตกาและขอบังคับ 15
ิ

ิ
การประกอบอาชีพทำ ขอบังคับเกี่ยวกับการอนุรักษ เกี่ยวกับการอนุรักษฟนฟูการทำ
ู
ประมงพื้นบานกวาน ฟนฟการทำประมงพื้นบาน ประมงพื้นบานกวานพะเยา
พะเยา กวานพะเยา 2. เขตอนุรักษฟนฟูการทำ
ื
้
2. รูและเขาใจเขตอนุรักษ ประมงพนบานในเขตรอบกวาน
ู
ฟนฟการทำประมงพื้นบานใน พะเยา
เขตรอบกวานพะเยา 3. แนวทางในการอนุรักษวิถ ี
3.รูและเขาใจ แนวทางในการ การประกอบอาชีพทำประมง

อนุรักษวิถการประกอบอาชีพ พื้นบานกวานพะเยา
ี
ทำประมงพื้นบานกวานพะเยา


ุ
ุ
6. คณธรรมในการ 1. รู เขาใจคุณธรรมในการ 1. ความหมายของคณธรรม 10
ประกอบอาชีพทำ ประกอบอาชีพทำประมง จริยธรรม ในการประกอบอาชีพ
ประมงพื้นบานกวาน พื้นบานกวานพะเยา 2. คณธรรมจริยธรรมทใชใน
ุ
ี
่
พะเยา 2. ตระหนักถึงคุณธรรมในการ การประกอบอาชีพ
ประกอบอาชีพทำประมง
พื้นบานกวานพะเยา


ี
้
ื
หลักสูตรการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา

ความสำคัญ
่
การประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา กวานพะเยาถือเปนแหลงน้ำทสำคญทสุด
ั
ี
ื้
่
ี
ี
ของจังหวัดพะเยา และยังเปนแหลงทองเท่ยวเชิงอนุรักษของจังหวัดพะเยา กวานพะเยาทำใหเกิด
ี
่
ั
ั
ี
่
ี
วิถชีวิตทีเกยวของกบน้ำมาตั้งแตสมยบรรพบุรุษ มกวานพะเยาเปนแหลงทำมาหากนโดยการทำ
ิ
อาชีพประมงพนบาน สืบทอดเปนภูมปญญาจากรุนสูรุน ชาวบานในชุมชนรอบกวานพะเยาประกอบ


ิ
้
ื
้
ื
้
อาชีพทำประมงพนบานเปนอาชีพหลักมาเปนระยะเวลานานกวา 80 ปการทำประมงพนบาน
ื
้
ื
ื
แบงเปนการทำประมงพนบาน 2 ประเภท คือ การทำประมงน้ำต้น จะใชเครื่องมือจับปลาขนาดเล็ก

ุ
เชน ไซ ตม ซม ยอ สวิง ในการหาปลาในชวงน้ำลด และการทำประมงน้ำลึก จะใชเรือขดเปนพาหนะ
ุ

ุ
ั
ในการออกหาปลา ซ่งการออกเรือหาปลาน้ำลึกนีจะมีท้งการออกเรือหาปลาคนเดียว โดยใชเครืองมอ
ื
ึ
่
้
เปนแหหวาน และการออกเรือหาปลาเปนกลุมๆ ละ 3–4 คน โดยใชการวางลอบไลปลาในน้ำลึก การ
ึ
ี

ออกเรือหาปลาตองมทกษะและวิธีการ เครืองมอ การดูสภาพดิน ฟา อากาศ วันขางขน ขางแรม
ั
้
ื

่
ี
ทศทางลม และความเชียวชาญเฉพาะบุคคลท่จะทราบการเคลื่อนยายท่อยูของปลา ปลาทจับไดใน

ี
ิ
ี่
่

่
ื
กวานพะเยานั้นชาวบานจะนำมาขายเพอเปนรายไดจุนเจือครอบครัว หากเหลือจะนำปลานั้นมาแปร
รูปเปนปลารา ปลาจอมเกบไวรับประทานในครัวเรือน ซึ่งถือเปนวิถีชีวิตของคนริมกวานพะเยา
็
ื
ื
้
ปจจุบันการประกอบอาชีพประมงพนบานกวานพะเยาถอเปนภูมปญญาทองถน เปนอาชีพท ี ่
่
ิ
ิ





ึ
ชุมชนตองการอนุรักษและสืบทอดใหกับคนรุนใหมไดศกษาและเรียนรู และประกอบเปนอาชีพสราง


รายไดและพัฒนาชุมชนเปนแหลงทองเท่ยวเชิงอนุรักษ อาชีพประมงพ้นบานยังตองประสบปญหา
ื


ี

ิ
ี่
ปริมาณน้ำกวานเริมลดลงจากปญหาภัยแลง และจากการทน้ำเริ่มตื้นเขนจากปริมาณผักตบชวา
่
ตลอดจนจอกแหนกีดขวางการพายเรือออกหาปลา ทำใหจำนวนปลาลดลง ชุมชนรอบกวานตองเรง
้
้
ื

่
กำจัดผักตบชวา รวมทังการอนุรักษพนธุปลาในฤดูวางไข การกำหนดพนท่อนุรักษพนธุปลา เพอให
ี
ั
ื
ั
ั
การประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยายังคงอยูเปนอตลักษณของชุมชนตอไป

ั
ดังนั้นการพฒนาหลักสูตรรายวิชาเลือกวิชาการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา
ื้
ั
ั
้
ึ
ึ
ื
่
เพอนำมาใชในการการจัดการศึกษานอกระบบตามหลักสูตรการศกษานอกระบบระดบการศกษาขน
พืนฐาน พุทธศกราช 2551 ระดับมธยมศกษาตอนตน มาตรฐานการเรียนรูระดับ สาระการประกอบ
ึ

ั
ั
้
อาชีพ ซงกำหนดใหมความรู ความเขาใจทกษะในการพัฒนาอาชีพท่ตดสินใจเลือกบนพนฐานความรู 
้
ื
ึ่
ี
ี
ั

ั
ี่
่
ี
กระบวนการผลิต กระบวนการตลาดทใชนวัตกรรม เทคโนโลยีทเหมาะสม ประยุกตใชภูมิปญญาและ
่

ั
มความรู ความเขาใจ สามารถจัดทำแผนงานและโครงการธุรกิจ เพอพฒนาอาชีพเขาสูตลาดการ
ี

ื
แขงขันตามศักยภาพ 5 ดาน

จุดมุงหมาย

เพื่อใหผูเรียนมีความรูความเขาใจการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยาและนำไปใชใน

ชีวิตประจำวัน

จุดประสงค
ี
ั
1. เพื่อใหมีความรูความเขาใจและมทกษะการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา
้
ื
2. เพื่อใหสามารถนำความรูในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยาและนำไปใชใน
ชีวิตประจำวัน

เนื้อหาของหลักสูตร

1. การประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ั
2. พันธุปลาและแหลงเพาะพนธุปลาในกวานพะเยา
3. วิธีการที่ใชจับปลาในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
4. ปญหา อุปสรรคในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา

5. การอนุรักษฟนฟูในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
6. คุณธรรมในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ระยะเวลาเรียนและจำนวนหนวยกต
ิ
่
จำนวน 80 ชัวโมง 2 หนวยกิต
ภาคทฤษฎี 60 ชั่วโมง

ภาคปฏิบัติ 20 ชั่วโมง
สื่อประกอบการเรียนและแหลงเรียนรู.

1. ศึกษาจากใบความรู 
2. ศึกษาจากแหลงเรียนรูบานลุงสมบูรณ บัวเทศ ประธานกลุมประมงพื้นบานกวานพะเยาและศนย
ู
ประมงน้ำจืดจังหวัดพะเยา
3. ศึกษาจากวีดีทัศนอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา

4. การทำใบงาน
5. การทำแบบทดสอบ

การวัดและประเมินผล

1. สังเกตการเขารวมกิจกรรมของผูเรียน
2. ประเมินผลจากการทำใบงาน
3. ประเมนผลจากแบบทดสอบ
ิ

ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ

ั

1. ผูเรียนมีความรูความเขาใจในทกษะการการพัฒนาการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวาน
พะเยา
ื้
2. ผูเรียนสามารถประยุกตใชภูมิปญญาในการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา

โครงสรางหลักสูตร


1. การประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา จำนวน 10 ชั่วโมง
1.1 ความเปนมาของการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
1.2 กลุมประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา

1.3 ประเภทของการทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
2. พันธุปลาและแหลงเพาะพันธุปลาในกวานพะเยา จำนวน 10 ชั่วโมง
2.1 ชนิดของปลาในกวานพะเยา

2.2 แหลงที่อยูอาศัยและแหลงเพาะพันธุปลากวาน
3. วิธีการที่ใชจับปลาในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา จำนวน 15 ชั่วโมง
3.1 เครื่องมือทใชในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ี่

3.2 เทคนิคและองคความรูในวิธีการหาปลาในการทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
4. ปญหาอุปสรรคในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา จำนวน 20 ชั่วโมง

ื
ุ

4.1 สถานการณปญหาและอปสรรคในการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา
้
4.2 ปญหาภัยแลงในกวานพะเยา
ื้
4.3 ปญหาการแพรกระจายของผักตบชวาและการรุกล้ำพนที่กวานพะเยา
5. การอนุรักษฟนฟในการประกอบอาชีพทำประมงพนบานกวานพะเยา จำนวน 15 ชั่วโมง
ื้

ู

5.1 กฎกติกาและขอบังคับเกยวกับการอนุรักษฟนฟการทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ี่
ู
5.2 เขตอนุรักษฟนฟูการทำประมงพื้นบานในเขตรอบกวานพะเยา
5.3 แนวทางในการอนุรักษวิถีการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา

6. คุณธรรมในการประกอบอาชีพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา จำนวน 10 ชั่วโมง
6.1 ความหมายของคุณธรรม จริยธรรม ในการประกอบอาชีพ
6.2 คณธรรมจริยธรรมทใชในการประกอบอาชีพ
ี
่
ุ

ใบความรูที่ 1


่
ี
่
ั
่
ี
กวานพะเยาถอเปนแหลงน้ำทสำคญทสุดของจังหวัดพะเยา เปนแหลงประมงน้ำจืดทสำคญทสุดของ
ั
ี
ื
ี
่
ี
ภาคเหนือตอนบน และยังเปนแหลงทองเท่ยวเชิงอนุรักษของจังหวัดพะเยา กวานพะเยาทำใหเกดอาชีพการ

ิ

ี
ื
้
ื
ี
ทำประมงของกลุมประมงพนบานตางๆ ในรอบบริเวณกวานมกลุมประมงพ้นบานทเปนเครือขายประมงกวาน

่
ี
ี

ั
้
ื
่
ี
ี
พะเยาอยูตามพนทรอบๆบริเวณกวานพะเยา มวิถีชีวิตและวัฒนธรรมประเพณีท่เกยวของกบกวานพะเยา มา
่
ั
ตงแตสมยบรรพบุรุษ มกวานเปนแหลงทำมาหากนโดยการทำอาชีพประมงพนบาน ซ่งสืบทอดเปนภูมปญญา
ี
ิ
ิ
้
ั
้
ื
ึ

จากรุนสูรุน อาชีพประมงพนบานเปนอาชีพหลักมาเปนระยะเวลานานกวา 80 ป แบงเปนการทำประมง
้
ื
ุ
ื


้
่
ื
ุ
ื
้
ื
พนบาน 2 ประเภท คอ การทำประมงน้ำตน จะใชเครืองมอจับปลาขนาดเล็กเชน ไซ ตม ซม ยอ สวิง ในการ
ึ
หาปลาในชวงน้ำลด และการทำประมงน้ำลึก จะใชเรือขุดเปนพาหนะในการออกหาปลา ซ่งการออกเรือหา
ี
้
ั
ปลาน้ำลึกนีจะมท้งการออกเรือหาปลาคนเดยว โดยใชเครื่องมือเปนแหหวาน และการออกเรือหาปลาเปน
ี
ี

กลุมๆ ละ 3–4 คน โดยใชการวางลอบไลปลาในน้ำลึก โดยปลาท่จับไดในกวานพะเยานั้นชาวบานจะนำมา
ขาย หากเหลือจะนำปลานันมาแปรรูปเปนปลารา ปลาจอมเกบไวรับประทานในครัวเรือน และชวงเวลาการ
็
้
้

ั
่
หาปลาของคนในชุมชนสามารถออกเรือหาปลาไดตลอดเวลา ขนอยูกบเครืองมอหาปลาของคนในชุมชน
ื
ึ

นอกจากนีแลวการหาปลาจะตองข้นอยูกบสภาพดน ฟา อากาศ วันขางขน ขางแรม ทศทางลม และความ
ิ

้
ึ

ิ
ึ
้
ั

ี
้
ี
่
่
่
่
เชียวชาญเฉพาะบุคคลทจะทราบการเคลื่อนยายทอยูของปลา บางครังประสบปญหาปริมาณน้ำกวานเริม
ลดลงและจากการท่น้ำเริ่มต้นเขินสงผลใหมีปริมาณกลุมผักตบชวาตลอดจนจอกแหนลอยตัวติดกันอยาง
ี
ื
ี
ี
่
่
หนาแนนกดขวางการพายเรือออกหาปลา ประกอบกบจำนวนปลาทเริมลดนอยลง ทำใหชาวบานตองเรง
ั
ั
กำจัดผักตบชวาและวัชพืชตาง ๆ อยางเรงดวน พรอมกบไดเตรียมจัดหาแหลงน้ำเพอใชรองรับการเลียงปลา
ื
่
้

ั

้

่
ี
ู
ั
หากปริมาณน้ำอยูในภาวะแหงแลง การอนุรักษพนธุปลาในฤดวางไข การกำหนดพนทอนุรักษพนธุปลา
ื
เหลานี้ สงผลใหชาวบานมีอาชีพประมงพื้นบานยาวนาน

ี
การประกอบอาชีพทำประมงพ้นบาน พบวา สภาพแวดลอมทางธรรมชาติได มีการใชสารเคมใน
ื

ิ
ึ
่
ปริมาณเพ่มข้น สงผลกระทบตอคุณภาพน้ำทำใหปลาไมสามารถวางไขได พันธุปลาพนเมืองลดลง การเพิม
ื
้
ี
่
่
ิ
ื
ื

้

ุ
ั
ปริมาณของปลาตางถน ทเขามาคกคามการขยายพนธุของปลาพนเมอง จากการปลอยลงสูแมน้ำโดย
ี
่



ึ
่
ั

ั
ี
รูเทาไมถึงการณ เชน ปลาซคเกอร ซงเปนปลาทมความอดทนสูง สามารถอาศยในแหลงน้ำไดทกรูปแบบและ
ุ
ุ
กินอาหารไดเกือบทกชนิด อีกทงยังสามารถวางไขสืบพันธุไดเองตามธรรมชาติ จึงทำใหมการเพมจำนวนมาก

ั
้


่
ิ
ี
ั
่
ื

ิ

ขนอยางรวดเร็วและตอเนือง การเพ่มจำนวนจะสงผลกระทบตอพนธุปลาพ้นเมองทมอยูตามธรรมชาติ เพราะ

่
ึ
ี
ี
้
ื
ซคเกอรกินไขปลา หรือแมกระท่งลูกปลาวัยออน ปลาชะโด ในปจจุบันสัตวน้ำในแหลงน้ำจืดของไทยหลาย
ั
ั
ี
่
แหง ถูกคุกคามและถูกทำลายระบบนิเวศนอยางมากจาก “ปลาชะโด” เนื่องจากปลาชะโดเปนปลาทดุราย
ี
้
และจะดรายมากในชวงฤดูผสมพันธุและเลียงลูกออนท่ และจะกัดขย้ำทุกสิ่งท่เขามากวนลูกครอก ทำให
ี

ุ


มากกวา 90% ของจำนวนลูกครอกสามารถอยูรอดและขยายพนธุตอไป เปนผลทำใหระบบนิเวศนของสัตวน้ำ
ั
ื
้
จืดในแหลงน้ำนี้ขาดความสมดุล และทำลายปลาทองถ่นใหมีจำนวนลดลง สงผลใหคนทำประมงพนบานหา
ิ

ปลาไดลดลงอีกดวย วธีการทำประมงพนบานทเปลยนแปลง จากการทำประมงแบบตางคนตางทำโดยไม 
ี
ื

ิ
้
ี
่
่


คำนึงถึงฤดูกาล มีการละเมิดกฎของชุมชน และการลักลอบทำผิดกฎหมาย เชน การใชระเบิด การใชไฟฟา
การใชแหและอวนตาถี่เปนตน จึงทำใหพันธุปลาในกวานพะเยา ซึ่งเปนแหลงทำมาหากินของชุมชนริมกวาน ม ี
ี
่
ี
จำนวนลดลง จากทเคยสามารถประกอบอาชีพประมงพ้นบานและมรายไดเพียงพอในการใชจายในครัวเรือน
ื
ทำใหอาชีพประมงพื้นบานเริ่มจะสูญหายไปจากชุมชนริมกวานพะเยา

ี่
ใบความรูท2



ิ
ปลาในกวานพะเยา ไดแก ปลานิล ปลาไน ปลาสรอย ปลาซวขาว ปลาซวบาง ปลาคาว ปลาหมอ
ิ




ี
้

ุ
้
ตาล ปลากราย ปลาดุก ปลากระสูบ ปลาหลด(ปลาไหล) ปลากเรียน ปลาเพย ปลาเขยวบาง ปลาแกมแดง
ี

ปลาตางถิ่น ไดแก ปลาขางลาย ปลาบอแพด ปลาแฟบ ปลาชอน ปลาตอง(ปลาฉลาด) ปลาเสด็จ ผา (ตะพาบ)
ื
ปลาไน ปลาชะโด ปลานิล ปลาจีน ปลาลิ้น ปลาสม ปลานวลจันทร ปลายี่สก ปลาเสาฮ้อ ปลาดูด ปลาหมอ
ปลากระจก ปลาตะเพียน ปลาสวาย ปลาแรด ปลาสลิด ปลากดเหลือง ปลาบู

แหลงเพาะพันธุปลา
แหลงเพาะพันธุปลาตามธรรมชาติ เชน ตนน้ำอิง แบงออกเปน 3 สวนดังนี้


สวนที่ 1 แหลงน้ำตื้นบริเวณตนน้ำอิง เปนสถานที่ที่ปลาทองถิ่นวายขึ้นไปวางไข 

สวนที่ 2 แหลงน้ำลึก เปนสถานที่ที่ปลาตางถิ่นวางไข
สวนที่ 3 กลางกวานพะเยา เปนสถานที่ที่ปลาหลายชนิดวางไข ไดแก ปลานิล ปลาตะเพยน ปลาชอน ปลา
ี
สลิด ปลากระดี่ ปลาเสด็จ เปนตน
สวนที่ 4 เขตอนุรักษพันธุปลาของชุมชน
ื่
แหลงอนุรักษพันธุปลา เปนแหลงอนุรักษที่มนุษยสรางขึ้นเพอใชเปนแหลงเพาะพันธุกอนปลอยกลับลงสู
ี่
ุ
กวานพะเยา มีทกหมูบานทติดชายกวาน

ู
่

แหลงทีอยอาศัยของปลา
แหลงน้ำลึก ไดแก แหน บัวลอย ผักตบชวา
แหลงน้ำตื้น ไดแก หนามไมยราบ โขงหญา รากไม 
ี่
- ปลานิล อาศัยอยูบริเวณดินทมีทราย
- ปลากระดี่ อาศัยอยูใตผักตบชวา
- ปลาตะเพียน อาศัยอยูใตแหน
- ปลาไหล อาศัยอยูใตดินโคลน

ี่
ใบความรูท 3



ื
้
1) เครื่องมืออุปกรณการหาปลา กลุมประมงพนบานมอปกรณการหาปลาโดยมีภูมิปญญาในการผลิต
ี
ุ

ั
เครื่องมือ เชน การถกแห การจักสานไซหลวง การจักสานไซนอย การทำตาขาย ยอ และภูม ิ
ื

ปญญาในการใชเครื่องมอ เชน เรือพาย ทอดแห ใชตาขาย ใสไซ ตกเบ็ด ยกยอ ใชแหลม คอนโด
ฯลฯ

ิ
2) เทคนิควิธีการหาปลา จะมีการสังเกตตามสภาพภูมอากาศ การสังเกตสภาพดิน ฟา อากาศ วัน
ขางขึ้น ขางแรม ทิศทางลม และความเชี่ยวชาญเฉพาะบุคคลที่จะทราบการเคลื่อนยายที่อยูของ
ปลา การสังเกตบริเวณแหลงที่อยูของปลา การสังเกตผิวน้ำ กลิ่นคาวของปลา การสังเกตจาก

ั
ผักตบชวา โดยปลาชอนจะกดผักตบชวารอบ ๆ เปนวงกลมจะวางไข การสังเกตฟองอากาศ เชน
ปลาไน หากมีปลาไนอยูจะสังเกตจากฟองอากาศลอยขึ้นมาบนผิวน้ำ และปลาชอบอยูน้ำใสมากกวา
ุ
น้ำขุน อีกทั้งมีวิธีการหาปลาที่นาสนใจ เชน การไลปลาเขาแนง/กนทง

3) การจัดการกับปลาที่หามาได สวนใหญมักจะขายปลาที่จับได ใหแกพอคา และอีกสวนหนึ่งนำมา


บริโภคในครัวเรือน
4) การแปรรูป/การถนอมอาหาร มีการนำปลาที่จับไดแปรรูปตาง ๆ เชน ปลาสม ปลารา ปลาแดด
เดียว ปลายาง


5) การขุดเรือ ตอเรือ ซึ่ง “เรือ” ถือวาเปนอุปกรณที่จำเปนอยางยิ่งในการประกอบอาชีพประมง กลุม
ประมงพื้นบานชุมชนบานสันหนองเหนียวมีการขุดเรือ ตอเรือไวใชเอง
6) องคความรูเกี่ยวกับวิธีการหาปลา เชน การดูลักษณะปลาขนมาหายใจ การสังเกตฟองอากาศบริเวณ

ึ้
ผิวน้ำ หากมีปลาไนอยูจะมฟองอากาศลอยขึ้นมาบนผิวน้ำ และการสังเกตปลาชอบอยูน้ำใสมากกวา
ี


น้ำขุน ซึ่งทีมวิจัยจะนำขอมูลชุดนี้ไปวิเคราะหแนวทางในการอนุรักษการทำประมงพื้นบานรวมกับคน
ในชุมชนตอไป

ี่
ใบความรูท 4
ื
็
สถานการณทรัพยากรน้ำของกวานพะเยาในปจจุบัน คอความสามารถในการเกบกักน้ำลดลง ปญหา

คุณภาพน้ำเสื่อมโทรม และปญหาในการจัดสรรน้ำและบริหารจัดการการใชน้ำสำหรับภาคสวนตางๆ เนื่องจาก
ี่
ึ้
ความตองการการใชน้ำเพมมากขนอยางตอเนื่อง ขณะทกวานพะเยาในปจจุบันเปนแหลงน้ำทตื้นเขินเนื่องจาก
ี่
ิ่
ี
มีลักษณะเปนแองรับน้ำ ทำใหความสามารถในการเก็บกักน้ำมนอย นอกจากปญหาดานปริมาณตะกอนจำนวน
ึ
ี
ื
ื
มากแลว กวานพะเยายังมีการแพรกระจายของผักตบชวาและวัชพชน้ำ อ่นๆ ซ่งมการเกาะตัวกันแนนเปนแพ
ื้
ิ
ื่
ื

ื
็
้
ิ
เมอวัชพชเหลานั้นตายลงและจมตัวลงสูพนทองน้ำกทำใหเกดการตนเขนมากโดยเฉพาะชวงหนาแลง จะเปน
ื
ปญหามาก แมจะมีโครงการขุดลอกแกมลิง บริเวณเหนือสะพานขนเดชบริเวณตำบลบานตอม อำเภอเมอง
ุ

็
จังหวัดพะเยาแตโครงการดงกลาวกไมสามารถ ดำเนินการไดเนืองจากติดปญหาแนวเขตกวานพะเยาและเรือง

่
่
ั

ปญหาการออกเอกสารสิทธิ์ทดินของเอกชน จึงควรมีการสนับสนุนใหมีการศึกษาวิจัยเพื่อนำขอมูลมาใชในการ
ี่
วางแผนบริหารจัดการตอไป ผักตบชวาและวัชพืชในกวานพะเยา การแพรกระจายของผักตบชวาและวัชพืชที่ม ี
ั
ิ
่
การเกาะตัวกนแนนเปน แพ (คนทองถนเรียกวา ปง) เปนปญหาท่สำคัญของแหลงน้ำและในกวานพะเยา
ี
ื
เนื่องจากผักตบชวาเปนพชที่มอตราการเจริญเติบโตสูงมาก ในกวานพะเยาคอ ปริมาณ ผักตบชวาและวัชพชท ี่
ั
ื
ื
ี
ี่
มีอยูเดิมในกวานพะเยา ปริมาณผักตบชวาทอยูในพื้นที่แหลงน้ำที่ตอเนื่องจากกวานพะเยา เชน สวนที่อยูเหนือ
ี
ื
สะพานขุนเดช อยางไรก็ตามผักตบชวาและพชน้ำยังมความสำคัญตอระบบนิเวศและการใชประโยชนของ
ั
กวานพะเยา เนื่องจากเปนแหลงท่อยูอาศยและอนุบาลตัวออนของสัตวน้ำ เปนผูผลิตข้นตนของระบบนิเวศ
ั
ี


ึ่
ั
สามารถนำไปผลิตเปนสินคาหัตถกรรมจากผักตบชวา ซงสามารถสรางรายไดใหกบคนในชุมชนริมกวานพะเยา
และพืชน้ำบางชนิดก็ถูกนำมาเปนอาหาร เชน บัวสาย แนวทางในการจัดการวัชพืชในกวานพะเยายังมีความ
ี
ั
ึ
่
จำเปนท่จะตองกำจัดโดยใชเครืองจักรกล ซ่ง ปจจุบันมีหนวยงานท่ชวยกนทำการกำจัดผักตบชวาโดยใช
ี

เครืองจักรกลไดแก ศูนยวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพะเยา จากปญหาสภาพแวดลอมของกวานพะเยาท่ม ี
ี
่
ี
ื
ความเสื่อมโทรมลงมาก เชน ปญหาน้ำเสีย การลดลงของพนทวางไขและพนทอนุบาลสัตวน้ำจากการตนเขน
ื
้
่
้
ี

้
ิ
่
ื
ั
่

ของกวานและจากโครงการพฒนาตางๆ เชน การทำถนนรอบกวานโครงสรางประชากรสัตวน้ำเปลียนแปลง


้
ึ
ิ
่
ั
โดยมอตราสวนของปลากินเนือสูง รวมถงปญหาการ แพรกระจายของสัตวน้ำชนิดพันธุตางถน ทำใหปริมาณ
ี
ึ
สัตวน้ำในกวานพะเยาลดนอยลงซ่งสงผลกระทบตอ อาชีพการประมงและความสมดลของระบบนิเวศ
ุ
นอกจากนั้นชนิดและวิธีการใชเครื่องมือทำการประมงไดเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต และยังพบวามีการจับสัตวน้ำ
ั
ี
ื
โดยเครืองมอทผิดกฎหมาย เชน การช็อตปลาดวยไฟฟาและ การใชลอบคอนโดท้งในกวานพะเยาและลำน้ำท ี ่
่

่
ไหลลงสูกวานพะเยา รวมถงการจับสัตวน้ำมากเกิดกำลังผลิตของแหลงน้ำทำใหปริมาณสัตวน้ำท่จับไดลดลง
ึ
ี
ทำใหมีผลกระทบตออาชีพการทำประมงพื้นบาน
ี
ั
ั
่

่

พะเยาโพสต (2559) กวานพะเยา ทะเลสาบน้ำจืดทใหญทสุดในภาคเหนือและใหญเปนอนดบ 4 ของประเทศ

ี
ิ
ื

อยูในสภาพแลงจัด หลายจุดต้นเขิน ขณะบางพนทไรน้ำแผนดนแตกระแหง สงผลกระทบตอระบบนิเวศและ

ี
่
ื
้
การทำประพื้นบาน นายวิวัฒน ปรารมณ ผูอำนวยการศูนยวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดพะเยา กลาววา ลาสุด

่
ื
ั
กวานพะเยาปริมาณน้ำลดลงมากเมอเทยบกบปกอนหนา สงผลใหกวานพะเยาทเคยเปนแหลงเพาะพนธุปลา

ี
่

ี
ั
ู
ึ

้


ไดรับผลกระทบอยางเห็นไดชัด เพราะปลาไมขนมาวางไขสงผลใหปริมาณปลาลดลง อยางไรก็ตาม ศนยวิจัย
และพฒนาประมงน้ำจืดพะเยาไดเตรียมพอพันธุ-แมพนธุปลา และเพาะพนธุปลาไวใหมากท่สุด โดยมแผน

ั
ี
ี
ั
ั

ั
่
่
ื
ปลอยพนธุปลา 50 ลานตัว ในชวงฤดฝนทกำลังจะมาถง เพอชดเชยปลาท่สูญหายไปจำนวนมาก ซ่งขณะนี ้
ี
ี
ึ
ู
ึ


อธิบดกรมประมงไดอนุมัติหลักการแลวนายวิวัฒน กลาวตออกวา กวานพะเยามเนือทกวา 12,000 ไร บริเวณ
ี
ี
้
ี
ี
่
่

น้ำแหงขอดในหลายจุดทพบเห็น เปนเพยงบางพนทเทานันไมไดแหงขอดทงหมด ขณะท นายสมบูรณ บัวเทศ
้

ี

้
ั

ื
ี
ี
้
่
ี
่

ประธานประมงพื้นบานชุมชนสันหนองเหนียว กลาววา ปนี้แลงหนักกวาปกอนๆ จำนวนปลาลดลงอยางเห็นได
ื
่
ื
ี
ชัดสงผลกระทบตอประมงพ้นบาน เรือเขาจอดเทยบทาก็จอดไมไดเพราะน้ำทต้นเขิน ทำใหหลายครอบครัว
ี
รายไดลด เพราะไมสามารถทำประมง ปลูกขาว เลี้ยงปลา หรือทำการเกษตรอื่นๆ ได

ใบความรูท 5
ี่


นายสมบูรณ บัวเทศ ไดใหขอมูลเกี่ยวกับกฎกฏิกาที่ใชในชุมชนรอบกวานพะเยา เชน หามชาวประมงใส
ี่
ั
แนงถ หากฝาฝนครั้งแรกจะมีการตักเตือน แตครั้งตอไปปรับครั้งละ 2,000 บาท ซงสอดคลองกบการนำพระ
ึ่
ราชกําหนดการประมง พ.ศ. 2558 มาใชกำหนดกฎกติกาที่ใชในชุมชน ดังนี้
1) หมวด 5 มาตรการอนุรักษและบริหารจัดการ
ื่
- มาตรา 55 บทบัญญัติในหมวดนี้มีวัตถุประสงคเพอการอนุรักษและบริหารจัดการใหเกิด ความ
สมดุลทางธรรมชาติและรักษาทรัพยากรสัตวน้ำและระบบนิเวศไวอยางยั่งยืนตามหลักการปองกัน

ลวงหนา โดยผูทําการประมงตองไมฝาฝนและปฏิบัติตามบทบัญญัติในหมวดนี้
มาตรา 56 หามมิใหผูใดจับสัตวน้ำในเขตพื้นที่รักษาพันธุสัตวน้ำตามที่รัฐมนตรีหรือ คณะกรรมการประมง
ประจําจังหวัดโดยอนุมัติรัฐมนตรีประกาศกําหนดเวนแตเปนการกระทําเพื่อประโยชนในทางวิชาการหรือเพื่อ
ึ่
ํ
การบํารุงรักษาพันธุสัตวน้ำและไดรับอนุญาตเปนหนังสือจากอธิบดีหรือผูซงอธิบดีมอบหมายการกาหนดเขต
ํ
ี่
พื้นที่รักษาพันธุสัตวน้ำตามวรรคหนึ่งใหมีแผนทแสดงแนวเขตบริเวณที่กาหนดนั้น
มาตรา 57 หามมิใหผูใดจับสัตวน้ำหรือนําสัตวน้ำที่มีขนาดเล็กกวาที่รัฐมนตรีประกาศกําหนดขึ้น
เรือประมง
- มาตรา 58 หามมิใหผูใดกระทําการ ดังตอไปนี้

ุ
(1) ปลอย เท ทิ้ง ระบาย หรือทําใหวัตถอันตรายตามที่รัฐมนตรีประกาศกาหนดลงสูที่จับสัตวน้ำ
ํ
(2) กระทําการใด ๆ อันทําใหสัตวน้ำในที่จับสัตวน้ำมึนเมา
(3) ปลอย เท ทิ้ง ระบาย หรือทําใหสิ่งใดลงสูที่จับสัตวน้ำในลักษณะที่เปนอันตรายแกสัตวน้ำ
ิ
(4) ทําใหที่จับสัตวน้ำเกิดมลพษในลักษณะที่เปนอันตรายแกสัตวน้ำ

- มาตรา 59 ผูใดโดยเจตนาหรือโดยประมาททําใหที่จับสัตวน้ำเกิดมลพิษในลักษณะที่นาจะเปน
ั้
อันตรายแกสัตวน้ำตองรับผิดในคาใชจายทงปวงในการชวยเหลือหรือปองกันชีวิตสัตวน้ำและทําใหท ี่
จับสัตวน้ำฟนฟูกลับสูสภาพตามธรรมชาติ
- มาตรา 60 หามมใหผูใดใชกระแสไฟฟาทําการประมง หรือใชวัตถุระเบิดในที่จับสัตวน้ำ ในกรณีท ี่
ิ
ี
ทางราชการมความจําเปนตองใชวัตถุระเบิดในที่จับสัตวน้ำ ใหกระทําไดเมื่อไดรับอนุญาตเปนหนังสือ
จากอธิบดีและไดดําเนินการปองกันมิใหเกิดความเสียหายแกสัตวน้ำเกินสมควรแลว

- มาตรา 61 หามมิใหผูใดมไวในครอบครองเพื่อการคาซึ่งสัตวน้ำหรือผลิตภัณฑสัตวน้ำโดยรูวาเปนสัตว
ี
น้ำหรือผลิตภัณฑสัตวน้ำทไดมาโดยการกระทําความผิดตามมาตรา 58 มาตรา 60
ี่
- มาตรา 62 หามมิใหผูใดทําการแกไขเปลี่ยนแปลงที่จับสัตวน้ำที่เปนสาธารณสมบัติของแผนดิน ใหผิด
ไปจากสภาพที่เปนอยูเวนแตจะไดรับอนุญาตเปนหนังสือจากพนักงานเจาหนาท ี่
ํ
- มาตรา 63 หามมิใหผูใดติดตั้ง วาง หรือสรางเขื่อน ฝาย ทานบ รั้ว สิ่งปลูกสราง เครื่องมอที่เปนตา
ื
ขาย หรือเครื่องมอทําการประมงอื่นใด หรือกระทําการใดในที่จับสัตวน้ำอันเปนการกั้น ทางเดินของ
ื
สัตวน้ำหรือเปนอุปสรรคในการเจริญเติบโตของสัตวน้ำ เวนแตจะไดรับอนุญาตเปนหนังสือ จาก
พนักงานเจาหนาท ี่
- มาตรา 64 หามมิใหผูใดมไวในครอบครองซงสัตวน้ำหรือผลิตภัณฑสัตวน้ำที่อาจกอใหเกดอันตรายตอ
ิ
ึ่
ี
รางกายมนุษยหรือตอสัตวน้ำอื่น สิ่งแวดลอมของสัตวน้ำ ทรัพยสินของบุคคลหรือสาธารณสมบัติ หรือ

เปนผลิตภัณฑสัตวน้ำที่อาจกอใหเกิดอันตรายตอสุขภาพของมนุษยตามประเภท ชนิด ลักษณะ

ี่
จํานวน หรือขนาดทกําหนดในกฎกระทรวง
ื่
- มาตรา 65 เพอประโยชนในการคุมครองพันธุสัตวน้ำที่หายาก หรือปองกันอันตรายจากโรคระบาด
รัฐมนตรีมีอํานาจประกาศกําหนดหามการนําเขา สงออก นําผาน เพาะเลี้ยง หรือมไวในครอบครอง
ี
ซึ่งสัตวน้ำบางชนิดไดหามมิใหผูใดนําเขา สงออก นําผาน เพาะเลี้ยง เวนแตจะไดรับใบอนุญาตจาก
อธิบดีหรือผูซึ่งอธิบดีมอบหมาย

- มาตรา 66 หามมิใหผูใดจับสัตวน้ำชนิดที่เลี้ยงลูกดวยนม สัตวน้ำที่หายากหรือใกลสูญพันธุ ตามท ี่
รัฐมนตรีประกาศกําหนด หรือนําสัตวน้ำดังกลาวขึ้นเรือประมง เวนแตมความจําเปนเพื่อการชวยชีวิต
ี
ของสัตวน้ำนั้น

ื
- มาตรา 67 หามมิใหผูใดใชหรือมีไวในครอบครองเพอใชซึ่งเครื่องมอทาการประมง ดังตอไปนี้ (1)
ื่
ํ
ื
เครื่องมือโพงพาง รั้วไซมานหรือกั้นซูรั้วไซมาน เครื่องมอลี่หรือเครื่องมออื่นที่มีลักษณะและวิธีการ
ื
คลายคลึงกัน (2) เครื่องมอลอบพับไดหรือไอโงทมีชองทางเขาของสัตวน้ำสลับซายขวาอยูทางดานขาง
ี่
ื

ี่
ใชสําหรับดักสัตวน้ำ (3) เครื่องมืออวนลากที่มีชองตาอวนกนถุงเล็กกวาขนาดทอธิบดีประกาศกําหนด
ี่
ิ
ื
ั
ั
ั
(4) เครื่องมออวนรุนทใชติดกบเรือยนตเวนแตเปนอวนรุนเคย ความในวรรคหนึ่งมใหใชบังคบกบ
ี่
เครื่องมือทาการประมงตามรูปแบบของเครื่องมอ ขนาดเรือวิธีการทําการประมง พื้นททาการประมง
ํ
ํ
ื
และเงอนไขที่อธิบดีประกาศกาหนด เพื่อประโยชนในการทา การประมงพื้นบาน
ํ
ํ
ื่
- มาตรา 68 ผูใดใชเครื่องมืออวนรุนเคยที่ใชประกอบเรือยนตทําการประมงตองปฏิบัติ ตามเงื่อนไขท ี ่
รัฐมนตรีประกาศกําหนดเกี่ยวกับรูปแบบของอวน ขนาดของเรือ วิธีที่ใชบริเวณพื้นที่ หรือระยะเวลา
ในการทาการประมง
ํ
ื
- มาตรา 69 หามมิใหผูใดใชเครื่องมออวนลอมจับที่มีชองตาอวนเล็กกวาสองจุดหาเซนติเมตร ทําการ
ประมงในเวลากลางคน
ื
- มาตรา 70 หามมิใหผูใดทําการประมงในระยะเวลาฤดูสัตวน้ำมีไขและวางไขเลี้ยงตัวออน หรือ

ระยะเวลาอื่นใดที่จําเปนตอการคุมครองสัตวน้ำ ตามที่รัฐมนตรีประกาศกําหนด
- มาตรา 71 ใหรัฐมนตรีหรือคณะกรรมการประมงประจําจังหวัดมีอํานาจออกประกาศ ดังตอไปนี้ (1)
ื
่
เครืองมอทําการประมงตามรูปแบบของเครืองมอ วิธีการทาการประมง พื้นที่ทําการประมงขนาดของ
ื
่
ํ
ํ
เรือประมงที่ใชประกอบการทาการประมง และเงื่อนไขอื่นทหามใชทําการประมงในที่จับสัตวน้ำ (2)
ี่
ํ
ั
ิ
ขอกาหนดที่ตองปฏิบัติเกี่ยวกบสัตวน้ำที่ถูกจับไดโดยบังเอญ (3) พื้นที่ที่จะใหใชเครื่องมอทําการ
ื
ี่

ประมงทีตองใชวิธีลงหลัก ปก ผูก ขึง รั้ง ถวง หรือวิธีอื่นใดอันทําใหเครื่องมือนั้นอยูกับทในเวลาทํา
่
ํ

การประมงประกาศตามวรรคหนึ่งมิใหใชบังคับแกการกระทาเพื่อประโยชนในการศึกษาวิจัยหรือการ
อนุรักษทรัพยากรสัตวน้ำซึ่งกระทําโดยทางราชการและไดรับอนุญาตเปนหนังสือจากอธิบดีหรือผูซึ่ง

อธิบดีมอบหมายแลว และในกรณีที่เปนการออกประกาศเพื่อใชบังคับในเขตพื้นที่ใดเปนการเฉพาะ ให
ื่
มีแผนที่แสดงแนวเขตบริเวณ การกําหนดของคณะกรรมการประมงประจําจังหวัดเมอไดรับอนุมัติจาก
รัฐมนตรีแลวใหใชบังคับไดภายในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบและเฉพาะในเขตประมงน้ำจืดและเขตทะเล
ชายฝง เพื่อประโยชนแหงมาตรานี้ใหรัฐมนตรีมีอานาจออกประกาศเพื่อกําหนดเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ
ํ
ของคณะกรรมการประมงประจําจังหวัดในเขตทะเลชายฝง
ี่
- มาตรา 72 ในกรณีทการออกประกาศตามมาตรา 71 จะตองดําเนินการในเขตพื้นที่ที่คาบเกี่ยวกัน
ึ้
ิ
ื้
ระหวางพนทของสองจังหวัดขนไป เนื่องจากลักษณะทางภูมศาสตรหรือระบบนิเวศ ตามธรรมชาติ
ี่
ของพื้นที่นั้น หรือเพอประโยชนในการจัดการอยางเปนระบบในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตวน้ำ
ื่

ใหคณะกรรมการประมงประจําจังหวัดเสนอตอรัฐมนตรีเพอใหรัฐมนตรีใชอานาจในการกําหนดแทน
ื่
ํ
่
ี

ี
่
คณะกรรมการประมงประจําจังหวัด แลวแจงใหคณะกรรมการประมงประจําจังหวัดทเกยวของทราบ
ํ
2) หมวด 11 บทกาหนดโทษ
ื่
- มาตรา 121 บทบัญญัติในหมวดนี้มีวัตถุประสงคเพอกําหนดโทษทางอาญาใหเหมาะสม และได
สัดสวนกับการกระทําความผิด เพื่อใหการบังคับใชกฎหมายมีประสิทธิภาพ และปองปรามการฝาฝน
ั้
บทบัญญัติของกฎหมาย ไมวาจะเกิดขึ้นที่ใด รวมทงการปองกันไมใหผูกระทําความผิดไดรับประโยชน
จาก การกระทําความผิดตามพระราชกําหนดนี้

- มาตรา 122 ผูประกอบอาชีพการประมงหรือผูซึ่งเกี่ยวของกับการประมงผูใดไมปฏิบัติ ตามมาตรา 9
วรรคสาม ตองระวางโทษปรับไมเกินสองพันบาท

ี่
ใบความรูท 6

ุ
ี
คุณธรรมในการประกอบอาชพ คือ สิ่งที่ควรประพฤติปฏิบัติเพื่อใหเกิดคุณงามความดี ยึดมั่นในคณธรรม
เพื่อใชเปนแนวทางในการปฏิบัติงานใหราบรื่น ดังนี้
1. ความรับผิดชอบ คือ การรับรูและสำนึกในการกระทำของตนอยางเต็มใจ

ื
2 .ความมีระเบียบวินัย คอ การปฏิบัติตนตามขอกำหนด คำสั่ง ขอบังคับทเกี่ยวของกับการทำงาน

ี่
3. ความเสียสละ หมายถึง การยอมเสียสิ่งที่เปนของตนเองเพื่อใหเกิดประโยชนแกผูอื่น หรือสังคม
ู
4. ความสามัคคี คือ ความพรอมเพรียงของหมคณะ ซึ่งในการปฏิบัติงานใดๆ จะสำเร็จลุลวงไดดีนั้น จะตองเกิด
ความสามัคค ี
5. ความซื่อสัตยสุจริต คอ การประพฤติปฏิบัติอยางตรงไปตรงมา ทั้งทางกายทางวาจา และทางใจ ไมคดโกง
ื

เอาเปรียบ
ํ
คุณธรรมในการทางาน คุณธรรมในการทํางาน หมายถึง ลักษณะนิสัยที่ดีทควรประพฤติปฏิบัติในการ
ี่
ั
ประกอบอาชีพคณธรรม สําคญที่ชวยใหการทํางานประสบความสําเร็จมีดังนี้
ุ
1. ความมีสติสัมปชัญญะ หมายถึง การควบคุมตนเองใหพรอม มีสภาพตื่นตัวฉับไวในการรับรูทางประสาท


สัมผัส การใชปญญาและเหตุผลในการตัดสินใจที่จะประพฤติปฏิบัติในเรื่องตางๆ ไดอยาง รอบคอบ


ู
เหมาะสม และถกตอง
2. ความซื่อสัตยสุจริต หมายถึง การประพฤติปฏิบัติอยางตรงไปตรงมาทงกาย วาจา และใจ ไมคิดคด ทรยศ

้
ั


ไมคดโกง และไมหลอกลวงใคร

3. ความขยันหมั่นเพียร หมายถึง ความพยายามในการทํางานหรือหนาที่ของตนเองอยางแข็งขัน ดวยความ

ุ

มงมนเอาใจใสอยางจริงจังพยายามทําเรื่อยไปจนกวางานจะสําเร็จ
่
ั
ื่
ี
ี
4. ความมีระเบียบวินัย หมายถึง แบบแผนที่วางไวเพอเปนแนวทางปฏิบัติและดําเนินการใหถูกลําดับ ถก ท ม
่
ู
ั

ความเรียบรอย ถูกตองเหมาะสมกบจรรยาบรรณ ขอบังคบ ขอตกลง กฎหมาย และศลธรรม
ั

ี
5. ความรับผิดชอบ หมายถึง ความเอาใจใสมงมั่นตั้งใจตองาน หนาที่ ดวยความผูกพัน ความ พากเพียร เพือ
ุ

่


ุ

ใหงานสําเร็จตามจุดมงหมายที่กําหนดไว
ื
ุ
6. ความมีน้ำใจ คอ ปรารถนาดีมีไมตรีจิตตองการชวยเหลือใหทกคนประสบความสุข และชวยเหลือผูอื่น




ใหพนทุกข


7. ความประหยัด หมายถึง การรูจักใช รูจักออม รูจักประหยัดเวลาตามความจําเปน เพื่อใหไดประโยชน อยาง



คุมคาที่สุด
8. ความสามัคคี หมายถึง การที่ทุกคนมีความพรอมทั้งกาย จิตใจ และความเปนน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ม จุดมง

ุ
ี



หมายที่จะปฏิบัติงานใหประสบความสำเร็จโดยไมมีการเกี่ยงงอน

ี
จริยธรรมในการประกอบอาชพ
ี
ิ
ิ
ื
จริยธรรมในการประกอบอาชีพ คอ หลักธรรมทควรประพฤตปฏิบัตหรือใชเปนแนวทางในการดำเนินชีวิต
่
สัปปุริสธรรม 7 (ธรรมของคนดี) หรือธรรมที่ทำใหบุคคลเปนสัตบุรุษ เปนธรรมของคนดี
อิทธิบาท 4 (ธรรมสูความสำเร็จ) หลักธรรมในการสงเสริมใหเกิดความสำเร็จ
พรหมวิหาร 4 (ธรรมประจำใจททำใหเปนพรหม) พรหมวิหาร 4หลักธรรมในการสงเสริมใหเกิดความสำเร็จ
่
ี
ธรรมที่บุคคล โดยเฉพาะหัวหนาหรือผูนำควรมีไวประจำใจในการประพฤติปฏิบัติใหเสมอดวยพรหม
สติสัมปชัญญะ คือ ความรูในตัวขณะที่ทำ พูด หรือคิด สิ่งใดสิ่งหนึ่งและระลึกถึงสิ่งตางๆ

่
ใบงานที 1


ี

้

1. อธิบายความสำคัญ และความเปนมาในการการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา
ื
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

้

2. บอกกลุมทประกอบอาชีพทำประมงพืนบานกวานพะเยา
่
ี
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


้
3. อธิบายประเภทของการทำประมงพืนบานกวานพะเยา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 2



1. บอกชนิดของปลาในกวานพะเยา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2.อธิบายแหลงที่อยูอาศัยและแหลงเพาะพันธุปลาในกวานพะเยา

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 3

ื

1. บอกเครื่องมอที่ใชในการประกอบอาชพทำประมงพื้นบานกวานพะเยา
ี
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. อธิบายเทคนิคและองคความรูในวิธีการหาปลาในการทำประมงพืนบานกวานพะเยา

้
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 4


ื
ี


1. อธิบายสถานการณปญหาและอุปสรรคในการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา
้

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


2. อธิบายปญหาภัยแลงในกวานพะเยา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. อธิบายปญหาการแพรกระจายของผักตบชวาและการรุกล้ำพื้นที่กวานพะเยา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 5


ู
1. บอกกฎกติกาและขอบังคับเกี่ยวกับการอนุรักษฟนฟประมงพื้นบานกวานพะเยา
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2. อธิบายเขตอนุรักษฟนฟการทำประมงพื้นบานในเขตกวานพะเยา
ู

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3. อธิบายแนวทางในการอนุรักษการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา

ื

ี
้

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบงานที่ 6


ี
้
ื


1. อธิบายคุณธรรม จริยธรรม ในการประกอบอาชพทำประมงพนบานกวานพะเยา
- ความรับผดชอบ
ิ
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ี
- ความมระเบยบวินัย
ี
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


- ความเสยสละ
ี
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………


- ความสามัคคี
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
- ความขยัน
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

- ความซื่อสัตย 
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………



ขอสอบกอนเรียน

1.ประมงพื้นบานแบงออกเปนกประเภท
่
ี
ก. 2 ประเภท
ข. 3 ประเภท

ค. 4 ประเภท
ง. 5 ประเภท


2.พันธุปลาพื้นเมองในกวานพะเยาลดลงเพราะสาเหตุใด
ื
ก. ปญหาภัยแลง
ข. ปญหาปลาตางถิ่น
ค. ปญหาผักตบชวา
ง. ปญหาเขตอนุรักษ 


3.เขตอนุรักษประมงกวานพะเยามีกี่เขต
ก. 13 เขต

ข. 14 เขต
ค. 15 เขต
ง. 16 เขต

4.ขอใดคือวิธีการการถนอมอาหารที่เปนที่นิยมของชุมชนรอบกวานพะเยา

ก. ปลาแดดเดียว
ข. ปลาสม
ค. ปลารา

ง. ปลาจอม


5.ขอใดไมใชจริยธรรมในการทํางาน

ก. สัปปุริสธรรม 7
ข. อิทธิบาท 4
ค. พรหมวิหาร 4
ง. ฆราวาสธรรม 4


6.ปลาชนิดใดเปนปลาตางถิ่นที่อาศัยอยูในกวานพะยา
ก. ปลานิล
ข. ปลาไน
ค. ปลาซัคเกอร

ง. ปลาตะเพียน

7.เทคนิคและวิธีการใดที่หามใชในการจับปลาในกวานพะเยา
ก. ใสลอบ

ข. คอนโด
ค. ใสแนง
ง. ชอตไฟฟา


8.ในการสังเกตฟองอากาศในน้ำ เราจะบอกไดวาเปนที่อยูของปลาชนิดใด
ก. ปลานิล
ข. ปลาไน

ค. ปลาชะโด
ง. ปลาตะเพียน

9.ในการสังเกตผักตบชวาที่โดนกัดเปนวงกลมเพอวางไข เราจะบอกไดวาเปนที่อยูของปลาชนิดใด
ื่
ก. ปลานิล

ข. ปลาไน
ค. ปลาชอน
ง. ปลาแขยง


10.ปลาที่สูญหายไปจากกวานพะเยา
ก. ปลาสรอย
ข. ปลาไน
ค. ปลาสลิด

ง. ปลาหมอ

ขอสอบหลังเรียน
1.ขอใดคือวิธีการการถนอมอาหารที่เปนที่นิยมของชุมชนรอบกวานพะเยา

ก. ปลาแดดเดียว
ข. ปลาสม
ค. ปลารา
ง. ปลาจอม


2.ประมงพื้นบานแบงออกเปนกประเภท
ี
่
ก. 2 ประเภท
ข. 3 ประเภท
ค. 4 ประเภท
ง. 5 ประเภท

3.พันธุปลาพื้นเมองในกวานพะเยาลดลงเพราะสาเหตุใด
ื
ก. ปญหาภัยแลง
ข. ปญหาปลาตางถิ่น
ค. ปญหาผักตบชวา

ง. ปญหาเขตอนุรักษ 

4.เขตอนุรักษประมงกวานพะเยามีกี่เขต
ก. 13 เขต
ข. 14 เขต

ค. 15 เขต
ง. 16 เขต


5.ในการสังเกตฟองอากาศในน้ำ เราจะบอกไดวาเปนที่อยูของปลาชนิดใด
ก. ปลานิล
ข. ปลาไน
ค. ปลาชะโด

ง. ปลาตะเพียน

6.เทคนิคและวิธีการใดที่หามใชในการจับปลาในกวานพะเยา
ก. ใสลอบ

ข. คอนโด
ค. ใสแนง
ง. ชอตไฟฟา

7.ปลาชนิดใดเปนปลาตางถิ่นที่อาศัยอยูในกวานพะยา
ก. ปลานิล

ข. ปลาไน
ค. ปลาซัคเกอร
ง. ปลาตะเพียน


8.ในการสังเกตผักตบชวาที่โดนกัดเปนวงกลมเพอวางไข เราจะบอกไดวาเปนที่อยูของปลาชนิดใด
ื่
ก. ปลานิล
ข. ปลาไน

ค. ปลาชอน
ง. ปลาแขยง

9.ปลาที่สูญหายไปจากกวานพะเยา
ก. ปลาสรอย

ข. ปลาไน
ค. ปลาสลิด
ง. ปลาหมอ



ํ

10.ขอใดไมใชจริยธรรมในการทางาน
ก. สัปปุริสธรรม 7
ข. อิทธิบาท 4
ค. พรหมวิหาร 4

ง. ฆราวาสธรรม 4

คณะกรรมการจัดทำหลักสูตร
ที่ปรึกษา

นายสุรพล วงศหวัน ผูอำนวยการ สำนักงานกศน. จังหวัดพะเยา

นางพรรณี ใหมประสิทธิกุล รองผูอำนวยการ สำนักงานกศน. จังหวัดพะเยา
นางอัญชลี ธรรมะวิธีกุล ศึกษานิเทศกเชี่ยวชาญ สำนักงาน กศน.
นายอดิสอน ขุยคำ ผูอำนวยการ กศน.อำเภอเมืองพะเยา
คณะกรรมการสถานศึกษา

คณะกรรมการบริหารหลักสูตรและวิชาการ

คณะทำงาน
นางนาตยา นนทวงศ ครูชำนาญการ

นางสาวเมธาพร ฝอยทอง บรรณารักษชำนาญการ

ั
นางสาวรินทรภศา ชัยวร ครูอาสาสมคร
ั
นางกรชนก ตาปญโญ ครูอาสาสมคร
ั
นายวุฒิภัทร เผาฟ ู ครูอาสาสมคร
ั
นายอำนวย ขยันขาย ครูอาสาสมคร
นางกฤตกรณ ธนะเพทย ครูอาสาสมคร
ั
นางวิลาวัลย เมืองสุวรรณ ครู กศน.ตำบลบานตอม
นางวันวิสาข งามเมือง ครู กศน.ตำบลบานต๊ำ

นายวชิรานุวัฒน พัฒใหม ครู กศน.ตำบลบานใหม

นายรณชิต ใจหมั่น ครู กศน.ตำบลแมปม
นางสาวสายสมร ยานะ ครู กศน.ตำบลทาจำป

นางสาวเนตรนภา ประเสริฐสังข ครู กศน.ตำบลเวียง
นาสุพล ลือจันดา ครู กศน.ตำบลทาวังทอง

นางรัญญาภัทร คนใจบุญ ครู กศน.ตำบลแมต๋ำ
นายธนพัต ออยมูล ครู กศน.ตำบลแมกา
ั
นายณรงคศกดิ์ หอมนาน ครู กศน.ตำบลแมกา
นายธเนศ ปุณวิจิตร ครู กศน.ตำบลจำปาหวาย

นางสาวเบญญาภา ตอมคำ ครู กศน.ตำบลแมใส
นางธารินรดา ขันธรัตน ครู กศน.ตำบลแมนาเรือ
นางวิมลพรรณ จันทรขาว ครู กศน.ตำบลบานตุน
นางบานเย็น กลมไล ครู กศน.ตำบลบานสาง

ั
นายญาณพัฒน ขติยศ ครู กศน.ตำบลสันปามวง
นายกฤษกร พรหมมา ครูศูนยการเรียนชุมชน
นายธนธัส ใจยืน ครูศูนยการเรียนชุมชน
นายทศพล วงคลอดแกว ครูผูสอนคนพิการ


นางสาวกฤตยา ธรรมจินดาเมธ บรรณารักษอัตราจาง
นางสาวอัญชลี วรรณชัย เจาหนาที่บันทึกขอมูล

ู
ผรับผิดชอบ
นางสาวเมธาพร ฝอยทอง บรรณารักษชำนาญการ

นางสาวเนตรนภา ประเสริฐสังข ครู กศน.ตำบลเวียง