061นางสาวอรวรรณ แก้วทอง........

1

ความคาดหวงั ตอ่ เยาวชนไทยในรวมเร่ืองส้นั เพอื่ นบา้ นเพอื่ นรัก

(มานพ แกว้ สนิท เมื่อ พ.ศ 2538)

มานพ แกว้ สนิท เป็นศิลปิ นดีเด่นจงั หวดั สงขลา สาขาวรรณศิลป์ ประจาปี พ.ศ. ๒๕๔๕
และศิษยเ์ ก่าดีเด่นของหลายสถาบนั มานพ แกว้ สนิท จบการศึกษาข้นั สูงสุดระดบั ปริญญาตรี
วิทยาลยั อาชีวศึกษาสงขลา ปี ๒๕๑๖ วิชาเอกภาษาไทย ปัจจุบนั ดารงตาแหน่งรองผอู้ านวยการ
โรงเรียนหาดใหญ่พทิ ยาคม อาเภอหาดใหญ่ จงั หวดั สงขลา

มานพ แกว้ สนิทเคยไดร้ ับรางวลั วรรณกรรมเยาวชน และมีเรื่องส้นั ที่ไดร้ ับการคดั เลือก
เป็นตวั แทนเรื่องส้ันสาหรับเดก็ จากประเทศไทย จดั พิมพใ์ นหนงั สือ STORIES FROM ASIA
TODAY จดั พมิ พใ์ นประเทศญี่ป่ นุ โดย Asia Cultural Centre for UNESCO เม่ือปี พ.ศ. ๒๕๒๒
และเร่ืองส้ัน “ความเปล่ียนแปลง” (พ.ศ. ๒๕๒๓) ไดร้ ับคดั เลือกแปลเป็นภาษาองั กฤษลงพมิ พ์
ในหนงั สือ Vale Conflict in Thai Society : Agonies of Change Seen in Short Stories โดย
สถาบนั วิจยั สังคมจุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั หนงั สือน้ีเป็นผลของการศึกษาในโครงการศึกษา
ความเปล่ียนแปลงทางวฒั นธรรม ซ่ึงเป็นโครงการของอีสต์ – เวสตเ์ ซนเตอร์ และยงั มีผลงาน
ต่างๆอีกมากมาย

เร่ืองส้นั เรื่องเพ่ือนบา้ นเพ่ือนรัก เป็นเร่ืองท่ีแต่งข้ึนโดย มานพ แกว้ สนิท ซ่ึงจะสะทอ้ น
ชนบททางภาคใตเ้ ป็นเรื่องราวที่เกิดข้ึนในชุมชนเลก็ ๆ ที่มีผคู้ นสองศาสนาอาศยั อยรู่ ่วมกนั อยา่ ง
เป็นพหุวฒั นธรรม ท่ีมีความหลากหลายดา้ นภาษา การแต่งกาย ขนบธรรมเนียมประเพณีแความ
เป็นอยแู่ ละในเรื่องสื่อใหเ้ ห็นถึงผนื นาที่ขวางก้นั ระหวา่ งบา้ นของผคู้ นท้งั สองศาสนาท่ีเป็น
ช่องวา่ งใหแ้ ยกจากกนั อยคู่ นละฝั่งแต่ผืนนาน้ีก็ไม่สามารถก้นั มิตรภาพ ความรัก ของเดก็ ๆและ
คนในหมบู่ า้ นไดถ้ ึงแมจ้ ะมีเร่ืองขดั ใจกนั บา้ ง ดว้ ยความคิดที่แตกตา่ งกนั แต่ความไม่เขา้ ใจ
เลก็ ๆนอ้ ยๆกไ็ มใ่ ช่อปุ สรรคของความสัมพนั ธ์ ความสามคั คีที่ทุกคนมีใหก้ นั ในหมบู่ า้ นและทุก
คนในหมบู่ า้ นไม่เคยแบ่งแยกวา่ ต่างกนั คือไม่นาความตา่ งมาสร้างปมใหเ้ ป็ นปัญหาของการท่ีจะ
อยรู่ ่วมกนั

2

หมู่บา้ นท่ีทาใหค้ นที่อาศยั อยภู่ มู ิภาคอ่ืนไดร้ ับรู้ถึงวิถีชีวติ ความเป็นอยู่ การละเล่นหรือ
อาชีพของคนภาคใต้ ซ่ึงนอกเหนือจากความสนุกสนานแลว้ บางทีก็ไดร้ ับรู้ถึงทศั นะคติบางอยา่ ง
ของวิถีชีวิตของผคู้ นที่อยใู่ นหมูเ่ ลก็ ๆ ในหนงั สือเล่มน้ีอาจนาไปสู่ความรัก ความเขา้ ใจของคนท่ี
มีหลายๆอยา่ งต่างกนั แตกความตา่ งก็ไม่สามารถนามาสู่ความแตกแยกได้

เร่ืองเพ่ือนบา้ น เพือ่ นรัก มีเน้ือหารวมอย1ู่ 5เร่ืองที่ส่ือใหเ้ ห็นถึงความเป็นเดก็ การใช้
ชีวิตอยใู่ นชนบท

1.เร่ืองธรรมเนียมของนกั ล่านอ้ ย

หมูบ่ า้ นที่มีคนสองศาสนาอาศยั อยรู่ ่วมกนั จะมีการแบง่ กนั อยู่ คือผนื นา ที่ก้นั อยรู่ ะหวา่ ง
สองหมูบ่ า้ น เปี๊ ยกและจุกเป็นเดก็ ไทยพุทธส่วนอบั ดุลลาและหร้อฝนเป็นท่ีท่ีนบั ถืออิสลาม ใน
หมู่บา้ นอยกู่ นั อยา่ งไม่แบ่งแยกศาสนา โรงเรียนของเด็กๆเป็นโรงเรียนเลก็ ๆยงั ไมม่ ีอาคารที่จะ
เรียน และตอ้ งใชส้ ุเหร่าของชาวไทยมุสลิมที่ใชป้ ระกอบพิธีกรรมทางศาสนาเป็นที่เรียน ฝ่าย
เด็กไทยพุทธท่ีอาศยั อยอู่ ีกฝ่ังหน่ึงกข็ า้ มคนั นาไปเรียนหนงั สือ

2.วนั เกิดเรื่อง

อบั ดุลลา เด็กไทยมสุ ลิมท่ียงิ หนงั สตี๊กเก่ง กเ็ ลน่ ชวนเด็กไทยพทุ ธไปดว้ ยกนั เด็กไทย
พุทธท้งั สองรู้แก่ใจวา่ ถา้ อบั ดุลลายงิ นกแลว้ พลดั ร่วงลงมาแลว้ นกตวั น้นั ตายสนิทไม่มีอาการดิ้น
แสดงวา่ มนั ตายสนิท เขากเ็ ลยยกใหเ้ ป๊ี ยกเดก็ ไทยพุทธและถา้ นกยงั ไม่ตายเขาจะใชม้ ีดพบั ที่มี
กรีดรอบคอนก แลว้ กส็ วดมนตต์ ามภาษายาวี

“ขอ้ บญั ญตั ิของศาสนาอิสลามท่ีบญั ญตั ิวา่ ชาวไทยมสุ ลิมจะกินสตั วท์ ี่ตายแลว้ ไมไ่ ด้
จะกินเน้ือใดไดก้ ต็ ่อเมื่อเป็นสัตวท์ ี่ชาวมสุ ลิมดว้ ยกนั เป็นคนฆา่ ยกเวน้ ปลา ที่ชาวไทยมุสลิมกิน
ปลาตายได”้

เดก็ ๆชวนกนั ไปยงิ นกเหมือนทุกๆวยั แต่วนั น้นั นกไมค่ ่อยมี เดินไปเร่ือยๆอบั ดุลลาก็
เจอนกและยงิ จนนกหลน่ ลงมาใกลๆ้ เปี๊ ยก ตนไดร้ ีบเพอื่ ท่ีจะเอามีดพบั กรีดคอนกเพราะถา้ ชา้
แลว้ มนั จะตาย พอไปถึงเป๊ี ยกไดน้ กก่อนก็ไดต้ อ่ วา่ กนั ถึงศาสนา จนทาใหเ้ ด็กท้งั สองฝ่ายหมางใจ
กนั

3

จากเหตกุ ารณ์ในวนั น้นั ทาใหท้ ้งั สองหมางใจกนั และไมอ่ ยเู่ ลน่ ดว้ ยกนั อีกเลยและไดด้ ่า
ถึงสถาบนั ศานนา

3.คูร่ ักคู่แสบ

แมข่ องจุกใหจ้ ุกไปเอาใบตองท่ีบา้ นของอลั ดุลลามาใหเ้ พราะฝ่ังทางบา้ นมสุ ลิมมีตน้
กลว้ ยเยอะ แตจ่ ุกไมอ่ ยา่ ไปเพราะรู้วา่ ตอ้ งไปเอาท่ีบา้ นอบั ดุลลา แต่ก็ตอ้ งไป

เมื่อไปถึงท้งั สองก็มีปากเสียงกนั และไดน้ ดั กนั ต่อยที่หนา้ สุเหร่า หลงั จากน้นั ท้งั สองไป
ที่สุเหร่า และมีบงั หมดั ผา่ นมาเห็นพอดี เลยสงสยั วา่ เดก็ มาทาอะไรกนั เห็นท่าทีไมค่ ่อยดี เลยเขา้
ไปถาม แต่พวกเดก็ ๆท้งั สองกต็ อบวา่ มาเล่นกนั บงั หมดั ไมเ่ ชื่อพดู ไปพดู มาเดก็ กไ็ ดบ้ อกความ
จริงวา่ ทะเลาะกนั เร่ืองท่ีไปยงิ นก เม่ือบงั หมดั รู้ เลยคิดจะหากิจกกรรมมาสร้างความสามคั คีให้
เด็กๆเพ่อื ที่จะใหเ้ ดก็ ท้งั สองกลบั มาปรองดอง

4.ขา่ วดีของเดก็ ชาย

เมื่อบงั หมดั ไดฟ้ ตุ บอลมาหน่ึงลูกและชวนเดก็ ๆมารวมตวั กนั และจดั ทีม เพ่ือไปแขง่ ขนั
กนั บงั หมดั ไดไ้ ปบอกจุก จุกไดถ้ ามบงั หมดั วา่ จะแขก่ บั ใคร บงั หมดั บอกวา่ แข่งกบั ฝ่ายอบั ดุลลา

ในใจจุกคิดแลว้ วา่ การเล่นฟตุ บอลคร้ังน้ีจะตอ้ งไดเ้ อาคืน แตใ่ นความคิดของบงั หมดั คืออยา่ งให้
เดก็ มีสมั พนั ธไ์ มตรีต่อกนั รักและสามคั คีปรองดองกนั เพราะการเลน่ กีฬาสามารถทาใหเ้ กิด
ความรักสมคั รสมาน และความปรองดอง

5.วนั แข่งขนั

เมื่อท้งั สองฝ่ายเดินทางมาถึงหลงั สุเหรา เม่ือเร่ิมเกมเด็กๆกลบั เอาการเล่นกีฬามาแกแ้ คน้
กนั กนั และกนั จนไมไ่ ดเ้ กิดความสามคั คีอยา่ งท่ีคนอ่ืนหวงั

“ตา่ งฝ่ายตา่ งผลดั กนั รุกผลดั กนั รับเป็นสามารถ ท่ีเดก็ ๆชอบท่ีสุดคือการไดแ้ ตะใหแ้ รง
และไปไกล โดยไมค่ านึงวา่ ลูกบอลจะตกตรงไหน จึงยากท่ีจะทาใหป้ ระตูก้นั ได้ และในตอนที่
มนั ท่ีสุดคือตอนที่ลูกบอลอยทู่ ่ีระหวา่ งคนสองคนซ่ึงอยคู่ นละฝ่ ายกนั แตล่ ะฝ่ ายกเ็ ตะอดั ลกู บอล

4

พร้อมๆกนั เรียกวา่ สวนกนั เพราะการสวนกนั น้นั ถา้ ใครหนา้ แขง้ ไมแ่ ขง่ จริงกม็ ีทางไดล้ งไป
คลากนา้ แขง้ ปอยๆแน่ ดว้ ยอาจถูกท้งั ลูกบอลและแขง้ อีกฝ่ ายหน่ึงปะทะเอา”

ซ่ึงกีฬาที่ทาใหเ้ ด็กๆกลบั มาสามคั คีกนั เหมือนเดิม แตเ่ ดก็ ๆก็เอากีฬามาเล่นเพื่อที่จะลบ
ร้อยแคน้ ในใจตนมกกวา่ ที่จะเลน่ เพื่อความรักความสามคั คีทาใหบ้ าดเจบ็ ไปท้งั สองฝ่ าย

6.เกมของเดก็ ๆ

เดก็ ต่างชกั ชวนกนั ไปในสวนยางเพราะชาวบา้ นทาอาชีพกรีดยางพาราและมีช่วงฤดูที่
ลูกยางพาราร่วงเด็กๆเลยเดินเทา้ เขา้ สวนยางเพือ่ ไปเกบ็ ลูกยางกนั มาประลองกนั วา่ ลกู ยางของ
ใครยอดเย่ียม ใครมีลกู ยางที่เปลือกหนากวา่ ก็จะชนะ ตา่ งคนตา่ งออกไปหาลูกยางท่ีมีเปลือกหนา้

และถา้ เจอลูกยางท่ีมีเปลือกหนาตรงไหนกจ็ ะไม่บอกใคร เเละส่วนมาที่เจอลกู ยางเปลือกหนาคือ
ท่ีสะพานส้ันรถไฟริมแมน่ ้า

7.คมเชือนคม

จุกและเป๊ี ยกไดล้ ูกยางมาเปลือกหนาอยา่ งดีไดท้ า้ ทายอบั ดุลลากบั หร้อฝนไวว้ า่ ตอนพกั
เท่ียงจะมาประลองกนั หน่อยวา่ ลูกยางที่เกบ็ มาไดข้ องใครยอดเยย่ี มกวา่ กนั

เดก็ ๆรู้กนั ท้งั โรงเรียนวา่ ไมม่ ีใครท่ีจะชนะอบั ดุลลาและหร้อฝนไดเ้ พราะลูกยางที่เขา
เกบ็ มาน้นั เขาไดไ้ ปเกบ็ มาจาก พานส้ัน ท่ีทางรถไฟ

ท้งั สองม่งุ หนา้ สู่คนั นา ไดเ้ วลาแขง่ ขนั จุกงา้ งมือสุดแขนลูกยางแตกเปรี๊ยะ แขง่ กนั ไป
แขง่ กนั มา

เปี๊ ยกรีบลว้ งลกู ยางจากกระเป๋ ากางเกงอยา่ งรวดเร็ว เขาจบั วางลกู ยางใหป้ ระกบกบั ลูก
ยางของอบั ดุลลา แลว้ กระแทกสนั มือลงไปอยา่ งรวดเร็ว สรุปลูกยางของเปี๊ ยกชนะ ทาใหจ้ ุกเองก็
สงสยั วา่ ทาไมถึงชนะ ไปเอาลูกยางมาจากไหน เป๊ี ยกกบ็ อกวา่ เอาลูกยางมาจากตน้ เดียวกนั แตไ่ ด้
เจาะรูบนหวั ลูกยาง และหยอดยางพารา ทาใหล้ ูกยางแขง็ ท้งั สองหวั เราะอยา่ งสะใจในตอนเดิน
กลบั บา้ น

5

8.ของเลน่ ช่ือแปลก

พ่อของจุก ไดน้ าลูกยางมาใส่กบั ใบพดั ใส่เชือก แลว้ กช็ กั ลกู ยาง จะมีเสียงดงั บือ บ้ือ เป
เป็นที่น่าสนใจซ่ึงเป็นของเลน่ ชิ้นใหม่ของจุกและเด็กๆในหม่บู า้ นท่ีไม่เคยเห็น และจุกไม่คิดวา่
ลูกยางพาราจะนามาทาเป็นของเลน่ ไดโ้ ดยท่ีไม่ตอ้ งลงทนุ ซ้ืออะไรสักบาทและไดน้ าไปอวด
เพ่อื นๆที่ลานกลางหมูบ่ า้ น

เด็กต่ืนเตน้ เพราะไม่เคยเห็นของเลน่ ช้ินน้ี ต่างลอ้ มวงกนั มาดู จากที่เด็กๆทะเลาะกนั ก็ดี
กนั ไปตามความคิดของเด็ก จุกและเปี๊ ยกกช็ วยอบั ดุลลาและหร้อฝนมาเล่น บือ บ้ือ กนั เพราะเลน่
หลายคนแลว้ จะสนุก และแข่งกนั วา่ เสียงบือ บ้ือ ของใครจะเพราะกวา่ กนั

9.เกบ็ เบ้ียใตต้ น้ ยาง

เด็กก็จะชวนกนั ไปเก็บลูกยางมาขายเพราะทราบวา่ จะมีแมค่ า้ พอ่ คา้ จากตลาดมาซ้ือลูกยาง
ถึงหนา้ บา้ น เด็กๆเดินเทา้ กนั รียงรายหนา้ กระดานพร้อมลากกระสอบไปในสวนยาง เพ่ือเกบ็ ลกู
ยางใส่กระสอบมาขาย

10.วรี กรรมของเด็กนอ้ ย

จากที่ไปเกบ็ ลูกยางกนั เก็บไปเพลินๆเดินไปที่ริมน้าอากาศร้อน และไดช้ กั ชวนกนั ไป
เล่นน้า นุ่งผา้ ขาวมา้ กระโดดลงน้ากนั จนทาใหอ้ บั ดุลลาจมน้าเพราะลงไปที่น้าลึกและทาใหเ้ ป๊ี ยก
และจุกลงไปช่วย เลยทาใหอ้ บั ดุลลารอดชีวติ มาไดแ้ ละทาใหพ้ ่อแม่ของฝ่ายเดก็ มสุ ลิมและบงั
หมดั กต็ า่ งชื่นชนกล่มุ เดก็ ไทยพุทธที่ช่วยเหลือลูกตนไวไ้ ม่ใหจ้ มน้าและตอ่ มาความรักความ
สามคั คีของเดก็ ท้งั สองกลุ่มน้ีกม็ ีมากข้ึนและเด็กกร็ ักกนั ช่วยเหลือกนั มาโดยตลอด

11.เพื่อนกค็ ือเพ่ือน

เด็กๆต่ืนเตน้ รอแมค้ า้ มาซ้ือลูกยางที่หนา้ บา้ น พ่อและแมข่ องเดก็ ท้งั สองฝ่ ายตา่ งดีใจที่เดก็
ช่วยเหลือกนั โดยเฉพาะพ่อแม่ของอบั ดุลลาต้ืนตนั ใจมาก เพราะถึงแมว้ า่ จะต่างศาสนาแตเ่ ดก็ ก็
ช่วยกนั

6

12.ดาวเคราะห์

เด็กๆไปโรงเรียนเขา้ แถวหนา้ เสาธง ครูบญุ ธรรมยกยอ่ ง จุกและเป๊ี ยกที่ช่วยอบั ดุลลา

และวนั ตอ่ ไปแมข่ องจุกก็ใหจ้ ุก ใบตองจะมีมากอยทู่ างฝ่ังบา้ นชาวไทยมุสลิม เด็กไทยพุทธตอ้ ง
ป่ันจกั รยานไปเอาทุกคร้ังตอ้ งผา่ นสุเหร่าที่ฝ่ังศพของชาวมุสลิม เด็กๆต่างรู้กนั ดีวา่ น่ากลวั
โดยเฉพาะเด็กไทยพทุ ธที่โดยปลกู ฝ่ังเร่ืองผี เม่ือถึงสุเหร่าก็รีบ จนทาใหจ้ ุกเด็กชายที่ไปเอา
ใบตองใหแ้ ม่ ถกู รถชน จนทาใหม้ ีอาการบาดเจ็บ

13.เลือดสีเดียวกนั

ความรัก สายเลือดสีเดียวกนั ตดั กนั ไม่ขาด บงั หมดั ขบั รถผา่ นแถวน้นั มาบอกวา่ จุก
เดก็ ไทยพุทธถูกรถชนเสียเลือดมาก อบั ดุลลารู้ข่าวแทนจึงอาสาไปเฝ้าจุกแทนพ่อแมข่ องจุกและ
อบั ดุลลาเห็นวา่ เลือดในถุงของจุกเร่ิมนอ้ ยลง เลยไปบอกใหพ้ ยาบาลเอาเลือดของเขา เพราะเลือด
เขาและจุกกรุ๊ปเดียวกนั

14.การเสียสละคร้ังยงิ่ ใหญ่
อบั ดุลลาขอช่วยใหบ้ งั หมดั ไปบอกพอ่ แมม่ าของเขาใหม้ าใหเ้ ลือด จนทาใหพ้ ่อแมข่ องอบั
ดุลลาไปโรงพยาบาลเพอื่ ท่ีจะไปใหเ้ ลือดแก่จุก เพราะวา่ ถึงแมศ้ าสนาจะตา่ งกนั แต่เลือดกส็ ี
เดียวกนั

15.มิตรภาพอนั แน่นแฟ้น

ถึงแมว้ า่ ศาสนาต่างกนั แต่สีของเลือดก็สีเดียวกนั และถึงแมว้ า่ ในหมู่บา้ นจะมีผืนนามา
ขวางก้นั แต่กไ็ ม่สามารถก้นั ความรักของทกุ คนในหม่บู า้ นท่ีมีใหก้ นั ไดอ้ ยา่ งแน่นแฟ้นและ
ช่วยเหลือซ่ึงกนั และกนั

เรื่องส้นั เรื่องเพอ่ื นบา้ น บา้ นรัก ผเู้ ขียนอาจส่ือใหเ้ ห็นถึงการอยา่ มองคนแคภ่ ายนอก
เพราะถึงแมเ้ ราจะตา่ งศาสนา ส่วมเส้ือผา้ ไม่เหมือนกนั แตเ่ รากเ็ ป็นคนไทยดว้ ยกนั มิตรภาพท่ี
เกิดข้ึน ทาใหไ้ มก่ ารแบ่งพรรคแบง่ พวกและการแก่งแยง่ ชิงดีกนั หรือกลนั่ แกลง้ กนั เกิดข้ึนในหมู่

7

เด็กสองศาสนาอีกตอ่ ไป แต่เม่ือใดมีใครคนหน่ึงทาผดิ หรือพลาดพล้งั ไปก็จะใหอ้ ภยั ซ่ึงกนั และ
กนั

คาวา่ ‘เยาวชน’ เราจะพบวา่ คาคาน้ีมีนิยามทห่ี ลากหลายความหมายมาก ตวั อยา่ งเช่น ถา้ ดู
ตามพจนานุกรม เยาวชนจะหมายถึง ‘วยั รุ่น’ ท่ีมีอายุ 14-18 ปี (จริงๆคือเกิน 14 ปี แต่ไม่ถึง 18 ปี
บริบูรณ์) ถา้ ดูตามความหมายของสหประชาชาติ จะพบวา่ เยาวชนหมายถึงคนในวยั ‘หนุ่มสาว’
หมายถึงคนที่มีอายุ 15-25 ปี

(โตมร ศขุ ปรีชา)

เร่ืองส้ันในช่วงระยะเวลาพ.ศ. 2538-2542 ในดา้ นเน้ือหาและรูปแบบ รวมถึงบริบททาง
สังคมที่ส่งผลกระทบต่อเรื่องส้ันดงั กลา่ ว จากการศึกษาพบวา่ เรื่องส้นั ในช่วงปี พทุ ธศกั ราช
2538-2542 สะทอ้ นใหเ้ ห็นถึงปัญหาสังคมใหญ่ ๆ คือ ปัญหาครอบครัว เด็กและคนชรา โสเภณี
อาชีพการงานของคนในสงั คมวิถีชีวติ ในเมืองหลวง ความยากจน ความเปล่ียนแปลงของ
สภาพแวดลอ้ ม วงราชการ การทาธุรกิจและปัญหาเศรษฐกิจ ดา้ นกลวิธีทางวรรณศิลป์ พบวา่
การใชส้ ญั ลกั ษณ์สะทอ้ นค่านิยมและความเชื่อท่ีสร้างผลกระทบต่อครอบครัวรวมท้งั ความเชื่อ
ทอ้ งถ่ินท่ีถกู คุกคาม

วถิ ีชีวิตของผคู้ นในสงั คมท่ีขาดอิสรภาพ การเสนอเรื่องดว้ ยฉากสะทอ้ นสภาพแวดลอ้ ม
ของเดก็ โดยแสดงใหเ้ ห็นถึงความหวาดกลวั และความรุนแรงในสังคมที่คุกคามเด็ก และสะทอ้ น
สภาพแวดลอ้ มของชุมชน โดยแสดงใหเ้ ห็นถึงความรู้สึกของคนในทอ้ งถ่ินต่อความเจริญ การ
ตกเป็นทาสของวตั ถุ การเสียดสีสะทอ้ นระบบราชการที่ลา่ ชา้ และค่านิยมการรับราชการ อีกท้งั
สะทอ้ นวถิ ีชีวิตในเมืองท่ียากลาบาก รีบเร่ง นิยมวตั ถแุ ละภาวะตกงาน นอกจากน้ียงั สะทอ้ นวิถี
ชีวิตในชนบท โดยเสียดสีความเจริญที่เขา้ มาสู่ชนบท อีกท้งั สะทอ้ นความยากจนโดยเสียดสีการ
ประเมินคุณคา่ ของคนร่ารวยที่มีตอ่ คนจน และเสียดสีการทาลายสิ่งแวดลอ้ ม การใชก้ ระแส
สานึกสะทอ้ นสภาวะบีบค้นั ในจิตใจของคนในสงั คม การจบเรื่อง พบวา่ เร่ืองส้นั จบดว้ ยความ
พา่ ยแพข้ องตวั ละครมากท่ีสุด โดยสะทอ้ นใหเ้ ห็นถึงความพา่ ยแพข้ องมนุษยต์ อ่ สามญั สานึกและ
คุณธรรม มนุษยต์ อ่ สถานการณ์มนุษยต์ ่อมนุษย์ มนุษยต์ อ่ ชะตากรรม และมนุษยต์ ่

8

สภาพแวดลอ้ มทางสังคม ส่วนการจบดว้ ยความผาสุข พบวา่ ตวั ละครมกั เป็นเดก็ แสดงใหเ้ ห็นถึง
ทศั นคติของผเู้ ขียนท่ีมีความหวงั ตอ่ เดก็

ความคาดหวงั คือ ความรู้สึก ความคิดเห็น การรับรู้ การคาดการณ์ต่อเหตุการณ์ ท่ียงั ไม่
เกิดข้ึนของบคุ คลอื่น โดยคาดหวงั หรือตอ้ งการใหบ้ ุคคลน้นั ประพฤติปฏิบตั ิในสิ่งที่ตนตอ้ งการ
หรือคาดหวงั เอาไว้

ความคาดหวังต่อเยาวชนไทยในรวมเร่ืองส้ันเพ่ือนรักเพ่ือนบ้าน

สังคมคาดหวังว่าเดก็ ต้องโตขนึ้ แล้วจะต้องเป็ นคนดี เพราะในเรื่องเพ่ือนบา้ นเพื่อนรัก ได้
มีการปลูกฝังในเดก็ รักในถิ่นบา้ นเกิดถึงแมจ้ ะเป็นชนบทเล็กๆและปฎิบตั ิแตส่ ่ิงที่ดีงาม ถึงแมจ้ ะ
มีปมเร่ืองความต่างแตกก็เน่ืองดว้ ยหลายๆอยา่ งของความเป็นเดก็ ก็ทาใหเ้ ด็กสามารถดารงชีวิต
อยไู่ ด้ ภายใตค้ วามเขา้ อกเขา้ ใจสามคั คีกนั

ในเร่ืองมีตวั ละครที่เป็นเด็กอาศยั อยใู่ นหมู่บา้ นมีท้งั เดก็ ที่นบั ถือศาสนาพทุ ธและเด็กท่ีนบั
ถือศาสนาอิสลามท่ีตอ้ งทากิจกกรมต่างๆร่วมกนั ในหมบู่ า้ นและเมื่อเดก็ มีปัญหากนั จะมีผใู้ หญ่มา
คอยเช่ือมสมั พนั ธ์ไมตรีใหเ้ ดก็ ไดด้ ีกบั และปลูกฝังใหเ้ ดก็ เป็นคนดี ซ่ึงเห็นไดจ้ ากเร่ืองข่าวดีของ
เดก็ ชาย ในเน้ือความตอน

“หมดั ไดน้ าฟุตบอลและชวนเดก็ ๆมารวมตวั กนั และจดั ทีม เพอ่ื มาแขง่ ขนั กนั ความคิด
ของบงั หมดั คืออยา่ งใหเ้ ด็กมีสัมพนั ธ์ไมตรีต่อกนั รักและสามคั คีปรองดองกนั เพราะการเลน่
กีฬาสามารถทาใหเ้ กิดความรักสมคั รสมาน และความปรองดอง”

(มานพ แกว้ สนิท ,ขา่ วดีของเด็กชาย)

จากเหตกุ ารณ์ที่เกิดข้ึนผใู้ หญ่เม่ือรับรู้วา่ เดก็ มีปัญญาหากนั ก็จะหาวธิ ีตา่ งๆมาใหเ้ ดก็ ทา
เพราะอยากใหเ้ ดก็ เป็นคนดีมีความรักความสามคั คีตอ่ กนั เพราะอยใู่ นหมบู่ า้ นเดียวกนั ถึงแมว้ า่
จะตา่ งศาสนาแต่กเ็ ป็นคนไทยเหมือนกนั และเมื่อเด็กกล่มุ น้ีโตข้ึนกจ็ ะเป็นคนดีและเป็นผนู้ าที่ดี
ในการพฒั นาหมูบ่ า้ นท่ีอยู่ เพราะหากไม่สามคั คีกนั ต้งั แต่ตอนเดก็ ๆ ตอ่ ไปกจ็ ะมีแต่ความหมาง
ใจซ่ึงกนั และกนั

9

เยาวชนต้องเป็ นผู้นาและพฒั นาสังคมในวนั ข้างหน้า เด็กถูกหลอ่ หลอมใหก้ ระทาแต่
ส่ิงที่ดีๆและการตดั สินใจท่ีจะช่วยเหลือซ่ึงกนั และกนั เพราะเดก็ จะเกบ็ เก่ียวประสบการณ์ตา่ งๆ
จากวยั เด็กท่ีไดเ้ รียนรู้จากผใู้ หญ่และพอเจอดว้ ยตนเอง จากน้นั เดก็ กน็ าไปปรับใชส้ ู่วยั ผใู้ หญ่ที่
จะตอ้ งนาความเป็นผนู้ าร่วมกนั พฒั นาสังคมใหเ้ จริญกา้ วหนา้

ในเรื่องมีเดก็ ท้งั เด็กไทยพุทธและมสุ ลิมชกั ชวนกนั ไปเก็บลกู ยางไปสวนยางริมน้า เมื่อ
ถึงริมน้าเด็กก็ไดล้ งไปเล่นน้ากนั จนทาใหเ้ พ่ือนท่ีต่างศาสนาไดจ้ มนาไป แตเ่ ด็กอีกฝ่ายลงไป
ช่วยโดยไม่ห่วงชีวิตตนเองซ่ึงเห็นไดจ้ ากเรื่องวรี กรรมของเด็กนอ้ ย ในเน้ือความตอน

“อบั ดุลลาจมน้าเพราะลงไปที่น้าลึกและทาใหเ้ ปี๊ ยกและจุกลงไปช่วย เลยทาใหอ้ บั ดุลลา
รอดชีวติ มาไดแ้ ละทาใหพ้ ่อแม่ของฝ่ ายเด็กมสุ ลิมและบงั หมดั กต็ ่างชื่นชนกลุ่มเด็กไทยพุทธที่
ช่วยเหลือลูกตน”

เหตุการณ์ท่ีเกิดข้ึนแสดงใหถ้ ึงความเป็นเดก็ ถึงแมท้ ะเลาะกนั แตเ่ มื่อต่อช่วยเหลือกนั ก็ตอ้ ง
ช่วยกนั การที่เดก็ อีกฝ่ายหน่ึงตดั สินใจลงไปช่วยเพอ่ื นอีกคนใหร้ อด กถ็ ือว่ามีความเสียสละชีวิต
ของตนเพือ่ ที่จะช่วยอีกหน่ึงชีวิตและเม่ือโตข้ึนก็จะโตเป็นผนู้ าท่ีดีและมีจิตใจเอ้ือเฟ้ื อช่วยเหลือ
ผอู้ ่ืน

(มานพ แกว้ สนิท,วีรกรรมของเด็กนอ้ ย)

เยาวชนต้องเป็ นผ้อู นุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย เด็กและเยาวชนตอ้ งร่วมกนั สืบทอด
ศิลปวฒั นธรรมไทย การละเล่นของคนสมยั ก่อนซ่ึงเกิดข้ึนจากวถิ ีชีวิต อาชีพของผคู้ น และเดก็ ก็
ตอ่ ร่วมกนั สืบทอดใหค้ งอยู่ เพราะเป็นสิ่งที่บรรพบุรุษไดค้ ิดคน้ และสืบทอดกนั มา ถา้ หากเดก็ รุ่น
หลงั ไม่สืบทอดวฒั นธรรมพ้นื บา้ นท่ีมีกจ็ ะหายไป

ในเรื่องมีพ่อของเดก็ ชายไดป้ ระดิษฐข์ องเล่นชิ้นใหมข่ ้ึนมาเพ่ือใหเ้ ดก็ ๆเล่นเพราะของ
เลน่ ช้ินน้ีไดท้ ามาจากลูกยาง ซ่ึงหาไดง้ า่ ยเพราะในหมู่บา้ นทุกคนทาอาชีพตดั ยางกนั ซ่ึงเห็นได้
จากเรื่องของเลน่ ช่ือแปลก ในเน้ือความตอน

10

“พอ่ ของจุก ไดน้ าลูกยางมาใส่กบั ใบพดั ใส่เชือก แลว้ กช็ กั ลกู ยาง จะมีเสียงดงั บือ บ้ือ เป
เป็นท่ีน่าสนใจซ่ึงเป็นของเลน่ ชิ้นใหมข่ องจุกและเด็กๆในหมู่บา้ นที่ไม่เคยเห็น และจุกไม่คิดวา่
ลูกยางพาราจะนามาทาเป็นของเล่นไดโ้ ดยที่ไมต่ อ้ งลงทนุ ซ้ืออะไรสักบาท”

ของเล่นพ้ืนบา้ นของคนของชนบทที่ทาอาชีพกรีดยาง และเมื่อลกู ยางร่วงผใู้ หญก่ จ็ ะนา
ลูกยางมาทาเป็นของเล่น โดยที่เด็กๆไม่เคยเห็นมาก่อน และเดก็ ก็ตอ้ งเรียนรู้วิธีการทาเพือ่ ที่จะ
ไปสอนเพ่อื นที่ไม่เคยเห็น เพื่อท่ีจะช่วยกนั อนุรักษก์ ารทาของเลน่ พ้นื บา้ นใหเ้ ดก็ ๆรุ่นหลงั จะได้
เลน่ กนั เพราะของเลน่ พ้ืนบา้ นเป็นของเลน่ ท่ีชาวบา้ นคิดข้ึนมาเพอ่ื ใหเ้ ดก็ ๆเลน่

(มานพ แกว้ สนิท,ของเลน่ ช่ือแปลก)

เยาวชนรุ่นใหม่ต้องรักใคร่ ปรองดองกนั เด็กรุ่นใหมต่ อ้ งรักและสามคั คีซ่ึงกนั และกนั มี
อะไรก็ตอ้ งช่วยเหลือกนั มีคุณธรรมจริยธรรมและสามารถสร้างคุณประโยชน์ใหแ้ ก่สงั คมและ
ประเทศชาติ

ในเรื่องเด็กท้งั สองฝ่ายเริ่มมีความรักต่อกนั เพราะฝ่ายเด็กไทยพุทธไดช้ ่วยเหลือตอนท่ี
อีกฝ่ ายจมน้า แต่พอคร้ังน้ีเด็กไทยพุทธเกิดอบุ ตั ิเหตุเลยทาใหเ้ ด็กอีกฝ่ ายตอ้ งหาทางเพือ่ ช่วยเหลือ
เพ่อื น ซ่ึงเห็นไดจ้ ากเรื่องการเสียสละคร้ังยงิ่ ใหญ่ ในเน้ือความตอน

“อบั ดุลลาขอช่วยใหบ้ งั หมดั ไปบอกพ่อแม่มาของเขาใหม้ าใหเ้ ลือด จนทาใหพ้ อ่ แม่ของ
อบั ดุลลาไปโรงพยาบาลเพ่ือท่ีจะไปใหเ้ ลือดแก่จุก”

เดก็ ตอ้ งรักและสามคั คีกนั ช่วยเหลือกนั เมื่อเห็นคนอ่ืนเดือดร้อน และคนอื่นกจ็ ะมาช่วย
เราเม่ือถึงยามเราเดือดร้อน ถึงแมจ้ ะมี สีผวิ เช้ือชาติ ศาสนาท่ีแตกตา่ งกนั แต่สิ่งท่ีเหมือนกนั คือสี
ของเลือด ดงั น้นั เดก็ ก็ตอ้ งรักใคร่ ปรองดองกนั โตไปจะไดเ้ ป็นพลเมืองดี

(มานพ แกว้ สนิท,การเสียสละคร้ังยง่ิ ใหญ่)

เร่ืองส้นั เร่ือง”เพื่อนบา้ นเพื่อนรัก”ของมานพ แกว้ สนิท ผเู้ ขียนสะทอ้ นถึงวิถีชีวิตชนบท
ท่ีเกิดข้ึนในชุมชนเลก็ ๆ จะมีเน้ือความถึงความเป็นเด็ก ความขดั แยง้ ความเป็นชนบท วถิ ีชีวิต ใน
ยคุ น้นั ผา่ นตวั ละครท่ีเป็นเด็ก ท่ีสงั คมตา่ งคาดหวงั เด็กตอ้ งเป็นอยา่ งไรในอนาคตในเรื่องได้
นาเสนอเร่ืองผา่ นตวั ละครท่ีเป็นเด็กที่สังคมไดค้ าดหวงั ไว้ วา่ เดก็ เม่ือโตข้ึนไปจะตอ้ งเป็นคนเก่ง

11

คนดี มีคุณธรรมจริยธรรม รักใคร่สามคั คีกนั และร่วมกนั พฒั นาหมบู่ า้ นและประเทศใหอ้ ยเู่ ยน็
เป็นสุขถึงแมว้ า่ จะมีความต่างกนั ในหลายๆเรื่องแต่กต็ อ้ งอยรู่ ่วมกนั ในสังคมใหไ้ ด้ อีกท้งั สงั คม
ยงั คาดหวงั ต่อเยาวชนวา่ ตอ้ งเป็นผรู้ ักษาวฒั นธรรมท่ีเป็นของเลน่ พ้นื บา้ นที่ประดิษฐเ์ ป็นของเลน่
สงั คมก็จะคาดหวงั ใหเ้ ยาวชนเป็นผสู้ ืบทอดและร่วมกนั อนุรักษร์ ักไว้

12

อา้ งองิ

โตมร ศุขปรีชา.(2555).ความเป็นเยาวชนของวรรณกรรมเยาวชน.(วนั ที่สืบคน้ ขอ้ มลู 5 เมษายน
พ.ศ2563).
มานพ แกว้ สนิท.(2538).เพื่อนบา้ น เพอ่ื นรัก:สานกั พมิ พ์ สถาพรบุ๊คส์.