การแสดงฟ้อนเทยี น
ภาคเหนอื

จดั ทาโดย
นางสาว อญั ชลี เจรญิ วงษ์ เลขท่ี 29 ม.6/5

เสนอ
ครู รัชชานนท์ิ พพิ ิธธนพงษ์

1

ฟอ้ นเทียน

การแสดงชดุ นเี้ ปน็ ของภาคเหนือ เข้าใจวา่ ฟอ้ นเทียนนแ้ี ตค่ งจะเดิมเปน็ การฟอ้ น
สกั การบชู าแดส่ ิ่ง ศกั ดส์ิ ทิ ธ์ิ เชน่ เดยี วกับ Temple dance แต่กอ่ นมาแสดงประกอบพธิ เี ฉพาะใน
งานสาคัญในพระราชฐาน เช่นในค้มุ หลวง ผูฟ้ ้อนโดยมากล้วนเปน็ เจ้านายเช้ือพระราชวงศ์ฝ่าย
ในท้งั สิน้ ในสมัยโบราณจึง มศี ิลปะที่ไมส่ จู้ ะได้ชมบอ่ ยนกั ความงามของการฟอ้ นอยู่ท่ีชมแสง
เทียนทถี่ อื แสงวบั ๆ แวมๆ จากดวงเทยี นท่ีถอื ในมือ การฟ้อนเทยี นครั้งสาคัญที่เราไดย้ นิ เลื่อง
ลอื กัน เป็นครัง้ หลังกเ็ ม่ือคราวพระราชชายาเจา้ ดารารศั มีทรงฝึกหดั หญิงชาวเหนอื ใหฟ้ ้อน
ถวายรับเสดจ็ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หวั คราวเสดจ็ ประพาสมณฑล ฝ่ายเหนอื เม่อื
พ.ศ. 2496 และครูนาฏศลิ ปข์ องกรมศิลปากรได้ฝึกจามา แต่บทร้องใช้ประกอบการรานนั้ มีท้งั
บทพระราชนิพนธข์ องเจา้ ดารารัศมี และบททปี่ ระพันธข์ ึ้นใหม่ โดยอาศัยเคา้ ของเกา่

2

รูปแบบการแสดง

ลักษณะของการแสดง ผ้ฟู ้อนเปน็ หญงิ ล้วนถือเทยี นจดุ เทียนมือละเล่ม นยิ มแสดงใน

เวลากลางคืน ความงามของการฟอ้ นเทียนอยูท่ ี่แสดงเทยี น เตน้ ระยิบระยับ

ข้นั ตอน/วธิ ีการแสดง ใชผ้ แู้ สดงเปน็ ผู้หญิงลว้ น นิยมแสดงหมู่คราวละหลายคน โดย

จานวนคนเปน็ เลขคู่ เชน่ ๘ หรือ ๑๐ คนขณะทผ่ี ฟู้ อ้ นหมุนข้อมือและลลี าการเคลอื่ นไหวช้าๆ
เหน็ แสงเทยี นเดินเป็นทาง มกี ารแปรขบวน ควงคู่ สลับแถว เขา้ วง ต่อเม่ือ รา่ ยราตามทานอง
ความยาวของชุดการแสดงโดยประมาณ ใชเ้ วลาประมาณ ๑๐–๑๒ นาที (มบี ทร้อง) ใชเ้ วลา
ประมาณ ๕-๘ นาที (ไม่มบี ทร้อง)

การแตง่ กาย นุง่ ซ่นิ ยาวกรอม สวมเส้ือแขนยาว คอปิด คาดเขม็ ขัดทับ ห่มสไบ เกล้า

ผมมวยสูง ประดับดอกไมล้ อ้ มมวย ห้อยอุบะยาวเคลยี ไหล่

3

ดนตรปี ระกอบการแสดง/เพลงทใ่ี ชป้ ระกอบการแสดง/เนื้อเพลง

ดนตรปี ระกอบการแสดง 1. ปแี น 2. กลองแอว์ 3. กลองตะโล้ดโปด๊ 4. ฉาบใหญ่

5. ฆอ้ มโหมง่ 6. ฆอ้ งหยุ่

โอกาสทีใ่ ชแ้ สดง

ในงานพระราชพิธี หรือวันสาคัญทางศาสนา ต้อนรบั แขกบ้านแขกเมืองชาวตา่ งชาติ
และในงานประเพณสี าคัญตามแบบฉบับของชาวล้านนา

4

แนวทางการอนรุ กั ษ์ชดุ การแสดงฟอ้ นเทียน

การถา่ ยทอด โดยเลอื กสรรกลนั่ กรองดว้ ยเหตแุ ละผลอยา่ งรอบคอบและรอบดา้ น แลว้
ไปถา่ ยทอดใหค้ นในสังคมไดร้ ับรู้ เกดิ ความเขา้ ใจ ตระหนักในคุณค่า คุณประโยชน์และปฎิบัติ
ไดอ้ ย่างเหมาะสม โดยผ่านสถาบนั ครอบครัว สถาบนั การศกึ ษา และการจดั กิจกรรมทาง
วฒั นธรรมต่างๆ สง่ เสริมกจิ กรรม โดยการส่งเสรมิ และสนบั สนุนใหเ้ กิดเครือข่ายการสบื สาน
และพฒั นาภูมปิ ัญญาของชุมชนตา่ งๆ เพื่อจดั กจิ กรรมทางวฒั นธรรมและภูมิปัญญาท้องถนิ่
อยา่ งต่อเนอ่ื ง การเผยแพร่แลกเปลี่ยน โดยการส่งเสริมและสนบั สนุนใหเ้ กดิ การเผยแพร่และ
แลกเปลีย่ นภูมิปัญญาและวฒั นธรรมอยา่ งกว้างขวาง โดยให้มีการเผยแพรภ่ มู ปิ ัญญาท้องถ่นิ
ต่างๆ ดว้ ยสือ่ และวธิ กี ารต่างๆ อย่างกวา้ งขวาง รวมทัง้ กับประเทศอืน่ ๆ ทั่วโลก