นวัตกรรมการรังวัดรูปแปลงที่ดินด้วยระบบดาวเทียม (RTK GNSS Network) (ปี 2562)

สารบัญ

การรังวดั ทีด่ นิ ด้วยระบบดาวเทยี ม RTK GNSS Network ........................................................................1
๑. สภาพปัญหาและความเป็นมา..........................................................................................................1
๒. วตั ถุประสงค์....................................................................................................................................2
๓. หลกั การของการรังวัดด้วยระบบดาวเทียม RTK GNSS Network ...................................................2
๔. การดาเนนิ งาน.................................................................................................................................4
๕. ประโยชน์ที่ไดร้ บั ........................................................................................................................... 11
๖. ช่องทางการประชาสัมพันธข์ ้อมลู ข่าวสาร RTK GNSS Network................................................. 12

การรงั วดั ทีด่ ินด้วยระบบดาวเทยี ม RTK GNSS Network

1. สภาพปญั หาและความเป็นมา
การรังวัดทาแผนท่ีรูปแปลงท่ีดินเพื่อออกเอกสารสิทธิในท่ีดินที่ผ่านมา ไม่มีค่าพิกัดทางภูมิศาสตร์ของ

หลักเขตหรือแนวเขตที่ดินที่ถูกต้อง ตาแหน่งรูปแปลงท่ีดินในระวางแผนท่ีจึงคลาดเคล่ือนจากสภาพความเป็นจริง
ก่อให้เกิดปัญหาการทับซ้อนของแผนท่ีรูปแปลงที่ดินในระวางแผนท่ี ไม่สามารถตรวจสอบอ้างอิงตาแหน่งของ
หลักเขตหรือแนวเขตท่ีดินทถี่ ูกตอ้ งเพื่อระงับข้อพิพาทเกี่ยวกับท่ีดินและการให้บริการรังวดั ท่ีดินล่าช้าเนื่องจาก
ตอ้ งแจง้ ให้เจา้ ของทดี่ ินขา้ งเคยี งมาระวังชแี้ นวเขต

เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ กรมที่ดินได้เริ่มนาเทคโนโลยีการหาค่าพิกัดด้วยระบบ
ดาวเทียมมาใช้ในการรังวัดรูปแปลงท่ีดิน โดยติดตั้งสถานีรับสัญญาณดาวเทียมอ้างอิงถาวร (Continuously
Operating Reference Stations: CORS) จานวน ๑๑ สถานี สาหรับใช้ทาการรังวัดเฉพาะรายด้วยโครงข่าย
การรังวัดด้วยระบบดาวเทียมแบบจลน์ (RTK GNSS Network) ในพื้นท่ีจังหวัดนนทบุรี ปทุมธานี และจังหวัด
สมุทรปราการ ต่อมากรมที่ดินได้รับการจัดสรรงบประมาณตามโครงการจัดทาแผนท่ีเพ่ือรองรับการบริหาร
จัดการข้อมูลท่ีดินบนแผนท่ีมาตราส่วน ๑:๔๐๐๐ กิจกรรมยกระดับการรังวัดที่ดินด้วยวิธีแผนท่ีช้ันหนึ่งโดย
ระบบดาวเทียม ในลักษณะงบประมาณต่อเนื่อง ตั้งแต่ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๕๙ ถึง ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๒
เป็นเงินทั้งส้ิน ๑,๑๖๘.๘๐ ล้านบาท เพื่อติดตั้งสถานีรับสัญญาณดาวเทียมอ้างอิงถาวร และจัดหาเครื่องรับ
สญั ญาณดาวเทียมแบบจร (Rover) ทั้งน้ี ตาแหนง่ ของการตดิ ต้ังสถานีรับสัญญาณดาวเทียมอ้างอิง (CORS) ได้
มีการบูรณาการและเชื่อมโยงข้อมูลร่วมกับกรมแผนที่ทหาร กรมโยธาธิการและผังเมือง สถาบันสารสนเทศ
ทรัพยากรน้า เพอ่ื เป็นโครงข่ายการรังวัดด้วยระบบดาวเทียม ใช้สาหรับการสารวจรังวัดแปลงท่ีดินให้มีค่าพิกัด
ภูมิศาสตร์ท่ีมีความละเอยี ดถกู ตอ้ งสงู และเปน็ มาตรฐานเดยี วกนั ท่วั ประเทศ

รูปภาพท่ี ๑ ตวั อยา่ งปัญหารูปแปลงที่ดินในระวางแผนท่มี ีตาแหน่งไมส่ อดคล้อง
กับสภาพการครอบครองในพื้นท่จี ริง

-2-
ทั้งน้ี โครงข่ายการรังวัดด้วยระบบดาวเทียมแบบจลน์ (RTK GNSS Network) ถือเป็นโครงสร้าง
พ้ืนฐานด้านการสารวจและทาแผนท่ีของประเทศ จึงได้มีการจัดตั้งคณะทางานบริหารจัดการศูนย์ข้อมูลค่า
อ้างอิงพิกัดแบบต่อเนื่องแห่งชาติ (National CORS Data Center) ซึ่งอยู่ภายใต้การกากับดูแลของ
คณะกรรมการภูมิสารสนเทศแห่งชาติ (กภช.) โดยกรมท่ีดินเป็นหนึ่งในหน่วยงานที่ร่วมเป็นคณะกรรมการฯ
และคณะทางานฯ ดงั กล่าว

รูปภาพท่ี ๒ โครงสร้างศูนย์ข้อมลู ค่าอา้ งองิ พกิ ดั แบบตอ่ เนื่องแห่งชาติ (National CORS Data Center)
2. วัตถุประสงค์

2.1 เพือ่ ใหร้ ปู แปลงทีด่ ินมีคา่ พกิ ดั ภมู ิศาสตรท์ ีถ่ ูกต้อง และมีมาตรฐานระดับสากล
2.2 เพ่อื ใหก้ ารจัดทาฐานข้อมูลรปู แปลงที่ดินของรฐั และเอกชนของทกุ หนว่ ยงานมีความถูกต้อง

สมั พนั ธเ์ ป็นมาตรฐานเดียวกนั
2.3 เพื่อให้ประชาชนไดร้ ับการบริการด้านการรงั วัดท่ดี ินที่รวดเรว็ และมปี ระสทิ ธิภาพ
2.4 เพ่ือปรบั ปรุงรูปแปลงในเอกสารสทิ ธิทดี่ ินทวั่ ประเทศใหม้ ีคา่ พิกดั ภมู ศิ าสตร์ท่ีถกู ต้อง
3. หลกั การของการรังวดั ด้วยระบบดาวเทียม RTK GNSS Network
ระบบโครงข่ายการรังวัดด้วยดาวเทียมแบบจลน์ (RTK GNSS Network) คือ ระบบการรับสัญญาณ
ดาวเทียมแบบจลน์ซึ่งได้ค่าพิกัด ณ ขณะที่ทาการรังวัด ในบริเวณพ้ืนท่ีโครงข่ายการรังวัดด้วยดาวเทียมแบบจลน์
ซง่ึ ประกอบด้วย สถานีรับสัญญาณดาวเทียมอา้ งอิง (CORS) ศนู ยค์ วบคุม (Control Center) เคร่อื งรับสัญญาณ

-3-
ดาวเทียมแบบเคลื่อนที่ (Rover) และระบบสื่อสาร นอกจากนี้ ระบบโครงขา่ ยการรงั วัดด้วยดาวเทียมแบบจลน์
(RTK GNSS Network) ถอื เป็นโครงสรา้ งพ้นื ฐานด้านการสารวจและทาแผนท่ี ที่มกี ารติดตง้ั และใช้งานกันอยา่ ง
แพรห่ ลายทุกทวปี ท่ัวโลก

หลักการทางานของระบบโครงข่ายการรังวัดด้วยดาวเทยี มแบบจลน์ (RTK GNSS Network) มีดงั น้ี
๑) สถานีรับสัญญาณดาวเทียมอ้างอิง (CORS) จะรับสัญญาณและบันทึกข้อมูลดาวเทียม ทุก 1

วนิ าที ตลอด 24 ช่ัวโมงและสง่ ขอ้ มูลดาวเทียมไปท่ศี ูนยค์ วบคุม (Control Center)
๒) เครื่องรับสัญญาณดาวเทียมแบบเคล่ือนที่ (Rover) ของผู้ใช้งาน ต้องรับสัญญาณดาวเทียมใน

ตาแหน่งท่ีต้องการทราบค่าพิกัด จากนั้นผู้ใช้งานจะเชื่อมต่อผ่านระบบส่ือสาร เพ่ือส่งค่าพิกัด
โดยประมาณไปทศ่ี ูนย์ควบคมุ (Control Center)
๓) ระบบประมวลผลของศูนย์ควบคุม (Control Center) จะสร้างตาแหน่งสถานีอ้างอิงเสมือน
(VRS) ใกล้ๆ กบั ตาแหน่งเครอ่ื งรับสัญญาณดาวเทยี มแบบเคลือ่ นที่ (Rover) ของผูใ้ ช้งาน
๔) การคานวณค่าพิกัดของผู้ใช้งานจากสถานีอ้างอิงเสมือน (VRS) จะเปรียบเสมือนการรังวัดด้วย
ระบบดาวเทยี ม GNSS ทมี่ ีระยะเส้นฐานสั้นๆ ผ้ใู ช้งานจึงไดค้ ่าพิกัดที่มคี วามถกู ต้องแมน่ ยาสงู และ
สะดวกรวดเรว็

รปู ภาพท่ี ๓ องค์ประกอบและหลักการทางานของระบบโครงข่ายการรังวัดดว้ ยดาวเทียมแบบจลน์
(RTK GNSS Network)

การรังวัดท่ีดินด้วยระบบดาวเทียม RTK GNSS Network ให้ความละเอียดถูกต้องสูง สะดวกรวดเร็ว
และมีความน่าเชื่อถือ แตกต่างจากวิธีการรังวัดโดยวิธีแผนท่ชี ้ันสองซงึ่ เปน็ วิธกี ารรังวดั ของกรมท่ีดินที่ผา่ นมาในอดีต

-4-

จากกฎกระทรวง ฉบับท่ี 6 (พ.ศ. 2497) ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 49 (พ.ศ. 2544) ออก
ตามความในพระราชบัญญัติ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ. 2497 การรังวัดและทาแผนที่ เพื่อออกโฉนด
ทีด่ ิน ใหก้ ระทาได้ ๒ วิธี ไดแ้ ก่ วิธีแผนที่ช้ันหนึ่ง และวิธีแผนท่ีชั้นสอง โดยที่ดนิ บริเวณควรกระทาโดยวธิ ีใด ให้
อธิบดีกรมท่ีดินกาหนด จึงสามารถเปรียบเทียบความแตกต่างที่สาคัญของการรังวัดโดยวิธีแผนท่ีช้ันสอง และ
การรงั วดั โดยวิธีแผนท่ีชัน้ หน่งึ ดว้ ยระบบดาวเทียม ดงั ตารางดงั ต่อไปน้ี

ตารางท่ี ๑ เปรียบเทียบการรงั วดั โดยวิธีแผนทช่ี ั้นสองและการรงั วดั โดยวิธแี ผนทช่ี ัน้ หน่งึ ดว้ ยระบบดาวเทียม

ขอ้ เปรียบเทียบ วิธีแผนท่ีชน้ั สอง วธิ แี ผนที่ชั้นหน่ึงด้วยระบบดาวเทียม
ความถูกตอ้ ง
ทางตาแหนง่ ระดับเมตร ระดับเซนตเิ มตร
การอ้างองิ (ในระวางแผนท)ี่
ตาแหน่งแปลงที่ดนิ ไม่มีค่าพิกดั ทางภมู ศิ าสตร์ มีค่าพิกัดภูมศิ าสตร์
เครอ่ื งมือสารวจ (ยดึ ถือระวางแผนท่ีเปน็ หลัก) (ยดึ ถือคา่ พกิ ดั ภูมิศาสตร์เปน็ หลกั )
เครือ่ งรบั สญั ญาณดาวเทียม และกล้องสารวจ
การตรวจสอบ เทปวัดระยะ และกล้องสารวจ
ตาแหนง่ แปลงท่ีดิน ใช้ค่าพิกัดภมู ศิ าสตร์ในการตรวจสอบตาแหนง่
ไม่สามารถระบุตาแหนง่ ท่ีแท้จริงได้ และนาไปสู่การแกไ้ ขกฎหมายเพื่อลดภาระ
การนาไปใช้ อยา่ งชัดเจน ตอ้ งใชก้ ารระวังชีแ้ นว การเดนิ ทางไประวังชแี้ นวเขตของประชาชน
ประโยชน์ เขตของเจา้ ของท่ีดินและข้างเคียง
ได้แผนทรี่ ูปแปลงทดี่ นิ ความถูกตอ้ งสูง
ได้เพียงดชั นีแผนท่รี ปู แปลงท่ีดนิ ท่ีใช้ สามารถนาไปใชป้ ระโยชน์ด้านต่างๆ เชน่ การ
ในการบง่ ชก้ี ารครอบครองกรรมสิทธิ ผงั เมือง การจดั เก็บภาษี การคมนาคมขนส่ง

ที่ดินเท่านน้ั การปอ้ งกันและบรรเทาภยั พิบัติ เป็นตน้

4. การดาเนนิ งาน

๔.๑ การตดิ ต้ังระบบโครงขา่ ยการรงั วดั ดว้ ยดาวเทยี มแบบจลน์ (RTK GNSS Network)
- ตดิ ตง้ั สถานรี ับสญั ญาณดาวเทยี มอ้างอิง (CORS) จานวน ๑๓๔ สถานี
- ติดตั้งศูนย์ควบคุม (Control Center) จานวน ๒ แห่ง ได้แก่ อาคารรังวัดและทาแผนที่ และ
สานกั งานท่ีดนิ กรงุ เทพมหานคร สาขาบางกอกนอ้ ย
- จัดหาชุดเคร่ืองรบั สัญญาณดาวเทียมแบบเคล่ือนท่ี (Rover) สาหรับชา่ งรงั วดั จานวน ๑,๒๓๕ ชดุ

-5-

-6-

-7-
๔.๒ การประกาศพนื้ ท่ีใหบ้ ริการรังวัดทด่ี นิ ด้วยระบบดาวเทียม RTK GNSS Network

กรมที่ดินได้ประกาศการประกาศพ้ืนท่ีให้บริการรังวัดท่ีดินด้วยระบบดาวเทียม ต้ังแต่ ปี พ.ศ.
๒๕๕๕ จนถึงปัจจุบัน ครอบคลุมพื้นท่ีให้บริการของสานักงานที่ดินจานวน ๒๐๓ แห่ง ใน ๔๑ จังหวัด ได้แก่
จังหวัดปทุมธานี นนทบุรี สมุทรปราการ นครนายก พระนครศรีอยุธยา สมุทรสงคราม สมุทรสาคร
นครราชสมี า ชยั ภูมิ เลย เพชรบรู ณ์ หนองบวั ลาภู อุบลราชธานี หนองคาย บึงกาฬ มหาสารคาม สรุ นิ ทร์ ศรีสะ
เกษ จันทบุรี ตาก สุโขทัย พิษณุโลก กาแพงเพชร พิจิตร อุทัยธานี ลพบุรี ชัยนาท สิงห์บุรี สระบุรี อ่างทอง
ปราจนี บรุ ี นครปฐม ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ระยอง ตราด สตูล สงขลา นราธวิ าส ปัตตานี และจังหวดั ยะลา

๔.๓ การอบรม สอนแนะ และแก้ปัญหาให้กับช่างรังวัดของสานักงานท่ีดิน จานวน ๒๐๓ สาขา ใน
พื้นท่ี ๔๑ จงั หวัด ท่ีประกาศพ้ืนทยี่ กระดับการรังวดั ด้วยระบบดาวเทียม และเผยแพร่ส่ือการสอนทง้ั ในรูปแบบ
Hardcopy และ Digital

-8-

รูปภาพที่ ๔ การสนบั สนนุ สอนแนะ และแกป้ ัญหา ให้กับผู้ใชง้ าน
๔.๔ การปรับปรุงระเบียบท่ีเกี่ยวข้อง โดยกรมที่ดินได้ดาเนินการจัดทาระเบียบกรมท่ีดิน ว่าด้วยการ
รงั วัดทาแผนที่โดยวธิ แี ผนท่ีช้นั หนึ่งดว้ ยระบบโครงขา่ ยการรังวดั ด้วยดาวเทยี มแบบจลน์ (RTK GNSS Network)
พ.ศ. ๒๕๖๒ เสรจ็ เรยี บรอ้ ยแลว้ ซง่ึ มีผลใช้บังคบั ตั้งแต่วันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๒ เปน็ ตน้ ไป

-9-

๔.๕ การศึกษาวิจัยและการนาเสนอบทความทางวิชาการ
- โครงการวิเคราะห์และประเมินผลความถูกต้องทางตาแหน่งของการรังวัดด้วยโครงข่ายการ

รังวัดดาวเทียมแบบจลน์ (RTK GNSS Network) เชิงพื้นที่ ซึ่งเป็นโครงการวิจัยร่วมระหว่างกรมที่ดินและ
จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โดยผลการวิจัยได้รับการตีพิมพ์เผยแพร่ในวารสารระดับนานาชาติ วารสาร
International Journal of Geoinformatics, Volume 1 5 , No. 3 , July- September 2 0 1 9 ใ น หั ว ข้ อ
Performance of Network-Based RTK GNSS for the Cadastral Survey in Thailand

- 10 -
๔.๖ การจัดทาส่ือประชาสัมพันธ์การยกระดับการรังวัดโดยวิธีแผนท่ีชั้นหนึ่งด้วยระบบโครงข่ายการ
รังวัดด้วยดาวเทียมแบบจลน์ (RTK GNSS Network) และมีสื่อประชาสัมพันธ์ในรูปแบบต่างๆ เช่น วีดีทัศน์
แผ่นพับ ppt และป้ายประชาสัมพนั ธ์ เพ่ือเผยแพร่ทางช่องทางตา่ งๆ ใหก้ บั ประชาชนและหนว่ ยงานภายนอก

รูปภาพที่ ๕ ตัวอยา่ งแผน่ พับประชาสัมพันธ์

- 11 -

5. ประโยชน์ท่ไี ด้รบั
5.1 ข้อมลู รูปแปลงท่ดี นิ มีความถูกตอ้ งทั้งรปู ร่าง เนอื้ ที่ และค่าพิกัดภูมิศาสตร์ สามารถนาไปใชเ้ พอ่ื
การพัฒนาประเทศ ท้งั ภาครัฐและภาคเอกชน
5.2 ลดข้อพิพาทเก่ยี วกบั ทด่ี ิน และประชาชนมีความมน่ั คงในการถือครองและเชื่อม่ันในเอกสารสิทธทิ ่ดี นิ
5.3 ประหยดั เวลาและค่าใช้จ่ายในการสารวจรงั วัด และการจัดทาแผนทรี่ ูปแปลงที่ดิน ตลอดจนลด
ภาระของประชาชนในการระวังช้แี นวเขตทีด่ นิ
5.4 เพ่ิมศักยภาพการแข่งขนั ของประเทศด้วยโครงสร้างพื้นฐานด้านการสารวจรังวดั ท่มี ีประสิทธภิ าพสงู

- 12 -
6. ช่องทางการประชาสัมพนั ธ์ข้อมลู ขา่ วสาร RTK GNSS Network

๖.๑ เวบ็ ไซต์ --> https://dol-rtknetwork.com

๖.๒ YouTube --> https://www.youtube.com/channel/UCsx8jTesib82l-NYsExCEK

๖.๓ Facebook --> https://web.facebook.com/rtknetwork