สำนักจัดการที่ดินของรัฐ (ณ 31 พ.ค. 2561)

50

คําถาม :178. หน่วยงานใดไมใ่ ชท่ บวงการเมอื งตามประมวลกฎหมายท่ดี นิ
คาํ ตอบ :การไฟฟ้านครหลวง
ที่มา :มาตรา 1 ความหมายของ “ทบวงการเมอื ง”

คําถาม :179. การถอนการหวงห้ามในที่ดินบริเวณท่ีกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศหวงห้ามไว้ตามมาตรา 9(2)
จะต้องดาํ เนนิ การอยา่ งไร
คาํ ตอบ :รฐั มนตรวี ่าการกระทรวงมหาดไทยออกประกาศกระทรวงมหาดไทยถอนการหวงห้าม
ท่ีมา :หนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0511.3/5522 ลงวันท่ี 22 พฤษภาคม 2549

คําถาม :180. ที่ดนิ ทเี่ กดิ จากเทศบาลเมอื งชลบุรีได้ดําเนนิ การถมดนิ ลงในทะเล เป็นท่ีดนิ ประเภทใด
คาํ ตอบ :ทด่ี นิ สําหรบั พลเมืองใชร้ ว่ มกัน ตามมาตรา 1304(2)
ท่ีมา :ความเห็นกฤษฎีกา เรือ่ งเสรจ็ ที่ 9/2548 บันทึกเรื่อง การขอออกหนังสือสําคัญสําหรับทหี่ ลวงที่ดินทไ่ี ด้
ถมขน้ึ จากทะเลหนา้ ทว่ี ่าการอําเภอเมืองชลบรุ ี

คําถาม :181. บรษิ ัท มีความประสงค์จะขอก่อสรา้ งสะพาน คสล. ขา้ มเหมอื งสาธารณประโยชน์โดยมตี อม่อ
อยู่บนทดี่ ินของบริษทั ท้ังสองด้านและไมม่ ีสงิ่ กอ่ สร้างสว่ นใดอยใู่ นเขตที่สาธารณประโยชน์จะต้องขออนญุ าต
ตามมาตรา 9 หรือไม่ เพราะเหตุใด
คําตอบ :ไม่ต้องขออนุญาต เพราะไม่ขัดขวางการใช้ประโยชน์ร่วมกันและไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ท่ีดินของรัฐจึงไม่ได้เป็น
การยดึ ถอื ครอบครอง ใชป้ ระโยชน์ในทีด่ นิ ของรัฐ
ที่มา :บันทึกสํานักจัดการที่ดินของรัฐ ท่ี มท 0511.3/1824 ลงวนั ท่ี 20 พฤษภาคม 2558 ตอบข้อหารอื จงั หวัด
พัทลงุ

คาํ ถาม :182. องค์การบริหารส่วนตําบลแห่งหนึ่งในจังหวัดอยุธยา ต้องการขอใช้ประโยชน์ตามมาตรา 9 ในท่ี
สาธารณประโยชน์ท่ีพลเมืองเลิกใช้ประโยชน์ร่วมกันแล้วโดยท่ีดินตั้งอยู่ในเขตปฏิรูปที่ดินและ สปก. ได้มีหนังสือ
แสดงความประสงค์จะไมน่ ําท่ีดินแปลงนีม้ าดาํ เนินการปฏิรูปที่ดนิ ตลอดไปแล้ว ขอถามวา่ ใครเป็นผ้อู นญุ าต และ
จะต้องได้รับอนุมตั ิจากหนว่ ยงานใดหรอื ไม่
คําตอบ :ผู้ว่าราชการจงั หวดั โดยไมต่ ้องไดร้ ับอนมุ ตั จิ ากกระทรวงมหาดไทย
ทมี่ า :- ความเหน็ กฤษฎีกา เรื่องเสรจ็ ท่ี 313/2525 บันทึกเร่ือง การตีความพระราชบัญญัติการปฏิรปู ท่ีดินเพ่ือ
เกษตรกรรม พ.ศ.2518 (การถอนสภาพทด่ี นิ อนั เปน็ สาธารณสมบัติของแผ่นดนิ สาํ หรบั พลเมืองใชร้ ่วมกัน

- ความเห็นกฤษฎีกา เรื่องเสร็จท่ี 150/2539 บันทึกเรื่อง การขอใช้ทดี่ ินในเขตปฏิรูปเฉพาะสว่ นที่ สปก.
ไมป่ ระสงคจ์ ะดาํ เนินการปฏริ ูป

- ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายท่ีดิน พ.ศ.2543 ขอ้ 22 (2)

- คําส่ังกระทรวงมหาดไทย ที่ 109/2538 เร่ือง แต่งต้ังพนักงานเจ้าหน้าท่ีตามมาตรา 9 แห่งประมวล
กฎหมายทด่ี นิ

51

คําถาม :183. พนื้ ดินท่ีอยู่ใตท้ ะเลทปี่ ระเทศไทยมีอาํ นาจอธปิ ไตยเป็นที่ดินประเภทใด
คาํ ตอบ :ทด่ี นิ สําหรับพลเมืองใชร้ ว่ มกัน ตามมาตรา 1304(2)
ทม่ี า :ความเห็นกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 9/2548 บนั ทึกเรื่อง การขอออกหนังสอื สาํ คัญสําหรับที่หลวงท่ดี นิ ทีไ่ ด้
ถมขึ้นจากทะเลหน้าท่ีวา่ การอําเภอเมืองชลบรุ ี

คําถาม :184. กรณีองค์การบรหิ ารส่วนตําบลแห่งหนงึ่ ไดร้ ับอนญุ าตตามมาตรา 9 ใหใ้ ช้ประโยชนใ์ นท่ีดนิ ของรัฐซ่ึง
อยู่ในท้องที่ของตนเองเพ่ือเป็นท่ีตั้งท่ีทําการองค์การบริหารส่วนตําบล จะต้องเสียค่าตอบแทนตามมาตรา 9/1
ให้แกห่ น่วยงานใด หรอื ไม่ อย่างไร
คาํ ตอบ :จา่ ยให้องคก์ ารบรหิ ารส่วนตาํ บล และองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาํ บลแบง่ ให้แก่จงั หวัดร้อยละ 40
ทม่ี า :ตามมาตรา 9/1 แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ

คําถาม :185. การขออนุญาตดําเนินการในท่ีดินของรัฐลักษณะใดท่ีไม่ต้องขออนุญาตแผ้วถางป่าจากพนักงาน
เจ้าหน้าท่ตี ามมาตรา 54 แห่งพระราชบัญญตั ิปา่ ไม้ พ.ศ.2484
คําตอบ :การขดุ ลอกแหล่งนํ้าสาธารณะเพ่ือแก้ปญั หาภัยแลง้ และน้าํ ทว่ ม
ทม่ี า :ข้อหารือกฤษฎกี า เรอ่ื งเสร็จท่ี 921/2558

คาํ ถาม :186. นายเอ ได้รบั การจัดให้เข้าครอบครองที่และได้รับใบจองตามมาตรา 30 เมอื่ วันที่ 1 ธนั วาคม 2515
โดยที่ดินรัฐไม่ได้ให้การช่วยเหลือด้านสาธารณูปโภค ต่อมานายเอ ได้ขายสิทธิครอบครองตามใบจองให้แก่ นางบี
ภายหลังกรมที่ดินได้มีการเดินสํารวจในพ้ืนท่ีดังกล่าว นางบีได้นําหลักฐานใบจองดังกล่าวมาเป็นหลักฐาน
ในการเดนิ สํารวจไดห้ รอื ไม่ อย่างไร
คาํ ตอบ :ได้ และต้องห้ามโอน 10 ปี ตามมาตรา 58 ทวิ วรรคสอง (3) แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ นิ
ทม่ี า :มาตรา 30 และ 31 ประกอบหนังสือกรมทด่ี นิ ที่ มท 0725/ว 00608 ลงวันที่ 11 มกราคม 2533

คาํ ถาม :187. บริษัท ก. มีความประสงค์ขอใช้ทางสาธารณะเพ่ือทําทางเชื่อมระหว่างอาคาร ตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายที่ดิน ในพื้นที่เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร บริษัท ก.จะต้องได้รับอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายที่ดิน จากผู้ใด
คาํ ตอบ :ปลดั กรุงเทพมหานคร
ทม่ี า :มาตรา 1 และ 9 ประกอบคําส่ังกระทรวงมหาดไทย ที่ 109/2538 และข้อหารือกฤษฎีกา เรื่องเสร็จท่ี
396/2549

คาํ ถาม :188. ข้อใดตอ่ ไปนี้ถูกตอ้ ง
คาํ ตอบ :ผู้ไดร้ บั ใบอนญุ าตดูดทรายตอ้ งยนื่ ขอต่ออายุใบอนุญาตก่อนใบอนุญาตส้นิ อายุไมน่ ้อยกว่า 90 วนั
ท่ีมา :มาตรา 9 ประกอบระเบยี บกระทรวงมหาดไทย วา่ ด้วยการอนญุ าตใหด้ ูดทราย พ.ศ.2546 ข้อ 26

52

คําถาม :189. ผู้รับอนุญาตตามมาตรา 9 ต้องเสียค่าตอบแทนเป็นรายปีให้เทศบาล องค์การบริหารส่วนตําบล
กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินอื่นท่ีมีกฎหมายจัดต้ังที่ที่ดินท่ีได้รับอนุญาตตั้งอยู่
ใหอ้ งค์กรปกครองสว่ นท้องถิ่นในเขตจงั หวัดแบง่ คา่ ตอบแทนที่ไดร้ ับตามวรรคหนงึ่ ใหแ้ ก่องค์การบริหารส่วนจังหวัด
ในอัตรารอ้ ยละเทา่ ใดของค่าตอบแทนท่ีไดร้ บั
คาํ ตอบ :รอ้ ยละสี่สบิ
ที่มา :ตามมาตรา 9/1 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คําถาม :190. องคป์ ระกอบของคณะกรรมการจดั ทีด่ นิ แห่งชาติ ข้อใดถูก
คาํ ตอบ :รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม เป็นประธาน ผู้อํานวยการสํานักนโยบาย
และแผนทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดล้อม เปน็ กรรมการและเลขาธกิ าร ผู้ทรงคณุ วุฒิอ่นื ไม่เกนิ 7 คน
ทีม่ า :มาตรา 14 ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คําถาม :191. ปัจจุบันบุคคลใดเป็นผู้มีอํานาจหน้าที่ดูแลรักษาที่ดินรกร้างว่างเปล่า ตามมาตรา 8 แห่งประมวล
กฎหมายท่ดี ิน
คําตอบ :นายกองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ
ทีม่ า :ประมวลกฎหมายทด่ี นิ มาตรา 8

คาํ ถาม :192. การถอนสภาพที่ดินท่ีเปลี่ยนสภาพไปจากการเป็นท่ีดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ตามมาตรา 8(1)
แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน ตอ้ งดําเนินการโดยอาศัยกฎหมายประเภทใด
คาํ ตอบ :พระราชกฤษฎีกา
ที่มา :ประมวลกฎหมายทด่ี นิ มาตรา 8

คําถาม :193. ข้อใดถกู ตอ้ ง ตามมาตรา 27 ตรี แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดนิ
คาํ ตอบ :การแจ้งการครอบครองที่ดินตามมาตรา 27 ตรี แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน ท่ีดินดังกล่าวมีการ
ครอบครองและทาํ ประโยชน์ในทด่ี ินมาก่อนประมวลกฎหมายท่ีดินใช้บงั คบั
ท่ีมา :ประมวลกฎหมายทด่ี ิน มาตรา 27 ตรี

คําถาม :194. บุคคลใดเปน็ ผ้รู ับแจง้ การครอบครองทด่ี นิ ตามมาตรา 27 ตรี แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน
คาํ ตอบ :เจ้าพนักงานท่ดี ินในท้องท่ี
ที่มา :ประมวลกฎหมายทด่ี นิ มาตรา 27 ตรี

คาํ ถาม :195. การออกโฉนดทีด่ ินจากหลกั ฐานใบจอง ขอ้ ใดถูกตอ้ ง
คาํ ตอบ :กรณีได้ออกใบจองในวันที่ 14 ธันวาคม 2515 โฉนดท่ีดินอยู่ภายใต้ข้อกําหนดห้ามโอน 10 ปี นับแต่วัน
รับโฉนดที่ดิน
ท่มี า :ประมวลกฎหมายทด่ี ิน มาตรา 31

53

คาํ ถาม :196. ปจั จุบนั บุคคลใดเปน็ ผู้ออกคําส่ังจําหน่ายและเพิกถอนใบจอง
คาํ ตอบ :เจา้ พนักงานผู้ออกใบจองเป็นผูอ้ อกคําสงั่ จาํ หน่ายใบจอง และผู้วา่ ราชการจังหวัดเป็นผู้ออกคําสั่งเพิก
ถอนใบจอง
ท่มี า :ประมวลกฎหมายทีด่ นิ มาตรา 32

คําถาม :197. มาตรา 8 ตรี ทดี่ นิ อันเป็นสาธารณสมบตั ขิ องแผน่ ดินสาํ หรับพลเมืองใช้รว่ มกนั หรือใช้เพ่ือ
ประโยชน์ของแผน่ ดินโดยเฉพาะ อธบิ ดีอาจจดั ให้มีหนงั สือสําคญั สําหรบั ท่หี ลวง เพื่อแสดงเขตไว้เป็นหลกั ฐาน
ข้อใดต่อไปนี้ ไมใ่ ช่ สาธารณสมบตั ิของเผ่นดนิ ซึ่งอาจจดั ใหม้ ีหนงั สือสําคญั สาํ หรับทหี่ ลวงไว้เป็นหลกั ฐาน
คําตอบ :ท่าเรอื นา้ํ ลึกแหลมฉบัง
ทม่ี า :ประมวลกฎหมายท่ดี นิ มาตรา 8 ตรี

คาํ ถาม :198. แบบ หลักเกณฑ์ และวธิ กี ารออกหนงั สอื สาํ คญั สําหรับทีห่ ลวงให้เปน็ ไปตามท่กี ําหนดใน
กฎกระทรวง ได้แก่ กฎกระทรวงฉบบั ที่
คําตอบ :ฉบบั ท่ี 26 (พ.ศ.2516)
ที่มา :ประมวลกฎหมายท่ดี นิ มาตรา 8 ตรี วรรคสอง

คาํ ถาม :199. ข้อใดไม่ใช่วิธีปฏิบัติตามระเบียบคณะกรรมการจัดท่ีดินแห่งชาติ ฉบับท่ี 3 (พ.ศ.2515) ในการแจ้ง
และการออกคําสั่งแก่ผู้ฝ่าฝืนตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดนิ อย่กู ่อนวันท่ีประกาศของคณะปฏิวัติฉบับท่ี
96 ลงวนั ที่ 29 กุมภาพนั ธ์ 2515 ใชบ้ ังคับ
คาํ ตอบ : ตง้ั คณะกรรมการสอบสวนขอ้ เท็จจรงิ
ที่มา :-ประมวลกฎหมายท่ีดนิ มาตรา 20 (10)

- ระเบยี บของคณะกรรมการจัดที่ดนิ แห่งชาติ ฉบบั ท่ี 3 (พ.ศ.2515)

คาํ ถาม :200. ข้อใดต่อไปนไี้ ม่ถูกตอ้ ง
คําตอบ :“ใบจอง” หมายความว่า หนงั สอื แสดงวา่ ได้เขา้ ทาํ ประโยชนใ์ นทีด่ ินแลว้
ทม่ี า :ประมวลกฎหมายทดี่ ิน มาตรา 1 ,มาตรา 8, มาตรา 8 ตรี , มาตรา 8 ทวิ และมาตรา 9

คาํ ถาม :201. ท่ดี ินท่ีจะออกหนังสือสาํ คัญสาํ หรับที่หลวง คอื
คาํ ตอบ :ทด่ี นิ ท่ีถูกเวนคนื มาเปน็ ของรัฐ
ที่มา :ประมวลกฎหมายที่ดิน , ระเบยี บวา่ ดว้ ยการออกหนังสอื สําคัญสาํ หรับที่หลวง พ.ศ.2517

คาํ ถาม :202. ข้อใดไม่ใช่ลักษณะที่ดินท่ีจะจัดให้ประชาชนอยู่อาศัยหรือประกอบอาชีพตามมาตรา 20(1) และ
มาตรา 27 ประมวลกฎหมายทีด่ นิ
คาํ ตอบ :ที่ดนิ ซึ่งอยใู่ นเขตพระราชกฤษฎีกาจดั ต้ังนคิ มสหกรณ์
ท่ีมา :- ประมวลกฎหมายทด่ี ิน มาตรา 20, มาตรา 7

- ระเบยี บว่าด้วยการจัดทด่ี นิ เพือ่ ประชาชน

54

คาํ ถาม :203. นายแดงได้ครอบครองทําประโยชน์ในที่ดิน เน้ือท่ี 100 ไร่ มาตั้งแต่ พ.ศ.2481 ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.
2487 ได้มีประกาศผู้ว่าราชการจังหวัดชุมพร ให้พื้นท่ีบริเวณท่ีดินท่ีนายแดง ครอบครอง เน้ือที่ประมาณ 400 ไร่
เป็นทุ่งเล้ียงสัตว์สําหรับประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน และนําข้ึนทะเบียนท่ีดินสาธารณประโยชน์ เมื่อวันที่ 21
สิงหาคม 2488 หลังจากน้นั เมือ่ ประมวลกฎหมายท่ีดินใช้บังคับ นายแดง ได้แจ้งการครอบครองท่ีดิน (ส.ค.1) ตาม
มาตรา 5 แหง่ พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายทดี่ นิ หากนายแดงนํา ส.ค.1 ดังกลา่ ว มาขอออกโฉนดท่ีดนิ จะ
ดาํ เนินการไดห้ รือไม่
คําตอบ :สามารถออกโฉนดทดี่ ินได้ตามมาตรา 59 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน เน่ืองจากเปน็ ที่ดินท่มี ีหลักฐาน ส.ค.
1 ซ่ึงไดแ้ จง้ การครอบครองที่ดนิ ไว้โดยชอบดว้ ยกฎหมาย
ทมี่ า :- พระราชบญั ญตั อิ อกโฉนดที่ดนิ ฉบับท่ี 6 (พ.ศ.2497)

- พระราชบญั ญัตวิ ่าด้วยการหวงห้ามทด่ี นิ รกร้างวา่ งเปลา่ ฯ พุทธศักราช 2478 มาตรา 5
- พระราชบญั ญตั ิให้ใช้ประมวลกฎหมายท่ดี นิ พ.ศ.2497 มาตรา 5

คําถาม :204. องค์การบริหารส่วนตําบลบ้านไร่ ได้ซ้อื โฉนดท่ีดินมาจากเอกชน โดยอาศัยงบประมาณขององค์การ
บริหารส่วนตําบล จดั ทําโครงการท่ีอยอู่ าศัยให้แก่ประชาชนเพ่อื แก้ไขปัญหาความยากจน ตอ่ มาเมือ่ ได้ดําเนินการโครงการ
แลว้ เสร็จ ประสงค์จะโอนท่ดี ินใหแ้ ก่ราษฎรทอี่ ยู่อาศยั ในโครงการดงั กล่าว กรณนี จี้ ะสามารถดาํ เนนิ การได้หรือไม่ อย่างไร
คําตอบ :สามารถโอนขายให้กับราษฎรได้ตามธรรมดา โดยไม่ต้องดําเนินการตามมาตรา 1305 แห่งประมวล
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์
ที่มา :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรอ่ื งเสร็จท่ี 156/2550

คําถาม :205. เทศบาลตําบลคอหงส์ ได้จัดซ้ือที่ดินเพื่อจัดทําโครงการก่อสร้างระบบกําจัดขยะมูลฝอย โดยอาศัย
งบประมาณของเทศบาล แต่เน่อื งจากเทศบาลได้รบั อุทิศที่ดนิ แปลงอื่นจากเอกชนและสภาพพ้ืนท่ีมคี วามเหมาะสม
ในการจัดทําโครงการมากกว่า กรณีเช่นน้ี หากเทศบาลมีความประสงค์จะโอนขายที่ดินแปลงท่ีซ้ือมาดังกล่าวจะ
สามารถกระทําได้ หรือไม่
คําตอบ :สถานะที่ดินเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินใช้เพ่ือประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ ตามมาตรา 1304(3)
แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ การโอนท่ีดินจึงตกอยู่ในบังคับของบทบัญญัติตามมาตรา 1305 แห่ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ โดยตราเป็นพระราชบัญญัตติ ามข้นั ตอน มาตรา 8 แห่งประมวลกฎหมายทีด่ ิน
ท่มี า :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จที่ 695/2548

คาํ ถาม :206. ขอ้ ใดมใิ ชค่ วามหมายของทบวงการเมืองตามนยั มาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี นิ
คาํ ตอบ :หนว่ ยงานอืน่ ของรฐั ท่เี ปน็ รัฐวสิ าหกิจซึ่งจดั ตั้งโดยพระราชบัญญัติ
ทม่ี า :มาตรา 1 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดิน

คําถาม :207. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อํานาจหน้าทข่ี องคณะกรรมการจดั ทีด่ นิ แห่งชาติ
คาํ ตอบ :ให้ความเห็นชอบที่สงวนหวงห้าม ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกรา้ งว่างเปล่าอันเป็นสา
ธารณสมบัตขิ องแผน่ ดนิ พทุ ธศักราช 2478
ทม่ี า :มาตรา 20 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี ิน

55

คาํ ถาม :208. ขอ้ ใดต่อไปน้ีไมถ่ กู ตอ้ ง
คําตอบ :สิทธิครอบครอง ย่อมถูกแย่งไปได้ด้วยการเข้ายดึ ถือทรัพย์สินโดยเจตนาจะยึดถือเพ่ือตนเท่าน้ัน เจ้าของ
ที่ถกู แย่งสิทธิทีจ่ ะได้คนื โดยการฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึง่ การครอบครองภายใน 1 ปี นับแตว่ ันท่ีถกู แย่ง ระยะเวลา 1 ปี
น้ีเรียกวา่ “อายุความการได้สิทธิ”
ทีม่ า :มาตรา 1 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดนิ

“สิทธิในทีด่ นิ ” หมายความว่า กรรมสิทธแิ์ ละให้หมายความรวมถงึ สิทธคิ รอบครองดว้ ย
- โดยสิทธิครอบครอง ย่อมถูกแย่งไปได้ด้วยการเข้ายึดถือทรัพย์สินโดยเจตนาจะยึดถือเพื่อตนเท่าน้ัน
เจ้าของที่ถูกแย่งมีสิทธิท่ีจะได้คืนโดยการฟ้องคดีเพื่อเอาคืนซึ่งการครอบครองภายใน 1 ปี นับแต่วันที่ถูกแย่ง
ระยะเวลา 1 ปี นี้เรียกวา่ “ระยะเวลาในการใชส้ ทิ ธฟิ ้องคดี” (ตามมาตรา 1375 แห่งประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ย์)

คําถาม :209. ประมวลกฎหมายที่ดินมผี ลใชบ้ งั คบั เม่อื ใด
คาํ ตอบ :มผี ลใช้บังคบั วนั เดียวกนั กบั พระราชบัญญตั ใิ หใ้ ชป้ ระมวลกฎหมายท่ีดนิ
ท่ีมา :- ประมวลกฎหมายที่ดินมีผลใช้บังคับวันท่ี 1 ธันวาคม 2497 ตามมาตรา 2 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้
ประมวลกฎหมายทีด่ ิน พ.ศ.2497

- พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายท่ีดิน พ.ศ.2497 มีผลใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษา (ประกาศราชกจิ จานเุ บกษา เลม่ 71 ตอน 78(พิเศษ) วนั ที่ 30 พฤศจิกายน 2497)

คาํ ถาม :210. ข้อใดตอ่ ไปนไี้ ม่ถูกต้อง
คาํ ตอบ :ท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ซ่ึงพลเมืองมิได้ใช้ประโยชน์แล้ว รัฐ
ประสงคจ์ ะถอนสภาพเพือ่ นาํ ไปใช้ในการสรา้ งศูนย์ราชการประจําจังหวดั เม่ือถอนสภาพแล้วท่ดี ินยงั มีสภาพเปน็ สา
ธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทสงวนไว้ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ ตามมาตรา 1304(3) แห่ง
ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์ และเม่ือไดน้ ําขึน้ ทะเบียนตามความในมาตรา 8 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายทด่ี ิน
แลว้ ทีด่ ินนน้ั จงึ จะเขา้ ลักษณะเป็นท่ีราชพสั ดตุ ามมาตรา 4 แหง่ พระราชบญั ญตั ทิ ่รี าชพัสดุ พ.ศ.2518
ทม่ี า :มาตรา 1304 (1)-(3) ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์ , มาตรา 8 ทิว แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน

(ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จท่ี 101/ 2529) การนําที่ดินซึ่งเป็นสาธารณสมบัติของ
แผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ประโยชน์ร่วมกันตามมาตรา 1304(2) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซ่ึง
ประชาชนเลิกใช้หรือเปลี่ยนสภาพมาดําเนินการ โดยการถอนสภาพตามมาตรา 8 วรรคสอง (1) แห่งประมวล
กฎหมายท่ีดิน ก่อนน้ัน เมื่อถอนสภาพแล้วที่ดินน้ันยังคงเป็นทรัพย์สินของแผ่นดินอยู่ ส่วนจะเป็นทรัพย์สินของ
แผน่ ดนิ ที่มลี กั ษณะเป็นทร่ี าชพัสดุตามมาตรา 4 แหง่ พระราชบญั ญตั ทิ รี่ าชพัสดุ พ.ศ.2518 หรือไม่ จะต้องพิจารณา
เหตุผลของรัฐในการถอนสภาพประกอบด้วย เช่น การถอนสภาพเพื่อนําไปใช้ในราชการ กระทรวง ทบวง กรม ใด
ท่ีดินน้ันก็ยังมีลักษณะท่ีสงวนไว้ใช้เพ่ือประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะเม่ือถอนสภาพแล้วจึงยังมีสภาพเป็นสา
ธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทสงวนไว้ใช้เพ่ือประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ ตามมาตรา 1304(3) แห่ง
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จึงเข้าลักษณะเป็นท่ีราชพัสดุตามมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติที่ราชพัสดุ
พ.ศ.2518 และไม่ต้องนําขึ้นทะเบียนตามความในมาตรา 8 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน ตามหนังสือ
กระทรวงมหาดไทย ท่ี มท 0711/ว 1046 ลงวันที่ 7 สงิ หาคม 2529

56

คาํ ถาม :211. นายสมชาย เป็นลูกจ้างชั่วคราว ตามโครงการจ้างลูกจ้างชั่วคราวรายเดือนเพ่ือช่วยงานรังวัดใน
สํานักงานท่ีดิน โดยไดร้ ับอนุมัติจากกระทรวงการคลัง ต่อมาได้มีคําส่ังแต่งต้ังให้นายสมชายเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่
ตามมาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายท่ีดิน เพื่อปฏิบัติงานรังวัดในสํานักงานที่ดินจังหวัด
ปทุมธานี นายสมชายได้ออกไปทําการรังวัดออกโฉนดที่ดินให้แก่ นางสาวสมหญิง โดยในการรังวัดรวมเอาท่ีมีการ
ครอบครองของนางสมศรี เข้าไปด้วย เม่ือรับโฉนดท่ีดิน นางสาวสมหญิง ได้ขายให้กับกระทรวงการคลังในวัน
เดียวกัน และกระทรวงการคลังได้ข้ึนทะเบียนเป็นท่ีราชพัสดุแล้ว การรังวดั ออกโฉนดท่ีดินของนายสมชาย เป็นไป
โดยชอบด้วยกฎหมายหรือไม่
คาํ ตอบ :นายสมชาย ซ่ึงเป็นลูกจา้ งชัว่ คราว อยู่ในหลักเกณฑท์ จ่ี ะแต่งตงั้ ใหเ้ ปน็ พนักงานเจ้าหนา้ ทเี่ พื่อทาํ การรงั วัด
ได้ แตร่ ังวดั รกุ ล้าํ ทด่ี นิ แปลงข้างเคียง
ทม่ี า :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จท่ี 456/2535 เร่ือง การแต่งตั้งลูกจ้างชั่วคราวเป็นพนักงาน
เจา้ หน้าท่เี พื่อปฏิบัติการตามประมวลกฎหมายที่ดิน

คาํ ถาม :212. บริษัท เอ จํากัด มีโฉนดท่ีดินเลขที่ 1 ตําบลสัตหีบ อําเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ด้านหน้าติดทะเล
ต่อมาบริษัท เอ จํากัด ไดม้ ีการถมทะเลหน้าที่ดินนอกเขตโฉนดทีด่ ินโดยมิได้รับอนุญาตเปน็ เวลานานกว่าสบิ ปี โดย
บรษิ ทั เอ จาํ กัด ได้ครอบครองท่ีดนิ ดังกลา่ วมาโดยตลอดจนถึงปัจจุบนั ต่อมามีประชาชนร้องเรียนว่ามีการถมทะเล
ในพื้นท่ีดังกล่าวไปโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย พื้นท่ีที่เกิดจากการถมทะเลมีสถานะอย่างไร และหากต้องมีการ
ดาํ เนนิ คดกี บั บริษทั เอ จาํ กัด จากการกระทําดังกล่าว อยใู่ นอํานาจหน้าทขี่ องหนว่ ยงานใด ตามกฎหมายใด
คาํ ตอบ :ทะเลเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ตามมาตรา 1304(2) แห่งประมวล
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พื้นที่ที่เกิดจากการถมทะเลย่อมเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตามมาตรา 1304(2)
เช่นเดิม สว่ นการถมทะเลโดยไม่ได้รับอนุญาตถือเป็นการปลูกสรา้ งสง่ิ ล่วงลํา้ ลํานํ้าตามกฎหมายว่าดว้ ยการเดินเรือ
ในนา่ นนาํ้ ไทย จงึ อย่ใู นอํานาจของกรมเจา้ ท่าท่ีจะขับไล่ รื้อถอน หรือดําเนินคดีกบั ผูก้ ระทําความผดิ
ท่มี า :- ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จท่ี 141/2537 ทะเลเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน
ประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ตามมาตรา 1304(2) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ พื้นท่ีที่เกิดจากการถม
ทะเลย่อมเปน็ สาธารณสมบัตขิ องแผ่นดนิ ตามมาตรา 1304(2) เช่นเดียวกัน

- ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎกี า เรอ่ื งเสร็จท่ี 614/2535 การสร้างพ้ืนที่โดยการถมทะเลล่วงล้ําเข้าไป
ในน่านนํ้าถือเป็นการปลูกสร้างส่ิงล่วงลํ้าลงไปในทะเลตามความในมาตรา 117 แห่งพระราชบัญญัติการเดินเรือในน่านนํ้าไทยฯ จึง
อย่ใู นอํานาจของเจ้าท่าที่จะส่งั ใหร้ ื้อถอนหรือดําเนินคดีกับผู้กระทําความผดิ ตามมาตรา 118 แห่งพระราชบญั ญัตเิ ดียวกนั

คําถาม :213. ขอ้ ใดไม่ถกู ต้องเกย่ี วกบั ชอ่ งทางการได้มาซงึ่ กรรมสิทธ์ิ
คําตอบ :ได้มาซ่ึงกรรมสิทธก์ิ ่อนวันท่ีประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ คือ ไดร้ ับโฉนดแผนท่ี โฉนดตราจอง ตราจอง
หรอื ตราจองทีต่ ราวา่ “ได้ทาํ ประโยชนแ์ ลว้ ”
ท่ีมา :มาตรา 3 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี นิ

ได้มาซึ่งกรรมสทิ ธิ์ก่อนวันท่ีประมวลกฎหมายท่ดี นิ ใช้บังคับ คือ ไดร้ ับโฉนดแผนที่ โฉนดตราจอง หรอื
ตราจองที่ตราว่า “ได้ทําประโยชน์แลว้ ”

57

คําถาม :214. นายดํา เป็นสมาชิกนิคมสร้างตนเอง เม่ือปี พ.ศ.2532 ได้รับการจัดที่ดินโดยได้รับ น.ค.3 จํานวน
20 ไร่ โดย น.ค.3 ด้านทิศเหนือติดกับท่ีดินของนิคมท่ียังมิได้จัดสรรให้กับสมาชิกนิคมเข้าทําประโยชน์ ซึ่งต่อมา
นคิ มไดก้ ําหนดให้ทีด่ ินทางด้านทิศเหนือดงั กล่าวเป็นทเ่ี ลี้ยงสัตว์ในเขตนิคม โดยให้สมาชิกรวมท้ังบุคคลภายนอกนํา
สัตว์เล้ียง เช่น วัว ความ เข้ามาเล้ียงได้ ต่อมาเมื่อ ปี พ.ศ.2535 ประชาชนทั่วไปได้นาํ วัว ควาย เข้าไปเลี้ยงในที่ดิน
บริเวณดังกล่าว โดยได้เดินผ่านท่ีดินตามหลักฐาน น.ค.3 ของนายดํา ด้านทิศตะวันตก กว้างประมาณ 2 เมตร
ตลอดแนว โดยมีการใช้เป็นทางเดินมาจนถึงปัจจุบัน ท่านเห็นว่าสถานะของท่ีดินท่ีนิคมจัดไว้ให้เป็นที่เล้ียงสัตว์ ซ่ึง
อยู่ทางด้านทิศเหนือของท่ีดินนายดํา และทางเดินที่อยู่ด้านทิศตะวันตกตลอดแนวของที่ดินนายดํา มีสถานะทาง
กฎหมายอย่างไร
คําตอบ :ทีเ่ ลีย้ งสัตว์ ด้านทิศเหนือ อยู่ในเขตพระราชกฤษฎกี าจัดต้งั นิคมสรา้ งตนเอง จงึ ไม่ตกเป็นสาธารณสมบัติ
ของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน การใช้ประโยชน์เป็นไปตามระเบียบของนิคมสร้างตนเอง ส่วน ทางเดิน
ด้านทิศตะวันตก ตกเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน นายอําเภอและองค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถน่ิ มีอาํ นาจหนา้ ท่ีดูแลตามมาตรา 122 แห่งพระราชบญั ญตั ลิ กั ษณะปกครองทอ้ งท่ี พ.ศ.2457
ท่มี า :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จที่ 471/2538 ประกอบมาตรา 1304(2) แห่งประมวล
กฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ที่ดินในเขตของนิคมท่ียังมิได้จัดสรรให้สมาชิดนิคมเข้าทําประโยชน์ ถ้ากําหนดให้เป็นท่ีดินท่ีสมาชิก
นิคมใช้ประโยชน์ร่วมกัน การใช้ประโยชน์ในท่ีดินดังกล่าวย่อมอยู่ภายใต้ระเบียบหรือการอนุญาตของอธิบดีกรม
ประชาสงเคราะห์ จึงถอื ไม่ไดว้ ่าที่ดนิ บรเิ วณดงั กล่าวเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินท่ีพลเมืองใชร่ ่วมกัน

คําถาม :215. องค์การบริหารส่วนตําบล ประสงคจ์ ะดําเนินการสรา้ งที่ทําการองคก์ ารบริหารสว่ นตําบล ในบริเวณ
ที่เชิงเขาซึ่งอยู่ในปริมณฑลเขา 40 เมตร ซ่ึงเป็นบริเวณที่มีประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับลงวันที่ 21
พฤษภาคม 2523 เรื่อง กําหนดบริเวณที่หวงห้าม ตามมาตรา 9(2) แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน หวงห้ามไว้ เน้ือที่
ประมาณ 10 ไร่ และมีความจําเป็นเร่งด่วน เพ่ือใช้ประโยชน์ในการบริการสาธารณะ รวมท้ังหากไม่รีบดําเนินการ
งบประมาณสว่ นดังกล่าวจะต้องตกไป จะตอ้ งดําเนินการอยา่ งไรบ้าง
คําตอบ :ถูกทัง้ ขอ้ ก. ขอ้ ข. และข้อ ค.

ก. จัดข้นึ ทะเบยี นเพ่ือให้ทบวงการเมืองใชป้ ระโยชน์ในราชการ ตามมาตรา 8 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน
ข. อนญุ าตใหใ้ ช้ประโยชน์ในทดี่ นิ ของรัฐตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ
ค. ถอนการหวงห้ามตามประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่องกําหนดบริเวณที่หวงห้ามตามมาตรา 9(2)
แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ ลงวันท่ี 21 พฤษภาคม 2523
ทีม่ า :ความเหน็ คณะกรรมการพจิ ารณาปัญหาข้อกฎหมายกรมทีด่ นิ เร่ืองเสรจ็ ท่ี 15/2545

คาํ ถาม :216. การดําเนนิ การในขอ้ ใดท่ไี มจ่ ําเป็นตอ้ งดําเนนิ การในทดี่ ินประเภททีด่ นิ รกรา้ งวา่ งเปลา่ เทา่ นนั้
คาํ ตอบ :การอนญุ าตใหใ้ ชป้ ระโยชน์ในทีด่ นิ ของรฐั ตามมาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดิน
ทีม่ า :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายท่ีดนิ พ.ศ.2543 ขอ้ 22

58

คาํ ถาม :217. ลํารางซ่ึงเจ้าของท่ีดินขุดขึ้นในที่ดินของตนเอง และได้อุทิศให้เป็นลํารางสาธารณประโยชน์
ภายหลังปรากฏว่า ลํารางดังกล่าวไม่มีผู้ใดใช้ประโยชน์ จึงมีสภาพต้ืนเขิน และไม่มีสภาพเป็นลํารางแล้ว ต่อมา
เจ้าของที่ดินได้ยกกรรมสิทธ์ิในที่ดินแปลงดังกล่าวนั้นให้แก่วัดทั้งแปลง จะมีแนวทางอย่างไรที่จะทําให้ท่ีดินส่วนท่ี
เป็นลํารางดงั กล่าวตกเปน็ กรรมสิทธข์ิ องวดั
คาํ ตอบ :ดําเนินการตราเป็นพระราชบัญญัติโอนที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ตามมาตรา 1305 แห่ง
ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์
ทม่ี า :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จท่ี 181/2525 เร่ือง โอนท่ีสาธารณสมบัติของแผ่นดินให้แก่
วัดบางเตยกลาง อําเภอสามโคก จังหวัดปทุมธานี

คาํ ถาม :218. เม่ือข้อเท็จจริงปรากฏวา่ นายอําเภอได้ออกใบจองไปโดยไมถ่ ูกตอ้ งตามตําแหน่งที่ดนิ ที่ได้ขอจับจอง
ไว้ ตามผังแปลงท่ีดินและในพื้นที่ดังกล่าว ยังมิได้ยกเลิกอํานาจหน้าท่ีของนายอําเภอตามประมวลกฎหมายท่ีดิน
จะตอ้ งดําเนินการอย่างไร
คาํ ตอบ :ใหน้ ายอาํ เภอ มคี าํ ส่ังเพิกถอนใบจอง
ทม่ี า :- ระเบียบกรมที่ดนิ ว่าดว้ ยการเพิกถอน และจําหนา่ ยใบจอง ออกจากทะเบยี นที่ดิน พ.ศ.2527 ข้อ 4

- ระเบยี บวา่ ด้วยการจัดท่ดี นิ เพ่อื ประชาชน พ.ศ.2498

คําถาม :219. เมื่อผู้ว่าราชการจังหวัดปฏิบัติราชการแทนอธิบดีกรมที่ดิน ได้มีคําสั่งให้ผู้ได้รับการจัดที่ดิน ท่ีไม่
ปฏิบัติตามระเบียบ ข้อบังคับ ข้อกําหนด หรือเง่ือนไข ให้ขาดสิทธิและออกจากท่ีดิน ตามมาตรา 33 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
และผู้ไดร้ ับการจดั ได้ยื่นอุทธรณ์คําส่ังดังกล่าว กรณีใดต่อไปนจี้ ะถือวา่ บุคคลน้ันมสี ิทธคิ รอบครองในทีด่ ินนน้ั ต่อไป
คําตอบ :รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงมหาดไทย มิไดว้ นิ จิ ฉยั อทุ ธรณภ์ ายใน 60 วนั นบั แต่นายอําเภอ รับหนังสืออทุ ธรณ์
ทีม่ า :- มาตรา 32 วรรคสอง แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดนิ

- หนังสอื คณะกรรมการกฤษฎกี า ดว่ นทีส่ ุด ที่ นร 0601/133 ลงวนั ท่ี 21 มกราคม 2535

คาํ ถาม :220. ที่ดินบริเวณที่เป็นหนองน้ําแห่งหนึ่ง ได้มีพระราชบัญญัติหวงห้ามกําหนดให้เป็นเขตบํารุงพันธ์สัตว์
น้ํา แต่ข้อเท็จจริงปรากฏว่าหนองน้ําดังกล่าวราษฎรได้ใช้เป็นแหล่งน้ําประกอบอาชีพทางการเกษตร อุปโภค บริโภค และทําการ
ประมง มาโดยตลอด ขอทราบวา่ ที่ดินบรเิ วณท่ีเป็นหนองนํา้ ดังกล่าว หน่วยงานใดเป็นผู้มีอํานาจหนา้ ทดี่ ูแลรักษา
คาํ ตอบ :นายอาํ เภอรว่ มกับองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถิ่น และกรมประมง ร่วมกันดูแลรักษาตามขอบเขตรับผิดชอบ
ของแต่ละหนว่ ยงาน
ท่ีมา :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 14/2533 อํานาจหน้าท่ีในการดูแลรักษาหนองหาร
จังหวดั สกลนคร

คาํ ถาม :221. ผู้ใดเป็นพนักงานเจ้าหน้าท่ีผู้มีอํานาจในการพิจารณาอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ ตาม
มาตรา 9(1) แห่งประมวลกฎหมายทดี่ นิ ในเขตกรงุ เทพมหานคร
คําตอบ :ผวู้ ่าราชการกรงุ เทพมหานคร
ที่มา :คาํ วินจิ ฉัยคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่อื งเสรจ็ ท่ี 396/2549

59

คาํ ถาม :222. คณะกรรมการจัดท่ีดินแห่งชาติ ได้มีมติเม่ือวันท่ี 10 มกราคม 2530 ให้สงวนหวงห้ามท่ีดินของรัฐ
เพ่อื ให้ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกันในท้องที่ หมู่ท่ี 3 ตาํ บลปากคลอง อําเภอปะทวิ จังหวัดชุมพร เนื้อทป่ี ระมาณ
565 ไร่ 3 งาน และได้มีประกาศในเรื่องดังกล่าวตามประกาศฉบับลงวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2530 ได้นําประกาศลง
ในราชกิจจานุเบกษา เม่ือวันท่ี 19 กุมภาพันธ์ 2530 ต่อมา นายอําเภอประทิวได้นําท่ีดนิ ดังกล่าวขึ้นทะเบียนท่ีดิน
สาธารณประโยชน์ เมื่อวันท่ี 10 กุมภาพันธ์ 2532 โดยผู้ว่าราชการจังหวัดได้ลงนามในการออกหนังสือสําคัญ
สําหรับท่ีหลวง เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2545 ขอทราบว่าที่ดินดังกล่าวมีสถานะเป็นท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติ
ของแผ่นดนิ สาํ หรบั พลเมืองใชร้ ว่ มกนั ตง้ั แต่เม่อื ใด
คาํ ตอบ :10 กุมภาพนั ธ์ 2530
ทม่ี า :- ระเบยี บคณะกรรมการจดั ทดี่ นิ แหง่ ชาติ ฉบับที่ 9 (พ.ศ.2529)

- มาตรา 20(4) แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ ิน

คาํ ถาม :223. เม่ือปรากฏข้อเท็จจริงว่า มีการออกใบจองในท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับ
พลเมอื งใช้ร่วมกนั จะมแี นวทางปฏิบตั อิ ย่างไร
คาํ ตอบ :ให้พนักงานเจ้าหน้าท่ีสอบสวนพยานหลักฐาน และมีหนังสือแจง้ ผู้ถือใบจองทราบ และมีคาํ สั่งเพกิ ถอนใบ
จอง พร้อมหมายเหตุกาํ กับไว้
ท่มี า :- ระเบียบกรมทีด่ นิ วา่ ดว้ ยการเพกิ ถอน จาํ หน่ายใบจองออกจากทะเบยี นท่ดี นิ พ.ศ.2527

- ระเบียบวา่ ดว้ ยการจัดท่ดี ินเพื่อประชาชน พ.ศ.2497

คาํ ถาม :224. ขอ้ ใดตอ่ ไปน้ี คอื พนักงานเจ้าหน้าทตี่ ามความในมาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี นิ
คําตอบ :ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ในเขตท้องท่ีจังหวัดสําหรับการอนุญาตขุดหรือดูดทราย การ
เกบ็ หินลอย การทาํ สิง่ หน่ึงสงิ่ ใดอันเปน็ อนั ตรายแกท่ รพั ยากรในท่ีดิน
ทม่ี า :คําสั่งกระทรวงมหาดไทย ที่ 109/2538 ลงวันท่ี 16 มีนาคม 2538 เร่ือง แต่งต้ังพนักงานเจ้าหน้าท่ีตาม
ความในมาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ นิ

คําถาม :225. บุคคลใดต่อไปนเ้ี ป็นคณะกรรมการจัดที่ดนิ แห่งชาติ
คําตอบ :อธิบดีกรมชลประทาน
ทมี่ า :ประมวลกฎหมายทด่ี นิ มาตรา 14

คาํ ถาม :226. เทศบาลตําบลบ้านเพ นําเงินรายได้ของเทศบาลไปจัดซ้ือที่ดินจํานวน 2 แปลง ติดกัน แปลงท่ีหน่ึง
เป็นโฉนดที่ดินเนื้อท่ี 15 ไร่ และแปลงที่สองเป็นโฉนดท่ีดินเนื้อที่ 5 ไร่ เพื่อนําไปใช้ประโยชน์แก่เทศบาลในการ
ดําเนินการตามโครงการจัดซ้ือท่ีดินเพ่ือใช้ดําเนินการก่อสร้างระบบกําจัดขยะมูลฝอย ภายใต้แผนปฏิบัติการเพ่ือ
การจัดการคุณภาพส่ิงแวดล้อมในระดับจังหวัด เมื่อก่อสร้างแล้วเสร็จปรากฏว่าเทศบาลใช้พ้ืนที่ในการดําเนินการ
ก่อสร้างระบบกาํ จดั ขยะมูลฝอยดังกล่าวเพียงหนึ่งแปลง คอื โฉนดที่ดินเน้ือท่ี 15 ไร่ ส่วนท่ีดนิ ทเ่ี หลืออีกหนงึ่ แปลง
เน้ือที่ 5 ไร่ เทศบาลตําบลบา้ นเพ มีความประสงค์จะขายท่ีดินดงั กลา่ วให้แก่เอกชน ขอให้ท่านวินจิ ฉัยวา่ ทดี่ ินแปลง
ทเ่ี หลอื ดงั กล่าวเปน็ ทดี่ ินประเภทใด และเทศบาลจะขายให้แกเ่ อกชนไดห้ รอื ไม่ อย่างไร

60

คาํ ตอบ :ทีด่ ินเปน็ สาธารณสมบัติของแผน่ ดินตามนัยมาตรา 1304(3) แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ หาก
เทศบาลตําบลบ้านเพ ประสงค์จะโอนขายท่ีดินแปลงดังกล่าวให้แก่เอกชน เทศบาลต้องดําเนินการโดยวิธีเสนอ
รา่ งพระราชบัญญัติเพื่อโอนที่ดินดังกล่าวตามขั้นตอนที่กําหนดไว้ในมาตรา 8 วรรคสอง (2) แห่งประมวลกฎหมาย
ที่ดิน
ท่ีมา :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่อื งเสร็จท่ี 695/2548

คําถาม :227. หนว่ ยงานใดไม่ใช่ทบวงการเมอื งตามประมวลกฎหมายทดี่ ิน
คาํ ตอบ :กองทนุ หม่บู ้านทไี่ ดจ้ ดทะเบียนเป็นนิติบคุ คลตามกฎหมาย
ทม่ี า :มาตรา1 ประมวลกฎหมายทีด่ นิ

คาํ ถาม : 228. การอนุญาตใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน สามารถอนุญาตได้คราวละ
ไมเ่ กนิ กปี่ ี
คําตอบ :5 ปี
ที่มา :ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายท่ดี นิ พ.ศ.2543 ข้อ25

คําถาม :229. การถอนการหวงห้ามในท่ีดินบริเวณท่ีกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศหวงห้ามไว้ตามมาตรา 9(2)
จะตอ้ งดําเนนิ การอยา่ งไร
คาํ ตอบ :รฐั มนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย ออกประกาศกระทรวงมหาดไทยถอนการหวงห้าม
ทม่ี า :หนงั สือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0511.3/5522 ลงวันที่ 22 พฤษภาคม 2549

คาํ ถาม :230. ที่ดินท่ีเกิดจากเทศบาลเมืองชลบุรไี ด้ดําเนินการถมดนิ ลงในทะเล เป็นที่ดินประเภทใด สามารถออก
หนังสือสาํ คญั สําหรบั ทห่ี ลวงไดห้ รอื ไม่
คาํ ตอบ :ทีด่ ินสําหรบั พลเมืองใช้ร่วมกนั ตามมาตรา 1304(2) ออกหนังสือสาํ คญั สาํ หรบั ที่หลวงได้
ที่มา :มาตรา 8 ตรี ประมวลกฎหมายที่ดิน และความเห็นกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จท่ี 9/2548 บันทึกเรื่อง การขอ
ออกหนังสือสําคญั สําหรับที่หลวงทดี่ ินที่ได้ถมขน้ึ จากทะเลหนา้ ท่ีวา่ การอําเภอเมอื งชลบรุ ี

คาํ ถาม :231. บริษัท มีความประสงค์จะขอก่อสร้างสะพาน คสล. ข้ามเหมืองสาธารณประโยชน์โดยมีตอม่อยู่บน
ที่ดินของบริษทั ทง้ั สองดา้ นและไม่มีสิ่งก่อสร้างส่วนใดอยูใ่ นเขตทีส่ าธารณประโยชน์
คาํ ตอบ :ไม่ต้องขออนุญาต เพราะไม่ขัดขวางการใช้ประโยชน์ร่วมกัน และไม่ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ท่ีดิน
ของรฐั จงึ ไมไ่ ด้เปน็ การยึดถอื ครอบครองใชป้ ระโยชนใ์ นทดี่ นิ ของรัฐ
ทม่ี า :บันทึกสํานักจัดการที่ดินของรฐั ท่ี มท 0511.3/1824 ลงวนั ที่ 20 พฤษภาคม 2558 ตอบข้อหารอื จังหวัด
พัทลงุ

คาํ ถาม :232. กรณีองค์การบริหารส่วนตําบลแห่งหน่ึงในจังหวัดอยุธยา ขอใช้ประโยชน์ตามมาตรา 9 ในท่ีดิน
สาธารณประโยชน์ท่ีพลเมืองเลกิ ใช้ประโยชน์รว่ มกันแล้ว โดยท่ีดินตั้งอยู่ในเขตปฏิรูปท่ีดิน และ สปก. ได้มีหนังสือ

61

แสดงความประสงคจ์ ะไมน่ าํ ท่ีดินแปลงนี้มาดาํ เนินการปฏิรปู ที่ดินตลอดไปแล้ว ผใู้ ดเป็นผอู้ นญุ าต และจะต้องไดร้ ับ
อนมุ ตั จิ ากหนว่ ยงานใด
คาํ ตอบ :ผู้ว่าราชการจังหวัด โดยไม่ตอ้ งไดร้ บั อนุมัติจากกระทรวงมหาดไทย
ทมี่ า :- ความเห็นกฤษฎีกา เร่ืองเสรจ็ ท่ี 313/2525 บันทึกเร่ือง การตีความพระราชบัญญัติการปฏิรูปที่ดินเพ่ือ
เกษตรกรรม พ.ศ.2518 (การถอนสภาพทด่ี ินอันเป็นสาธารณสมบตั ิของแผน่ ดนิ สําหรับพลเมืองใช้ร่วมกนั

- ความเห็นกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จที่ 150/2539 บันทึกเร่ือง การขอใช้ท่ดี นิ ในเขตปฏิรูปเฉพาะสว่ นที่ สปก.
ไม่ประสงค์จะดาํ เนินการปฏิรูป

- ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2543 ขอ้ 22(2)

- คําสั่งกระทรวงมหาดไทย ท่ี 109/2538 เร่ือง แต่งต้ังพนักงานเจ้าหน้าท่ีตามมาตรา 9 แห่งประมวล
กฎหมายที่ดนิ

คําถาม :233. พื้นดนิ ท่ีอยู่ใต้ทะเลท่ปี ระเทศไทยมอี ํานาจอธปิ ไตยเป็นทีด่ ินตามประมวลกฎหมายท่ีดินหรือไม่ และ
เปน็ ทด่ี ินประเภทใด
คาํ ตอบ :เป็นทีด่ นิ ตามประมวลกฎหมายท่ีดนิ และเป็นท่ดี นิ สาํ หรับพลเมอื งใช้ร่วมกนั ตามมาตรา 1304(2)
ทีม่ า :- มาตรา 1 แหง่ ประมวลกฎหมายทีด่ นิ

- ความเหน็ กฤษฎีกา เรื่องเสร็จท่ี 9/2548 บันทึกเร่ือง การขอออกหนังสือสําคัญสําหรับท่ีหลวงทด่ี ินที่ได้
ถมขึน้ จากทะเลหนา้ ท่วี ่าการอาํ เภอเมืองชลบรุ ี

- ความเห็นกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่ 470/2549 บันทึกเรื่อง ปัญหาข้อกฎหมายของคําว่า “ที่ดิน” ตาม
พระราชบญั ญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ.2504

คาํ ถาม :234. กรณีองค์การบริหารส่วนตําบลแห่งหนึ่งได้รับอนุญาตตามมาตรา 9 ให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ
ซ่ึงอยู่ในท้องที่ของตนเองเพื่อเป็นที่ตั้งท่ีทําการองค์การบริหารส่วนตําบล จะต้องเสียค่าตอบแทนตามมาตรา 9/1
ใหแ้ ก่หน่วยงานใด หรือไม่ อยา่ งไร
คําตอบ :จา่ ยใหอ้ งค์การบรหิ ารสว่ นตําบล และองคก์ ารบริหารสว่ นตาํ บลแบ่งใหแ้ กจ่ งั หวดั ร้อยละ 40
ทีม่ า :ตามมาตรา 9/1 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ดี นิ

คาํ ถาม :235. อธิบดกี รมที่ดนิ มคี ําสั่งให้นายใหม่ออกจากทด่ี ินเนอ่ื งจากไม่ได้ปฏิบัติตามเง่อื นไขของคณะกรรมการ
จัดที่ดินแห่งชาติ นายใหม่ไม่พอใจและได้ยื่นอุทธรณ์คําส่ังภายในกําหนด นายอําเภอท้องที่รับอุทธรณ์เม่ือวันที่ 1
มกราคม 2514 และผู้มีอํานาจพิจารณาอุทธรณ์รับเร่ืองเม่ือวันที่ 15 มกราคม 2514 การวินิจฉัยสั่งการของผู้มี
อํานาจพิจารณาอทุ ธรณ์ขอ้ ใดถูกต้อง
คาํ ตอบ :หากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยมิได้วินิจฉัยสั่งการภายใน 60 วัน นับแต่วันที่ 1 มกราคม 2514
ถือวา่ ผู้อทุ ธรณ์มีสทิ ธิครอบครองทด่ี นิ น้ันตอ่ ไป
ทม่ี า :มาตรา 32 วรรคสอง ประกอบขอ้ หารอื กฤษฎีกาเร่ืองเสร็จท่ี 64/2535

62

คําถาม :236. ท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ประชาชนเลิกใช้ประโยชน์ร่วมกัน ต่อมามีการประกาศ
พระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปท่ีดิน และ สปก. ไม่มีความประสงค์นําไปปฏิรูปท่ีดิน หากทบวงการเมืองมี
ความประสงค์จะใช้ที่ดนิ ดงั กลา่ วเปน็ ทต่ี ง้ั ทบวงการเมือง จะตอ้ งดําเนนิ การตามประมวลกฎหมายทดี่ ินอยา่ งไร
คาํ ตอบ :ทบวงการเมืองขอจัดขึ้นทะเบียนเพ่ือใช้ประโยชน์ในราชการต่อรัฐมนตรี ตามมาตรา 8 ทวิ แห่งประมวล
กฎหมายท่ดี นิ โดยไมต่ ้องถอนสภาพตามมาตรา 8 แต่อย่างใด
ที่มา :มาตรา 30 และ 31 ประกอบหนงั สอื กรมที่ดิน ท่ี มท 0725/ว 00608 ลงวนั ท่ี 11 มกราคม 2533

คาํ ถาม :237. บริษัท ก.มีความประสงค์ขอใช้ทางสาธารณะเพ่ือทําทางเชื่อมระหว่างอาคาร ตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายท่ีดิน ในพ้ืนที่เขตบางเขน กรุงเทพมหานคร บริษัท ก. จะต้องได้รับอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายที่ดิน จากผู้ใด
คาํ ตอบ :ผ้วู า่ ราชการกรุงเทพมหานคร
ทม่ี า :มาตรา 1 และ 9 ประกอบคําส่ังกระทรวงมหาดไทย ท่ี 109/2538 และ ข้อหารือกฤษฎีกา เรื่องเสร็จที่
396/2549

คําถาม :238. บุคคลตามข้อใดมกี รรมสิทธใิ์ นทดี่ ินตามประมวลกฎหมายทีด่ ิน
คําตอบ :นายดํา ครอบครองท่ีดินโดยมีช่ือในตราจองท่ีตราว่า “ได้ทําประโยชน์แล้ว” โดยมิได้แจ้งการครอบครอง
ท่ีดนิ ตามมาตรา 5 แหง่ พระราชบญั ญัตใิ หใ้ ชป้ ระมวลกฎหมายที่ดนิ พ.ศ.2497
ท่ีมา :มาตรา 3 ประมวลกฎหมายที่ดิน

คาํ ถาม :239. ท่ีสาธารณประโยชน์ท่ีอยู่ในเขตพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตที่ดินให้เป็นเขตปฏิรูปท่ีดินและ
ประชาชนเลิกใช้ประโยชน์ร่วมกันแล้ว และสํานักงานการปฏิรูปท่ีดินไม่ประสงค์จะนําไปดําเนินการจัดท่ีดิน
ตลอดไป หากทบวงการเมืองต้องการใชป้ ระโยชน์ เพ่อื ใช้เป็นที่ตั้งสว่ นราชการจะต้องดาํ เนินการอย่างไร
คาํ ตอบ :ตอ้ งดาํ เนนิ การนําขน้ึ ทะเบียนตามมาตรา 8 ทวิ แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ ิน
ท่ีมา :มาตรา 8 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายทดี่ นิ

คําถาม :240 องคก์ ารบริหารส่วนตาํ บลต้องการนาํ ที่สาธารณประโยชนท์ ่ีประชาชนเลกิ ใชป้ ระโยชน์รว่ มกันแล้วไป
กอ่ สร้างตลาดสดใหพ้ ่อคา้ แม่ค้าเชา่ เพือ่ หารายไดบ้ ํารุงทอ้ งถิน่ จะตอ้ งดําเนินการอย่างไร
คาํ ตอบ :ดําเนนิ การถอนสภาพตามมาตรา 8 แล้วนําไปจัดหาผลประโยชน์ โดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
มอบหมายให้องค์การบริหารสว่ นตาํ บลนําไปจดั หาผลประโยชนต์ ามมาตรา 11 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน
ทม่ี า :มาตรา 8 และ 11 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดิน

คําถาม :241. นายสม้ ไดน้ าํ ที่ดนิ ท่ีรับมรดกตามหลักฐานใบจอง (น.ส.2) ออกเม่ือวันที่ 14 ธันวาคม 2515 ซ่ึงออก
ให้แก่นายเหลอื ง ผูเ้ ป็นบิดา โดยรัฐให้การชว่ ยเหลอื ดา้ นสาธารณปู โภคเนอื่ งจากการจดั ที่ดิน มาออกโฉนดท่ีดิน
เมอ่ื ออกโฉนดทด่ี ินให้แก่นายส้ม จะห้ามโอนท่ีดนิ ดงั กลา่ วภายในกป่ี ี ตามนัยมาตรา 31 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน
คาํ ตอบ :หา้ มโอน 10 เนอื่ งจากใบจองออกในวันที่ 14 ธนั วาคม 2515
ทม่ี า :มาตรา 31 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

63

คําถาม :242. นายแดง ย่ืนคาํ ขอคดั ค้านการรังวัดออกหนังสือสาํ คัญสาํ หรับทีห่ ลวง ท่สี าธารณสมบัตขิ องแผน่ ดนิ
ทีใ่ ชเ้ พื่อประโยชน์ของแผน่ ดินโดยเฉพาะ (ท่ีราชพสั ดุ) ซึ่งอยู่ในความดแู ลของธนารกั ษพ์ ้ืนท่ี เป็นบางสว่ น โดยมี
หลกั ฐานเปน็ ใบเหยยี บยํา่ แต่ไมไ่ ด้แจ้งการครอบครองทด่ี นิ (ส.ค.1) ตามมาตรา 5 แห่งพระราชบญั ญตั ิให้ใช้
ประมวลกฎหมายทีด่ นิ พ.ศ.2497 หากท่านเปน็ เจา้ หนา้ ที่จะดาํ เนนิ การอยา่ งไร จึงจะถกู ตอ้ งตามกฎหมาย
คําตอบ :แจ้งให้นายแดง ไปใช้สทิ ธทิ างศาลภายใน 60 วัน นับแตว่ นั ที่คัดค้าน หากนายแดง ไม่ไปใช้สิทธทิ างศาล
ภายในกําหนด จงึ ออกหนังสือสาํ คญั สาํ หรับทหี่ ลวง
ท่ีมา :กฎกระทรวง ฉบับที่ 45

64

ความรคู้ วามสามารถทใี่ ช้เฉพาะตาํ แหนง่
ตาํ แหน่งนักวชิ าการทดี่ ินชํานาญการ (ระดบั 7/7ว เดิม)

คําถาม :243. ท่ีว่าการอําเภอ ได้ย้ายไปสรา้ งในท่ีดินสาธารณประโยชน์แห่งใหม่ ทําให้ท่ีต้ังท่ีว่าการเดิมถูกปล่อย
ทิ้งร้าง จนราษฎรได้เข้าไปใช้ประโยชน์ร่วมกันเป็นท่ีพักผ่อนหย่อนใจ ท่านเห็นว่าที่ดินบริเวณท่ีว่าการอําเภอหลัง
เกา่ มีสถานะทางกฎหมายเป็นเชน่ ใด
คําตอบ :เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะ ตามมาตรา 1304(2) แห่ง
ประมวลกฎหมายทด่ี ิน
ท่ีมา :ความเห็นทางกฎหมายของคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่ืองเสร็จที่ 68/2527 เรือ่ ง หารอื ปัญหาข้อกฎหมาย
ตามมาตรา 1304 แหง่ ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ย์

คําถาม :244 เทศบาลตําบลปากคาดขอถอนสภาพท่ีดินสาธารณสมบัตขิ องแผ่นดนิ สําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน “ทุ่ง
หญ้าเลี้ยงสัตว์” เพ่ือนําไปจัดหาผลประโยชน์โดยการให้ประชาชนทั่วไปเช่าเพ่ือนําเงินมาบํารุงท้องถิน่ ตามมาตรา
8 วรรคสอง (1) และมาตรา 11 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เมื่อมีพระราชกฤษฎีกาถอนสภาพแล้วท่ีดินดังกล่าวมี
สภาพเปน็ สาธารณสมบตั ิของแผน่ ดินประเภทใด และเทศบาลตาํ บลปากคาดจะนาํ ไปจัดหาผลประโยชน์โดยการให้
ประชาชนเชา่ ได้เลยหรือไม่ หรือจะตอ้ งดาํ เนนิ การอย่างไร
คาํ ตอบ :เป็นสาธารณสมบัตขิ องแผ่นดินประเภทที่รกร้างว่างเปล่า ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา
1304(1) เทศบาลตําบลปากคาดไม่ต้องยื่นหนังสือแสดงความประสงค์นําที่ดินไปจัดหาผลประโยชน์อีก เมื่อมี
ประกาศกระทรวงมหาดไทยมอบหมายให้เทศบาลตําบลปากคาดนําไปจัดหาผลประโยชน์แล้ว จึงจะนําไปจัดหาร
ผลประโยชน์ได้
ทม่ี า :- ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 8 และมาตรา 11

- ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรอื่ งเสรจ็ ที่ 101/2529
- ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการถอนสภาพ การจัดข้ึนทะเบียน และการ
จดั หาผลประโยชน์ในทด่ี ินของรัฐ ตามประมวลกฎหมายทีด่ นิ พ.ศ.2550

คาํ ถาม :245. อําเภอ สามารถย่นื ขอถอนสภาพตามมาตรา 8 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และย่นื ขออนุญาตใช้
ประโยชน์ในที่ดนิ ของรัฐตามมาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดนิ ได้หรือไม่ เพราะเหตุใด
คําตอบ :ยื่นคําขอถอนสภาพตามมาตรา 8 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดินได้ เพราะอาํ เภอเปน็ ทบวงการเมือง / ย่นื
คาํ ขอใชป้ ระโยชนใ์ นทดี่ นิ ของรฐั ตามมาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ดี ินไมไ่ ด้ เพราะอาํ เภอไม่เป็นนิติบุคคล
ที่มา :1. ประมวลกฎหมายทีด่ ิน มาตรา 1 นยิ ามคาํ วา่ “ทบวงการเมือง”

2. ประมวลกฎหมายท่ดี ิน มาตรา 8 และ 9
3. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย วา่ ดว้ ยหลกั เกณฑ์และวธิ กี ารเกยี่ วกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แหง่
ประมวลกฎหมายที่ดนิ พ.ศ.2543
4. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย วา่ ด้วยวิธปี ฏบิ ตั เิ กย่ี วกบั การถอนสภาพ การจดั ขนึ้ ทะเบียนและการ
จัดหาผลประโยชนใ์ นทด่ี ินของรัฐ ตามประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2550

65

คาํ ถาม :246. เทศบาลไดข้ อขยายทางสาธารณประโยชนเ์ ขา้ ไปในเขตทด่ี ินของวดั โดยความยนิ ยอมของวดั ให้
ดาํ เนินการได้ ทด่ี นิ สว่ นที่ขยายเข้าไปในเขตท่ีดนิ ของวัดน้ัน จะเป็นทีด่ นิ ประเภทใด
คําตอบ :เปน็ ทดี่ นิ สาธารณประโยชน์ เนือ่ งจากถอื วา่ วัดไดอ้ ุทศิ ทีด่ ินดงั กลา่ วใหเ้ ป็นทางสาธารณประโยชน์แลว้
และไม่ถือวา่ เป็นการโอนกรรมสทิ ธิ์
ทม่ี า :คาํ พิพากษาศาลฎกี า ท่ี 4374/2539

คําถาม :247. ในการรังวัดออกหนังสือสําคัญสําหรับท่ีหลวงในที่ดินสาธารณประโยชน์ซึ่งใช้เป็นที่ทําเลเลี้ยงสัตว์
เน้อื ท่ีประมาณ 100 ไร่ ผลปรากฏว่า นาย ก. ได้ยื่นคัดคา้ นการออกหนังสือสําคัญสาํ หรับท่ีหลวงดังกล่าวบางส่วน โดยอ้าง
หลักฐานการเสียภาษีบํารุงท้องที่ (ภบท.5) นาย ข. คัดค้านบางส่วน โดยอ้างหลักฐานแบบแจ้งการครอบครอง (ส.ค.1) นาย
ข. คดั ค้านบางสาวน โดยอ้างหลกั ฐานหนงั สอื รับรองการทําประโยชน์ (น.ส.3) จะต้องดาํ เนนิ การอย่างไร
คําตอบ :แจง้ ให้ นาย ก. ไปใชส้ ทิ ธิทางศาลภายใน 60 วัน นบั แต่วันท่คี ัดคา้ น ส่วนของ นาย ข. และนาย ค. ให้
ตรวจสอบสทิ ธิในที่ดนิ ว่าไดม้ าโดยชอบดว้ ยกฎหมายหรือไม่
ท่ีมา :กฎระทรวง ฉบบั ท่ี 45 (พ.ศ.2537)ออกตามความในพระราชบัญญัตใิ ห้ใชป้ ระมวลกฎ๓หมายทด่ี นิ พ.ศ.
2497

คาํ ถาม :248. นาย ก. ไดจ้ ดทะเบยี นแบ่งแยกโฉนดทีด่ ินให้แก่บุตรครอบครองเปน็ สัดส่วน โดยคงเหลอื ท่ีดินไว้เป็น
ของนาย ก. ส่วนหนึ่ง ปรากฏว่าท่ีดินส่วนของนาย ก. ได้มีประชาชนท่ัวไปใช้ประโยชน์เป็นเส้นทางเข้าออกสู่ถนน
หลวงมาเป็นเวลาประมาณ 20 ปีเศษ โดยไมป่ รากฏว่า นาย ก. ได้แสดงเจตนาหวงห้ามแต่อย่างใด ท่ีดนิ บริเวณที่
เปน็ ทางดงั กลา่ วจะเปน็ ท่ีดนิ ของนาย ก. อยู่หรอื ไมอ่ ยา่ งไร
คาํ ตอบ :เปน็ ทางสาธารณประโยชน์ ซึ่งเกดิ จากการอทุ ิศโดยปรยิ าย
ทีม่ า :คาํ พพิ ากษาศาลฎกี า ที่ 998/2544

คาํ ถาม :249. นาย ก. ไดจ้ ดทะเบียนแบง่ แยกโฉนดทดี่ ินให้แก่บุตรครอบครองเป็นสดั ส่วน โดยคงเหลอื ที่ดนิ ไว้เป็น
ของนาย ก. ส่วนหนึ่ง ปรากฏวา่ ที่ดินส่วนของนาย ก. ได้มีประชาชนท่ัวไปใช้ประโยชน์เป็นเส้นทางเข้าออกสู่ถนน
หลวงมาเป็นเวลาประมาณ 20 ปีเศษ โดยไม่ปรากฏว่า นาย ก. ได้แสดงเจตนาหวงห้ามแต่อย่างใด ที่ดินบริเวณที่
เปน็ ทางดงั กล่าวจะเป็นที่ดินของ นาย ก. อย่หู รอื ไมอ่ ย่างไร
คาํ ตอบ :เปน็ ทางสาธารณประโยชน์ ซ่ึงเกดิ จากการอทุ ศิ โดยปรยิ าย
ทม่ี า :คาํ พิพากษาศาลฎีกา ที่ 998/2544

คําถาม :250. เทศบาลมีความประสงค์จะขอใช้ประโยชน์ในท่ีดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้
ร่วมกัน สภาพการใช้ประโยชน์เป็นหนองน้ําซึ่งเดิมราษฎรใช้น้ําเพื่อการเกษตรกรรม อุปโภค บริโภค แต่ปัจจุบันมีสภาพตื้นเขิน
บางส่วน โดยจะจดั สร้างสวนสาธารณะและลานกีฬา เพ่ือให้ราษฎรใช้เป็นสถานท่ีพักผ่อนหย่อนใจ จะต้องดาํ เนนิ การอย่างไร
คําตอบ :ขอเปล่ียนสภาพท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน จากการใช้เพ่ือ
สาธารณประโยชนอ์ ยา่ งหนึ่งเป็นอีกอยา่ งหนง่ึ
ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการเปลี่ยนสภาพท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับ
พลเมืองใชร้ ว่ มกนั จากการใชเ้ พ่ือประโยชนอ์ ยา่ งหนงึ่ เปน็ อกี อย่างหนึ่ง พ.ศ.2543

66

คําถาม :251. องค์การบริหารส่วนตําบลปากบางประสงค์จะยื่นคําขอถอนสภาพที่ดินสาธารณสมบัติของแผ่นดิน
สําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน “ป่าช้าฝังศพสาธารณประโยชน์” ตั้งอยู่ตําบลปากบาง อําเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
เพื่อนําไปเป็นที่ตั้งสํานักงานขององค์การบริหารส่วนตําบลปากบาง ข้อเท็จจริงปรากฏว่า ที่ดินดงั กล่าวประชาชน
ได้เลิกการใช้ประโยชน์แล้ว และได้มีพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตท่ีดินให้ท้องที่ตําบลปากบาง อําเภอเมืองแพร่
จังหวดั แพร่ เป็นเขตปฏริ ูปที่ดนิ เพื่อเกษตรกรรม สาํ นักงานการปฏริ ูปทด่ี ินจังหวดั แพร่ตรวจสอบแล้วทีด่ นิ อยู่ในเขต
ปฏิรูปท่ีดินเพื่อเกษตรกรรม แต่อยู่นอกเขตดําเนินการ หากองค์การบริหารส่วนตําบลปากบางจะยื่นคําขอถอน
สภาพที่ดินตามมาตรา 8 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน พร้อมท้ังยื่นคําขออนุญาตใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐตาม
มาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เนื่องจากมีความจําเป็นเร่งด่วนท่ีจะใช้ประโยชน์ในท่ีดิน ท่านเห็นว่าผู้ขอ
จะตอ้ งยน่ื คําขอประเภทไหน เจ้าหน้าทจี่ ะตอ้ งดาํ เนนิ การอย่างไร เพราะเหตใุ ด
คาํ ตอบ :ย่ืนคําขอข้ึนทะเบียนตามมาตรา 8 ทวิ และคําขออนุญาตใช้ประโยชน์ในท่ีดินของรัฐตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายที่ดิน กรณีคําขอใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ ผู้ว่าราชการจังหวดั ออกใบอนุญาตได้โดยไม่ต้องขอ
อนุมัติกระทรวงมหาดไทยก่อน เพราะท่ีดินถูกถอนสภาพตาม พรบ.ปฏิรูปที่ดินเพ่ือเกษตรกรรม พ.ศ.2518 แล้ว และต้อง
ได้รบั หนงั สอื ยนื ยันจาก สปก. ว่าไมป่ ระสงคจ์ ะใชท้ ่ีดนิ ท่ถี กู ถอนสภาพเพ่ือการปฏริ ปู ทีด่ ินเพื่อเกษตรกรรมตลอดไป
ท่มี า : 1. ประมวลกฎหมายท่ดี นิ มาตรา 8 ,มาตรา 8 ทวิ และมาตรา 9

2. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเก่ียวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายทดี่ นิ พ.ศ.2543

3. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการถอนสภาพ การขึ้นทะเบียนและการใช้
ประโยชน์ในท่ดี ินของรัฐ ตามประมวลกฎหมายท่ดี นิ พ.ศ.2550

คําถาม :252. กรณีอธิบดีกรมท่ีดิน มีคําส่ังให้บุคคลซึ่งเข้าครอบครองที่ดินของรัฐ ท่ีจัดให้ราษฎรอยู่อาศัยและทํา
มาหาเลี้ยงชีพออกจากที่ดินนั้น บุคคลนั้นอุทธรณ์คําสั่งของอธิบดี ตามมาตรา 32 วรรคสอง แห่งประมวล
กฎหมายที่ดิน โดยปฏิบัติตามคําส่ังกระทรวงมหาดไทย ที่ 1331/2507 เร่ือง การยื่นอุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงมหาดไทย ตามความในมาตรา 32 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ลงวันที่ 9 พฤศจิกายน 2507 กล่าวคือ
ย่ืนอุทธรณ์ต่อนายอําเภอท้องท่ีท่ีซึ่งท่ีดินตั้งอยู่ ขอทราบว่าการนับระยะเวลาวินิจฉัยอุทธรณ์ของรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงมหาดไทยดังกล่าว จะนับแต่เมอ่ื ใด
คําตอบ :เมอ่ื นายอําเภอรบั เรื่องราวอุทธรณ์
ที่มา :หนงั สือกรมท่ีดนิ ที่ มท 0609/ว 07165 ลงวันที่ 12 มนี าคม 2535

คําถาม :253. ข้อใดถูกต้อง กรณีการสงวนหวงห้ามท่ีดินรกร้างว่างเปล่าไว้เพ่ือใชป้ ระโยชน์ตา่ งๆ ของทางราชการ
หรือเพ่อื ใหป้ ระชาชนใช้ประโยชนร์ ่วมกนั
คําตอบ :การสงวนหวงหา้ มตามประมวลกฎหมายท่ดี ิน พ.ศ.2497 เป็นอาํ นาจของคณะกรรมการจดั ทดี่ ินแหง่ ชาติ
ทีม่ า : คู่มอื การปฏบิ ตั งิ านเก่ียวกับการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันท่ีดินอันเปน็ สาธารณสมบัตขิ องแผ่นดิน หน้า 8-16

คาํ ถาม :254. ขอ้ ใดถกู ตอ้ งตามมาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี นิ
คาํ ตอบ :การให้สัมปทานเปน็ เวลาเกิน 20 ปี ถึง 50 ปี ต้องไดร้ บั อนมุ ตั ิจากคณะรัฐมนตรี
ทมี่ า :มาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน

67

คาํ ถาม :255. กฎหมายฉบับท่ีมีผลเป็นการถอนสภาพการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้
รว่ มกนั โดยมิต้องดําเนินการถอนสภาพ ตามมาตรา 8 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ดี นิ เมือ่ ไดม้ ีการประกาศเขตพื้นท่ีดาํ เนินการ
คาํ ตอบ :ถูกทง้ั ขอ้ ก. ข้อ ข. และขอ้ ค.

ก. พระราชบญั ญัตปิ ฏิรปู ทดี่ นิ เพื่อเกษตรกรรม พ.ศ.2518
ข. พระราชบญั ญัตจิ ัดรูปทด่ี ินเพอ่ื เกษตรกรรม พ.ศ.2517
ค. พระราชบญั ญัติจัดรูปทด่ี นิ เพ่อื การพฒั นาพนื้ ที่ พ.ศ.2547
ทม่ี า :- พรบ.การปฏิรูปทีด่ นิ เพอ่ื เกษตรกรรม พ.ศ.2518 มาตรา 26(1)
- พรบ.จัดรปู ทีด่ นิ เพ่ือเกษตรกรรม พ.ศ.2517 มาตรา 43(1)
- พรบ.จัดรูปท่ีดนิ เพ่อื การพัฒนาพ้ืนที่ พ.ศ.2547 มาตรา 55(1) (2)

คาํ ถาม :256. ใครเปน็ ผู้มีอํานาจในการเห็นชอบใหแ้ กไ้ ขหรือจําหน่ายรายการทะเบยี นท่สี าธารณประโยชน์ กรณีที่
ยงั ไมม่ ีการออกหนงั สอื สาํ คัญสําหรบั ทห่ี ลวง
คําตอบ :รัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทย
ทม่ี า :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของ
แผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน พ.ศ.2553 ข้อ 11 ประกอบกับ บันทึกสํานักกฎหมาย สํานักงานปลัดกระทรวง
มหาดไทย ที่ มท 0208.4/2622 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2558 เร่ือง การจําหน่ายทะเบียนที่ดินสาธารณประโยชน์
“โคกโปง่ ไผ่” อ.ขามทะเลสอ จ.นครราชสีมา

คาํ ถาม :257. ค่าตอบแทนในการอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐ ตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน
น้ัน จะตกเป็นรายได้ของหน่วยงานใด
คาํ ตอบ :ตกแก่องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ ทีท่ ่ดี ินต้ังอยู่ ร้อยละ 60 และองคก์ ารบริหารส่วนจังหวดั ร้อยละ 40
ที่มา :มาตรา 9/1 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คําถาม :258. ในกรณหี นงั สอื สําคญั สําหรบั ที่หลวง ฉบบั ผดู้ ูแลรักษาสูญหาย จะตอ้ งดาํ เนินการอยา่ งไร
คาํ ตอบ :ให้ผู้ดูแลรักษา ยื่นขอผ่านสํานักงานทดี่ ินจงั หวัด หรือสาขาท้องที่ โดยใหท้ ําการสอบสวนตามควรแกก่ รณี
และไม่ต้องประกาศ
ท่มี า :ระเบยี บกรมทีด่ นิ วา่ ดว้ ยการออกหนงั สือสําคญั สําหรบั ทีห่ ลวง พ.ศ.2517 ข้อ 19, 20, 21, 22

คําถาม :259. ตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายทีด่ นิ บัญญัตวิ ่า ภายใต้บงั คับกฎหมายวา่ ดว้ ยการเหมืองแร่
และการป่าไม้ ท่ีดินของรัฐถ้ามิได้รับอนุญาตจากพนักงานเจ้าหน้าท่ีแล้วห้ามมิให้บุคคลใด ...ฯลฯ และตามมาตรา
9/1 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน กําหนดให้ผู้ได้รับอนุญาตตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน เสีย
ค่าตอบแทนเป็นรายปีให้แก่เทศบาล องค์การบริหารส่วนตําบล กรุงเทพมหานคร เมืองพัทยา หรือองค์กร
ปกครองส่วนท้องถิ่นอื่นท่ีมีกฎหมายจัดต้ังที่ที่ดินได้รับอนุญาตต้ังอยู่ ...ฯลฯ การท่ีกฎหมายกําหนดให้เสีย
ค่าตอบแทนเป็นรายปี พนักงานเจ้าหน้าท่ีจะอนุญาตให้บุคคลใช้ประโยชน์ในที่ดินของรัฐน้อยกว่า 1 ปี ได้หรือไม่
เพราะเหตุใด

68

คําตอบ :ได้ เพราะประมวลกฎหมายที่ดินไม่ได้กําหนดหลักเกณฑ์ในการอนุญาตและอายุของใบอนุญาตไว้ใน
กฎหมาย จึงเป็นดลุ พนิ ิจของผูอ้ นุญาตทจ่ี ะพจิ ารณาอนญุ าตตามที่เห็นสมควร
ท่ีมา :1. ประมวลกฎหมายทีด่ ิน มาตรา 9 และมาตรา 9/1

2. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายทด่ี ิน พ.ศ.2543

3. ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรอ่ื งเสรจ็ ท่ี 132/2524

คําถาม :260. นาง ง. ยื่นขออนุญาตใชป้ ระโยชน์ในท่ีดินของรฐั ตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน ใน
ท้องที่ตําบลคลองวาล อําเภอหัวหิน จังหวดั ประจวบคีรีขันธ์ เพื่อใชเ้ ป็นที่อยู่อาศัยมีกําหนด 5 ปี เจ้าหนา้ ที่รับคํา
ขอ ออกไปชันสูตรสอบสวน และมีหนังสือสอบถามหน่วยงานท่ีเกี่ยวข้องแล้วปรากฏว่า เทศบาลตําบลคลองวาลมี
หนงั สือคดั ค้าน อา้ งว่าท่ดี นิ แปลงดังกล่าวเป็นที่สาธารณสมบัตขิ องแผ่นดินสาํ หรับพลเมืองใชร้ ่วมกนั เปน็ ท่ีเลี้ยงสตั ว์
ปัจจุบันประชาชนเลิกใช้ประโยชน์มานานแล้ว เทศบาลมีแผนงานโครงการท่ีจะปรับปรุงพัฒนาเป็นสถานที่ออก
กําลังกาย และพักผ่อนหย่อนใจของประชาชนในพ้ืนท่ีและประชาชนทั่วไป คณะกรรมการพิจารณาเรื่องราวขอ
อนุญาตประกอบกิจการตามมาตรา 9 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2543 ข้อ22(2) จึงไม่อนญุ าตตามที่ นาง ง.
ขอผู้ว่าราชการจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พิจารณาแล้วเห็นชอบด้วยกับความเห็นของคณะกรรมการฯ จึงมีคําสั่งไม่
อนุญาต นาง ง. อุทธรณ์คําส่ังของผู้ว่าราชการจังหวัดท่ีมีคําส่ังไม่อนุญาต อ้างว่าตนเป็นคนยากจนไม่มีท่ีอยู่อาศัย
เป็นของตนเอง ประสงค์ขออนุญาตใช้เปน็ ทอี่ ยอู่ าศัยเพยี งเลก็ น้อย ผู้วา่ ราชการจังหวัดประจวบครี ีขนั ธพ์ ิจารณาคํา
อุทธรณ์ของนาง ง. แล้ว เห็นว่าอุทธรณ์ฟังไม่ข้ึน ยืนยันคําสั่งเดิม และส่งคําขออุทธรณ์ให้กรมท่ีดินเพ่ือเสนอ
ปลัดกระทรวงมหาดไทยพิจารณาคาํ อุทธรณ์ ตามนัยมาตรา 45 แห่งประราชบัญญตั ิวธิ ีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ.2539 ให้ทา่ นวนิ ิจฉัยว่า ผู้มีอาํ นาจพจิ ารณาอุทธรณ์คําส่ังทางปกครองกรณีน้ีเปน็ บคุ คลใด เพราะเหตใุ ด
คาํ ตอบ :รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย เพราะเป็นผู้บังคับบัญชาของผู้ว่าราชการจังหวัดในฐานะราชการใน
ส่วนภูมิภาค ตามกฎกระทรวง ฉบับท่ี 4 (พ.ศ.2540) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทาง
ปกครอง พ.ศ.2539 ขอ้ 2(11
ท่มี า :1. ประมวลกฎหมายทดี่ ิน มาตรา 9

2. ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการเกี่ยวกับการอนุญาตตามมาตรา 9 แห่ง
ประมวลกฎหมายท่ีดนิ พ.ศ.2543

3. พระราชบญั ญตั วิ ิธปี ฏิบัตริ าชการทางปกครอง พ.ศ.2539 มาตรา 45
4. กฎกระทรวง ฉบับท่ี 4 (พ.ศ.2540) ออกตามความในพระราชบัญญัติวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง
พ.ศ.2539 ข้อ 2(14)
5. ความเห็นคณะกรรมการวิธีปฏิบัติราชการทางปกครอง เรื่องเสร็จที่ 143/2552 เรื่อง ผู้มีอํานาจ
พิจารณาอุทธรณ์คําสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมและรักษาป่าสงวนแห่งชาติ ตามพระราชบัญญัติป่าสงวน
แหง่ ชาติ พ.ศ.2507

69

คาํ ถาม :261. ข้อใดกล่าวถึงอํานาจหน้าทข่ี องคณะกรรมการพิจารณาอนญุ าตให้ดดู ทราย ตามข้อ 6 แห่งระเบียบ
กระทรวงมหาดไทย ว่าดว้ ยการอนุญาตใหด้ ูดทราย พ.ศ.2546 ไวถ้ กู ต้องที่สดุ
คําตอบ :พิจารณาอนญุ าตใหท้ ําการดูดทรายในเขตกรุงเทพมหานคร และเขตพน้ื ทีร่ ะหวา่ งประเทศ
ที่มา :ระเบยี บกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการอนญุ าตใหด้ ดู ทราย พ.ศ.2546 ข้อ 6(1)

คาํ ถาม :262. การสงวนหวงห้ามที่ดนิ อนั เปน็ สาธารณสมบตั ิของแผน่ ดิน ไว้เพอื่ ประโยชนร์ ่วมกนั ข้อใดกล่าว
ถกู ตอ้ งท่ีสดุ
คําตอบ :- ก่อน พรบ.ว่าด้วยการหวงห้ามท่ีดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 ใช้
บังคับ สมุหเทศาภิบาล ออกประกาศสงวนหวงหา้ มได้

- หลัง พรบ.ว่าด้วยการหวงห้ามที่ดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 ใช้
บงั คับ ออกเป็นพระราชกฤษฎกี า และประกาศในราชกิจจานเุ บกษา
ทม่ี า :1. ประมวลกฎหมายทดี่ ิน มาตรา 20

2. คําพิพากษาศาลฎีกา ท่ี 770/2516

คําถาม :263. ขอ้ ใดเป็น “ทบวงการเมอื ง” ตามประมวลกฎหมายท่ีดิน
คําตอบ :ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภมู ิภาค หรือราชการส่วนท้องถนิ่ หนว่ ยงานอื่นของรัฐที่ไม่ใช่รัฐวิสาหกจิ
ทม่ี า :ประมวลกฎหมายท่ีดิน มาตรา 1 นิยามคาํ ว่า “ทบวงการเมอื ง”

คําถาม :264. เทศบาลตาํ บลปากนํ้า ได้ดาํ เนินการถมดนิ ลงในทะเลซึง่ อยู่ในเขตเทศบาลตําบลปากนํา้ จนทาํ ให้
พ้ืนท่ีส่วนดังกล่าวไม่มีสภาพเป็นทางน้ําที่ใช้ในการสัญจรของประชาชนอีกต่อไป ให้ท่านวินิจฉัยว่าพ้ืนที่ที่ได้มีการ
ถมนั้นเปน็ สาธารณสมบตั ขิ องแผน่ ดินประเภทใด และอาํ นาจหน้าท่ีในการดูแลรกั ษาเป็นของหน่วยงานใด
คําตอบ :เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน อยู่ในความดูแลของนายอําเภอและเทศบาล
เมอื งชลบุรี ตามมาตรา 122 แหง่ พระราชบญั ญตั ลิ ักษณะปกครองทอ้ งที่ พทุ ธศกั ราช 2457
ที่มา :1. ความเหน็ คณะกรรมการกฤษฎกี า เรื่องเสรจ็ ท่ี 9/2548

2. พระราชบญั ญตั ลิ กั ษณะปกครองท้องท่ี พุทธศกั ราช 2457 มาตรา 122

คําถาม :265. นาย ก. คัดค้านการรังวัดออกหนังสือสําคัญสําหรับที่หลวง ท่ีสาธารณประโยชน์ ซ่ึงอยู่ระหว่าง
เจา้ หนา้ ทีด่ าํ เนนิ การ โดยมหี ลกั ฐาน ภบท.5 นาย ก. จะต้องดําเนินการอยา่ งไร ตามนยั กฎกระทรวง ฉบับที่ 45
คาํ ตอบ :ยื่นฟ้องต่อศาลจังหวดั ภายใน 60 วนั นบั แต่วันท่ีคัดค้าน
ที่มา :

คําถาม :266. ในการให้สัมปทานตามมาตรา 12 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี นิ ข้อใดต่อไปนี้ถูกตอ้ ง
คาํ ตอบ :ระยะเวลาไมเ่ กินหา้ สิบปี รัฐมนตรเี ป็นผูอ้ นญุ าต
ทีม่ า :มาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายทีด่ นิ

คาํ ถาม :267. ขอ้ ใดไม่สามารถย่นื คาํ ของรังวดั ตรวจสอบหนงั สือสําคัญสําหรับทหี่ ลวงได้
คําตอบ :กองทัพภาคท่ี 4

70

ที่มา :- มาตรา 8 ตรี แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดนิ
- หนงั สือกรมทด่ี ิน ที่ มท 0511.4/ว 7182 ลงวันที่ 16 มีนาคม 2552

คําถาม :268. ขอ้ ใดถกู ต้อง
คําตอบ :ทด่ี ินทใ่ี ช้เพอื่ ประโยชน์ของแผน่ ดนิ โดยเฉพาะ จะออกเป็น นสล. หรอื โฉนดท่ดี นิ กไ็ ด้
ท่ีมา :มาตรา 8 ตรี แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คําถาม :269. ขอ้ ใดตอ่ ไปนี้ถูกตอ้ ง
คาํ ตอบ :การถอนสภาพที่ดินตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1304(2) เพ่ือให้ทบวงการเมืองใช้
ประโยชนท์ ําให้ท่ดี ินเปน็ ที่ราชพสั ดุโดยไม่ตอ้ งขึน้ ทะเบียนตามมาตรา 8 ทวิ แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน
ที่มา :มาตรา 9 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายทีด่ นิ และ ท่ี มท 0711/ว.1046 ลงวันท่ี 7 สงิ หาคม 2529

คําถาม :270. เมอื่ พรบ.ให้ใชป้ ระมวลกฎหมายทด่ี ิน พ.ศ.2497 ใชบ้ งั คับแล้ว ข้อใดต่อไปนถี้ กู ตอ้ ง
คําตอบ :รัฐมนตรีมีอํานาจประกาศบริเวณหวงห้ามในทด่ี นิ ของรัฐซง่ึ มิไดม้ สี ิทธิครอบครอง
ทม่ี า :มาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ นิ

คําถาม :271. ข้อใดต่อไปนถ้ี กู ต้อง
คําตอบ :ท่ดี ินของรัฐไม่รวมถงึ ท่ีดินท่เี ป็นสทิ ธิครอบครองของบุคคลหนึ่งบคุ คลใด
ทม่ี า :มาตรา 2 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คาํ ถาม :272. เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงว่าผู้ได้รับอนุญาตให้จับจองที่ดินไม่ทําประโยชน์ในท่ีดินภายในหกเดือน แต่
กลับขายโดยสง่ มอบการครอบครองให้แก่บุคคลอ่นื ไป พนกั งานเจ้าหนา้ ท่ีตอ้ งดาํ เนนิ การอย่างไร หรอื ไม่
คาํ ตอบ :จําหน่ายใบจองเพราะผไู้ ดร้ บั อนุญาตไม่ปฏิบตั ิตามระเบียบ
ทีม่ า :มาตรา 32 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดิน

คาํ ถาม :273. หนว่ ยงานใดตอ่ ไปนไี้ ม่เป็นทบวงการเมืองตามประมวลกฎหมายที่ดิน
คําตอบ :สาํ นักงานศาลยตุ ิธรรม
ทีม่ า :มาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี นิ

คําถาม :274. ป่าช้าสาธารณประโยชน์ ต้ังอยู่ในเขตที่มพี ระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปทดี่ ิน แต่ประชาชนเลิก
ใช้ประโยชน์ร่วมกันแล้ว และ สปก. ไม่มีความประสงค์จะนําที่ดินไปดําเนินการปฏิรปู ท่ีดินตลอดไป หากกระทรวง
สาธารณสุขมีความประสงคจ์ ะนําทดี่ นิ แปลงนี้ไปเปน็ ท่ตี ัง้ โรงพยาบาล จะต้องดําเนนิ การอยา่ งไร
คาํ ตอบ :ขอนาํ ที่ดินขึน้ ทะเบียน เพื่อใช้ประโยชน์ในราชการ ตามมาตรา 8 ทวิ แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน
ที่มา :ความเหน็ ทางกฎหมายของคณะกรรมการกฤษฎีกา เร่อื งเสร็จที่ 207/2537 และเรอ่ื งเสรจ็ ท่ี 150/2539

คาํ ถาม :275. เทศบาลแห่งหนึ่ง มีความประสงค์จะขอใชท้ ่ีเลีย้ งสัตวส์ าธารณประโยชน์ที่ประชาชนเลกิ ใชเ้ ลี้ยงสัตว์
แล้ว ไปพัฒนาปรับปรุงเพื่อดําเนินการตามโครงการจัดสร้างสวนสาธารณะเพ่ือเป็นปอดของชุมชน ท่านจะมี
แนวทางดาํ เนินการอยา่ งไร

71

คาํ ตอบ :ดําเนินการเปลี่ยนสภาพทด่ี ินอันเป็นสาธารณสมบตั ิของแผ่นดิน ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วย
การเปลี่ยนสภาพท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกันจากการใช้เพื่อประโยชน์อย่าง
หนง่ึ เปน็ อีกอยา่ งหนึง่ พ.ศ.2543
ท่มี า :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการเปลี่ยนสภาพท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับ
พลเมอื งใช้ร่วมกนั จากการใช้เพื่อสาธารณประโยชน์อยา่ งหนง่ึ เปน็ อีกอยา่ งหนงึ่ พ.ศ.2543

คาํ ถาม :276. วดั ขอใชท้ ีส่ าธารณประโยชนเ์ พื่อจะใชส้ รา้ งวดั ไดห้ รอื ไม่ เพราะเหตุใด
คาํ ตอบ :ไมไ่ ด้ เพราะทด่ี ินทีจ่ ะใช้สร้างวัดได้ตอ้ งเป็นทด่ี นิ ที่มหี นงั สือแสดงกรรมสิทธห์ิ รอื สิทธคิ รอบครอง
ทม่ี า :กฎกระทรวง ฉบบั ที่ 1 (พ.ศ.2507) ออกตามความในพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.2505

คาํ ถาม :277. กระทรวงมหาดไทย ไดร้ บั มอบหมายใหอ้ งคก์ ารบริหารสว่ นตําบลแหง่ หนง่ึ นาํ ท่ดี ินของรัฐไปจัดหา
ผลประโยชน์โดยการจัดใหร้ าษฎรเชา่ แต่ปรากฏวา่ โครงการจัดหาผลประโยชน์ยังดําเนนิ การไม่เสรจ็ ส้ิน และมที ด่ี ิน
เหลือจากการจัดให้ราษฎรเช่า องค์การบริหารส่วนตําบลจึงประสงค์จะนําท่ีดินบริเวณนี้บางส่วนไปจัดสร้างศูนย์
พฒั นาฝมี ือแรงงาน จะสามารถดาํ เนินการได้หรอื ไม่ เพราะเหตุใด
คําตอบ :ได้ เพราะการจัดหาผลประโยชน์ นอกจากการขาย ให้เช่า ให้เช่าซื้อ แล้วยังหมายความรวมถึงการทําให้
ที่ดนิ ใช้ประโยชน์ได้ ซ่งึ การนาํ ทดี่ ินไปสร้างศูนยพ์ ฒั นาฝมี อื แรงงานเปน็ การทําให้ทีด่ ินใชป้ ระโยชน์ไดด้ ้วย
ทม่ี า :มาตรา 10 และมาตรา 11 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คาํ ถาม :278. ข้อใดถูกต้องตามหลักเกณฑ์การคัดเลือกแปลงท่ีดินที่จะนํามาจัดให้แก่ราษฎรตามโครงการจัดที่ดิน
ของรฐั ขจดั ความยากจน
คาํ ตอบ :ถกู เฉพาะขอ้ ข. และข้อ ค.

ข. ต้องเป็นท่ีสาธารณประโยชน์ที่มีผู้บุกรุกทั้งแปลง หรือบางส่วน มาเป็นเวลานานโดยชัดเจน และ
ราษฎรเลิกใช้ประโยชน์ร่วมกันแลว้

ค. ดําเนินการท้งั ทีเ่ ป็นทดี่ นิ ทํากนิ และทอี่ ย่อู าศยั
ที่มา :- ระเบียบกระทรวงมหาดไทย วา่ ด้วยการอนุญาตใหใ้ ช้ประโยชนใ์ นที่ดินของรฐั พ.ศ.2547

- หนงั สอื กรมทีด่ ิน ด่วนทส่ี ุด ท่ี มท 0511.4/ว 1222 ลงวนั ท่ี 11 เมษายน 2550

คําถาม :279. ในการพจิ ารณาอุทธรณค์ าํ ส่งั ใหอ้ อกจากท่ีดินทีไ่ ด้ครอบครองตามมาตรา 32 แหง่ ประมวลกฎหมาย
ท่ีดินนั้น บุคคลดังกล่าวจะต้องยื่นอุทธรณ์คําสั่งต่อรัฐมนตรีภายในกําหนดก่ีวัน และรัฐมนตรีว่าการ
กระทรวงมหาดไทยจะต้องวินิจฉัยสัง่ การภายในกาํ หนดกีว่ นั
คาํ ตอบ :ตอ้ งย่ืนอุทธรณค์ าํ สงั่ ภายใน 30 วนั นับแต่รับคําส่งั และรฐั มนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทยตอ้ งวินจิ ฉยั ส่ัง
การภายใน 60 วนั
ท่มี า :มาตรา 32 วรรคสอง แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ นิ

72

คาํ ถาม :280. นายกองคก์ ารบริหารส่วนตําบลไดม้ าขอปรึกษากับทา่ นว่า องค์การบริหารส่วนตาํ บลมีความ
ประสงค์จะสร้างสนามกีฬา พร้อมสวนสาธารณะประจําตําบลในบริเวณหนองนํ้าสาธารณประโยชน์ท่ีต้ืนเขิน
บางส่วน เพ่ือให้ประชาชนในพ้ืนท่ีได้ใช้ประโยชน์เป็นลานกีฬาด้านยาเสพติดและเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจ ท่านจะมี
แนวทางในการใหค้ าํ ปรึกษาอยา่ งไร
คําตอบ :องค์การบริหารส่วนตําบลสามารถยื่นคําขอเปลีย่ นสภาพท่ีดินสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรบั พลเมือง
ใชร้ ว่ มกันจากการใช้ประโยชน์อย่างหนึง่ เปน็ อีกอย่างหนึ่ง โดยย่ืนคาํ ขอตอ่ ผ้วู า่ ราชการจงั หวดั
ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการเปลี่ยนสภาพที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับ
พลเมืองใช้ร่วมกันจากการใช้เพื่อสาธารณประโยชนอ์ ยา่ งหนง่ึ เป็นอกี อยา่ งหนง่ึ พ.ศ.2543

คาํ ถาม :281. ตามมาตรา 9(2) แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน ห้ามมใิ หท้ ําดว้ ยประการใดๆ ให้เปน็ การทาํ ลายหรือ
ทําให้เสื่อมสภาพท่ีดิน ที่หิน ที่กรวด หรือท่ีทรายในบริเวณท่ีรัฐมนตรีประกาศหวงห้ามไว้ ขอทราบว่า บริเวณตาม
ข้อใดตอ่ ไปน้ี ทีร่ ัฐมนตรวี า่ การกระทรวงมหาดไทยได้ประกาศกําหนดบริเวณทหี่ วงหา้ ม ตามมาตรา 9(2)
คําตอบ :แม่นา้ํ ลาํ คลอง
ท่มี า :ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง กําหนดบริเวณทห่ี วงห้ามตามมาตรา 9 (2) แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน
ลงวนั ท่ี 21 พฤษภาคม 2523

คาํ ถาม :282. “การจัดหาผลประโยชน์” ตามประมวลกฎหมายที่ดนิ หมายความว่าอย่างไร
คาํ ตอบ :การจัดทําใหท้ ่ดี นิ ของรฐั ใชป้ ระโยชนไ์ ด้ ซอื้ ขาย แลกเปล่ยี น ใหเ้ ช่า และใหเ้ ช่าซ้ือ
ท่มี า : - ประมวลกฎหมายทด่ี ินมาตรา 10

-กฎกระทรวง ฉบบั ที่ 11 (พ.ศ.2500) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใชป้ ระมวลกฎหมายท่ีดนิ พ.ศ.2497

คําถาม :283. คําวา่ “ทบวงการเมอื ง” ตามที่บัญญตั ิไว้ในมาตรา 1 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ดี นิ หมายความวา่
อย่างไร
คาํ ตอบ :หนว่ ยราชการท่ีมฐี านะเป็นนิตบิ ุคคลของราชการสว่ นกลาง ราชการสว่ นภูมภิ าค หรอื ราชการสว่ นท้องถ่ิน
ท่มี า :ประมวลกฎหมายที่ดนิ มาตรา 1

คําถาม :284. กรณผี รู้ ับสมั ปทานเป็นบคุ คลธรรมดาถึงแก่กรรม ทายาทที่มคี วามประสงค์จะถอื สมั ปทานต่อไป
ต้องดําเนินการอยา่ งไร
คาํ ตอบ :ยน่ื เร่ืองราวตอ่ รฐั มนตรี โดยผา่ นนายอาํ เภอภายใน 90 วนั นับแตผ่ ้รู บั สมั ปทานถงึ แก่กรรม
ทม่ี า :กฎกระทรวงฉบับที่ 12 (พ.ศ.2500)

คําถาม :285. นาย ก. ไดร้ ับการจดั ให้เข้าครอบครองท่ดี นิ ตามมาตรา 30 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดนิ และ
พนักงานเจ้าหน้าท่ีได้ออกใบจองให้ไว้เป็นหลักฐานแล้ว นาย ก. ไม่ปฏิบัติตามระเบียบของคณะกรรมการจัดท่ีดิน
แห่งชาติ ผู้ว่าราชการจังหวัดซ่ึงได้รับมอบอํานาจจากอธิบดีมีคําส่ังให้นาย ก. ออกไปจากที่ดิน เจ้าหน้าท่ีได้ส่ง
คาํ ส่ังดังกล่าวให้ นาย ก. ทางไปรษณีย์ลงทะเบยี นตอบรับ พนักงานไปรษณีย์ได้นําส่งคําสั่งให้ นาย ก. รับเมื่อวันที่
1 มิถุนายน 2555 นาย ก.เปิดอา่ นเม่ือวันที่ 5 มถิ นุ ายน 2555 จึงทราบคําสง่ั ดงั กล่าว นาย ก.มีสิทธทิ ี่จะดาํ เนินการอย่างไรบา้ ง

73

คาํ ตอบ :อทุ ธรณ์คําส่งั ภายในกําหนด 30 วัน นับแต่วันที่ 1 มถิ นุ ายน 2555
ทมี่ า :มาตรา 32 วรรคสอง แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดนิ

คาํ ถาม :286. ตามมาตรา 18 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี นิ เมื่อประธานคณะกรรมการจัดท่ีดินแห่งชาติไม่อยู่ในท่ี
ประชมุ กฎหมายกําหนดใหผ้ ู้ใดเปน็ ประธานในท่ีประชุม
คําตอบ :กรรมการจัดทดี่ ินแห่งชาตคิ นใดคนหนึง่ ทค่ี ณะกรรมการฯ เลอื กต้ังขน้ึ กนั เอง
ทม่ี า :มาตรา 18 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คาํ ถาม :287. มาตรา 12 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน ถ้าผู้รับสัมปทานไม่มีความประสงคจ์ ะกระทํากจิ การที่ไดร้ ับ
สมั ปทานต่อไป ให้ยืน่ เรื่องราวผ่านนายอําเภอทอ้ งท่ีตามลําดบั และจะถอื ว่าสัมปทานสนิ้ อายุเม่ือใด
คําตอบ :นบั แต่วนั ทีร่ ัฐมนตรอี นมุ ตั ิ
ทม่ี า :กฎกระทรวง ฉบับท่ี 12 (พ.ศ.2500) ออกตามความในพระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายท่ีดิน พ.ศ.
2497 ขอ้ 6

คาํ ถาม :288.บคุ คลซ่งึ มสี ทิ ธิในทดี่ นิ ตามโฉนดท่ดี ิน หรือหนังสือรับรองการทาํ ประโยชน์ ทอดทิ้งไม่ทําประโยชนใ์ น
ท่ีดินหรือปล่อยท่ีดินให้เป็นท่ีรกร้างว่างเปล่า ผู้ใดมีสิทธิยื่นคําร้องต่อศาล ให้ส่ังเพิกถอนหนังสือแสดงสิทธิ
ในทีด่ นิ
คาํ ตอบ :อธิบดีกรมท่ดี นิ
ทีม่ า :มาตรา 6 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คาํ ถาม :289. หนว่ ยงานในกระทรวงใดทาํ หนา้ ทฝี่ ่ายเลขานกุ ารของคณะกรรมการจดั ทีด่ นิ แห่งชาติ ตามประมวล
กฎหมายท่ดี ิน มาตรา 14
คําตอบ :กระทรวงทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ ม
ทม่ี า :การแบง่ สว่ นราชการ

คาํ ถาม :290. โฉนดทีด่ นิ ทอี่ อกสบื เนื่องจากใบจองท่ีมขี ้อกาํ หนดห้ามโอน 5 ปี จะต้องมีเง่ือนไขอะไรบา้ ง
คาํ ตอบ :ใบจองออกกอ่ นวันที่ 14 ธันวาคม 2515 และรฐั ให้ความชว่ ยเหลือดา้ นสาธารณูปโภค
ทม่ี า :ประมวลกฎหมายทีด่ นิ

คาํ ถาม :291. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อาํ นาจหนา้ ทีข่ องคณะกรรมการจดั ท่ีดินแห่งชาติ
คําตอบ :สงวนหรอื หวงหา้ มท่ดี ินของรัฐใหท้ บวงการเมอื งใช้ประโยชน์
ท่มี า :มาตรา 20 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน

คาํ ถาม :292. ผใู้ ดมีอาํ นาจในการใหส้ ัมปทานตามประมวลกฎหมายทดี่ ิน
คาํ ตอบ :รฐั มนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
ที่มา :มาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี นิ

74

คาํ ถาม :293. หากเทศบาลมคี วามประสงค์จะขอใช้ท่ีดินสาธารณประโยชน์ สําหรับใหร้ าษฎรใชเ้ ป็นทเ่ี ลี้ยงสัตว์
แต่ปัจจุบันราษฎรได้เลิกใช้มาประมาณ 40 ปีแล้ว และได้มีพระราชกฤษฎีกากําหนดเขตปฏิรูปท่ีดินครอบคลุม
ทดี่ นิ ดังกลา่ วดว้ ยเพื่อใช้เปน็ ทต่ี ั้งสาํ นักงานเทศบาล จะต้องดาํ เนนิ การอย่างไร
คําตอบ :ขอขึน้ ทะเบียนเพอ่ื ใช้ประโยชนใ์ นราชการ
ทีม่ า : มาตรา 8 ทวิ แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน และมาตรา 26(1) แห่งพระราชบัญญัติปฏิรูปที่ดินเพ่ือการเกษตรกรรม
พ.ศ.2518

คาํ ถาม :294. ข้อใดไม่เปน็ สาธารณสมบตั ขิ องแผน่ ดิน ทีอ่ ยูใ่ นความดูแลของกระทรวงมหาดไทย
คําตอบ :ทีแ่ ม่นํ้า
ทม่ี า :มาตรา 8 แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ

คําถาม :295. จําหนา่ ยใบจองไดก้ รณใี ดบา้ ง
คําตอบ :ผ้ทู ไ่ี ดร้ ับการจัดไม่ปฏบิ ัตติ ามข้อบังคับ ระเบียบ ข้อกําหนด หรือเงอื่ นไขของคณะกรรมการจัดทด่ี ินแห่งชาติ
ที่มา :ระเบยี บกรมทดี่ ิน ว่าดว้ ยการเพิกถอนและจาํ หนา่ ยใบจองออกจากทะเบยี นทดี่ ิน พ.ศ.2527

คําถาม :296. ขอ้ ใดมใิ ช่หลกั เกณฑใ์ นการคัดเลือกทีด่ นิ ทจ่ี ะนาํ มาจัดตามประมวลกฎหมายท่ีดิน
คําตอบ :ทดี่ ินท่ที บวงการเมอื งสงวนไว้ใชใ้ นราชการ
ทม่ี า :โครงการจดั ท่ดี นิ เพอ่ื ประชาชนอยอู่ าศัยและประกอบการทํามาหาเลี้ยงชีพ ลงวันท่ี 26 มนี าคม 2498

คาํ ถาม :297. การจัดที่ดนิ เพ่อื ประชาชนตามประมวลกฎหมายทดี่ นิ มอี ะไรบา้ ง
คําตอบ :การจัดทด่ี นิ ผืนใหญ่/ การจดั ทดี่ ินแปลงเล็กแปลงนอ้ ย
ท่มี า :โครงการจัดท่ีดนิ เพ่อื ประชาชนอยูอ่ าศัยและประกอบการทํามาหาเลย้ี งชีพ ลงวันท่ี 26 มีนาคม 2498

คาํ ถาม :298. ข้อใดเปน็ ลักษณะของโครงการจัดทด่ี ินผนื ใหญ่
คาํ ตอบ :มกี ารจดั สรา้ งสาธารณูปโภคพืน้ ฐาน
ทมี่ า :โครงการจัดทด่ี นิ เพอ่ื ประชาชนอย่อู าศยั และประกอบการทํามาหาเลย้ี งชีพ ลงวนั ท่ี 26 มีนาคม 2498

คําถาม :299. ขอ้ ใดมิใช่อํานาจหน้าทขี่ องคณะกรรมการจดั ท่ีดนิ แหง่ ชาติ
คําตอบ :วางแผนการใชป้ ระโยชนใ์ นทด่ี ิน
ท่ีมา :มาตรา 20 แห่งประมวลกฎหมายทีด่ นิ

คําถาม :300. องค์การบริหารสว่ นตาํ บลสามารถจะยนื่ คาํ ขอรงั วัดออกหนงั สือสําคัญสาํ หรับทหี่ ลวงในทีด่ ิน
อนั เป็นสาธารณสมบตั ิของแผน่ ดนิ สําหรบั พลเมืองใชร้ ่วมกันไดห้ รอื ไม่
คําตอบ :สามารถดาํ เนินการยื่นคาํ ขอไดโ้ ดยลาํ พงั
ที่มา :หนังสอื กรมท่ดี ิน ที่ มท 0511.4/ว 7182 ลงวันท่ี 16 มนี าคม 2552

คาํ ถาม :301. เม่อื เกิดเหตรุ อ้ งเรยี นวา่ มผี ้บู ุกรุกทางสาธารณประโยชน์ หนว่ ยงานใดเปน็ ผู้ดาํ เนนิ การระงับ
ข้อพพิ าทหรอื ร้องทกุ ข์กลา่ วโทษผบู้ กุ รุก และจะต้องดําเนินการอย่างไร

75

คาํ ตอบ :องค์การปกครองส่วนทอ้ งถิน่ เป็นผู้ดาํ เนนิ การระงับข้อพพิ าท หรือร้องทุกข์กลา่ วโทษ ภายใน 30 วัน
นับแต่รเู้ หตแุ ห่งข้อพิพาทหรือคดนี ้ัน หากไม่ดําเนนิ การให้แจ้งนายอําเภอทราบ และใหน้ ายอําเภอเปน็ ผู้ดําเนนิ การ
หรือจะรว่ มกนั ดาํ เนินการกไ็ ด้
ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของ
แผน่ ดนิ สําหรบั พลเมอื งใช้ร่วมกัน พ.ศ.2553 ข้อ 6

คาํ ถาม :302. อธบิ ดกี รมที่ดินได้มอบหมายใหผ้ วู้ ่าราชการจังหวัดดําเนนิ การออกคําสัง่ ให้บุคคลท่ีได้รับการจดั ให้
อยู่อาศยั ครอบครองที่ดินของรัฐออกจากท่ีดินท่ีได้รับอนุญาต เน่ืองจากไม่ปฏิบัติตามระเบียบ ขอ้ บังคับ ขอ้ กําหนด
หรือเงื่อนไขของคณะกรรมการ ตามาตรา 32 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน หากบุคคลน้ันไม่พอใจคําสั่งดังกล่าว
จะตอ้ งยืน่ อทุ ธรณค์ าํ สง่ั ต่อผใู้ ด
คาํ ตอบ :ยนื่ ต่อนายอําเภอ ภายใน 30 วัน นบั แตว่ ันได้รบั ทราบคาํ ส่ัง
ทม่ี า :1. หนงั สือสาํ นกั งานคณะกรรมการกฤษฎีกา ด่วนท่ีสดุ ท่ี นร 0601/133 ลงวนั ที่ 21 มกราคม 2535

2. คําส่งั กระทรวงมหาดไทย ที่ 1331/2507 ลงวันท่ี 9 พฤศจกิ ายน 2507
3. มาตรา 32 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คําถาม :303. ข้อใดเป็นการดาํ เนินการทไ่ี มถ่ ูกต้อง เมื่อขอ้ เท็จจริงปรากฏวา่ ได้ออกใบจองไปโดยไม่ชอบด้วย
ระเบียบ วา่ ดว้ ยการจัดทดี่ นิ เพื่อประชาชน
คาํ ตอบ :กรณไี ม่อาจเรียกใบจองมาดําเนนิ การเพิกถอนได้ ให้ถือว่าใบจองสูญหาย แลว้ ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หมาย
เหตุในต้นฉบบั ใบจอง โดยไม่ตอ้ งออกใบแทนใบจอง
ท่ีมา :ระเบยี บว่าด้วยการจัดทดี่ นิ เพื่อประชาชน พ.ศ.2497 หมวด 2 หมวด 3 และหมวด 4

คําถาม :304. เมือ่ ไดม้ ีพระราชกฤษฎีกาถอนสภาพทีด่ ินอันเปน็ สาธารณสมบตั ิของแผ่นดินสาํ หรับพลเมืองใช้
รว่ มกัน เพื่อใชป้ ระโยชน์เปน็ ท่ตี ัง้ โรงพยาบาลบางสว่ นแลว้ จะต้องดําเนนิ การ
คาํ ตอบ :หมายเหตุแกไ้ ขหนังสือสําคัญสาํ หรบั ท่ีหลวง โดยกันสว่ นที่ถูกถอนสภาพออก เพื่อดําเนินการออกหนังสือ
สําคัญสําหรบั ที่หลวงอีกฉบับหน่ึง
ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการถอนสภาพ การขึ้นทะเบียนและการใช้
ประโยชน์ในท่ีดินของรฐั ตามประมวลกฎหมายท่ดี นิ พ.ศ.2550

คาํ ถาม :305. ข้อใดไม่อยู่ในหลักเกณฑ์ในการตรวจสอบว่าสมควรสงวนหวงห้ามเพื่อให้ประชาชนใช้ประโยชน์
รว่ มกนั ตามมาตรา 20(4) แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดนิ หรือไม่
คําตอบ :ทีด่ ินนัน้ ตอ้ งมรี าษฎรใชป้ ระโยชน์ร่วมกนั อยกู่ อ่ นแล้ว
ทีม่ า :ระเบียบคณะกรรมการจัดท่ีดินแห่งชาติ ฉบับท่ี 9 (พ.ศ.2529) ว่าด้วยการสงวนหวงห้ามที่ดินของรัฐ
เพือ่ ใหป้ ระชาชนใชป้ ระโยชน์ร่วมกัน

คาํ ถาม :306. การขออนุญาตดดู ทราย ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทย ว่าดว้ ยการอนุญาตให้ดูดทราย
พ.ศ.2546 มีระยะเวลาการอนุญาตคราวละเท่าไร และเน้ือท่ีเท่าไร
คําตอบ :ระยะเวลา 1 ปี , เน้อื ท่ี 5 ไร่

76

ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย วา่ ด้วยการอนญุ าตใหด้ ดู ทราย พ.ศ.2546

คําถาม :307. แหล่งนา้ํ สาธารณะท่ีตืน้ เขนิ เองตามธรรมชาติ เกดิ ทีด่ นิ ริมแหล่งนํา้ ซ่ึงนํา้ ทว่ มไม่ถึง ท่ดี ินบรเิ วณ
ดังกลา่ วเป็นท่ดี นิ ประเภทใด และอยใู่ นอาํ นาจหนา้ ท่กี ารดแู ลรกั ษาของหน่วยงานใด
คาํ ตอบ :เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 1304(2) อยใู่ นการดูแลรักษาของนายอาํ เภอท้องที่ รว่ มกบั องคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ
ท่มี า :ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา เรื่องเสร็จท่ี 260/2538 เรื่องอํานาจหน้าท่ีในการดูแลรักษาที่ดินริม
แหล่งนํ้าสาธารณะ , มาตรา 122 แห่งพระราชบัญญัติลักษณะปกครองท้องท่ี พระพุทธศักราช 2457 แก้ไข
เพม่ิ เติม พระราชบญั ญัติลกั ษณะปกครองท้องที่ (ฉบบั ท่ี 11 ) พ.ศ.2551

คําถาม :308. บคุ คลใดดังตอ่ ไปนี้ มีอํานาจในการใหส้ ัมปทาน เพ่ือกระทํากิจการอยา่ งใด ๆ ในที่ดินของรฐั ตาม
มาตรา 12 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน
คาํ ตอบ :คณะรฐั มนตรี สาํ หรับการให้สัมปทานแกผ่ ู้ใดเกนิ 20 ปี แต่ไม่เกิน 50 ปี
ท่ีมา :ประมวลกฎหมายท่ีดิน มาตรา 12 , กฎกระทรวง ฉบบั ที่ 13 (พ.ศ.2503) ออกตามความใน
พระราชบญั ญัติใหใ้ ช้ประมวลกฎหมายท่ีดนิ พ.ศ.2497

คําถาม :309. สถานะทางกฎหมายของท่ีดินใต้นาํ้ ทะเล เปน็ ท่ีดินประเภทใด
คําตอบ :เปน็ สาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภททีร่ กรา้ งวา่ งเปล่า
ที่มา :ความเหน็ คณะกรรมการกฤษฎีกา เรือ่ งเสร็จที่ 141/2537 เรอ่ื ง สภาพทางกฎหมายของพ้นื ท่ดี ินท่ีไดถ้ ม
ขึ้นจากทะเล

คําถาม :310. ข้อใดตอ่ ไปน้ี มใิ ชท่ บวงการเมืองทร่ี ัฐมนตรีวา่ การกระทรวงมหาดไทย มอบหมายให้มอี ํานาจหนา้ ท่ี
ดูแลรักษาและคุ้มครองป้องกันท่ีดินอนั เปน็ สาธารณสมบัติของแผ่นดนิ ท่ีไม่มีกฎหมายกําหนดไวเ้ ปน็ อย่างอนื่
คาํ ตอบ :องค์การบรหิ ารสว่ นจังหวัดภายในเขตจงั หวดั แต่นอกเขตเทศบาล และองค์การบริหารส่วนตาํ บลของ
จงั หวัดน้นั
ทีม่ า :คําสง่ั กระทรวงมหาดไทย ท่ี 505/2552 ลงวนั ที่ 20 พฤศจิกายน 2552 เร่ือง มอบหมายให้ทบวง
การเมืองอ่นื มีอํานาจหนา้ ท่ดี ูแลรกั ษา และคุม้ ครองป้องกนั ท่ดี ินอนั เป็นสาธารณสมบตั ขิ องแผ่นดนิ หรอื ทรพั ย์สนิ
ของแผน่ ดนิ ทไี่ มม่ ีกฎหมายกําหนดไว้เปน็ อย่างอนื่

คาํ ถาม :311. ปัจจุบันการสงวนหวงห้ามท่ดี นิ ของรัฐเป็นอํานาจของบคุ คลใดดังตอ่ ไปน้ี
คําตอบ :คณะกรรมการจดั ท่ดี ินแห่งชาติ
ทม่ี า :ประมวลกฎหมายท่ดี นิ มาตรา 20(4)

คําถาม :312. นาย ก. ไดร้ ับโฉนดท่ีดินที่ออกสืบเนื่องจากใบจองหลังวันท่ี 14 ธันวาคม 2515 โดยรฐั ใหค้ วาม
ช่วยเหลอื ด้านสาธารณูปโภค นาย ก. จะโอนทดี่ นิ แปลงดงั กล่าวไดห้ รอื ไม่ เพราะเหตุใด
คําตอบ :ไมไ่ ด้ เพราะอย่ใู นข้อกาํ หนดหา้ มโอน 10 ปี
ที่มา :ประมวลกฎหมายที่ดิน มาตรา 31

77

คําถาม :313. ผู้ใดเป็นประธานคณะกรรมการจัดท่ดี นิ แหง่ ชาติ และผใู้ ดเป็นกรรมการและเลขาธกิ าร
คณะกรรมการจดั ท่ีดนิ แห่งชาติ
คาํ ตอบ :รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม และผู้อํานวยการสาํ นักงานนโยบายและ
แผนทรัพยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม
ที่มา :- มาตรา 14 แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ

- มาตรา 4 แห่งพระราชกฤษฎกี าแก้ไขบทบัญญัติใหส้ อดคล้องกับการโอนอํานาจหน้าที่ของสว่ นราชการ
ให้เป็นไปตามพระราชบัญญัติปรับปรงุ กระทรวง ทบวง กรม พ.ศ.2545

คาํ ถาม :314. ผวู้ ่าราชการจงั หวัดซ่ึงได้รับมอบอาํ นาจจากอธบิ ดีกรมทีด่ นิ มีคาํ สง่ั ใหน้ ายแดงออกไปจากทดี่ ิน
ตามนัยมาตรา 32 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน นายแดงไม่พอใจคําส่ังดังกล่าว นายแดงมีสิทธิที่จะดําเนินการ
อยา่ งไรบา้ ง
คําตอบ :ย่นื อทุ ธรณ์ตอ่ รัฐมนตรวี ่าการกระทรวงมหาดไทย และไมว่ ่ารฐั มนตรจี ะวนิ ิจฉยั สัง่ การภายในกาํ หนด 60
วนั หรอื ไม่ นายแดงไมส่ ามารถยนื่ ฟอ้ งต่อศาลปกครองหรือดําเนินการใดได้
ทมี่ า :มาตรา 32 วรรคสอง วรรคสาม แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คําถาม :315. การสงวนหวงห้ามทด่ี ินรกร้างวา่ งเปล่าดังต่อไปน้ี ขอ้ ใดถูกต้องทส่ี ดุ
คาํ ตอบ :หลังจาก พรบ.ว่าด้วยการหวงห้ามท่ีดินรกร้างว่างเปล่าอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน พ.ศ.2478 ใช้
บังคับ จนถึงวนั ที่ 30 พฤศจกิ ายน 2497 หวงห้ามโดยตราเปน็ พระราชกฤษฎกี าและประกาศในราชกจิ จานุเบกษา
ท่ีมา :- มาตรา 20 (4) แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดิน

- คําพพิ ากษาศาลฎีกา ท่ี 770/2516

คําถาม :316. ตามระเบยี บกระทรวงมหาดไทย วา่ ดว้ ยวธิ ีปฏิบัตเิ กีย่ วกับการถอนสภาพการจดั ข้นึ ทะเบยี น และ

การจัดหาผลประโยชน์ในท่ีดินของรัฐ ตามประมวลกฎหมายที่ดิน พ.ศ.2550 กําหนดให้ทบวงการเมืองย่ืนความ

ประสงค์ขอถอนสภาพตอ่ ผูใ้ ด

คาํ ตอบ :กรงุ เทพมหานคร ย่นื ต่ออธบิ ดกี รมที่ดนิ

ตา่ งจังหวดั ย่นื ต่อผวู้ ่าราชการจังหวัด

ที่มา :ระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการถอนสภาพ การข้ึนทะเบียนและการใช้

ประโยชน์ในท่ดี นิ ของรัฐ ตามประมวลกฎหมายทด่ี นิ พ.ศ.2550

คําถาม :317. ขอ้ ใดไม่เป็นทดี่ นิ ของรัฐ
คาํ ตอบ :ที่ดินที่งอกจากท่ดี นิ ตามหลักฐานโฉนดแผนที่
ทีม่ า :มาตรา 2 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี นิ

คําถาม :318. ขอ้ ใดกลา่ วถกู ตอ้ ง
คาํ ตอบ :ทดี่ ินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ถ้าพลเมืองเลิกใช้ประโยชน์ในท่ีดินแล้ว การถอนสภาพให้กระทําโดยพระ
ราชกฤษฎีกาได้เลย

78

ท่มี า :มาตรา 8 แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ ิน

คําถาม :319. ประกาศออกหนงั สือสําคญั สําหรับทีห่ ลวงใหป้ ระชาชนทราบมีกําหนดก่วี นั และประกาศทใี่ ดบา้ ง
คําตอบ :ประกาศมีกําหนด 30 วัน และปิดไว้ท่ีสํานักงานท่ีดินจังหวัดหรือสํานักงานท่ีดินจังหวัดสาขา ณ ท่ีว่าการ
อําเภอ หรือกิ่งอําเภอท้องท่ี หรือท่ีทําการเขต ณ ท่ีทําการกํานัน บริเวณท่ีดิน ในเขตเทศบาล ปิดสํานักงาน
เทศบาลด้วย
ทีม่ า :มาตรา 8 ตรี แห่งประมวลกฎหมายท่ีดิน และกฎกระทรวงฉบับท่ี 26 (พ.ศ.2516) แก้ไขเพิ่มเติมโดย
กฎกระทรวงฉบบั ที่ 45 (พ.ศ.2537)

คําถาม :320. การจดั หาผลประโยชน์ กรณใี ดไม่ตอ้ งไดร้ บั อนมุ ตั จิ ากรฐั มนตรี
คําตอบ :ใหเ้ ชา่
ทม่ี า :มาตรา 10 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี นิ

คาํ ถาม :321. ท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกัน ถ้าพลเมืองได้เลิกใช้ประโยชน์ใน
ท่ีดนิ นน้ั และมิไดต้ กไปเป็นกรรมสทิ ธ์ิของผใู้ ด ตามอาํ นาจกฎหมายอนื่ แล้ว การถอนสภาพจะกระทาํ ไดโ้ ดย
คาํ ตอบ :พระราชกฤษฎกี า
ทม่ี า :มาตรา 8 วรรค 2 (1) ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คําถาม :322. ที่ดินอันเปน็ สาธารณสมบัติของแผ่นดินท่ีใช้เพื่อประโยชน์ของแผ่นดนิ โดยเฉพาะ ถ้าจะนําไปจดั เพ่ือ
ประชาชน ตามประมวลกฎหมายท่ดี ิน หรือกฎหมายอ่ืน การถอนสภาพจะกระทําได้โดย
คําตอบ :พระราชกฤษฎกี า
ทีม่ า : มาตรา 8 วรรคสอง (2) แห่งประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คาํ ถาม :323. การจัดทําให้ท่ีดินของรัฐใช้ประโยชน์ได้ตามมาตรา 10 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน โดยการขาย
แลกเปลีย่ น และการใหเ้ ช่าซ้อื ทด่ี ิน ตอ้ งไดร้ บั อนมุ ตั ิจากผใู้ ด
คาํ ตอบ :รัฐมนตรี
ทม่ี า :มาตรา 10 วรรคสอง แห่งประมวลกฎหมายท่ีดนิ

คาํ ถาม :324. ตามมาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายที่ดิน รัฐมนตรีมีอํานาจให้สัมปทานในที่ดินของรัฐ โดย
กาํ หนดอายสุ ัมปทานได้เปน็ เวลาเท่าใด
คาํ ตอบ :ไมเ่ กนิ 50 ปี
ทม่ี า : 1. มาตรา 12 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

2. กฎกระทรวง ฉบบั ท่ี 12 (พ.ศ.2500) ออกตามความใน พรบ.ใหใ้ ช้ประมวลกฎหมายที่ดนิ พ.ศ.2497ขอ้ 5

คําถาม :325. ขอ้ ใดไมใ่ ชก่ ารพ้นจากตาํ แหนง่ ของกรรมการผูท้ รงคณุ วุฒขิ องคณะกรรมการจัดทีด่ นิ แห่งชาติ
คําตอบ :ถกู ศาลพพิ ากษาท่สี ุดให้จาํ คกุ เพราะเหตุขบั รถชนคนไทยประมาท
ที่มา :มาตรา 16 แห่งประมวลกฎหมายท่ีดนิ

79

คําถาม :326. จากการตรวจสอบขอ้ เท็จจรงิ เรื่องรอ้ งเรยี นวา่ มีผบู้ กุ รกุ ที่ดนิ สาธารณประโยชน์ ปรากฏวา่ ทด่ี ิน
ดังกล่าวไม่ปรากฏหลักฐานการสงวนหวงห้าม ไม่มีทะเบียนที่สาธารณประโยชน์ แต่จากการสอบสวนได้มีราษฎร
ใช้ประโยชน์ร่วมกันเป็นที่เผาหรือฝังศพ มาประมาณ 70 ปีแล้ว ปัจจุบันราษฎรเลิกใชป้ ระโยชน์มาประมาณ 50 ปี
แล้ว ส่วนที่ดินของผู้ถูกร้องมีหลักฐาน น.ส.3 ออกเมื่อปี พ.ศ.2505 โดยอาศัยหลักฐาน ส.ค.1 ซ่ึงแจ้งไว้เมื่อปี พ.ศ.
2498 ข้อใดเปน็ ขอ้ สรุปทถ่ี ูกต้องท่สี ดุ
คําตอบ :ท่ีดินดังกล่าวเป็นท่สี าธารณประโยชน์ ซึ่งเกดิ ข้ึนโดยสภาพการใช้ประโยชน์รว่ มกัน การแจ้ง ส.ค.1 ของผู้
รอ้ งไม่กอ่ ให้เกดิ สทิ ธิในทดี่ ินแต่อย่างใด น.ส.3 ดังกล่าวจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ทีม่ า :คาํ พพิ ากษาศาลฎกี า ที่ 100/15, 428/11, 1989/11

คําถาม :327. ขอ้ ใดไม่อยใู่ นหลักเกณฑท์ ่จี ะออกหนังสือสําคญั สําหรบั ท่ีหลวง
คําตอบ :ทางสาธารณประโยชน์
ทีม่ า :ระเบียบกรมทด่ี ิน ว่าด้วยการออกหนังสือสําคัญสาํ หรับที่หลวง พ.ศ.2517

คาํ ถาม :328. ในระหวา่ งประกาศออกหนงั สอื สาํ คัญสาํ หรับที่หลวง ปรากฏวา่ มผี ู้ยน่ื ขอคดั คา้ น โดยอ้างวา่
หลักฐานการแจ้งการครอบครอง (ส.ค.1) ซึ่งแจ้งไว้เมื่อปี พ.ศ.2498 โดยระบุว่า รับมรดกจากบิดา ตรวจสอบแล้ว
ท่ีดินดังกล่าว ตามหลักฐานทะเบียนที่สาธารณประโยชน์ ระบุว่า กรมการอําเภอสงวนหวงห้ามเป็นที่เล้ียงสัตว์
สาธารณประโยชน์ เม่ือปี พ.ศ.2473 ได้นําข้ึนทะเบียนเมื่อปี พ.ศ.2519 แต่ปัจจุบันราษฎรได้เลิกใช้ประโยชน์แล้ว
จะตอ้ งดาํ เนนิ การอยา่ งไร
คําตอบ :รับคําขอคัดค้าน แล้วรอการออกหนังสือสําคัญสําหรับท่ีหลวงเฉพาะส่วนท่ีคัดค้านไว้ก่อน เสร็จแล้ว
ตรวจสอบว่า ส.ค.1 ออกชอบดว้ ยกฎหมายหรือไม่
ทมี่ า : กฎกระทรวง ฉบับที่ 45 (พ.ศ.2537) ออกตามความในพระราชบัญญตั ิให้ใชป้ ระมวลกฎหมายทด่ี นิ พ.ศ.2497

คาํ ถาม :329. จากการสอบสวนโดยตรวจสอบทะเบยี นทส่ี าธารณประโยชน์ ปรากฏวา่ มกี ารขึ้นทะเบียนที่ดิน
สาธารณประโยชน์ เม่ือปี พ.ศ.2524 โดยเจ้าหน้าท่ีบริหารงานท่ีดินอําเภอได้คัดลอกมาจากทะเบียนท่ี
สาธารณประโยชน์เดิม ซ่ึงได้นําขึ้นทะเบียนไว้เม่ือปี พ.ศ.2505 และระบุว่า ผู้ว่าราชการมณฑลได้ประกาศสงวน
หวงหา้ มเปน็ ทีเ่ ล้ียงสัตวส์ าธารณประโยชน์ เมื่อปี พ.ศ.2470 ตอ่ มาทางราชการได้ออกหนังสือสําคัญสําหรับทห่ี ลวง
เม่ือปี พ.ศ.2530 และมีการรังวัดตรวจสอบโดยมีการแก้ไขรูปแผนที่ เนื้อท่ี เม่ือปี พ.ศ.2534 จากข้อเท็จจริง
ดังกล่าว จะสรุปได้ว่าท่ีดินดังกล่าวเป็นท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ตาม
มาตรา 1304(2) แห่งประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์ ต้ังแตเ่ ม่อื ใด
คําตอบ :ปี พ.ศ.2470
ที่มา :- คําพพิ ากษาศาลฎกี า ท่ี 3978/2535

- ระเบยี บกระทรวงมหาดไทย วา่ ดว้ ยการคุ้มครองดแู ลรกั ษาทีด่ ินอันเปน็ สาธารณสมบัติของแผน่ ดนิ
สาํ หรบั พลเมืองใช้ร่วมกนั พ.ศ.2553 ข้อ 5

80

คาํ ถาม :330. กรณีผู้ขอได้รบั อนุญาตให้ใชป้ ระโยชน์ในที่ดนิ สาธารณประโยชนต์ ามมาตรา 9 แห่งประมวล
กฎหมายท่ดี นิ แลว้ จะต้องเสยี ค่าตอบแทนใหแ้ กผ่ ใู้ ด
คาํ ตอบ :เสยี ใหแ้ กอ่ งคก์ ารบรหิ ารส่วนตําบล หรอื เทศบาล 60% และแบง่ ให้องคก์ ารบรหิ ารส่วนจงั หวดั 40%
ทมี่ า :มาตรา 9/11 แห่งประมวลกฎหมายที่ดนิ

คําถาม :331. ข้อใดเป็นทบวงการเมอื งตามประมวลกฎหมายที่ดนิ
คําตอบ :องคก์ ารบรหิ ารส่วนตําบล
ที่มา :มาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายทดี่ ิน (คาํ นิยามทบวงการเมอื ง)

คําถาม :332. เทศบาลมคี วามประสงค์จะขอปลูกตน้ ไม้รอบหนองนาํ้ สาธารณประโยชน์ พรอ้ มทงั้ ขดุ ลอก โดย
ข้อเท็จจรงิ ปรากฏวา่ หนองน้าํ ดงั กลา่ วเป็นทดี่ ินอันเปน็ สาธารณสมบัตขิ องแผ่นดินสาํ หรับพลเมอื งใชร้ ว่ มกัน โดยใช้
เพื่อการเกษตรกรรม มีการออกหนังสือสําคัญสําหรับที่หลวงแล้ว ซ่ึงการดําเนินการดังกล่าวใช้งบประมาณของ
เทศบาลดาํ เนนิ การ เทศบาลจะตอ้ งดาํ เนินการอย่างไร
คาํ ตอบ :เทศบาลสามารถดาํ เนนิ การได้ เนอ่ื งจากเป็นการปรับปรุง พัฒนา
ท่ีมา :มาตรา 8, 9 , 11 แหง่ ประมวลกฎหมายทดี่ ิน

คําถาม :333. ข้อใดตอ่ ไปนีเ้ ป็นหนังสอื สําคญั แสดงกรรมสิทธต์ิ ามประมวลกฎหมายทดี่ ิน
คําตอบ :โฉนดตราจอง
ทม่ี า :มาตรา 1 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน

คาํ ถาม : 334. การทอดท้งิ ไม่ทาํ ประโยชน์ในทด่ี ินตามมาตรา 6 แหง่ ประมวลกฎหมายทีด่ นิ มคี วามสัมพันธ์กบั ข้อใด
คาํ ตอบ :อธิบดีตอ้ งยน่ื คาํ รอ้ งตอ่ ศาลเสมอ
ท่มี า :มาตรา 6 แห่งประมวลกฎหมายทดี่ นิ

คําถาม :335. ข้อใดตอ่ ไปนไี้ มใ่ ช่การจดั หาผลประโยชน์ตามประมวลกฎหมายทด่ี ิน
คาํ ตอบ :จํานองเปน็ ประกัน
ที่มา :มาตรา 10 แหง่ ประมวลกฎหมายทด่ี ิน

คาํ ถาม :336. บุคคลใดตอ่ ไปนเ้ี ปน็ เลขาธกิ ารคณะกรรมการจัดท่ดี ินแหง่ ชาติ
คาํ ตอบ :ผอู้ าํ นวยการสํานกั นโยบายและแผนทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละสิ่งแวดล้อม
ทม่ี า :มาตรา 14 แหง่ ประมวลกฎหมายทีด่ ิน

คําถาม :337. ข้อใดตอ่ ไปนถี้ ูกต้อง
คาํ ตอบ :ทีด่ นิ ของรัฐไม่รวมถงึ ทีด่ ินทเ่ี ปน็ กรรมสทิ ธ์ขิ องบุคคลหนึ่งบุคคลใด
ที่มา :มาตรา 2 แห่งประมวลกฎหมายทด่ี นิ

คําถาม :338. เม่อื พรบ.ให้ใชป้ ระมวลกฎหมายท่ีดนิ พ.ศ.2497 ใช้บังคับแล้ว ข้อใดตอ่ ไปน้ถี ูกต้อง
คาํ ตอบ :รัฐมนตรมี ีอํานาจประกาศบริเวณหวงห้ามในที่ดนิ ของรฐั ซ่ึงมิได้มีสิทธิครอบครอง

81

ที่มา :มาตรา 9 แหง่ ประมวลกฎหมายท่ีดิน

คาํ ถาม :339. ในการให้สมั ปทาน ตามมาตรา 12 แห่งประมวลกฎหมายท่ดี ิน ข้อใดต่อไปน้ีถกู ต้อง
คาํ ตอบ :ระยะเวลาไม่เกนิ หา้ สบิ ปรี ัฐมนตรเี ปน็ ผู้อนญุ าต
ทมี่ า :มาตรา 12 แหง่ ประมวลกฎหมายที่ดนิ

82

ความรคู้ วามสามารถทีใ่ ช้เฉพาะตําแหน่ง
ตาํ แหนง่ นายชา่ งรังวดั ชํานาญงาน (ระดับ 6 เดมิ )

คําถาม : 340. ข้อใด ไมใ่ ช่ วตั ถุประสงคข์ องการรังวัดเพ่ือการออกหนงั สือสําคัญสาํ หรับทีห่ ลวง
คําตอบ : เพือ่ ประโยชน์ในการดาํ เนินการจัดหาผลประโยชนซ์ งึ่ ท่ีดนิ ของรฐั
ที่มา : ระเบียบกรมท่ดี นิ ว่าด้วยการออกหนังสือสําคัญสําหรับท่หี ลวง พ.ศ. 2517

คําถาม : 341. การดาํ เนนิ การเกี่ยวกับการรังวัดออกหนังสอื สําคัญสาํ หรับทห่ี ลวงข้อใดถูกต้อง
คําตอบ : ท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินซ่ึงใช้ประโยชน์ของแผ่นดินโดยเฉพาะซึ่งยังไม่มีหนังสือสําคัญ
สําหรบั ทหี่ ลวงเขตของที่ดนิ ให้เปน็ ไปตามหลกั ฐานของทางราชการ
ทม่ี า : ระเบยี บกรมทด่ี ิน วา่ ด้วยการออกหนงั สือสาํ คญั สําหรับที่หลวง พ.ศ.2517

คําถาม : 342. ในการรังวัดเพ่ือออกหนังสือสําคัญสําหรับท่ีหลวง และพบว่าแปลงท่ีดินสาธารณประโยชน์มี
เนื้อท่ีน้อยลงไปจากหลักฐานเดิม โดยไม่ปรากฏว่ามีผู้บุกรุก กระทรวงมหาดไทยให้ออกหนังสือสําคัญสําหรับ
ท่ีหลวงตามผลการรงั วัดดังกล่าวไปก่อน และมอบหมายให้ใครหรือหน่วยงานใดเป็นผ้สู อบสวนข้อเท็จจริงว่าท่ีดิน
สาธารณประโยชนแ์ ปลงนั้นมีเนอ้ื ทน่ี อ้ ยลงไปดว้ ยสาเหตุใด
คาํ ตอบ : นายอําเภอ
ทมี่ า : ระเบยี บกระทรวงมหาดไทย วา่ ดว้ ยการมอบหมายใหส้ ภาตําบล องคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ ชว่ ยเหลือ
ใหก้ ารดําเนินการออกหนังสือสําคญั สาํ หรบั ท่หี ลวง พ.ศ.2543

คาํ ถาม : 343.
1. แจง้ ผมู้ ีหน้าท่ดี แู ลรกั ษาทราบและร่วมกาํ หนดแนวเขตกบั ช่างแผนท่ี
2. ทาํ การรังวดั ตรวจสอบโดยยึดระวางแผนทีห่ รอื หลักฐานแผนทเ่ี ป็นหลัก
3. การทาํ ความตกลงกบั ผู้มีสทิ ธใิ นทดี่ ินตอ้ งพิจารณาแนวเขตท่ีมีความสมั พันธต์ อ่ เนื่อง รวมถงึ ความ
จาํ เป็นในอนาคต
4. หากพบว่าความคลาดเคลอ่ื นใหต้ รวจสอบจากหลักฐานเดิมโดยรอบคอบ รวมถงึ สาเหตุ
5. ตรวจสอบจากสภาพพื้นท่จี ริงว่าคลาดเคลือ่ นจากระวางแผนท่หี รือหลักฐานการรงั วดั เดมิ
ในการรังวัดตรวจสอบแนวเขตท่ีดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินสําหรับพลเมืองใช้ร่วมกันซ่ึง

เกิดข้ึนโดยสภาพ ในฐานะหัวหน้าฝ่ายรังวัดท่านจะแนะนําขั้นตอนการดําเนินการให้แก่ช่างรังวัดอย่างไร โดย
เรียงลําดบั จากกระบวนการด้านบนน้ี
คาํ ตอบ : 2, 5, 4, 1, 3
ท่ีมา : ระเบยี บกรมทดี่ ิน ว่าดว้ ยการออกหนงั สอื สาํ คญั สาํ หรับท่หี ลวง พ.ศ.2517