ศึกสายเลอื ด
รามเกียรติ์ เป็นวรรณคดีที่มีมาแต่ครั้งกรุงศรอี ยุธยาเป็นราชธานี สันนิษฐานวา่ ได้รับอิทธิพลจากเรือ่ ง
รามายณะของอินเดีย ซึ่งมีอายุเก่าแก่กว่า ๒,๐๐๐ ปี ตั้งแต่สมัยอยุธยามีผู้แต่งเรื่องรามเกียรติ์หลายฉบับ
ด้วยเห็นว่าเป็นเรื่องราวที่สนุกสนานตื่นเต้น ส่วนใหญ่แต่งเป็นบทพากย์โขน พากย์หนัง และบทละครซึ่งใช้
แสดงละครรำ รามเกียรติ์ฉบับที่มีเนื้อหาสมบูรณ์ที่สุดเป็นพระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้า
จุฬาโลกมหาราช โดยมีพระราชประสงค์เพื่อฟื้นฟูและรวบรวมเรื่องรามเกียรติ์ของเก่าตั้งแต่สมัยอยุธยาและ
ใช้เล่นละครในพิธีสมโภชกรุงรัตนโกสินทร์ระหว่าง พุทธศักราช ๒๓๒๘-๒๓๒๙ ซึ่งทรงจัดพระราชพิธี
บรมราชาภเิ ษกอกี ครง้ั หนึ่งใหถ้ ูกต้องตามแบบแผน
บทละครเร่อื ง รามเกียรติ์ เปน็ บทละครใน คือ ละครท่ีตัวแสดงเปน็ ผหู้ ญิงทัง้ หมด คำประพันธท์ ่ใี ช้แต่ง
เปน็ กลอนบทละคร มจี ำนวน ๖-๙ คำ เพ่อื ความสะดวกในการร้อง
ศึกสายเลือด เป็นชื่อตอนที่ตั้งขึน้ จากเรือ่ งรามเกียรติ์ ตอน ศึกไมยราพ ซึ่งจะเป็นศึกสงครามระหว่าง
ใครนั้นขอใหน้ กั เรียนได้อ่านเรื่องย่อน้เี สียก่อน จงึ จะพบคำตอบวา่ เหตุใดตอนนีจ้ ึงมีชื่อว่า “ศกึ สายเลือด” ดงั น้ี
พเิ ภกซึ่งเปน็ อนชุ าของทศกัณฐ์เคยขอให้ทศกัณฐ์คนื นางสีดาแก่พระราม ทำใหท้ ศกณั ฐ์กริว้ มาก ขับไล่
พิเภกออกจากกรุงลงกา พิเภกจึงมาอยู่กับพระราม พิเภกคอยทำนายเหตุการณ์ของสงครามและบอกยุทธวิธี
ใหแ้ ก่พระรามเสมอ ครงั้ หนึ่งพเิ ภกได้ทูลพระรามให้ใชท้ หารไปหกั ฉัตรที่กรุงลงกา สคุ รีพรับอาสาไปหักฉัตรและ
ชิงมงกุฎจากทศกัณฐ์มาถวายพระราม ทศกัณฐ์แค้นใจมาก จึงไปชวนไมยราพซึ่งเป็นหลานครองกรุงบาดาล
ให้มาช่วยรบ ไมยราพจึงรับอาสาออกรบ คืนหนึ่งพระรามทรงพระสุบินพิเภกทำนายว่าพระองค์ทรงมีเคราะห์
จะถูกยักษ์ลักพาตัวไป หนุมานจึงอารักขาอย่างเข้มแข็ง แต่ก็สู้อุบายของไมยราพไม่ได้ไมยราพสะกดทัพและ
ลักพาตัวพระรามไปขังไว้ในกรงเหล็กท่ีดงตาลในเมืองบาดาลพิเภกให้หนุมานตามไปชว่ ยพระราม หนมุ านลงไป
เมอื งบาดาล ต้องฝา่ ดา่ นต่าง ๆ เข้าไป จนถงึ ด่านทีม่ จั ฉานุรกั ษาอยู่
เมื่อหนุมานมาถึงด่านที่มัจฉานุเป็นผู้ดูแลต่างก็ต่างไม่รู้จักกัน เพราะหนุมานได้จากนางสุพรรณมัจฉา
ตั้งแต่มัจฉานุยังไม่เกิด มัจฉานุเองก็ไม่เคยเห็นหน้าบิดา รู้แต่ว่าเป็นทหารเอกของพระราม มีฤทธ์ิสามารถ
หาวเป็นดาวเป็นเดือนได้ เมื่อมัจฉานุเห็นหนุมานบุกมาจึงพยายามสกัดกั้นไม่ให้หนุมานเข้าไปในเมืองบาดาล
จึงเกิดการสู้รบกัน หนุมานซึ่งมีความเชี่ยวชาญในการรบจับมัจฉานุฟาดฟันเสียหลายครั้ง แต่มัจฉานุก็ไม่เป็น
อะไร สรา้ งความสงสัยให้แกห่ นุมานหนุมานจึงร้องถามอออกไปด้วยความสงสัย จนทราบวา่ แทจ้ ริงแล้วมัจฉานุ
คือบุตรของตน หนุมานจึงบอกกล่าวแก่มัจฉานุไปว่าตนคือบิดา มัจฉานุไม่เชื่อ มัจฉานุโกรธและต่อว่าหนุมาน
เป็นการใหญ่จนในที่สุดหนุมานจึงแสดงอิทธฤิ ทธิ์หาวเป็นดาวเป็นเดอื น มัจฉานุเห็นดังนั้นจึงเชื่อว่าหนุมานคือ
บดิ าทแ่ี ท้จรงิ ของตน
คำชี้แจง : หลังจากอ่านเรื่องย่อศึกสายเลือดแล้ว ให้นักเรียนฝึกเขียนแผนผังความคิด
“ศกึ สายเลอื ด รามเกยี รติ์ ตอน ศึกไมยราพ” ตามหวั ขอ้ ที่กำหนดให้
ศึกสายเลอื ด