ประวัติและกติกาบาสเกตบอล

1

รายงาน
เรือ่ ง ประวัติและกติกาบาสเกตบอล

จดั ทำโดย

เดก็ หญิงวรรณวิดา ทองสุข
ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ 3/1 เลขท่ี 12

เสนอ

นายธนวัฒน์ นาคา

รายงานเลม่ น้ีเปน็ ส่วนหนึ่งของรายวชิ าสขุ ศึกษาและพลศึกษา
โรงเรียนหนองหว้าประชาสรรค์
ภาคเรียนที่ 2/2565

2

คำนำ
รายงานเลม่ นเ้ี ป็นส่วนหน่ึงของรายวิชาสุขศกึ ษาและพลศึกษาเพ่ือได้ศึกษาหาความร้เู ร่ืองประวตั ิ
กติกาบาสเกตบอล และเทคนิคการเลน่ บาสเกตบอล เเละได้ศกึ ษาอยา่ งเขา้ ใจเพื่อเปน็ ประโยชนก์ บั การเรียน
ผ้จู ดั ทำหวังว่า รายงานเลม่ นจ้ี ะเปน็ ประโยชนก์ ับผู้อ่านหรอื นักเรยี นกำลังค้นหาข้อมลู เรื่องน้ีอยู่
หามขี ้อแนะนำหรือข้อผิดพลาดประการใด ผู้จดั ขอน้อมรบั ไว้แล้วขออภยั

วรรณวิดา ทองสุข
ผู้จัดทำ

15พฤศจิกายน2565

สารบัญ 3

เรื่อง หน้า
ประวตั ิประวัติบาสเกตบอล กติกาบาสเกตบอล ความเป็นมากีฬาบาสเกตบอล 3
ประวตั บิ าสเกตบอล แบง่ ตามปีพทุ ธศักราช (พ.ศ.) 6
ประวตั บิ าสเกตบอล เอน็ บเี อ (NBA – National Basketball Association) 17
กฎและกติกาของ NBA 18
เทคนิคพืน้ ฐานบาสเกตบอล 19
อ้างองิ 25

4

ประวตั บิ าสเกตบอล กตกิ าบาสเกตบอล ความเป็นมากฬี าบาสเกตบอล

ประวตั ิบาสเกตบอล มีความเปน็ มายาวนานกว่า 100 ปี นับตงั้ แต่ปี พ.ศ. 2434 โดย Dr. James
Naismith (เจมส์ ไนสมทิ ) อาจารยพ์ ลศกึ ษาของโรงเรยี นคนงานครสิ เตยี น ปัจจบุ ันเป็นวทิ ยาลยั สปรงิ ฟลิ
(Springfield College) เมอื งสปริงฟลิ รัฐแมสซาชเู ซส สหรฐั อเมริกา (Massachusetts, USA. ) ขณะนนั้ ผ้ฝู กึ สอน
ฟตุ บอลของโรงเรยี นต้องการให้มกี ารแข่งขันกฬี าในร่มสำหรับนักเรียนระหว่างฤดูหนาว
แตเ่ ดมิ บาสเกตบอล ได้กำหนดกตกิ าพ้ืนฐาน 5 ข้อ ดังนี้

1. ผเู้ ลน่ ใช้มอื เลน่ ลูกบอล
2. ผู้เล่นห้ามถือลกู บอลวง่ิ
3. ผูเ้ ลน่ สามารถยนื ตำแหนง่ ใดก็ได้ในสนาม
4. ผเู้ ลน่ ห้ามปะทะหรือถกู ต้องตัวกนั
5. ห่วงประตตู ิดต้งั ไว้เหนอื พน้ื สนามขนานกับเส้นเขตสนาม
Dr. James Naismith ได้ใช้ไม้รปู ร่างคล้ายผลท้อจดั ทำเป็นหว่ งประตู ติดตง้ั ไวท้ ร่ี ะเบียงห้องโถงตามความสูง
ของระเบียง ประมาณ 10 ฟตุ ครง้ั แรกใช้ลกู ฟุตบอลโดยมคี นนั่งบนราวบนั ไดเพ่ือหยบิ ลกู บอลออกจากประตูเมอ่ื
เกดิ การยิงประตูเป็นผล ต่อมา Dr.James Naismith ไดก้ ำหนดหลกั การเลน่ ขนึ้ 13 ขอ้ เป็นพืน้ ฐานของกติกาโดย
ใชท้ กั ษะมากกวา่ การใชแ้ รง

ดอกเตอร์ เจมส์ ไนสมิท (Dr. James Naismith) ผ้คู ดิ ค้นกฬี าบาสเกตบอล

5

และในปี พ.ศ.2435 นิตยสาร Triangle magazine ไดอ้ อกนิตยสารและมีบทความท่ีใชห้ ัวขอ้ ว่า A New
Game โดยมีรายละเอยี ดดังน้ี

1. สามารถโยนลกู บอลดว้ ยมือข้างเดียวหรือสองมือ

2. สามารถตีลกู บอลดว้ ยมอื ขา้ งเดียวหรือสองมือ แตต่ ้องไม่ใช้กำป้ัน

3. ห้ามถือลูกบอลวง่ิ ต้องโยนลูกบอลจากจดุ ท่ีถอื ลูกบอล ผู้เล่นสามารถว่ิงเพื่อควา้ บอล

4. ตอ้ งถือลูกบอลด้วยมือ แขนหรอื ลำตวั ห้ามดงึ ลูกบอล

5. หา้ มใชไ้ หล่ดัน ผลัก ดงึ ตบหรือตี ฝ่ายตรงขา้ ม หากเกิดการละเมิดใหถ้ ือเปน็ ฟาล์ว หาก กระทำซ้ำอีก ถอื
เปน็ ฟาลว์ เสยี สทิ ธิ์ จนกว่าจะเกดิ การยิงประตูเป็นผลในคราวตอ่ ไป หรือเกดิ ผู้เลน่ บาดเจ็บของผเู้ ลน่ ตลอด
การแขง่ ขนั หา้ มเปลี่ยนตวั ผ้เู ลน่

6. การฟาลว์ เปน็ การกระแทกลกู บอลดว้ ยกำปั้นและการผดิ ระเบียบของกตกิ าข้อ 3,4 และตาม รายละเอยี ด
ตามกติกาข้อ 5

7. หากผู้เล่นฝา่ ยเดยี วกันกระทำฟาลว์ ติดตอ่ กัน 3 ครง้ั ใหน้ ับคะแนน (การฟาลว์ ติดต่อกัน หมายถงึ เป็นการ
ฟาลว์ ทไี่ ม่มกี ารฟาลว์ ของฝา่ ยตรงขา้ มคัน่ ระหว่างการฟาล์วตดิ ต่อนัน้ )

8. เม่ือลูกบอลถูกตี หรือโยนจากพน้ื เขา้ ประตู ใหน้ ับคะแนน หากลูกบอลคา้ งกา้ นหว่ งโดยผู้ เลน่ ฝ่ายปอ้ งกนั
สมั ผสั หรือกระทบประตู ใหน้ ับคะแนน

9. เมอ่ื ลูกบอลออกนอกสนามให้ส่งบอลเขา้ เล่นที่สัมผัสลูกบอลครั้งแรกในกรณี ท่ีมผี ู้คัดคา้ น กรรมการผู้ร่วม
ตัดสิน (Umpire) จะโยนบอลเข้าไปในสนาม ผเู้ ล่น ทีส่ ง่ บอลสามารถใช้เวลาได้ 5 วนิ าที หากเกนิ กว่านน้ั
ฝ่ายตรงข้ามไดส้ ่งบอลแทน หากมีการคัดค้านและทำให้การแข่งขนั ล่าช้า กรรมการผ้รู ่วมตัดสิน
(Umpire) สามารถขานฟาลว์ เทคนคิ

10. กรรมการผู้รว่ มตดั สนิ (Umpire) มหี น้าทีต่ ัดสินและจดบันทดึ การฟาล์ว เกิดฟาล์วต่อกัน ครบ 3 คร้งั ให้
แจ้งตอ่ ผู้ตัดสิน (Referee) และสามารถใหฟ้ าล์วเสยี สิทธ์ิ ตามกติกาข้อ 5

11. ผู้ตดั สนิ (Referee) มีหนา้ ท่ตี ัดสนิ ชข้ี าด เม่ือลูกบอลเขา้ สู่การเล่นในพื้นที่ของเขาและเป็นผู้ จับเวลา ,ให้
คะแนนเมอื่ เกดิ การยงิ ประตูเปน็ ผล ,จดบนั ทึกคะแนนและรับผดิ ชองตามพืน้ ท่ี

12. เวลาการแขง่ ขัน แบง่ เปน็ 2 คร่งึ ๆละ 15 นาที พกั 5 นาที

13. เมื่อหมดเวลาการแข่งขัน ฝา่ ยทที่ ำคะแนนมากกว่าเป็นผู้ชนะ กรณีมคี ะแนนเท่ากันให้ หวั หน้าทีมตกลงกนั
เพื่อแข่งขนั ตอ่ จนกวา่ มฝี า่ ยใดทำคะแนนได้

จากกฎดงั กลา่ วถือเปน็ ต้นกำเนดิ กีฬาบาสเกตบอล ซ่งึ ภายหลงั ได้ ววิ ฒั นาการอย่างต่อเนอื่ ง ดงั ต่อไปนี้

6

ประวัติบาสเกตบอล แบ่งตามปีพทุ ธศกั ราช (พ.ศ.)

พ.ศ. 2435
• เริ่มมีการแขง่ ขันบาสเกตบอลครง้ั แรก ระหว่างนักศึกษากับคณะครู ของวทิ ยาลัย สปริงฟิล (Springfield
College) ผลการแข่งขัน นักศกึ ษาชนะ 5:1
• ในปีเดียวกันน้ี เร่มิ มีการเผยแพรเ่ ขา้ ไปเลน่ ในประเทศเม็กซิโก (Mexico)
• Lew Allen of Hartford ได้ประดษิ ฐ์ประตทู รงกระบอกท่ีทำจากเส้นลวดลกั ษณะคลา้ ยกบั ของ
Dr.James Naismith หว่ งประตยู ังตงติดตงั้ ไวต้ ำแหนง่ เดมิ มตี ะแกรงป้องกนั ลูกบอลสำหรับผู้ชมทำใหม้ ี
ความสนุกสนานเพลิดเพลิน มีการจดั ทำกระดานหลงั แผน่ แรกข้นึ มขี นาด 3.6 เมตร * 1.8 เมตร

พ.ศ. 2437
• บาสเกตบอลแยกออกมาจากฟตุ บอล โดยมีคณะกรรมการบาสเกตบอล
• มกี ารรบั รองกระดานหลัง ซ่ึงมีขนาด 1.8 เมตร * 1.2 เมตร
• กำหนดให้มีการโยนโทษ
• เกิดการคิดค้นหว่ งประตู มตี าข่ายตดิ กบั ห่วงประตูด้วยเสน้ เชอื ก เม่ือเชอื กนั้นถูกดึงจะทำให้ลกู บอลผ่านไป
ได้ และยกเลิกการใชบ้ ันไดต้ังแตบ่ ดั นน้ั
• เรม่ิ การแขง่ ขันบาสเกตบอลหญงิ เป็นครั้งแรกที่ นอรต์ แฮมตัน (Northamton)

พ.ศ. 2439
• เปลย่ี นแปลงกติกาเรือ่ งการนับคะแนนจากการยิงประตธู รรมดา เป็น 2 คะแนน และนบั คะแนนจากการ
โยนลูกโทษ 1 คะแนน
• เกดิ การแขง่ ขันระดบั วิทยาลยั เปน็ ครัง้ แรกระหวา่ ง ชิคาโก (Chicago) กับโลวา (Lowa) โดยให้มีผเู้ ล่นฝ่าย
ละ 5 คน ผลการแข่งขัน ชิคาโก ชนะ 15:12 ไม่มีการเปล่ียนตวั ผู้เลน่
• Dr. James Naismith ควบคมุ กตกิ า จนกระทงั่ มีการจดั ตง้ั สหพนั ธ์กฬี าสมัครเล่นและได้บรรจุกติกาและ
การเปลย่ี นแปลง

พ.ศ. 2440
สหพนั ธไ์ ด้กำหนดกติกาโดยให้ทีมมีผู้เลน่ ฝ่ายละ 5 คน และเปน็ ท่ยี อมรับกัน ทัว่ โลก ซง่ึ ก่อนหน้านี้การเล่น

บางคร้งั มีผเู้ ลน่ มากกวา่ 50 คน ของแต่ละฝ่ายในสนาม
พ.ศ. 2448

• ไดข้ ยายเขา้ ไปในโรงเรยี นมธั ยม,มหาวิทยาลัย,สมาคม โบสถ์ และทหาร
• นักศกึ ษาโรงเรยี นกีฬาสปริงฟิลไดน้ ำเผยแพร่ ณ ประเทศฝรง่ั เศส

7

พ.ศ. 2452
มีการนำกระดานหลงั ชนิดกระจกใสเป็นคร้งั แรก และไดร้ บั การรบั รองในกติกา และผูเ้ ลน่ ทฟี่ าล์วครบ 4

คร้ังให้เป็นฟาลว์ เสียสทิ ธ์
ระหวา่ งสงครามโลกครง้ั ท่ี 1 การแขง่ ขนั บาสเกตบอลไดห้ ยดุ ชะงักลง ระหว่างน้ันทหารอเมริกัน,ผู้

ฝึกสอน และ Dr.James Naismith นำบาสเกตบอลเขา้ ไปยุโรปเปน็ นวัตกรรมการแข่งขนั
พ.ศ. 2463 มีการแขง่ ขัน Inter-Allied Game เป็นครั้งแรก ณ กรงุ ปารีส (Paris) ผลการแข่ง ขนั สหรัฐอเมริกา
(USA.) ชนะฝรง่ั เศส (France)และอิตาลี (Italy) โดยถอื เป็นการแขง่ ขันระหว่างชาติเปน็ ครั้งแรก และเป็นการ
เรม่ิ ต้นไปส่กู ารแขง่ ขนั ชงิ ชนะเลิศระดับโลก

การเลน่ บาสในช่วงแรก | ประวตั บิ าสเกตบอล
พ.ศ. 2466

กำหนดการฟาลว์ ผ้เู ลน่ ยิงประตูโทษโดยแยกจากการฟาล์วอื่น ๆ กล่าวคือ การ ฟาลว์ บุคคลต่อผเู้ ล่นกำลัง
ยิงประตจู ะต้องมีการโยนโทษ
พ.ศ. 2467

เป็นกีฬาสาธิตในการแข่งขันกีฬาโอลิมปคิ ณ กรงุ ปารีส (Paris)
พ.ศ. 2470

Abe Saperstein ตดิ ต่อกับ Harlem Gloketrotters. ซ่งึ เปน็ ผ้เู ลน่ จากชิคาโก และ แข่งขันกนั ครงั้ แรกที่
Hinebluy มลรัฐ Illinois ตงั้ แตน่ น้ั มีส่วนทำให้ประชาชนท่วั ไปหนั มาสนใจกีฬาบาสเกตบอลเพมิ่ ขึน้ กว่า 100
ประเทศ
พ.ศ. 2472

จดั ตงั้ โรงเรยี นพลศึกษา ขน้ึ ที่ กรงุ เจนีวา (Geneva) โดยได้รับความรว่ มมือจาก วทิ ยาลยั สปรงิ ฟลิ
(Springfield College)

8

พ.ศ. 2475

• บาสเกตบอลเป็นท่สี นใจและเปน็ ทน่ี ยิ มของคนทว่ั โลก และสามารถกล่าวไดว้ า่ บาสเกตบอลเป็นกีฬามา
จาก สหรัฐอเมรกิ า (USA.)

• สมาคมบาสเกตบอล ได้จดั การประชุมสัมมนา ณ กรงุ เจนีวา (Genrva) และได้มปี ระเทศ ก่อตั้งสหพนั ธ์
บาสเกตบอลสมคั รเลน่ นานาชาติ (FIBA) รวม 8 ประเทศ

ในปี พ.ศ. 2475 FIBA ไดก้ ำหนดและจดั ทำกตกิ าบาสเกตบอลอย่างละเอียด ดงั น้ี

• แตล่ ะทมี มผี ู้เลน่ ได้ 5 คน เปล่ียนผู้เลน่ สำรองได้ 2 คน 2 คร้ัง

• ภายหลังจากการทำคะแนนปกติหรือจากการโยนโทษ ให้เร่ิมการแขง่ ขนั ด้วยลูกกระโดด ณ วงกลมกลาง
• มอบหมายให้ Technical Commission ประชุมตกลงเปล่ียนแปลงกตกิ าทุก ๆ 4 ปี ภายในปีที่มกี าร

แขง่ ขันกฬี าโอลมิ ปิก

พ.ศ. 2478
• จัดการแขง่ ขนั กีฬาบาสเกตบอลชายชิงชนะเลศิ แหง่ ทวีปยโุ รปเปน็ คร้งั แรก ณ กรุงเจนีวา (Geneva) โดยมี
ทมี เขา้ รว่ มการแข่งขนั 10 ประเทศ ในครั้งนนั้ ทีมชนะเลศิ คอื ประเทศแลตเวยี (Latvia) ซึ่งชนะ ประเทศ
สเปน (Spain) ดว้ ยคะแนน 24 :18
• การประชุมคณะกรรมการโอลิมปกิ สากล ณ กรงุ ออสโล (Oslo) และได้รบั การบรรจุในการแขง่ ขันกฬี า
โอลิมปกิ คร้ังต่อไป ณ กรงุ เบอรล์ ิน (Berlin) นับเปน็ รายการแขง่ ขันท่ใี หญท่ ่ีสุดครง้ั แรงของบาสเกตบอล
และในการแขง่ ขันครัง้ น้ัน ประเทศสหรัฐอเมรกิ า (USA.) ชนะเลิศ โดยชนะคูช่ งิ ประเทศแคนาดา
(Canada) ด้วยคะแนน 19:8 ผูใ้ ห้เกยี รตมิ อบเหรยี ญรางวัล คือ Dr. James Naismith

ในปี พ.ศ. 2478 FIBA จดั การประชุม ณ กรงุ เบอรล์ นิ (Berlin)โดยมีรายละเอียดดังนี้

• ให้เกิดความสมดลุ และเสมอภาคระหวา่ งผเู้ ลน่ ฝ่ายป้องกันและฝา่ ยรุก
• จำกดั ความสงู ของผู้เล่น

• ขอเวลานอกได้ 3 ครง้ั

• ยกเลิกการเล่นลกู กระโดดหลังจากเกดิ ทำคะแนนได้ ให้สง่ บอลเขา้ เล่นจากเส้นหลงั แทน
• แบ่งสนามเป็นสองส่วน

• เริ่มใชก้ ติกาวา่ ด้วย 10 วินาทีในแดนหลงั

• ฟาลว์ บคุ คลของผเู้ ลน่ เพ่ิมเป็น 4 คร้ัง

9

พ.ศ. 2483
Dr. James Naismith ผ้คู ิดค้นกีฬาบาสเกตบอล ได้เสยี ชวี ิต

พ.ศ. 2491 หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 FIBA ไดป้ ระชมุ ณ กรุงลอนดอน (London) โดยมี รายละเอียดที่
เปล่ยี นแปลง ดังน้ี

• เรม่ิ นำกติกาวา่ ดว้ ย 3 วนิ าที
• ห้ามผ้เู ลน่ ทีม่ ีความสงู ยืนใต้หว่ งประตู
• เพ่มิ ผเู้ ลน่ สำรองจาก 5 คน เป็น 7 คน
• ขอเวลานอกเพ่ิมเป็น 4 ครง้ั
• ใหส้ ง่ บอลแทนการโยนโทษในชว่ งเวลา 3 นาทีสุดท้ายของการแข่งขนั
• ให้ยกเทา้ หลักได้กอ่ นการยงิ ประตู ,ส่งบอล หรือเลี้ยงบอล
• ผู้เล่นชาวเอเชียเรมิ่ ใชว้ ธิ กี ารกระโดดยงิ ประตู
พ.ศ. 2492

จัดต้งั สมาคมบาสเกตบอลอาชพี NBA
พ.ศ. 2493

จดั การแขง่ ขันชงิ ชนะเลศิ ชายของโลก ณ ประเทศอาเจนตนิ า (Argentina)
พ.ศ. 2494

จดั การแข่งขัน NBA-ALL STAR เป็นครัง้ แรก ณ กรุงบอสตัน (Boston) ในครง้ั นนั้ ฝ่ังตะวนั ออก ชนะ ฝั่ง
ตะวนั ตก ด้วยคะแนน 111 : 94
พ.ศ. 2495

หลังจากการแขง่ ขนั กีฬาโอลมิ ปิก ณ กรุงเฮลซงิ กิ (Helsinki) มกี ารเปล่ยี นแปลงดังน้ี
• เพิ่มฟาล์วบุคคลเป็น 5 ครัง้ (Foul-out)
• เกิดการแข่งขนั ที่น่าเบ่ือ เนอ่ื งจากทีมเล่นช้าลงมากโดยไม่มเี หตกุ ารณใ์ ด ๆ ทำให้ เกิดช่องวา่ งของการ

พัฒนาเกมการแข่งขนั
พ.ศ. 2496

จัดการแขง่ ขันชิงชนะเลิศหญิงของโลก ณ ประเทศชิลี (Chile)
พ.ศ. 2497

Danny Biason เสนอแนะข้อสรปุ และใน NBA เร่ิมใชก้ ตกิ าใหม่ เพ่ือให้เกมการ แขง่ ขันรวดเรว็ โดยให้
ทมี ครอบครองบอลต้องยิงประตู ภายใน 24 วินาที

10

พ.ศ. 2499
ในการแข่งขัน ณ กรงุ เมลเบอร์น (Melbourne) มีการเปล่ยี นแปลงดังน้ี
• ฝา่ ยรุกตอ้ งยงิ ประตู ภายในเวลา 30 วนิ าที
• กำหนดเขตโยนโทษ เปน็ รปู สเี่ หลี่ยมคางหมู บรเิ วณใตห้ ว่ งประตู
• FIBA Technical Commission ทบทวนความสมดุลและเสมอภาคของผู้เล่นฝา่ ยรุกและฝา่ ยปอ้ งกนั การ
ยิงประตูยกเทา้ หลักแล้วปล่อยบอลหลุดจากมือ และการเล้ียงบอลตอ้ งปลอ่ ยบอลหลดุ จากมือก่อนยกเท้า
หลัก
• เกดิ การกระโดดยงิ ประตูไดใ้ ช้กันอยา่ งแพรห่ ลาย และเปน็ การเปล่ียนแปลงครงั้ สำคญั ของการยิงประตู ,
การส่งบอล และการเล้ยี งบอล
• เกิดยทุ ธวิธกี ำบัง (Screen) การเล่นเตม็ สนามของผเู้ ลน่ ทำให้ยากตอ่ การจดั การ

การแข่งบาสเกตบอลในสหรฐั | ประวตั บิ าสเกตบอล
พ.ศ. 2501

จัดการแขง่ ขนั ชายชงิ ชนะเลิศชายของสโมสรยโุ รป
พ.ศ. 2502

จดั การแขง่ ขันชิงชนะเลิศหญิงของสโมสรยโุ รป
พ.ศ. 2503

FIBA ประชุม ณ กรงุ โรม (Rome) มีการเปลี่ยนแปลง ดงั รายละเอียดดังน้ี
• 5 นาทีสุดท้ายของการแข่งขัน เกิดการฟาล์วบุคคลจะลงโทษด้วยการโยนโทษ 2 ครงั้
• กระทำฟาล์วแล้วยงิ ประตเู ป็นผล ให้ยกเลิกคะแนน

11

• ท้ังสองทีมทำฟาลว์ ซ่ึงกนั และกัน และบทลงโทษเท่ากัน ให้ยกเลิกบทลงโทษของการโยนโทษ หาก
บทลงโทษไมส่ ามารถยกเลกิ ได้ ให้โยนโทษได้ไมเ่ กนิ 2 คร้ังและครอบครองบอล

• การเปล่ยี นแปลงของบทลงโทษทส่ี ลับซำ้ ซ้อนทำใหบ้ างคร้ังเป็นสถานการณ์ทีย่ ุ่งยากสำหรับกรรมการผู้
ตัดสิน เมอ่ื ต้องมีการนับการยกเลกิ บทลงโทษ และจำนวนของการโยนโทษท่เี หลอื ทำให้บางครงั้ ผู้ชมหรือ
ผเู้ ล่นไม่เข้าใจและเกดิ ความสับสน

พ.ศ. 2507

เร่ิมใช้ ช่วงการเล่น (Play Phase)

• FIBA ไดป้ ระชมุ ณ กรุงโตเกยี ว (Tokyo) ตกลงใหจ้ ัดทำหนังสอื กติกาท่ีเข้าใจง่าย

• เกิดระบบของการรุก และมีการยงิ ประตูทำคะแนนได้เพมิ่ ข้ึน ความแขง็ แกรง่ ของผูเ้ ลน่ มีความสำคญั
เนอื่ งจากกฬี าบาสเกตบอลค้องเคลอ่ื นท่ีตลอดเวลา

พ.ศ. 2515

หลงั จากการแข่งขันโอลิมปกิ ณ ประเทศเม็กซโิ ก (Mexico) FIBA ได้ กำหนดการเปลย่ี นแปลงรายละเอียดของ
กตกิ าดังนี้

• กำหนดหลักทรงกระบอกเหนือห่วงประตู ยกเลิกการหา้ มผเู้ ลน่ ฝ่ายปอ้ งกนั สัมผสั ลกู บอลเหนือห่วงประตู
เม่ือลูกบอลกระทบห่วงประตูผู้เลน่ ทง้ั สองฝ่ายสามารถเล่นได้

• 3 นาทสี ดุ ท้ายของการแข่งขนั หากเกดิ การฟาล์วจะไดโ้ ยนโทษ 2 ครั้ง

• หากเกดิ ฟาลว์ ทีมให้ส่งบอลเข้าเลน่ แทนการโยนโทษ

• FIBA มีการประชมุ ณ กรุงมวิ นิค (Munich) และได้เปลี่ยนแปลงกตกิ าดังน้ี

• ยกเลกิ 3 นาทีสุดท้าย ให้ใช้กับทกุ นาทีในการแขง่ ขัน หากเกิดการฟาล์วผู้เลน่ ทีไ่ ม่มีบอล ใหส้ ่งบอลเข้าเลน่

• การเปลย่ี นแปลงกติกาทำให้ผู้เล่นฝา่ ยป้องกันสามารถละเมิดการฟาล์วเพ่อื ทำให้ ผเู้ ล่นฝา่ ยรกุ ไม่อยู่ใน
ตำแหน่งยิงประตู

พ.ศ. 2516

การแข่งขันชงิ ชนะเลิศของทวปี ยโุ รป ณ กรุงบาร์เซโลนา (Barselona) การฟาลว์ ช่วงใหลห้ มดเวลาการแข่งขนั
เพิม่ มากขึน้ ทำให้การฟาล์วเฉลีย่ ต่อเกมสงู ถงึ 61 คร้ัง ซึ่งมีผลกระทบต่อการแขง่ ขนั เป็นอยา่ งย่ิง ทำให้ FIBA ไม่
สามารถรอจนถึงการประชุมในการแขง่ ขนั กีฬาโอลิมปิกคร้งั หน้า ดังน้ัน FIBA จงึ มกี ารประชุมและกำหนดตกลง
ดงั นี้

• หากแตล่ ะคร่งึ เวลาทีมกระทำฟาลว์ ครบ10 คร้ัง จะถูกโยนโทษ 2 ครั้ง สำหรบั การฟาล์วของทมี
ครอบครองบอลให้ส่งบอลเข้าเลน่ จากเส้นขา้ ง

12

พ.ศ. 2517

เกิดการเปล่ียนแปลงจากการใชก้ ารฟาล์วทมี ครบ 10 ครงั้

พ.ศ. 2519

ประชุม FIBA ณ กรุงมอลทรีออล (Montreal) มีการกำหนดการเปล่ียนแปลงใหม่ดงั น้ี

• ใหม้ ีการใช้กติกาว่าด้วยการฟาลว์ ทีม 10 ครงั้ บทลงโทษ โยนโทษ 2 ครงั้

• ผเู้ ล่นที่ถูกกระทำฟาลว์ ขณะกำลงั ยงิ ประตู บทลงโทษใหไ้ ดโ้ ยนโทษใน 3 คร้ัง หากการยงิ ประตูธรรมดานั้น
เปน็ ผล ให้นับคะแนนและได้โยนโทษ 1 คร้ัง

พ.ศ. 2523

ประชมุ FIBA ณ กรุงมอสโคว์ (Moscow) เกดิ การเปลยี่ นแปลงดังน้ี

• ลดจำนวนการฟาล์วทีมรวม เหลือ 8 ครง้ั

• ฟาล์วเทคนคิ ทนี่ ง่ั ทีม และหากฟาลว์ เทคนิคผูฝ้ ึกสอนครบ 3 คร้ัง ให้เป็นการฟาล์วเสยี สิทธติ์ อ่ ผฝู้ ึกสอน

• ไดจ้ ดั ทำเอกสารขอ้ แนะนำกติกาสำหรบั วธิ ีการพจิ ารณาหลักการประทะโดยกำหนดผเู้ ล่นใดทตี่ ้อง
รบั ผดิ ชอบต่อการปะทะนน้ั ( ใชห้ ลักของแนวดิง่ หมายถึง ชอ่ งว่างเหนือผู้เลน่ ทีเ่ ป็นรปู ทรงกระบอก โดยผู้
เล่นท่ีลอยตัวในอากาศอยา่ งถูกต้องจะลงสู่พ้ืนตำแหน่งเดิมก่อนการกระโดด และการป้องกนั อยา่ งถูกตอ้ ง
น้ันเป็นลักษณะใด รวมถึงการพิจารณาการสกดั กน้ั )

พ.ศ. 2527

FIBA ได้กำหนดกติกาใหมด่ ังน้ี

• เร่มิ ใช้การยิงประตู 3 คะแนน (NBA เรม่ิ ใช้เม่ือปี 2526 โดยกำหนดการพยายามยิงประตู 3 คะแนน ด้วย
เส้นทหี่ ่างจากห่วงประตู 6.25 เมตร, NBA 7.24 เมตร ) เป็นการเปดิ โอกาสใหส้ ำหรับผเู้ ล่นทร่ี ปู ร่างเล็ก
สามารถทำคะแนนได้

• ขนาดสนามเปลย่ี นเปน็ 15 เมตร * 28 เมตร

• ฟาล์วทีมรวมลดลงเหลอื 7 คร้งั บทลงโทษ 1+1 (ผู้เลน่ โยนโทษครั้งแรกพลาดใหก้ ารแขง่ ขนั ดำเนินต่อไป
ทันท)ี

• ยกเลกิ การโยนโทษสำหรับผเู้ ลน่ ขณะกำลังยิงประตโู ทษสำหรับผ้เู ลน่ ขณะกำลงั ยิงประตู 2 ใน 3 ให้ใช้
บทลงโทษของการพยายามยิงประตูตามพนื้ ที่ (หากพยายามยงิ ประตู 2 คะแนนไม่เป็นผล ใหโ้ ยนโทษ 2
คร้งั หากพยายามยงิ ประตู 3 คะแนนไม่เป็นผลใหโ้ ยนโทษ 3 ครง้ั )

• บทลงโทษการฟาล์วเทคนิคผู้ฝกึ สอน เปลีย่ นเป็น โยนโทษ 2 ครั้ง และได้ครอบครองบอล

13

พ.ศ. 2529
FIBA World Congress ได้กำหนดการเปลีย่ นแปลงกตกิ าดังน้ี
• ใหม้ ีการฟาลว์ เจตนาและฟาลว์ เสียสทิ ธ์ติ ่อผ้เู ล่น ใหโ้ ยนโทษ 2 หรือ 3 ครงั้ และเพิ่มการครอบครองบอล
จุดประสงค์เพอื่ เพ่มิ ชนดิ ของการฟาล์วซ่งึ เกดิ ขึ้นบอ่ ยครัง้ ในการแขง่ ขัน

พ.ศ. 2533
ไดม้ กี ารเปลย่ี นแปลงกติกาดงั น้ี
• ยกเลิกสทิ ธิ์ในการเลอื กสำหรับการสง่ บอลเข้าเลน่ และช่วงการเล่น (Play Phase) ยกเลิกข้อจำกัดของการ
โยนโทษท่เี กิดขนึ้ ไมม่ ีขอ้ ยุ่งยากสำหรบั ทกุ คน
• กำหนดเขตที่น่งั ทีม
• หากผ้ฝู ึกสอนหรือผตู้ ิดตามทีมลุกออกจากทน่ี ั่งทมี อยา่ งไรจึงถกู ขานฟาล์วเทคนคิ ผฝู้ กึ สอน และลุกออก
จากท่นี ่ังทีมขณะเกดิ การชกต่อย ให้ขานฟาลว์ เสียสิทธิ์ทันที
• ให้กรรมการผู้ตัดสนิ ยื่นส่งบอลให้แกผ่ ้เู ลน่ ทุกจดุ ท่มี ีการสง่ บอลเขา้ เล่น
• หา้ มผู้เลน่ ทส่ี ง่ บอลเข้าเลน่ กา้ วเทา้ เกนิ กว่า 1 เมตร ในทศิ ทางเดยี วกันก่อนการปล่อยบอลจากการสง่
• ผู้เล่นทยี่ ืนช่องโยนโทษเขา้ แย่งบอลจากการโยนโทษครงั้ สุดทา้ ยหรือคร้ังเดยี วเม่ือลูกบอลหลุดจากมือของผู้
โยนโทษ

14

• ผู้ตดั สนิ สามารถแก้ไขความผิดผลาดท่ีเกยี่ วกบั การโยนโทษและคะแนน
พ.ศ. 2535

FIBA เปิดโอกาสใหผ้ ู้เลน่ อาขีพสามารถลงแข่งขนั กีฬาโอลมิ ปกิ ณ กรุง บารเ์ ซโลนา (Barcelona) ซง่ึ
เรยี กวา่ Dream Team ได้รับการสนใจจากบุคคลท่วั โลก
พ.ศ. 2537

FIBA ได้ปรับปรงุ กตกิ าร ดังนี้
• กำหนดระบบการแข่งขนั 2 x 20 นาที หรอื 4 x 12 นาที
• การสง่ บอลเข้าเบน่ ใหส้ ง่ ใกล้จุดเกดิ เหตุ รวมถงึ เส้นหลงั
• ผู้เลน่ กำลังยงิ ประตู ให้นบั รวมถึงกรณีผเู้ ลน่ การลอยตวั ในอากาศจากการยงิ ประตูจนกว่าเทา้ สมั ผัสพน้ื ทัง้

สองข้าง
• สามารถกระโดดยดั หว่ ง (Alley-oop) จากการสง่ บอลและลูกบอลนัน้ ย้อยลงมาเหนจ็ ห่วงได้
• เปลยี่ น ฟาลว์ เจตนา เป็น ฟาลว์ ขาดนำ้ ใจนักกีฬา
• ยกเลกิ บทลงโทษ 1+1 ใหใ้ ชบ้ ทลงโทษการโยนโทษ 2 คร้ัง แทน
• หากผเู้ ลน่ ,ผู้ฝึกสอนหรือผู้ติดตามทมี ถูกขานฟาลว์ เสียสทิ ธิ์ ตอ้ งออกจากสนามแขง่ ขันกลับไปยังหอ้ งพัก

หรือออกจากอาคารการแข่งขัน
• จากสถานการณ์การโยนโทษ ใหม้ ผี ู้เล่นทั้งสองทมี ทำการแย่งลูกบอลในชอ่ งยนื โยนโทษ ไม่เกนิ 6 คน (รวม

ผูโ้ ยนโทษดว้ ย ทมี ละ 3 คน)
พ.ศ. 2541

FIBA ไดม้ กี ารเปลย่ี นแปลงกติกา ดงั นี้
• ยกเลิก บอลเขา้ สูก่ ารเล่น (Ball in Play)
• เปลีย่ นแปลง ‘บอลด’ี ขณะส่งบอลเข้าเลน่ และการเลน่ ลูกกระโดด
• ขอเวลานอกเพ่ิมเป็น 3 ครง้ั
• 2 นาทีสดุ ท้ายของครง่ึ เวลาหลังหรอื ชว่ งต่อเงลาเพิ่มพิเศษ เมอ่ื เกิดการยิงประตูธรรมดาเปน็ ผล นาฬกิ า

แขง่ ขันจะหยุด
• ผ้เู ลน่ ผา่ ยรุก และฝ่ายป้องกัน ห้ามสมั ผสั ลูกบอลเหนือห่วงประตูและขณะลกู บอลการะทบกระดาน

หลงั จากการยิงประตู
• บทลงโทษของการฟาล์วคู่ ทีมที่ครอบครองบอลแล้วเกิดกระทำฟาลว์ คู่ ยงั คงได้ส่งบอลเข้าเลน่ แทนการ

เล่นลูกกระโดด

15

• ใช้ ฟาลว์ เทคนคิ ขาดนำ้ ใจนักกฬี า ใหโ้ ยนโทษ 2 คร้ังและครอบครองบอล

พ.ศ. 2543

Central Broad of FIBA ได้เปล่ยี นแปลงกตกิ าดังนี้

• ระบบการแขง่ ขัน เป็น 4 period ๆ ละ 10 นาที (4 x 10 นาท)ี

• ฟาล์วทมี รวมเหลอื 4 ครัง้ ต่อ period ครั้งต่อไปให้โยนโทษ 2 คร้ัง

• พักการแขง่ ขนั period ที่ 1-2, 3-4 หรอื ชว่ งต่อเวลาเพิม่ พิเศษ 2 นาที พกั การแข่งขัน period ท่ี 2-3 เป็น
เวลา15 นาที

• ขอเวลานอก period ท่ี 1, 2, 3หรือช่วงตอ่ เวลาเพ่ิมพิเศษได้ 1 ครั้ง ขอเวลานอก period ที่ 4 ได้ 2 ครั้ง

• ให้เวลานอก 1 นาทเี ต็ม ถงึ แมท้ มี ท่ีขอเวลานอกพรอ้ มแข่งขัน

• เปล่ียนกติกาวา่ ดว้ ย 30 วินาที และนาฬิกา 24 วนิ าทีเริ่มต้นนบั ใหม่เม่ือลูกบอลหลุดจากมอื จากการยิง
ประตูและสัมผสั ห่วงประตู หากลกู บอลลอยในอากาศจากการยงิ ประตแู ลว้ เสยี งสญั ญาณ 24 วินาทดี งั ขน้ึ
นาฬกิ าแข่งขนั หยุดทันที หากบอลเขา้ หว่ งประตู ให้นบั คะแนน หากไม่ลงถอื เป็นผิดระเบียบ ให้ฝา่ ยตรง
ข้ามได้ส่งบอลเข้าเลน่

• ทีมครองครองบอลต้องพาบอลสแู่ ดนหน้า ลดเหลอื 8 วนิ าที

• ช่วง 2 นาทีสุดทา้ ยของ period ที่ 4 หรอื ชว่ งตอ่ เวลาเพิม่ พิเศษ เม่ือเกดิ การยงิ ประตูเปน็ ผล นาฬกิ า
แข่งขนั จะหยุด ทีมทมี่ สี ิทธส์ิ ง่ บอลเข้าเลน่ จากการเสียประตู ขอเปลีย่ นตวั ได้ และฝา่ ยตรงข้ามขอ
เปลยี่ นตวั ตามได้

• FIBฺ A จะใช้ระบบการตดั สนิ 3 คน สำหรบั การแขง่ ขนั กีฬาโอลิมปกิ และการแข่งขนั ชงิ ชนะเลศิ แห่งโลก

• สำหรบั ระบบการตดั สนิ ใจ 3 คน หากฝ่ายจัดการแขง่ ขันพจิ ารณาแลัวและมีความเหน็ ใหใ้ ช้ก็สามารถ
กระทำได้

• บทลงโทษการฟาล์วเทคนิคผู้เล่น ให้โยนโทษ 1 คร้ัง และครอบครองบอล

พ.ศ. 2543

FIBA Technical Commission ไดเ้ ผยแพรเ่ อกสารการวินิจฉยั และตีความอธิบายรายละเอยี ดของกตกิ า
และเหตุการณ์ท่เี กดิ ใหช้ ัดเจนขึน้

พ.ศ. 2544

• FIBA Technical Commission ไดเ้ ผยแพร่เอกสารเน้นจดุ สำคัญของการปฏบิ ตั ิ เช่น การลงโทษ การ
พิจารณาการเล่นทีไ่ ดเ้ ปรียบ/เสียเปรยี บ

• ไดเ้ ผยแพรเ่ อกสารเน้นการแข่งขนั อยา่ งรวดเรว็ การเคล่ือนท่ขี องผูต้ ดั สินในสนาม ระบบการตัดสินท่ี
ชดั เจน และการวินจิ ฉัยตคี วามเพ่ือแนวทางในมื่อเกดิ เหตุการณใ์ นสนาม

16

เมื่อสน้ิ ทศวรรตที่ 20 (พ.ศ.2543) ประมาณกนั วา่ มีผ้นู ิยมกีฬาบาสเกตบอลกวา่ 250 ลา้ นคน และมีประเทศทเ่ี ป็น
สมาชกิ สหพันธ์บาสเกตบอลนานาชาติ (F.I.B.A.) 208 ประเทศ

17

ประวตั บิ าสเกตบอล เอน็ บีเอ (NBA – National Basketball Association)

ในปี พ.ศ. 2489 ถือกำเนิดลกี เอ็นบีเอ (National Basketball Association, NBA) ก่อต้ังโดยรวบรวมทมี
อาชีพชนั้ นำ และทำใหก้ ีฬาบาสเกตบอลระดับอาชีพไดร้ ับความนยิ มสูงข้ึน ปี พ.ศ. 2510 มกี ารจัดต้งั ลีกเอบเี อ
(American Basketball Association, ABA) ขน้ึ อีกลกี มาเป็นคู่แข่งอยู่พักหนงึ่ ลีกทัง้ สองกค็ วบรวมกนั ในปี พ.ศ.
2519

ในเอ็นบีเอมีผ้เู ลน่ มชี ื่อเสยี งหลายคน เช่น จอร์จ มคิ าน (George Mikan) ผ้เู ล่นร่างใหญ่ที่โดดเด่นคนแรก
บอบ คอสี (Bob Cousy) ผู้มีทกั ษะการครองบอล บลิ รัสเซล (Bill Russell) ผู้ท่ีเกง่ ดา้ นการตั้งรับ วลิ ท์ แชมเบอร์
เลน (Wilt Chamberlain) รวมถึง ออสการ์ รอเบิร์ตสัน (Oscar Robertson) และ เจอร์รี เวสต์ (Jerry West) ผ้ทู ี่
เก่งในรอบด้าน คารีม อับดลุ -จบั บาร์ (Kareem Abdul-Jabbar) และ บลิ วอลตัน (Bill Walton) ผเู้ ลน่ ร่างยักษใ์ น
ยคุ หลงั จอห์น สต็อกตัน (John Stockton) ผทู้ ่มี ีทักษะการคุมเกม ตลอดจนผู้เล่นสามคนท่ที ำให้เอน็ บเี อไดร้ ับ
ความนิยมจนถงึ ขีดสุด คือ แลร์รี เบิรด์ (Larry Bird) แมจิก จอหน์ สัน (Magic Johnson) และ ไมเคลิ จอรแ์ ดน
(Michael Jordan)

ลกี ดบั เบ้ิลยเู อน็ บเี อ (Women’s National Basketball Association, WNBA) สำหรับบาสเกตบอลหญิง
เรม่ิ เล่นในปี พ.ศ. 2540 ถงึ แมว้ ่าในฤดกู าลแรกจะไม่คอ่ ยม่ันคงนกั นกั กฬี ามชี อื่ หลายคน เชน่ เชอริล สวปู ส์
(Sheryl Swoopes), ลิซา เลสลี (Lisa Leslie) และ ซู เบิร์ด (Sue Bird) ช่วยเพิ่มความนยิ มและระดบั การแข่งขัน
ของลกี ลีกบาสเกตบอลหญิงอื่น ๆ ลม้ ไปเนื่องจากความสำเร็จของดบั เบ้ิลยูเอ็นบีเอ

18

กฎและกติกาของ NBA

กฎเก่ียวกับขนาดและเวลาท่ีใช้แขง่ อาจแตกตา่ งกันข้นึ กับทวั ร์นาเมนต์หรอื องค์กรทจ่ี ัดการแข่งขัน
รายละเอยี ดในสว่ นน้ีจะใชข้ องสากลและเอ็นบเี อเป็นหลัก

จุดมุ่งหมายของเกมคอื การทำคะแนนให้ได้มากกว่าคู่แข่งโดยการโยนลกู เข้าห่วงของค่ตู ่อสู้จากด้านบน
ในขณะทปี่ ้องกนั ไม่ให้คตู่ ่อสโู่ ยนลูกลงห่วงของฝ่ายตน การโยนลูกในลักษณะนีเ้ รียกว่าการชตู้ (หรือช็อต shot) การ
ชตู้ ทีเ่ ขา้ ห่วงจะได้สองคะแนน แตถ่ ้าผชู้ ตู้ อยู่เลยเส้นสามคะแนนออกไปในขณะชู้ตลูกกจ็ ะได้สามคะแนน เส้นสาม
คะแนนจะอยูห่ ่างจากห่วงเปน็ ระยะ 6.25 เมตร (20 ฟุต 5 นวิ้ ) ในกติกาสากล และ 23 ฟตุ 9 นวิ้ (7.24 เมตร) ใน
กตกิ าเอน็ บเี อ การชู้ตลกู โทษหรือที่เรยี กวา่ ฟรโี ทรว์ (free throw) เมือ่ ฟาลว์ มีค่าหนงึ่ คะแนน

เกมจะแบ่งการเลน่ เป็น 4 ควาเตอร์ (quarter) แต่ละควาเตอรม์ ี 10 นาที (สากล) หรือ 12 นาที (เอ็นบเี อ)
ช่วงพักครึง่ นาน 15 นาที สว่ นพักอ่นื ๆ ยาว 2 นาที ช่วงต่อเวลา (overtime) ยาว 5 นาที ทีมจะสลับดา้ นสนามเม่ือ
เริม่ คร่ึงหลงั เวลาจะเดินเฉพาะระหวา่ งท่เี ลน่ และนาฬิกาจะหยดุ เดินเม่ือเกมหยุด เชน่ เมอ่ื เกิดการฟาลว์ หรือ
ระหว่างการชตู้ ลูกโทษ เปน็ ต้น ดงั น้นั เวลาทง้ั หมดที่ใชแ้ ข่งมกั ยาวกว่าน้มี าก (ประมาณสองช่ัวโมง)

ในขณะใดขณะหนึ่งจะมีผู้เลน่ ในสนามฝา่ ยละห้าคน และจะมผี ้เู ลน่ สำรองสงู สดุ ทีมละเจ็ดคน สามารถ
เปลี่ยนตัวไดไ้ ม่จำกัดและเปล่ียนได้เฉพาะเม่อื เกมหยุด ทีมยังมีโค้ชท่ีดูแลทมี และวางกลยทุ ธใ์ นการเล่น รวมถงึ
ผชู้ ่วยโคช้ ผ้จู ัดการทีม นักสถิติ แพทย์ และเทรนเนอร์

เคร่อื งแบบนักกีฬาสำหรับทีมชายและหญิงตามมาตรฐานไดแ้ ก่ กางเกงขาสน้ั และเส้ือกล้ามทมี่ ีหมายเลขผู้
เลน่ ชัดเจนพิมพ์ทงั้ ด้านหนา้ และดา้ นหลงั รองเท้าเป็นรองเท้ากีฬาหุ้มข้อเทา้ อาจมีชื่อทีม ชอ่ื นักกีฬา และ
สปอนเซอร์ ปรากฏบนชดุ ด้วยก็ได้

แต่ละทีมจะได้เวลานอกจำนวนหนง่ึ สำหรบั ให้โค้ชและผเู้ ล่นปรึกษากัน มักยาวไมเ่ กินหนึง่ นาที ยกเวน้ เม่ือ
ตอ้ งการโฆษณาระหว่างการถ่ายทอดสด
เกมควบคุมโดยกรรมการและหัวหนา้ กรรมการผตู้ ัดสินในสนาม และกรรมการโต๊ะ กรรมการโต๊ะมีหนา้ ที่บันทึก
คะแนน ควบคมุ เวลา บันทึกจำนวนฟาลว์ ผู้เลน่ และฟาล์วทีม ดูเร่ืองการเปล่ยี นตัว โพเซสซันแอรโ์ รว์
และช็อตคล็อก

19

เทคนิคพืน้ ฐานของ บาสเกตบอล

ตำแหนง่ ผเู้ ลน่ และโครงสรา้ ง

ถึงแม้ว่าในกฎจะไม่กำหนดตำแหน่งใด ๆ ของผ้เู ล่น แตเ่ รอ่ื งน้มี วี วิ ฒั นาการจนเปน็ สว่ นหนึ่งของ
บาสเกตบอล ในช่วงหา้ สบิ ปีแรกของเกม จะใช้ การด์ สองคน ฟอรเ์ วิร์ดสองคน และเซน็ เตอร์หนง่ึ คนในการเลน่
ตง้ั แตค่ ริสตท์ ศวรรษ 1980 เป็นต้นมา มีการแบง่ ชดั เจนข้นึ เป็น พอยท์การ์ด (หรือการด์ จ่าย) ชู้ตตง้ิ การ์ด สมอล
ฟอร์เวริ ด์ เพาเวอร์ฟอรเ์ วิร์ด และ เซ็นเตอร์ ในบางครั้งทมี อาจเลือกใช้ การ์ดสามคน แทนฟอรเ์ วริ ด์ หรอื เซ็ตเตอร์
คนหนึ่ง ซ่ึงเรียกว่า three guard offense

การเลน่ ต้ังรับ มหี ลกั การแตกต่างกันสองรปู แบบ คือ ตั้งรบั แบบโซน (zone defense) และ แบบแมน-ทู-
แมน (man-to-man defense) การตงั้ รับแบบโซน ผเู้ ล่นจะยืนคุมผูเ้ ล่นฝา่ ยบุกทอ่ี ยู่ในโซนทตี่ ัวเองรบั ผิดชอบ
ส่วนแบบ แมน-ทู-แมน น้ัน ผูเ้ ล่นฝ่ายรับแต่ละคนจะยืนคุมและป้องกนั ผู้เลน่ ฝ่ายตรงข้ามทโี่ ค้ชวางแผนการเลน่
เอาไว้

สว่ นการเลน่ บุกทำคะแนนมหี ลากหลายกว่า เกีย่ วข้องกบั แผนการสง่ ลูก และการเคลื่อนไหวของผเู้ ลน่ ทไี่ ม่
ถือลกู การคทั (cut) หรือวิ่งตัด คือการทีผ่ ู้เล่นทไี่ ม่มลี ูกวงิ่ อย่างรวดเร็วไปยงั ตำแหน่งที่ได้เปรยี บ การสกรนี
(screen) หรอื พิก (pick) คือการที่ผู้เล่นฝา่ ยบุกยนื ขวางทางผูเ้ ลน่ ฝา่ ยรบั ทปี่ ระกบเพื่อนร่วมทมี ในขณะที่เพื่อนร่วม
ทีมนัน้ ว่ิงตัดขา้ ง ๆ เขา การเล่นสองแบบนส้ี ามารถรวมเข้าเปน็ พิกแอนดโ์ รล (pick and roll) โดยทผ่ี เู้ ล่นคนแรก
ทำพิกจากนั้นก็หมนุ ตวั วง่ิ เข้าหาหว่ ง (ซึ่งเรยี กว่าโรล) สกรีน และ คัท เป็นส่วนสำคญั ของการเลน่ ทำให้ส่งลูกและ
ทำคะแนนได้สำเร็จ ทีมมักมีแผนการเล่นทีห่ ลากหลายเพ่ือใหอ้ ีกฝ่ายไม่สามารถคาดเดาการเลน่ ได้ ในสนามผเู้ ล่น
ตำแหนง่ พอยท์การ์ดมักมหี น้าทบ่ี อกแผนการเลน่ ทจี่ ะใช้ใหก้ ับเพอ่ื นรว่ มทีม

โครงสรา้ งของการตง้ั รบั การบกุ และตำแหน่งการเลน่ ถูกเนน้ ในการเล่นบาสเกตบอลระดับสงู และเปน็ สิ่ง
ที่โคช้ จะขอเวลานอกเพื่อคุยกับลกู ทีม

20

21

การชู้ต บาสเกตบอล

การชู้ตเพ่ือทำคะแนนน้นั วธิ กี ารจะแตกตา่ งกนั ไปขนึ้ กับผูเ้ ล่นและสถานการณ์ ทจี่ ะอธิบายต่อไปนีเ้ ป็นเทค
นกิ พ้นื ฐานท่ีใชม้ ากท่ีสดุ

ผู้เลน่ เอาลูกไปพกั บนปลายน้วิ มอื ขา้ งทถี่ นัด ให้อยู่สงู กวา่ ศรี ษะเลก็ น้อย สว่ นมืออกี ขา้ งประคองดา้ นข้าง
ลูก จากนั้นกย็ ดื แขนข้างที่พกั ลกู ให้เหยยี ดตรงให้ลกู ลอยออกจากปลายน้วิ ในขณะท่ีบดิ ข้อมอื ลง ปกติมืออกี ข้าง
ประคองลูกเพอื่ ควบคุมทศิ การชตู้ เท่าน้นั ไม่มสี ่วนในการให้แรงส่ง

ผู้เลน่ มกั ชู้ตลกู ใหล้ ูกหมนุ แบบแบค็ สปนิ (backspin) กลา่ วคือหมุนยอ้ นไปข้างหลงั ขณะท่ลี ูกเคลื่อนที่ไปยัง
หว่ ง ซึ่งจะช่วยปอ้ งกันไม่ใหล้ ูกกระดอนออกจากห่วงหลังจากการกระทบ ผ้เู ล่นส่วนมากชู้ตไปยงั ห่วงตรง ๆ แต่ใน
บางครงั้ ผชู้ ตู้ อาจต้องชตู้ ให้กระดอนกบั แปน้ แทน

วิธกี ารชู้ตที่ใช้บอ่ ยสดุ ไดแ้ ก่ เซ็ตช็อต (set shot) และ จัมพ์ชอ็ ต (jump shot) เซ็ตชอ็ ตคอื การช้ตู ขณะท่ี
ทงั้ สองเท้ายังอยู่ติดพ้นื ใชใ้ นการชู้ตฟรีโทรว์ สว่ นจมั พ์ช็อต คือการช้ตู ขณะท่ีกำลงั กระโดดโดยปล่อยลกู ขณะท่ีตวั
อยู่ตำแหน่งลอยตวั สูงสุด การชู้ตวิธนี ใี้ หก้ ำลังมากกวา่ และชู้ตไดไ้ กล อีกท้ังสามารถกระโดดลอยตวั เหนอื ผเู้ ลน่ ที่ยืน
ตัง้ รบั ไดด้ ว้ ย

ผูเ้ ลน่ ท่ีชตู้ เก่งนอกจากจะมสี ัมผสั การทรงตวั ความกลา้ และการฝึกฝนทด่ี แี ลว้ ยังตอ้ งรู้จักเลือกโอกาส
การชตู้ อกี ดว้ ย ผู้เลน่ ระดบั แนวหน้ามกั ชู้ตไม่พลาดเมื่อไมม่ ีผู้เลน่ อน่ื มาประกบ

22

การสง่ บอล

ในการส่งบอล (pass) ระหว่างผูเ้ ล่น ผูส้ ่งมกั สง่ ในจงั หวะท่ีก้าวไปขา้ งหนา้ เพื่อเพ่ิมกำลงั ส่ง และอาศัยมือ
ประคองในจังหวะทีป่ ล่อยลูกเพ่ือช่วยเรือ่ งความแม่นยำ

การส่งพนื้ ฐานสุดแบบหนึ่งคือการส่งระดับอก (chest pass) โดยส่งโดยตรงจากอกของผู้ส่งลูกไปยังผรู้ ับ
ลูก เปน็ การสง่ ท่ีรวดเร็วที่สุด

การสง่ อีกแบบคือแบบ bounce pass ผ้สู ่งจะส่งจากระดบั อก ใหล้ กู บอลกระเดง้ กับพ้นื ที่ระยะประมาณ
สองในสามจากผ้สู ่ง ซง่ึ ลกู จะกระเดง้ เข้าระดบั อกของผูร้ ับพอดี มีประโยชนเ์ วลาท่มี ผี ู้เล่นฝา่ ยตรงข้ามยนื อย่ใู นจุด
ซึง่ อาจแย่งลกู ไดห้ ากส่งลกู ธรรมดา

การส่งแบบข้ามหวั (overhead pass) สำหรับสง่ ข้ามผเู้ ลน่ ฝ่ายตรงขา้ ม โดยจะส่งข้ามศรี ษะของผสู้ ง่ เลง็
ไปที่ระดบั คางของผ้รู ับ

การสง่ ไม่จำเป็นตอ้ งใช้กรณีที่ผูเ้ ลน่ อยูไ่ กลกนั แต่อาจจะเป็นการยนื่ ลูกใหผ้ ู้เลน่ คนที่อยู่ข้าง ๆ ซงึ่ กำลงั
เคลื่อนทเ่ี ข้าไปยังหว่ งเพื่อทำคะแนน เป็นตน้

จุดสำคัญของการสง่ ลูกก็คอื จะต้องไม่ใหอ้ ีกฝา่ ยแย่งหรือขโมยลกู ไปได้ ด้วยเหตนุ ก้ี ารสง่ ขา้ มสนามไกล ๆ
ที่เรียกว่าการส่งสกิป (skip pass) ถงึ ใช้กับแคบ่ างสถานการณ์เท่าน้นั

23

การเลยี้ งลกู บาสเกตบอล

การเลย้ี งลูกเปน็ บังคบั ให้ลูกกระเด้งกบั พ้นื ตลอดเวลา ผูเ้ ลน่ ไม่ใชม้ ือตบลูกแตจ่ ะใชม้ ือดันลูกไปหาพ้ืนแทน
เนอ่ื งจากควบคมุ ลูกได้ดีกว่า

เม่ือต้องเลย้ี งลกู ผา่ นค่ตู อ่ สู้ ผู้เลย้ี งลกู ควรเล้ียงใหล้ กู อย่หู ่างจากผู้เล่นฝ่ายตรงขา้ มมากสดุ ดงั น้นั ผเู้ ลน่
จำเป็นตอ้ งเลี้ยงลูกได้ท้งั สองมือ ดว้ ยการสลบั มอื เลี้ยงลูกผเู้ ลน่ ฝ่ายตรงข้ามกเ็ อื้อมมือถึงลกู ไดย้ ากขึ้น และระหวา่ งท่ี
สลับมอื จะต้องเลย้ี งลูกให้ต่ำลงป้องกันการขโมยลูก ผูเ้ ล่นอาจเปล่ยี นมือโดยเลย้ี งลกู ลอดระหวา่ งขาหรอื ไขวห้ ลงั ก็
ได้

ผูเ้ ลน่ ทช่ี ำนาญสามารถเล้ียงลูกไดโ้ ดยไมต่ ้องมองลูก ซึ่งช่วยใหม้ องหาเพ่ือนร่วมทมี หรือโอกาสการทำแตม้
และป้องกันการขโมยลูกจากผู้เล่นทีย่ นื อยู่รอบ ๆ ได้

24

การเลน่ บาสเกตบอลรูปแบบอนื่

บาสเกตบอลยังมกี ารดัดแปลงการเล่นเป็นรปู แบบอ่ืน ๆ โดยยงั คงใช้ทักษะทางบาสเกตบอล ตลอดจน
อุปกรณ์การเล่น (มักไดแ้ กล่ ูกบาสเกตบอล และหว่ ง) การเลน่ บางรปู แบบกเ็ ปน็ การเพยี งเปลี่ยนกฎอย่างผวิ เผิน แต่
บางอยา่ งก็ถือเปน็ เกมคนละชนดิ ไปเลย ซง่ึ เกมเหลา่ น้มี ักเป็นการเล่นไมเ่ ปน็ ทางการ โดยไมม่ ีกรรมการ และกฎ
ข้อบงั คับท่ีเขม้ งวด

เกมที่นา่ จะพบบอ่ ยสุด คือการเล่นแบบ ฮาลฟ์ คอรต์ (half court game) โดยใช้สนามเพียงครง่ึ เดยี ว เม่อื
มีการเปลยี่ นการครองบอล จะต้องเคลียรล์ ูก คือสง่ ลูกออกไปยงั เสน้ ครึ่งสนามหรือนอกเส้นชู้ตสามคะแนนกอ่ นถึง
จะเลน่ ต่อได้ การเลน่ แบบนี้ใช้พละกำลงั และความแกรง่ น้อยกวา่ เพราะไม่ต้องวิ่งตลอดความยาวสนาม การเล่น
แบบนีย้ งั เป็นการใชส้ นามอย่างคมุ้ ค่าขึน้ เนือ่ งจากสนามบาสสนามหน่งึ สามารถเล่นพร้อมกันสองเกม เม่ือมีคนมา
เล่นในสนามเปน็ จำนวนมาก เจา้ ของสนามอาจบังคบั ว่าต้องเล่นในลกั ษณะฮาลฟ์ คอร์ต

25

อ้างอิง

https://www.educatepark.com/story/history-of-basketball/