ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่น่ น่น่ วยที่ที่ที่ที่5 รู้จักก่อนใช้ ทำ ยังไงไม่ให้เป็นเหยื่อ รายวิชาเทคโนโลยี ( วิทยาการคำ นวณ ) ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 นายธันวา ขุนฤทธิ์ 6510380110
คำ นำ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เล่มนี้จัดทำ ขึ้นสำ หรับใช้ประกอบการเรียนการสอน ใน รายวิชา เทคโนโลยี ( วิทยาการคำ นวณ ) ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ซึ่งได้ดำ เนิน การจัดให้สอดคล้องกับมาตราฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัด กลุ่มสาระการเรียนรู้ วิทยาศาสตร์ และ เทคโนโลยี( ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกน กลางขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2551 ในหนังสือเล่มนี้ ได้นำ เสนอรูปแบบการเรียนการสอนในหน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ในมาตราฐาน ว.4.2 ป.3/5 ด้วยตัวชี้วัด ใช้เทคโนโลยี สารสนเทศอย่างปลอดภัย ปฏิบัติตามข้อตกลงในการใช้อินเทอร์เน็ต ทางผู้จัดทำ หวังเป็นอย่างยิ่งว่า ชุดกิจกรรมเล่มนี้จะเป็นโยชน์กับผู้อ่าน หรือ ผู้เรียนที่ได้เข้ามาอ่านและศึกษาข้อมูล หากมีข้อผิดพลาดประการใดขออภัยมา ณ ที่นี้
สารบับั บับั ญ เรื่อ รื่ ง หน้า คำ ชี้แจง แบบทดสอบก่อนเรีย รี น กิจกรรมการเรีย รี นรู้ ใบความรู้ แบบฝึกหัด แบบทดสอบหลังเรีย รี น เฉลยแบบทดสอบ แหล่งเรีย รี นรู้เพิ่มเติม ประวัติผู้จัดทำ บรรณนานุกรม 1 20 19 18 17 2 4 7 11 15
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่าง ปลอดภัย ปฏิบัติตามข้อตกลงในการใช้อินเทอร์เน็ต สำ หรับนักเรียนชั้นประถม ศึกษาปีที่ 4 ประกอบด้วย 1.กิจกรรมการเรียนรู้ 2.ใบความรู้ 3.ใบงาน 4.บรรณานุกรม โดย ให้นักเรียนศึกษาข้อมูลจากชุดกิจกรรม แล้วทดสอบโดยการทำ แบบทดสอบหลังเรียน ให้ได้คะแนนมากกว่า 5 คะแนน จึงจะผ่านเกณฑ์ คำคำคำคำชี้ชี้ชี้ชี้ แจง 1
1.ข้อใดคือประโยชน์จากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ก.เมื่อใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน อาจทำ ให้สายตาผิดปกติ ข.มิจฉาชีพเข้ามาหลอกลวงได้ง่าย ค.อาจได้เนื้อหา ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง ง.ติดต่อสื่อสารกับบุคคลอื่นได้รวดเร็ว 2. ข้อใดคือผลกระทบจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ก.ทำ ให้ทำ งานได้เร็วขั้น ข.ทำ ให้ชีวิตดีขึ้น ค.ถ้าใช้ไม่ถูกวิธีอาจทำ ให้มีปัญหาเกี่ยวกับสายตา ง.ตอบสนองต่อความต้องการ 3. ข้อใดคือเทคโนโลยีสารสนเทศที่ส่งผลกระทบกับการเรียน ก.ถ้าพิจารณาไม่รอบคอบอาจได้เนื้อหาที่ไม่ถูกต้อง ข.ทำ ให้ค้นหาข้อมูลได้เร็วขึ้น ค.ช่วยในการทบทวนเนื้อหา ง.ผลการเรียนดีขึ้น 4. ถ้าคอมพิวเตอร์ทำ งานผิดปกติ นักเรียนคิดว่าอาจเกิดการกระทำ สิ่งใด ก.ใช้เครื่องนานเกินไป ข.คลิกภาพหรือข้อความแปลกๆ ทางอินเทอร์เน็ตมากเกินไป ค.เปิดโปรแกรมในคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ง.พิมพ์เอกสารในโปรแกรมประมวลคำ จำ นวนมาก 5.ถ้านักเรียนต้องการส่งภาพให้เพื่อนไปทำ รายงาน นักเรียนควรเลือกใช่วิธีใด ก.แจ้งที่อยู่ของภาพให้กับเพื่อน แล้วให้เพื่อนบันทึกภาพจากอินเทอร์เน็ต ข.พิมพ์ภาพแล้วส่งให้เพื่อน ค.แจ้งชื่อภาพให้กับเพื่อน ง.ถ่ายภาพหน้าจอแล้วให้เพื่อนไปค้นหา แบบทดสอบก่ก่ ก่ก่ อนเรีรี รีรี ยน 2
6. ข้อใดคือข้อควรปฏิบัติในการนำ เสนอข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตมาใช้ ก.บันทึกไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ ข.อ้างอิงที่มาของข้อมูล ค.เลือกภาพที่เหมาะสมที่สุด ง.พิมพ์ข้อมูลแล้วนำ ไปจำ หน่าย 7. ถ้ามีข้อความให้นักเรียนป้อนข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับวันเดือนปีเกิดใน อินเทอร์เน็ต นักเรียนควรทำ อย่างไร ก.แจ้งครูหรือผู้ปกครองก่อน ข.ป้อนข้อความที่ไม่ถูกต้องลงไป ค.ปิดเครื่องทันที ง.ป้อนข้อความที่ถูกต้องลงไป 8. ถ้าเลิกใช้งานคอมพิวเตอร์แล้วเปิดเครื่องไว้ อาจเกิดผลเสียต่อตัวนักเรียนยังไง ก.เครื่องคอมพิวเตอร์อัปเดตซอฟต์แวร์โดยไม่แจ้งนักเรียน ข.อาจมีผู้อื่นเข้ามาใช้งานและนำ ข้อมูลของเราไปใช้ ค.ทำ ให้เปิดเครื่องใหม่ได้เร็วขึ้น ง.ทำ ให้สิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้า 9. ข้อใดเป็นการป้องกันข้อมูลส่วนตัว ก.ตั้งรหัสผ่านโดยใช้วันเดือนปีเกิดของตน ข.ตั้งรหัสผ่านให้ง่ายต่อการคาดเดา ค.บอกเลขประจำ ตัวประชาชนให้กับผู้อื่น ง.ออกจากระบบทุกครั้งหลังใช้งาน 10. ข้อใดเป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในการใช้อินเทอร์เน็ต ก.สนทนาด้วยคำ สุภาพ ข.แอบอ้างข้อมูลของคนอื่นมาเป็นของตนเอง ค.อ้างแหล่งที่มาของภาพ ง.ไม่ส่งข้อความรบกวนผู้อื่น 3
กิกิกิ จกรรมการเรียนรู้ กิ จกรรมการเรียนรู้ เทคโนโลยีสารสนเทศ (Information Technology) คือ การใช้งานเทคโนโลยี เช่น การใช้งานคอมพิวเตอร์ เพื่อดำ เนินการกับข้อมูลในการ จัดเก็บ การประมวลผล การแลกเปลี่ยน หรือ การเผยแพร่ข้อมูล ในรูปแบบต่าง ๆ เช่น ข้อความ รูปภาพ เสียง วิดีโอ การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัยการใช้งานเทคโนโลยีสารสนเทศมีทั้ง ประโยชน์และโทษ จึงต้อง ศึกษาเพื่อให้สามารถใช้งานได้อย่างรู้เท่าทันและปลอดภัย ในสังคม ซึ่งการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย มีดังนี้ ข้อมูลส่วนตัวต้องเก็บเป็นความลับเพื่อไม่ให้ผู้อื่น นําไปใช้ในทางทีไม่เหมาะสม เช่น ถูกสวมรอยข้อมูล เพื่อนําไปใช้ประโยชน์ 1. ไม่เปิดเผยข้อมูลส่วนตัว กําหนดรหัสผ่านเพื่อป้องกันไม่ให้ผู้อื่น เข้าใช้งานหรือเข้าถึงข้อมูล ส่วนตัวได้และควรเปลี่ยนรหัสผ่านทุก ๆ 2-3 เดือน 2.กําหนดรหัสผ่าน 4
3.ออกจากระบบทุกครั้งหลังการใช้งาน เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ที่มาใช้งานต่อเข้าถึงข้อมูลส่วน ตัวและทําการโจรกรรมหรือขโมยข้อมูลสวนตัวและ นําไปใช้ในทางทีผิดได้ 4.ติดตั้งโปรแกรมป้องกันไวรัส เพื่อป้องกันอันตรายที่อาจเกิดขึ้นกับ ข้อมูล เช่น การถูกทําลายข้อมูลการ ถูกขโมยข้อมูล การนําข้อมูลส่วนตัว ไปใช้ในทางที่ผิดกฎหมาย 5.ขอความช่วยเหลือเมื่อเกิดปัญหา เมื่อเกิดปัญหาจากการใช้งานหรือพบข้อมูลที่น่า สงสัยให้รีบขอความช่วยเหลือ หรือปรึกษาผู้ ปกครองหรือคุณครูทันที 5
การใช้อินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัย 1. รู้จักปกป้องความเป็นส่วนตัว ไม่บอกรหัสผ่าน หรือใช้รหัสผ่านร่วมกับผู้อื่น 2. การส่งข้อมูลส่วนตัว เช่น ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ รูปภาพ ต้องได้รับอนุญาตจากผู้ปกครอง 3. ไม่นัดพบ หรือพูดคุยกับคนที่เราไม่รู้จัก บนอินเทอร์เน็ต 4. ระมัดระวังไม่ดาวน์โหลดโปรแกรม หรือสิ่งที่ เราไม่รู้จักบนอินเทอร์เน็ต เช่น อีเมล 5. ไม่นำ ข้อมูลของผู้อื่นมาใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต จากเจ้าของข้อมูล 6
7 ใบความรู้ ใบความรู้ พลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship) คืออะไร สำ หรับความเป็นพลเมืองดิจิทัล (Digital Citizenship) คือ แนวคิดแนวปฏิบัติที่ให้พลเมืองได้เรียนรู้และมีความสามารถในการใช้ ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัลอย่างชาญฉลาด มีการบริหารจัดการ กำ กับตนเองได้ รวมถึงรู้เท่าทันและสามารถปกป้องตนเองจากความ เสี่ยงต่างๆ ที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล รวมทั้งเคารพสิทธิ ตนเองและผู้อื่น มีความรับผิดชอบต่อสังคมด้วย พลเมืองดิจิทัลนั้นควรมีทักษะและความรู้ด้านดิจิทัลหลายด้านที่ช่วย ให้การใช้ชีวิตในยุคดิจิทัลเกิดประสิทธิภาพมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็น ทักษะ ความรู้ด้านสารสนเทศ และอื่นๆ ที่จะช่วยให้ใช้สื่อทางโลกดิจิทัลอย่าง เข้าใจและรู้เท่าทันในการค้นหาข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือ
8 ซึ่ง 8 ทักษะสำ คัญในการเป็นพลเมืองดิจิทัล ซึ่งจะทำ ให้อยู่ในสังคม ได้อย่างเข้าใจและปลอดภัย ได้แก่ 1. ทักษะในการรักษาอัตลักษณ์ที่ดีของตนเอง (Digital Citizen Identity) ความสามารถในการสร้างและบริหารจัดการอัตลักษณ์ที่ดีของ ตนเองไว้ได้อย่างดีทั้งในโลกออนไลน์และโลกความจริง 2. ทักษะในการรักษาข้อมูลส่วนตัว (Privacy Management) มีดุลพินิจในการบริหารจัดการข้อมูลส่วนตัว โดยเฉพาะการ แชร์ข้อมูลออนไลน์เพื่อป้องกันความเป็นส่วนตัวทั้งของตนเอง และผู้อื่น 3. ทักษะในการคิดวิเคราะห์มีวิจารณญาณที่ดี (Critical Thinking) ความสามารถในการวิเคราะห์แยกแยะระหว่างข้อมูลที่ถูกต้อง และข้อมูลที่ผิด ข้อมูลที่มีเนื้อหาดีและข้อมูลที่เข้าข่ายอันตราย ข้อมูลติดต่อทางออนไลน์ที่น่าตั้งข้อสงสัยและน่าเชื่อถือได้
9 4. ทักษะในการจัดสรรเวลาหน้าจอ (Screen Time Management) ความสามารถในการบริหารเวลาในการใช้อุปกรณ์ยุคดิจิทัล รวมไปถึงการควบคุมเพื่อให้เกิดสมดุลระหว่างโลกออนไลน์ และโลก ภายนอก 5. ทักษะในการรับมือกับการคุกคามทางโลกออนไลน์ (Cyberbullying Management) ความสามารถในการรับรู้ และรับมือการคุกคามข่มขู่บนโลก ออนไลน์ได้อย่างชาญฉลาด 6. ทักษะในการบริหารจัดการข้อมูล ที่ผู้ใช้งานมีการทิ้งไว้บนโลก ออนไลน์ (Digital Footprints) ความสามารถในการเข้าใจธรรมชาติของการใช้ชีวิตในโลก ดิจิทัล ว่าจะหลงเหลือร่อยรอยข้อมูลทิ้งไว้เสมอ รวมไปถึงเข้าใจพล ลัพธ์ ที่อาจเกิดขึ้น เพื่อการดูแลสิ่งเหล่านี้อย่างมีความรับผิดชอบ
10 7. ทักษะในการรักษาความปลอดภัยของตนเองในโลกออนไลน์ (Cybersecurity Management) ความสามารถในการป้องกันข้อมูลด้วยการสร้างระบบความ ปลอดภัยที่เข้มแข็ง และป้องกันการโจรกรรมข้อมูลหรือการโจมตี ทางออนไลน์ได้ 8. ทักษะในการใช้เทคโนโลยีอย่างมีจริยธรรม (Digital Empathy) ความสามารถในการเห็นอกเห็นใจ และสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับ ผู้อื่นบนโลกออนไลน์
แบบฝึฝึฝึฝึกหัหั หัหั ด การปกป้องข้อมูลสำ คัญ คำ ชี้แจง : ให้พิจารณาข้อความต่อไปนี้ว่าเหมาะสมหรือไม่ แล้วทำ เครื่องหมาย ✔️ ในช่อง พร้อมให้เหตุผลประกอบ 1.ไม่บอกชื่อ - นามสกุลจริง ให้กับคนแปลกหน้า เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 2.จดรหัสผ่านต่างๆ ไว้ในที่ที่พบเห็นง่ายเพื่อกันลืม เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 11
3.ไม่บอกเบอร์โทรศัพท์ และที่อยู่ของตนเอง หรือ คนในครอบครัว ให้กับคนที่ไม่รู้จัก เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 4.ควรหลีกเลี่ยงการสนทนากับคนแปลกหน้า 5.โพสภาพส่วนตัว และครอบครัวบ่อยๆ บนสื่อสังคมออนไลน์ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 12
6.เช็คอินสถานที่ทุกแห่งที่ไป ในสื่อสังคมออนไลน์ เพื่อให้เพื่อนๆทราบว่าอยู๋ไหน 7.ใช้รหัสผ่านร่วมกับเพื่อนสนิท เพื่อเป็นการแบ่งบันข้อมูลร่วมกัน 8.ขออนุญาตผู้ปกครองทุกครั้งก่อนเผยแพร่ข้อมูลส่วนตัวให้ผู้อื่น เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 13
9.ถ้ามีคนแปลกหน้ามาซักถามข้อมูลส่วนตัวของเรา หรือ ครอบครัว ให้สงสัยไว้ก่อน ว่าเป็นผู้ไม่หวังดี 10.เราควรกรอกข้อมูลส่วนตัวเพื่อรับของฟรีบนโลกออนไลน์ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ เหมาะสม ไม่แน่ใจ ไม่เหมาะสม เหตุผล : ___________________________________________ 14
แบบทดสอบหลัลั ลัลั งเรีรี รีรี ยน 4.ข้อใดคือประโยชน์จากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ก.เมื่อใช้คอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน อาจทำ ให้สายตาผิดปกติ ข.มิจฉาชีพเข้ามาหลอกลวงได้ง่าย ค.อาจได้เนื้อหา ข้อมูลที่ไม่ถูกต้อง ง.ติดต่อสื่อสารกับบุคคลอื่นได้รวดเร็ว 2. ข้อใดคือผลกระทบจากการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ ก.ทำ ให้ทำ งานได้เร็วขั้น ข.ทำ ให้ชีวิตดีขึ้น ค.ถ้าใช้ไม่ถูกวิธีอาจทำ ให้มีปัญหาเกี่ยวกับสายตา ง.ตอบสนองต่อความต้องการ 1. ข้อใดคือเทคโนโลยีสารสนเทศที่ส่งผลกระทบกับการเรียน ก.ถ้าพิจารณาไม่รอบคอบอาจได้เนื้อหาที่ไม่ถูกต้อง ข.ทำ ให้ค้นหาข้อมูลได้เร็วขึ้น ค.ช่วยในการทบทวนเนื้อหา ง.ผลการเรียนดีขึ้น 5. ถ้าคอมพิวเตอร์ทำ งานผิดปกติ นักเรียนคิดว่าอาจเกิดการกระทำ สิ่งใด ก.ใช้เครื่องนานเกินไป ข.คลิกภาพหรือข้อความแปลกๆ ทางอินเทอร์เน็ตมากเกินไป ค.เปิดโปรแกรมในคอมพิวเตอร์เป็นเวลานาน ง.พิมพ์เอกสารในโปรแกรมประมวลคำ จำ นวนมาก 3.ถ้านักเรียนต้องการส่งภาพให้เพื่อนไปทำ รายงาน นักเรียนควรเลือกใช่วิธีใด ก.แจ้งที่อยู่ของภาพให้กับเพื่อน แล้วให้เพื่อนบันทึกภาพจากอินเทอร์เน็ต ข.พิมพ์ภาพแล้วส่งให้เพื่อน ค.แจ้งชื่อภาพให้กับเพื่อน ง.ถ่ายภาพหน้าจอแล้วให้เพื่อนไปค้นหา 15
9. ข้อใดคือข้อควรปฏิบัติในการนำ เสนอข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตมาใช้ ก.บันทึกไว้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ ข.อ้างอิงที่มาของข้อมูล ค.เลือกภาพที่เหมาะสมที่สุด ง.พิมพ์ข้อมูลแล้วนำ ไปจำ หน่าย 10. ถ้ามีข้อความให้นักเรียนป้อนข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับวันเดือนปีเกิดใน อินเทอร์เน็ต นักเรียนควรทำ อย่างไร ก.แจ้งครูหรือผู้ปกครองก่อน ข.ป้อนข้อความที่ไม่ถูกต้องลงไป ค.ปิดเครื่องทันที ง.ป้อนข้อความที่ถูกต้องลงไป 8. ถ้าเลิกใช้งานคอมพิวเตอร์แล้วเปิดเครื่องไว้ อาจเกิดผลเสียต่อตัวนักเรียนยังไง ก.เครื่องคอมพิวเตอร์อัปเดตซอฟต์แวร์โดยไม่แจ้งนักเรียน ข.อาจมีผู้อื่นเข้ามาใช้งานและนำ ข้อมูลของเราไปใช้ ค.ทำ ให้เปิดเครื่องใหม่ได้เร็วขึ้น ง.ทำ ให้สิ้นเปลืองพลังงานไฟฟ้า 7. ข้อใดเป็นการป้องกันข้อมูลส่วนตัว ก.ตั้งรหัสผ่านโดยใช้วันเดือนปีเกิดของตน ข.ตั้งรหัสผ่านให้ง่ายต่อการคาดเดา ค.บอกเลขประจำ ตัวประชาชนให้กับผู้อื่น ง.ออกจากระบบทุกครั้งหลังใช้งาน 6. ข้อใดเป็นพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในการใช้อินเทอร์เน็ต ก.สนทนาด้วยคำ สุภาพ ข.แอบอ้างข้อมูลของคนอื่นมาเป็นของตนเอง ค.อ้างแหล่งที่มาของภาพ ง.ไม่ส่งข้อความรบกวนผู้อื่น 16
เฉลยแบบทดสอบ 1. ง 2. ค 3. กฺ 4. ข 5. ก 6. ข 7. ก 8. ข 9. ง 10. ข 1. ก 2. ค 3. กฺ 4. ง 5. ข 6. ข 7. ง 8. ข 9. ข 10. ก ก่อนเรียน หลังเรียน 17
แหล่งเรีย รี นรู้เพิ่มเติม การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย 18
ประวัติผู้จัดทำ นายธันวา ขุนฤทธิ์ รหัสนักศึกษา 6510380110 นักศึกษา คณะครุศาสตร์ สาขาวิชาคอมพิวเตอร์ศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต 19
บรรณานุกรม อาทร นกแก้ว. (2563). เทคโนโลยี (วิทยาการคำ นวณ) ชั้นประภมศึกษาปีที่ 3. กรุงเทพมหานครฯ: อักษรเจริญทัศน์ อจท. 20