สารละลาย

ความเข้มข้นสารละลาย

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-book) เล่มนี้ใช้นำมาประกอบการจัดการเรียนการสอน
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 เพื่อพัฒนาความรู้ความเข้าใจเรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย
ของนักเรียนชั้มัธยมศึกษาปีที่ 2 และเพื่อเปรียบเทียบความรู้ความเข้าใจเรื่อง ความเข้มข้นของ
สารละลาย ระหว่างก่อนและหลังใช้หนังสืออิเล็กทรอนิกส์โดยหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้จะเป็น
แหล่งข้อมูลให้กับนักเรียนเพื่อไว้ศึกษาค้นคว้าเรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย

ผู้จัดทำหนังสืออิเล็กทรอนิกส์หวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสืออิเล็กทรอนิกส์เล่มนี้จะ
เป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจศึกษาเรื่อง ความเข้มข้นของสารละลาย

ผู้จัดทำ

สารบัญ หน้า

เรื่อง

สารละลาย
- ความหมายของสารละลาย.................................................................................... 1
- สารละลายอิ่มตัว.................................................................................................. 1
- สภาพละลายได้ของสารละลาย............................................................................... 2
- ปัจจัยที่มีผลต่อการละลายได้ของสารละลาย............................................................ 2

ความเข้มข้นของสารละลาย
- ความหมายของความเข้มข้นของสารละลาย........................................................... 3
- ความเข้มข้นในหน่วยร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร .................................................... 4
- ความเข้มข้นในหน่วยร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร............................................... 6
- ความเข้มข้นในหน่วยร้อยละโดยมวลต่อมวล........................................................... 8
- สรุปสูตรความเข้มข้นของสารละลาย...................................................................... 10

สารละลาย
สารที่ประกอบด้วยอนุภาคของสารบริสุทธิ์
ประกอบด้วยธาตุ หรือสารประกอบ ตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป
ละลายเป็นเนื้อเดียวกัน โดยมีธาตุหรือสารประกอบชนิด
หนึ่งเป็นตัวทำละลาย ส่วนอีกชนิดหนึ่งหรือมากกว่าเป็น
ตัวละลาย สารละลายมีทั้ง 3 สถานะ คือ สารละลาย
ของแข็ง สารละลายของเหลว และสารละลายแก๊ส

สารละลายอิ่มตัว หมายถึง สารละลายที่
มีตัวถูกละลาย ละลายอยู่อย่างเข้มข้นจนไม่

สามารถละลายได้ต่อไปอีกในอุณหภูมิปกติแต่หากเพิ่ม
อุณหภูมิให้สูงขึ้นจะสามารถละลายได้เพิ่มขึ้นและจะไม่
ละลายได้อีกเมื่อถึงระดับอุณหภูมิหนึ่ง

สารละลาย สภาพละลายได้ หมายถึง ความสามารถ
ในการละลายได้ของตัวละลายในตัวทำ

ละลายจนเป็นสารอิ่มตัว ณ อุณหภูมิหนึ่งๆ หรือ
จำนวนกรัมของตัวถูกละลายที่มากที่สุดที่ละลาย
ไดในตัวทำละลาย 100 กรัม ในสภาวะสมดุล

ปัจจัยที่มีผลต่อสภาพละลายได้ของสาร
ขึ้นอยู่กับปัจจัยดังนี้
- การอิ่มตัวของสาร
- ชนิดตัวละลาย
- ชนิดตัวทำละลาย
- อุณหภูมิ
- ความดัน
- การคนหรือการเขย่า

ความเข้มข้น

ของสารละลาย

ความเข้มข้นของสารละลาย เป็นค่าที่
แสดงปริมาณของตัวละลายที่ละลายอยู่ในตัวทำละลาย
หรือสารละลาย ซึ่งสารชนิดเดียวกันที่มีปริมาตรเท่ากัน
แต่ปริมาณตัวทำละลายแตกต่างกันจะทำให้สารละลายมี
ความเข้มข้นแตกต่างกัน โดยสารละลายที่มีปริมาตรตัว
ทำละลายน้อยกว่าจะมีความเข้มข้นน้อยกว่าสารละลายที่
มีปริมาตรตัวละลายมากกว่า

ความเข้มข้น

ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร

เป็นหน่วยความเข้มข้นที่บอกถึงปริมาณ

ของตัวละลายเป็นกรัม ที่ละลายในสารละลาย
100 ลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งสามารถหาความ

เข้มข้นเป็นร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร จากสูตร

ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร = มวลของตัวละลาย x 100

ปริมาตรของสารละลาย

ความเข้มข้น
ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร

ตัวอย่าง มีด่างทับทิม 2 กรัม ในสารละลาย 250 ลูกบาศก์เซนติเมตร

สารละลายนี้มีความเข้มข้นร้อยละเท่าใดโดยมวลต่อปริมาตร

ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร = มวลของตัวละลาย x 100
ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร = ปริมาตรของสารละลาย

2 กรัม x 100

250 ลูกบาศก์เซนติเมตร

ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร = 0.8 กรัม

หมายความว่าในสารละลาย 100 ลูกบาศก์เซนติเมตร มีตัวละลายมวล 0.8 กรัม
หรือร้อยละ 0.8 โดยมวลต่อปริมาตร

ความเข้มข้น

ร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร

เป็นหน่วยความเข้มข้นที่บอกถึงปริมาตร
ของตัวละลายเป็นลูกบาศก์เซนติเมตรที่ละลายใน
สารละลาย 100 ลูกบาศก์เซนติเมตร ซึ่งสามารถ
หาความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยปริมาตร จากสูตร

ร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร = ปริมาตรของตัวละลาย x 100
ปริมาตรของสารละลาย

ความเข้มข้น
ร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร
ตัวอย่าง น้ำส้มสายชูมีความชูมีความเข้มข้นของกรดร้อยละ 5 โดย

ปริมาตรต่อปริมาตร จำนวน 250 ลูกบาศก์เซนติเมตร จะมีกรดน้ำส้ม

เป็นองค์ประกอบกี่ลูกบาศก์เซนติเมตร
ร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร = ปริมาตรของตัวละลาย x 100
ปริมาตรของสารละลาย
ความเข้มข้นร้อยละ 5 =
ปริมาตรของตัวละลาย x 100
500 ลูกบาศก์เซนติเมตร

ปริมาตรของตัวละลาย = 25 ลูกบาศก์เซนติเมตร

ดังนั้น ถ้าต้องการน้ำส้มสายชูที่มีกรดน้ำส้มร้อยละ 5 โดยปริมาตรต่อปริมาตร
250 ลูกบาศก์เซนติเมตร ต้องใช้กรดน้ำส้ม 25 ลูกบาศก์เซนติเมตร

ความเข้มข้น

ร้อยละโดยมวลต่อมวล

เป็นหน่วยความเข้มข้นที่บอกถึงปริมาณตัว
ละลายเป็นกรัม ที่ละลายในสารละลาย 100 กรัม
ซึ่งสามารถหาความเข้มข้นเป็นร้อยละโดยมวล
จากสูตร

ร้อยละโดยมวลต่อมวล = มวลของตัวละลาย x 100
มวลของสารละลาย

ความเข้มข้น
ร้อยละโดยมวลต่อมวล
ตัวอย่าง ถ้านำทองเหลือง 5 กรัม มาแยกองค์ประกอบ พบว่า ทองเหลือง

ชิ้นนี้มีสังกะสีเป็นองค์ประกอบ 1.2 กรัม ทองเหลืองชิ้นนี้มีความเข้มข้น

ของสังกะสีเป็นเท่าใดในหน่วยร้อยละโดยมวล
ร้อยละโดยมวลต่อมวล = มวลของตัวละลาย x 100
มวลของสารละลาย
ร้อยละโดยมวลต่อมวล = 1.2 กรัม
5 กรัม x 100

ร้อยละโดยมวลต่อมวล = 24 กรัม

ดังนั้น ทองเหลืองชิ้นนี้มีความเข้มข้นของสังกะสีอยู่ร้อยละ 24
โดยมวลต่อมวล

สรุปสูตรความเข้มข้นของสารละลาย

ร้อยละโดยมวลต่อปริมาตร = มวลของตัวละลาย x 100
ปริมาตรของสารละลาย

ร้อยละโดยปริมาตรต่อปริมาตร = ปริมาตรของตัวละลาย x 100
ปริมาตรของสารละลาย

ร้อยละโดยมวลต่อมวล = มวลของตัวละลาย x 100
มวลของสารละลาย

THANKS
FOR WATCHING