MODUL JUC GEOGRAFI SPM 2020 JPNS

i

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

SIDANG REDAKSI JUC GEOGRAFI SPM
JABATAN PENDIDIKAN NEGERI SABAH

Pengerusi : Dr. Mistirine Radin
Timbalan Pengerusi Pengarah Pendidikan Negeri Sabah
Penyelaras
Penolong Penyelaras : Abidin bin Marjan
Editor Timbalan Pengarah Pendidikan Negeri Sabah
Panel Penulis
: Awang Jaya bin Awang Damit
Pereka Grafik Ketua Penolong Pengarah Kanan
Unit Sains Sosial Sektor Pembelajaran

: Mazmin binti Ag Matusin
Penolong Pengarah Sektor Pembelajaran

: Muniandy Subramaniam
Guru Cemerlang Geografi
SMK Balung, Tawau

: Muniandy Subramaniam
Guru Cemerlang Geografi
SMK Balung, Tawau

Azmain bin Adnan
SMK Pekan Telipok, Telipok

Jovita Malanjim
SMK Perempuan, Sandakan

Sharon Pascol
SMK Sri Nangka, Tuaran

Peterus bin Taliyor @ Abdul Manaf bin Abdullah
Maktab Sabah

: Muniandy Subramaniam
SMK Balung, Tawau

ii

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

SEKAPUR SIRIH SEULAS PINANG

Yang Berbahagia Dr. Mistirine Radin
Pengarah Pendidikan Negeri Sabah

Salam sejahtera kepada semua warga pendidik dan calon SPM
di negeri Sabah.
Sabah Hebat!
Katakan Tidak Kepada Nombor 16.
Kita bersyukur kepada Tuhan kerana dengan keizinan dan
limpah-Nya, Modul Jawab Untuk Cemerlang (JUC) Geografi dapat dihasilkan. Saya
merakamkan ucapan setinggi-tinggi tahniah dan syabas kepada Unit Sains Sosial, Sektor
Pembelajaran, Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dan panel penulis Modul JUC atas
komitmen dalam menghasilkan modul ini yang amat tepat pada masanya selaras dengan
usaha Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dalam meningkatkan prestasi akademik pada
murid khususnya dalam peperiksaan SPM.

Kebersamaan dalam merancang dan melaksanakan misi dan visi Kementerian
Pendidikan Malaysia terbukti dengan usaha Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dalam
penghasilan modul pembelajaran dan pengajaran setiap mata pelajaran supaya murid
memperoleh keputusan yang cemerlang dalam peperiksaan. Tindakan melaksanakan
program bersama dengan semua Ketua Panitia Geografi, Negeri Sabah pada 17 Julai
2020 mencetuskan idea penghasilan modul ini yang boleh digunakan oleh guru dan
murid dalam PdP dan mampu meletakkan pencapaian murid sentiasa di puncak.

Sesungguhnya kegemilangan Jabatan Pendidikan Negeri Sabah menagih banyak
pengorbanan, kesungguhan serta usaha gigih semua pihak. Justeru, semua pejabat
pendidikan daerah, semua sekolah menengah dan semua guru mata pelajaran Geografi
SPM diminta terus berganding bahu mencipta kegemilangan dengan menggunakan
Modul JUC Geografi dalam menjana kemenjadian murid.

Sehubungan itu, saya mengucapkan setinggi-tinggi penghargaan dan terima kasih
kepada panel penulis modul kerana berusaha gigih, memberikan sumbangan idea,
tenaga dan masa sehingga dapat menghasilkan Modul Jawab Untuk Cemerlang (JUC)
Geografi SPM. Marilah sama-sama kita berdoa agar Jabatan Pendidikan Negeri Sabah
memperoleh kecemerlangan dalam semua mata pelajaran SPM pada tahun 2020. Moga
Tuhan mempermudah setiap usaha kita kerana niat kerja kita kerana Tuhan jua.

Sekian dan selamat maju jaya.

iii

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

SETINTA KATA

Tuan Haji Abidin bin Marjan
Timbalan Pengarah Sektor Pembelajaran
Jabatan Pendidikan Negeri Sabah

Assalamualaikum warahmatullahi wabarakatuh.

Salam Sabah Hebat!
Katakan Tidak Kepada Nombor 16.

Alhamdulillah, setinggi-tinggi kesyukuran dipanjatkan ke
hadrat Allah S.W.T kerana dengan limpah kurnia-Nya, kita diberikan kekuatan dan
kesihatan untuk menggalas tanggungjawab hakiki dengan penuh berintergriti. Saya
merakamkan ucapan setinggi-tinggi tahniah dan syabas kepada Unit Sains Sosial, Sektor
Pembelajaran, Jabatan Pendidikan Negeri Sabah dan panel penulis Modul Jawab Untuk
Cemerlang (JUC) Geografi atas komitmen dalam menghasilkan modul ini.

Dalam menjana kecemerlangan, perancangan dan pengurusan yang sistematik
amat penting. Lantaran, pelaksanaan Program Komuniti Pembelajaran Profesional (PLC)
bersama Ketua Panitia Geografi Sekolah Menengah pada bulan Julai 2020 dilihat sebagai
tindakan proaktif yang mengesan keupayaan setiap sekolah di setiap daerah dalam
pencapaian murid SPM sehingga tercetusnya idea penghasilan Modul JUC Geografi
SPM.

Keberhasilan dan kejayaan Jabatan Pendidikan Negeri Sabah memerlukan komitmen
yang tinggi dan berterusan daripada seluruh warga pendidik dan murid secara kolektif.
Oleh yang demikian, pembinaan Modul JUC Geografi dilihat sebagai satu usaha murni
melalui perancangan yang teliti untuk membantu murid menguasai kandungan mata
pelajaran secara tersusun dan sistematik. Gabungan kepakaran Guru Cemerlang
Geografi dan guru berwibawa dan berpengalaman dapat merealisasikan usaha ini dan
sekaligus menjadi wahana kepada kecemerlangan murid.

Sesungguhnya, kejayaan murid berkait rapat dengan komitmen, kerajinan serta
kesungguhan para guru dalam melaksanakan tugas mendidik dengan penuh dedikasi,
Sehubungan itu, saya berharap semua guru akan memanfaatkan modul ini seoptimum
yang mungkin sebagai panduan untuk membimbing murid-murid dalam proses
pembelajaran dan pengajaran yang berkesan serta melonjakkan prestasi murid dalam
peperiksaan SPM.

Sekian dan selamat maju jaya.

iv

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

DARI MEJA EDITOR

Mata pelajaran Geografi merupakan satu mata pelajaran elektif
dalam SPM yang menyumbang kepada Gred Purata Negeri
Sabah (GPN). Walau bagaimanapun, masih terdapat murid yang
tidak mencapai sasaran yang ditetapkan oleh pihak sekolah.
Data yang diperoleh untuk SPM 2019 di Negeri Sabah
menunjukkan masih terdapat 10.21% calon yang gagal mata
pelajaran Geografi Sehubungan itu, pencapaian murid secara
kualiti dan kuantiti perlu ditingkatkan.

Sejajar dengan saranan Dr. Mistirine Radin (Pengarah
Pendidikan Negeri Sabah) untuk membantu murid dan guru,
maka penghasilan modul pengajaran dan pembelajaran mata
pelajaran Geografi amat diperlukan.

Modul Jawab Untuk Cemerlang (JUC) Geografi yang dihasilkan oleh panel
penulis merupakan modul latih tubi yang julung kali diterbitkan khusus untuk
membantu semua calon Geografi dalam peperiksaan SPM 2020. Modul ini akan
memudahkan guru memberikan latihan kepada calon secara sistematik dan teratur
kerana merangkumi nota dan soalan kemahiran peta topografi, kemahiran membina
graf dan carta pai, geografi fizikal dan geografi manusia. Modul JUC dilengkapi
dengan soalan objektif, soalan struktur dan soalan esei secara berfokus agar calon dapat
belajar secara akses kendiri dan melaksanakan penilaian kendiri. Guru-guru boleh
mengunakan modul ini untuk tujuan aktiviti pemulihan, pengukuhan dan pengayaan
kepada calon Geografi SPM.

Modul JUC ini dihasilkan oleh guru berpengalaman yang terdiri daripada
Jurulatih Utama Geografi di peringkat daerah, negeri dan kebangsaan. Semoga modul ini
akan memudahkan guru dan calon SPM dalam merancakkan Pembelajaran dan
Pengajaran di dalam mahupun di luar bilik darjah. Semoga modul JUC ini akan
membuahkan hasil terutamanya mencapai prestasi cemerlang pada tahun ini. Usaha
yang bersungguh-sungguh, komitmen dan kerjasama semua guru Geografi, ibu bapa dan
calon SPM nescaya akan meletakkan mata pelajaran Geografi “Sentiasa Di Puncak”
sejajar dengan pemilikan gunung tertinggi, Gunung Kinabalu di Malaysia.
“Cemerlang Sekarang, Cemerlang Akan Datang”

Salam hormat.

Sabah Hebat! Katakan Tidak Pada Nombor 16.

MUNIANDY SUBRAMANIAM
GURU CEMERLANG GEOGRAFI
SMK BALUNG, TAWAU SABAH.

v

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

KANDUNGAN

BIL TEMA/ TAJUK MUKA
SURAT
1 Agihan Soalan dan Markah
2 Format Geografi SPM 2020 1
3 Tips Contoh Jawapan Murid (Holistik – Rubrik) 2
4 Kemahiran Peta Topografi 3
04 – 20
5 Kemahiran Membina Graf dan Carta Pai 21 – 24
25 – 32
6 Sistem Bumi 33 – 38
7 Proses Pembentukan dan Taburan Bentuk Muka Bumi
39 – 42
8 Perubahan Pandang Darat Fizikal 43 – 47
48 – 53
a) Luluhawa 53 – 61
62 – 68
b) Gerakan Jisim 69 – 75
76 – 80
c) Tindakan Air Mengalir dan Tindakan Ombak
81 – 83
9 Laut dan Lautan
84 – 88
10 Sistem Suria
89 – 94
11 Unsur-unsur Cuaca & Iklim dan Pengaruhnya
95 – 98
12 Jenis dan Tumbuh-tumbuhan Semula jadi dan Hidupan Liar 99 – 104
105 – 112
13 Kepentingan Tumbuhan-Tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan 113 – 116
Liar
117 – 120
14 Kesan Kegiatan Manusia Terhadap Tumbuhan Semula Jadi dan
Hidupan Liar 121 – 123
124 – 128
15 Pemeliharaan dan Pemuliharaan Tumbuhan Semula Jadi dan 129 – 131
Hidupan Liar 132 – 134
135 – 137
16 Taburan Penduduk 138 – 140
141 – 143
17 Perubahan Penduduk dan Implikasi 144 – 146

18 Fungsi Petempatan dan Pembandaran 147
148
19 Pengangkutan dan Perhubungan 149

20 Sumber (Kepentingan, Kesan Penerokaan Sumber dan
Pengurusan Sumber)

21 Sektor Pembuatan

22 Sektor Perkhidmatan

23 Sektor Perhutanan

24 Sektor Perikanan

25 Sektor Pertanian

26 Sektor Penternakan

27 Sektor Perlombongan

28 Sektor Pembinaan

29 Kepentingan Kerjasama Ekonomi Antarabangsa

Penghargaan

Biodata Panel Penulis

vi

AGIHAN SOALAN DAN MARKAH

BIL TEMA/ TAJUK Tarikh Jumlah Soalan dan Markah
laksana Soalan Soalan Soalan
Kemahiran Peta Topografi Objektif Struktur Esei
- RG, Bearing Ukur Jarak, Kira Keluasan
28m
1 - Ciri Fizikal 16m
- Ciri Budaya 17m
20m
Set Penuh Peta Topografi

2 Kemahiran Membina Graf dan Carta Pai 5 – 42m
25 3 – 30m
3 Sistem Bumi
10 3 – 30m
4 Proses Pembentukan dan Taburan Bentuk Muka
Bumi

Perubahan Pandang Darat Fizikal

a) Luluhawa 10 2 – 20m
5 b) Gerakan Jisim 10 2 – 20m 1 – 20m

c) Tindakan Air Mengalir dan Tindakan 15 2 – 20m
Ombak

6 Laut dan Lautan 15 3 – 30m 1 – 20m

7 Sistem Suria 15 2 – 20m

8 Unsur-unsur Cuaca & Iklim dan Pengaruhnya 12 2 – 20m 3 – 60m

9 Jenis dan Tumbuh-tumbuhan Semula jadi dan 9
Hidupan Liar
10
10 Kepentingan Tumbuhan-Tumbuhan Semula Jadi 6 – 60m 2 – 40m
dan Hidupan Liar
10
11 Kesan Kegiatan Manusia Terhadap Tumbuhan
Semula Jadi dan Hidupan Liar 10

12 Pemeliharaan dan Pemuliharaan Tumbuhan Semula 8 1 – 10m 1 – 20m
Jadi dan Hidupan Liar

13 Taburan Penduduk

14 Perubahan Penduduk dan Implikasi 25 3 – 60m
25 2 – 20m 1 – 20m
15 Fungsi Petempatan dan Pembandaran 15 1 – 20m

16 Pengangkutan dan Perhubungan 10 1 – 10m 2 – 40m

17 Sumber (Kepentingan, Kesan Penerokaan Sumber 5 1 – 20m
dan Pengurusan Sumber) 10 2 – 20m 2 – 40m
4 1 – 10m 1 – 20m
18 Sektor Pembuatan 4 1 – 10m 1 – 20m
4 1 – 10m 2 – 40m
19 Sektor Perkhidmatan 4 1 – 10m 1 – 20m
4 1 – 10m 2 – 40m
20 Sektor Perhutanan 4 1 – 10m 1 – 20m
4
21 Sektor Perikanan

22 Sektor Pertanian

23 Sektor Penternakan

24 Sektor Perlombongan

25 Sektor Pembinaan

26 Kepentingan Kerjasama Ekonomi Antarabangsa

JUMLAH SOALAN 277 37 31

1

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

FORMAT KERTAS GEOGRAFI SPM 2280 (2020)

KERTAS 1 (1 JAM 15 MINIT)

1. Jumlah Soalan : 40 soalan
2. Cakupan Soalan : Geografi Fizikal dan Geografi Manusia

KERTAS 2 (2 JAM)

1. Masa : 2 Jam

2. Bentuk / Jenis : Subjektif / Esei

Respons Terhad

3. Jumlah : Bahagian A - 7 Soalan ( Jawab semua )

Bahagian B - 4 Soalan ( Jawab 3 sahaja )

4. Jumlah Soalan : 11 Soalan

5. Jumlah Perlu dijawab : 10 Soalan

6. Markah : 100 %

7. Tajuk : Tingkatan 4 dan 5

8. Konstruk : Mengetahui dan Memahami ( 40 %)

dan Kemahiran (60 %)

9. Aras kesukaran : Rendah :5

Sederhana : 3

Tinggi :2

Cadangan Pengurusan Masa Kertas 2

Soalan 1 – 5 (Peta Topografi) - 25 minit
Soalan 6 (Soalan Struktur) - 12 minit
Soalan 7 (Soalan Struktur) - 12 minit
Soalan 8 (Soalan Esei) - 20 minit
Soalan 9 (Soalan Esei) - 20 minit
Soalan 10 (Soalan Esei) - 20 minit
Jumlah Masa = 1 jam 49 minit
Baki Masa = 11 minit ( semak semula semua jawapan)

MENGAPA TAK CEMERLANG ?

Kurang Pembacaan Tekanan
Kurang Perbincangan Motivasi Diri Kurang

Tidak Ambil Kisah Tidak Pandai Bahagi Masa
Baca Biasa Saja Kurang Bersedia

Kurang Kerjasama Takut Mencuba

Rendah Diri Terlalu Bergantung kepada Orang

Malas Kurang Latih Diri

Tidak Tahu Belajar Kurang Komunikasi

Susah Mengingat

2

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Tips Contoh Jawapan Murid (Holistik – Rubrik)

Contoh 1

Huraikan faktor yang mempengaruhi kepadatan penduduk di Kuala Lumpur. (6 m)

MURID 1 Jawapan Aras Rendah
- Bentuk muka bumi tanah pamah
- Terdapat peluang pekerjaan
- Meningkatkan taraf hidup
- Terdapat kemudahan pengangkutan

MURID 2 Jawapan Aras Sederhana
- Bentuk muka bumi tanah pamah akan memudahkan pembinaan petempatan
- Terdapat banyak peluang pekerjaan yang meningkatkan taraf hidup
- Terdapat kemudahan pengangkutan yang meningkatkan darjah ketersampaian dan
mobiliti penduduk

MURID 3 Jawapan Aras Kepujian
Faktor yang mempengaruhi kepadatan penduduk di Kuala Lumpur ialah bentuk muka bumi
tanah pamah yang memudahkan pembinaan petempatan. Kawasan tanah pamah
mewujudkan banyak bandar satelit yang menyokong bandar induk Kuala Lumpur seperti
Cheras, Puchong, Shah Alam dan sebagainya.

MURID 4 Jawapan Aras Cemerlang
Faktor yang mempengaruhi kepadatan penduduk di Kuala Lumpur ialah bentuk muka bumi
tanah pamah yang memudahkan pembinaan petempatan. Kawasan tanah pamah
mewujudkan banyak bandar satelit yang menyokong bandar induk Kuala Lumpur
seperti Cheras, Puchong dan Shah Alam

Kemajuan dalam pelbagai sektor ekonomi seperti perindustrian, perkhidmatan dan
perniagaan telah mewujudkan banyak peluang pekerjaan. Banyak tenaga kerja seperti
operator pengeluaran, penjawat awam dan peniaga yang bekerja di Kuala Lumpur. Penduduk
melakukan migrasi dari kawasan luar bandar ke Metropolitan Kuala Lumpur dengan harapan
dapat meningkatkan taraf hidup penduduk. Ini menyebabkan Kuala Lumpur mempunyai
penduduk yang padat.

Selain itu, terdapat kemudahan pengangkutan yang meningkatkan darjah
ketersampaian dan mobiliti penduduk. Perkhidmatan LRT dan Monorel telah memudahkan
pergerakan ramai pekerja di Kuala Lumpur dari kawasan Rawang, Klang dan Shah Alam.

3

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

KEMAHIRAN PETA TOPOGRAFI

1. Menentukan kedudukan stesen trigonometri. Contoh: RG 646 (timuran)/ 413 Utaraan) --
guna kertas graf

Kedudukan = Titik silang antara Garisan Timuran Apakah rujukan grid 6 angka stesen
dengan Garisan Utaraan trigonometri di bawah?

45

42 Segi empat grid
9 dibesarkan.
8
Garisan Timuran Garisan Utaraan Untuk
41 7 menunjukkan
6 1 2 3 4 5 6 7 8 9 65 rujukan grid 6
62 63 64 65 66 angka maka setiap
5 2mm akan
4 mewakili nilai 1
3 dan seterusnya.

2
1
41
64

Ukuran segi empat Kertas Graf
grid ialah 2cm.

Garisan Timuran
Maka kedudukan stesen trigonometri ialah RG 646 413

Garisan Utaraan

2. Kedudukan garisan timuran dan utaraan:

Bahagian barat Bahagian timur Bahagian utara

30 45
Bahagian barat @ timur garisan timuran 30
Bahagian selatan

Bahagian utara @ selatan garisan utaraan 45

Contoh soalan
a) Namakan bukit tertinggi di bahagian ……………………………… garisan timuran 30?

b) Namakan bukit tertinggi di bahagian ……………………………… garisan utaraan 45?

c) Nyatakan ketinggian …. (Sebutkan angka ketinggian bukit berkenaan dalam meter)

d) Nyatakan rujukan grid … (Sebutkan RG … 6 angka)

4

Utara MODUL JUC GEOGRAFI 2020
Selatan
Soalan
1. Namakan bukit tertinggi di bahagian

selatan garisan utaraan 86 ?

Langkah 1
1. Kenal pasti kehendak soalan
2. Garisan Utaraan 86 (buat garisan

memanjang garisan utaraan 86.
Langkah 2
1. Lihat Bahagian Selatan
2. Cari bukit tertinggi – rujuk simbol

stesen trigonometri / tanda tinggi /
tanda aras
3. Lihat nilai dalam meter

5

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

3. Menentukan arah – kira bearing … guna jangka sudut dengan 2 cara sahaja

Sungai

Garisan
penghubung

0 – 180° 181 – 360° KBAT sepanjang garisan penghubung

(halangan fizikal = sungai)

(halangan budaya = petempatan)

Cara mengukur bearing

a) Ukur bearing grid G. Bongsu (RG980883) dari Kg S. Batu Hulu (RG995916).

1. Kenal pasti 180° 4. Dari utara
kedudukan buat garisan
Kg. S. Batu Hulu anak panah dan
berhenti di
25° garisan
penghubung

6

5. Letak jangka
sudut di
kawasan dari
mana? Untuk
mengira
bearing

3. Bina 6. Maka bearing
garisan grid G.Bongsu
penghubung dari Kg. S.Batu
antara 2 Hulu ialah
kedudukan 180°+25°=

2 tersebut 205°

2. Kenal pasti
kedudukan
Gunung Bongsu

3

55

6

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

4. a) Kira jarak : guna jalur kertas … Skala yang digunapakai dalam peta
topografi dan sering digunakan
berapa cm X 0.5 km (……/2) ….. jawapan mesti.. km dalam peperiksaan SPM. (Pelajar

hanya perlu ingat 0.5km
sahaja)

b) Jarak relatif : berapa cm X 0.5km = ...... km darab dengan kos dan masa yang
diberikan.

5. Keluasan : Luas Petak Keluasan Bil. Segi Jumlah Keluasan
Empat
3.00 km²
Penuh (1) 1.00 km² 3 1.00 km²
4.00 km²
1/4 0.25 km² 4

Jumlah Keluasan

6. Tafsiran peta topografi:

Simbol: Simbol titik : (stesen trigonometri/ tanda tinggi/ tanda aras)
Simbol kawasan (gereja, masjid, tokong, perumahan)
: kawasan tanaman getah/ kelapa sawit / padi

Ciri fizikal: (Geografi Fizikal)
a) Bentuk bumi bumi = Tanah tinggi, tanah pamah (tanah rata dan tanah beralun)

Bentuk muka bumi : garisan kontur – gunung / lurah

rabung tebing tinggi dataran tinggi genting kol / pelana

KBAT – kepentingan kawasan bentuk muka bumi kepada alam sekitar dan manusia

b) Pola saliran – KBAT kepentingan pola saliran kepada alam sekitar dan manusia

Pola reranting Pola jejala
- Ekopelancongan - Ekopelancongan
- Perikanan - Sumber air
- Empangan - Perikanan
- Hidroelektrik - Pertanian
- Sumber air

Pola Sepunca Setumpu Bersirat
- Ekopelancongan - Ekopelancongan - Pertanian
- Empangan - Rekreasi
- Hidroelektrik - Sumber air (delta)
- Sumber air - Perikanan - Perikanan
- Perikanan - Sumber air

7

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

c) Profil sungai = hulu (hakisan) / tengah / hilir (pemendapan)

a. Air terjun a. Susuh bukit a. Tasik ladam Laut
b. Lubuk tunjam berpanca b. Delta
c. Gaung b. Lurah bentuk c. Likuan sungai
d. Jeram U terpenggal
e. Lurah bentuk V

d) Proses tindakan sungai : ii) Pengangkutan sungai berlaku melalui
i) Hakisan sungai - seretan / golekan
- tindakan hidraul, - ampaian
- geseran / lelasan - loncatan / lompatan
- larutan dan - larutan
- lagaan

e) Fungsi sungai - kegunaan domestik/ pengangkutan / mengairi kawasan sawah padi/
protein-ikan/sempadan

f) Pinggir Laut – Proses tindakan ombak dan bentuk muka bumi

Proses Bentuk Muka Bumi Rajah Bentuk Muka Bumi

Hakisan - Teluk dan Tanjung

- Tebing Tinggi

- Tindakan Hidraul - Gloup dan geo

- Larutan - Gua laut

- Lelasan - Gerbang laut

- Lagaan - Batu Tunggul

- Tunggul sisa

Pemendapan - Pantai

- Tetanjung/ Anak

tanjung

- Beting pasir

- Tombolo

Potensi Kawasan Pinggir Laut

- Perikanan / akuakultur

- Perlombongan pasir

- Ekopelancongan

- Pelabuhan - import dan eksport / perdagangan

g) Tumbuh-tumbuhan semulajadi = hutan rizab / simpan… tidak boleh dibalak

Kepentingan hutan: Menjadi habitat flora dan fauna/ Pembiakan pelbagai spesies flora
dan fauna/ Mengekalkan rantaian makanan/ membekalkan oksigen / Menyerap karbon
dioksida / Mengelakkan hakisan tanah / Menyederhanakan suhu / Mengawal tanah
runtuh/ Kawasan tadahan hujan / Sumber ubat-ubatan tradisional dan lain-lain.

8

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

7. Ciri budaya : (Geografi Manusia)

a) Pola petempatan: - Berpusat bukannya berkelompok / terancang
- Berjajar bukannya sejajar
- Berselerak

b) Fungsi Petempatan: mesti ada istilah “Pusat” Contohnya:

a) Pusat pengumpulan hasil pertanian g) Pusat pelancongan

b) Pusat perkhidmatan h) Pusat perniagaan /

c) Pusat keagamaan i) Pusat perlombongan

d) Pusat keselamatan j) Pusat perikanan

e) Pusat pendidikan k) Pusat pentadbiran

f) Pusat perubatan/kesihatan

c) Pengangkutan : KBAT - tidak berkembang kerana
- bentuk muka bumi bergunung
mengapa maju? kerana - ganang- kawasan berpaya/
- Lurus kerana tanah rata/ pamah - terdapat banyak sungai/ sungai lebar
- Perkembangan sektor pertanian
- petempatan

Kepentingan jalan raya / kereta api
- Mengangkut bahan mentah
- Kemajuan perdagangan eksport dan import
- Meningkatkan mobiliti penduduk
- Darjah ketersampaian tinggi

d) Kegiatan ekonomi: - LIHAT PADA SIMBOL YANG DIGUNAKAN

- Pertanian

Jenis tanaman Faktor

- tanaman makanan a) kawasan / bentuk muka bumi tanah pamah/ rata yang luas

= padi sawah b) sistem pengairan yang baik (rancangan pengairan)

c) sistem pengangkutan yang baik / cekap

d) tenaga buruh/ kerja yang banyak

- tanaman kontan a) kawasan / bentuk muka bumi tanah pamah/ beralun

=kelapa sawit/ getah b) sistem saliran yang baik

c) sistem pengangkutan yang baik / cekap

d) tenaga buruh/ kerja yang banyak

- Pembalakan/ perhutanan jika bukan hutan rizab/ simpan

Kepentingan Kesan Langkah

- Sumber pendapatan negara

- Mewujudkan peluang pekerjaan

- Meningkatkan taraf hidup Gunakan Nota TUAH

- Memajukan industri perabot

- Sumber perubatan tradisional

- Menyerap karbon dioksida dan

membekalkan oksigen

dan lain-lain kegiatan ekonomi (tidak dilampirkan dalam nota ini)

9

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Latihan Asas Peta Topografi menggunakan peta lakar
Soalan 1 berdasarkan Peta Lakar 1

Peta Lakar 1

1. Menentukan Rujukan Grid
a) Nyatakan rujukan grid 6 angka bukit tertinggi di bahagian utara peta.
………………………………………………………………………… [2 markah]
b) Nyatakan rujukan grid 6 angka kilang dalam peta di atas.
………………………………………………………………………… [2 markah]
c) Nyatakan rujukan grid 6 angka masjid dalam peta di atas.
………………………………………………………………………… [2 markah]
10

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 2 berdasarkan Peta Lakar 2
Peta Lakar 2

2. Mengira bearing
a) Bearing simpang tiga jalan raya (RG 172763) dari stesen trigonometri di Bt.
Batu (RG 180799) ialah .................................................................... [2 markah]
b) Berapakah bearing Masjid (RG 169741) dari simpang tiga jalan raya
(RG 158775)?
............................................................................................................. [2 markah]
c) Berapakah bearing Pejabat Pos (RG 164778) dari Kg. Raya (RG 195751)?
............................................................................................................. [2 markah]

11

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 3 dan 4 berdasarkan Peta Lakar 3
Peta Lakar 3

3. Mengukur / mengira jarak

a) Ukur jarak Sg. Dalam dari (RG 836510) hingga ke jambatan (RG 855552)

....................................................................................... kilometer. [2 markah]

b) Berapakah jarak melalui jalan kereta api dari RG 800564 hingga ke RG 866580?

....................................................................................... kilometer. [2 markah]

c) Jarak jalan raya dari simpang empat Pelayan Bali (RG 824558) ke simpang tiga

sekolah (RG 862550) ialah .......................................... km. [2 markah]

12

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

d) Ukur jarak lurus dari masjid (RG 828538) hingga simpang tiga sekolah
(RG862550).

....................................................................................... kilometer. [2 markah]

e) Berdasarkan soalan 3 (d), berapakah tambang yang perlu dibayar oleh Hidayu
untuk perjalanan pergi dan balik jika setiap 1 kilometer ialah RM1.50?

........................................................................................………………. [2 markah]

f) Berdasarkan soalan 3 (b), berapakah masa yang diperlukan untuk melalui
landasan kereta api sekiranya purata kelajuan setiap 1 kilometer ialah 2 minit?

........................................................................................………………. [2 markah]

4. Mengukur / mengira keluasan

a) Berapakah keluasan kawasan tanaman padi yang terdapat dalam segi empat grid
di bawah?

....................................................................................... km/persegi. [2 markah]
55

51 87
84

b) Keluasan kawasan paya bakau dalam segi empat grid di sebelah ialah

....................................................................................... km/persegi. [2 markah]
54

51
81 85

13

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Ciri Fizikal dan Budaya

Peta Lakar 4

14

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Ciri Fizikal
1 a) Namakan bentuk muka bumi P dalam segi empat grid di bawah.

............................................................................................................ [1 markah]
b) Berikan dua proses yang mempengaruhi pembentukan bentuk muka bumi P dalam

segi empat grid di atas.
i) ..........................................................................................................................
ii) ..........................................................................................................................

[2 markah]

c) Tindakan air mengalir dalam segi empat grid di atas telah menghasilkan ciri
fizikal Q.
i) Q ialah .............................................................................................................
ii) Q terbentuk hasil proses ..................................................................................
[2 markah]

d) Namakan bentuk muka bumi dalam segi empat grid di bawah.
i) Z: ......................................................................................................................
ii) X: .....................................................................................................................
iii) Y: .....................................................................................................................
[3 markah]
(i)

15

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

(ii)

(iii)

2. a) Mengapakah tumbuhan semula jadi dalam segi empat grid di bawah perlu
dikekalkan?

38

36 59
54

…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….

[4 markah]

b) Cadangkan usaha-usaha pemeliharaan dan pemuliharaan bagi mengekalkan
keseimbangan ekosistem tumbuhan semula jadi tersebut.

i. …………………………………………………………………………………...

ii. …………………………………………………………………………………...

iii. …………………………………………………………………………………...

iv. …………………………………………………………………………………...
[4 markah]

16

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Ciri Budaya

1. a) Nyatakan dua tanaman kontan yang diusahakan dalam segi empat grid di bawah?

36

33 60
56

i. ……………………………………………………………………………......
ii. .……………………………………………………………………………….

[2 markah]

b) Jelaskan faktor yang mempengaruhi tanaman di 1(a).

…………………………………………………...………………………………….

………………………………………………………………………………………
[2 markah]

2. (a) Nyatakan pola petempatan yang terdapat di Pekan Baru.

....................................................................................................................................
[1 markah]

(b) Terangkan faktor yang mempengaruhi pola petempatan di kawasan 2 (a).

…………………………………………………...………………………………….

………………………………………………………………………………………
[2 markah]

3. Apakah kegiatan ekonomi yang berpotensi dijalankan di kawasan dalam segi empat grid
di bawah?

33

31 61
58

i. ……………………………………………………………………………................

ii. .……………………………………………………………………………………...
[2 markah]

17

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

33

31 61
58

4. a) Namakan industri tertier yang berpotensi dimajukan di kawasan dalam segi empat
grid di atas.

....................................................................................................................................
[1 markah]

b) Nyatakan alasan bagi menyokong pilihan anda.

i) ..........................................................................................................................

ii) ..........................................................................................................................
[2 markah]

5. a) Nyatakan dua fungsi Pekan Baru yang terletak dalam peta lakar 4.

i) ..........................................................................................................................

ii) ..........................................................................................................................
[2 markah]

b) Jelaskan faktor yang mempengaruhi perletakan Pekan Baru dalam peta lakar 4.
…………………………………………………...………………………………….
…………………………………………………...………………………………….
………………………………………………………………………………………
[3 markah]

18

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 1 hingga Soalan 5 berdasarkan peta topo siri 2280/2/2016. Kaji peta ini dengan teliti
sebelum menjawab soalan berikut.
1. a) Nyatakan ketinggian bukit tertinggi di bahagian timur garisan timuran 26?

………………………………………………………………………………………
[1 markah]

b) Nyatakan rujukan grid 6 angka bukit tertinggi tersebut.
……………………………………………………………………………………....
[2 markah]

2. a) Berapakah jarak landasan kereta api berkembar dari Taman Perkasa (RG 219270)
hingga Cempaka (RG 211210)?
..……………………………………………………………………………………..
[2 markah]

b) Apakah keperluan-keperluan sosioekonomi yang menyebabkan pembinaan
landasan kereta api dari RG 217300 hingga ke RG 246180, walaupun terdapat
jalan raya di sekitar kawasan tersebut?
i) ..........................................................................................................................
ii) ..........................................................................................................................
iii) ………………………………………………………………………………..
[3 markah]

3. a) Huraikan kesan terhadap alam sekitar akibat kemajuan ekonomi dalam persegi
grid di bawah.

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

[3 markah]

19

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

b) Jelaskan usaha pemuliharaan yang boleh dijalankan bagi mengurangkan kesan terhadap
alam sekitar di kawasan tersebut.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
.……………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………….
[3 markah]

4. Terangkan sumbangan agensi kerajaan dalam persegi grid di bawah terhadap penduduk
sekitarnya.

…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….

[3 markah]
5. Jelaskan fungsi petempatan dalam persegi grid di bawah kepada penduduk sekitarnya.

…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….

[3 markah]

20

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

KEMAHIRAN MEMBINA GRAF DAN CARTA PAI

1. Graf Bar Mudah
1. Jadual menunjukkan Jumlah Pengeluaran Kelapa Sawit di Malaysia dari tahun 2013

hingga 2018 Pengeluaran Kelapa Sawit (‘000 tan metrik)
Tahun

2013 530

2014 600

2015 775

2016 800

2017 750

2018 675

Berdasarkan jadual di atas, lukiskan sebuah graf bar yang menunjukkan jumlah

pengeluaran kelapa sawit di Malaysia dari tahun 2013 hingga 2018 dengan

menggunakan skala 1 cm mewakili 50 ribu tan metrik. [10 markah]

Contoh Jawapan

Jika salah
skala dan
tiada unit
pada paksi Y
atau di bawah
graf =

Tiada markah
untuk skala
dan plotan

21

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

2. Carta Pai Mudah

Lukiskan carta pai bagi menunjukkan bilangan pelajar 4 Merah mengikut kaum pada
tahun 2020 dengan menggunakan jejari 5 cm.

KAUM BILANGAN SUDUT SEKTOR PERATUS

Melayu Mencari sudut sektor Mencari peratus Perlu
menunjukkan
Cina 20 20 20 1 contoh
India 50 50 sahaja cara
Lain-lain x 360° = 144° x 100 = 40% mengira
JUMLAH sudut dan
18 130° 36% peratus

8 58° 16%

4 28° 8%

50 360° 100%

Jadual 1: Bilangan pelajar 4 Merah mengikut kaum

Tajuk: Harus ditulis untuk mendapatkan markah:
Tulis semula tajuk jadual @ kehendak soalan
untuk menulis tajuk pada carta pai

BILANGAN PELAJAR 4 MERAH MENGIKUT KAUM PADA TAHUN 2020

Petunjuk rujuk pada
plotan yang dilakarkan dan
maklumat

1. Nilai peratus wajib
dinyatakan dalam carta
pai

2. Jejari mesti 5cm
3. Tidak perlu nyatakan nilai

sudut tetapi ukuran
mesti berdasarkan sudut
sektor yang diperoleh

22

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Latihan Membina Graf dan Carta Pai

1. Jadual 1 menunjukkan Pengeluaran Petroleum Mentah Negara X dari tahun 1985
hingga 1990

Tahun Pengeluaran Petroleum Mentah
(Ribu tong sehari)
1985 800
1986
1987 820
1988 980
1989 1 000
1990 1 100
1 200

Berdasarkan jadual di atas, lukiskan sebuah graf bar yang menunjukkan jumlah

pengeluaran petroleum bagi Negara X dari tahun 1985 hingga 1990 dengan

menggunakan skala 1 cm mewakili 100 ribu tong. [8 markah]

2. Jadual 2 menunjukkan pengeluaran Ikan di Malaysia tahun 2010 hingga 2012.

Tahun Pengeluaran Ikan (‘000 tan metrik)

2010 Laut Akuakultur
2011
2012 1430 580

1370 530

1470 630

Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia

Berdasarkan jadual di atas, lukiskan graf bar yang menunjukkan jumlah pengeluaran

ikan dari tahun 2010 hingga 2012 di Malaysia.

Gunakan skala 1cm mewakili 100 ribu tan. [10 markah]

3. Jadual 3 menunjukkan pengeluaran dan eksport koko dari tahun 1970 hingga tahun
1995.

Tahun Pengeluaran koko Eksport koko
(Ribu tan metrik) (Ribu tan metrik)
1970
1975 650 420
1980 400 190
1985 200 120
1990 120 130
1995 220 180
250 200

Lukiskan sebuah graf garisan bagi menunjukkan pengeluaran dan eksport koko dari

tahun 1970 hingga tahun 1995. Gunakan skala 1 cm mewakili 50 ribu tan metrik

dengan menggunakan kertas graf. [8 markah]

23

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

4. Jadual 4 di bawah menunjukkan peratus eksport barangan keluaran kilang Malaysia
pada bulan Jun 2010.

Negara Peratus Eksport
Amerika Syarikat 24
Singapura 17
Kesatuan Eropah 15
Jepun 15
Negara-negara lain 29
JUMLAH 100

Berdasarkan jadual di atas, lukis carta pai bagi menunjukkan peratusan eksport

barangan keluaran Malaysia pada bulan Jun 2001. Gunakan jejari 5cm untuk carta pai

anda dengan menggunakan kertas graf. [8 markah]

5. Jadual 5 menunjukkan peratus kedatangan pelancong dari negara ASEAN ke Malaysia

pada tahun 2009

Negara Kedatangan Pelancong

(%)

Singapura 70

Indonesia 13

Thailand 8

Brunie Darussalam 6

Negara-negara ASEAN lain 3

JUMLAH 100

Jadual 5

Lukiskan carta pai bagi menunjukkan peratus kedatangan pelancong dari negara-

negara ASEAN yang melawat Malaysia pada tahun 2009. Gunakan jejari 5cm untuk

membina carta pai anda dengan menggunakan kertas graf. [8 markah]

24

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

UNIT 1: SISTEM BUMI

1.1 SISTEM BUMI DAN STRUKTUR BUMI
Soalan Objektif

1. Rajah 1 menunjukkan lapisan-lapisan dalam sistem bumi

Atmosfera Hidrosfera

Biosfera

X

Rajah 1

Apakah lapisan X dalam rajah 1?
A Biosfera
B Litosfera
C Atmosfera
D Troposfera

2. Kombinasi manakah yang benar tentang sfera dan kandungannya?

Sfera Kandungan
A Hidrosfera Udara
B Atmosfera Daratan
C Litosfera Air
D Biosfera Hidupan

3. Pernyataan manakah yang menerangkan tentang litosfera?

I Menjadi sumber air
II Membekalkan sumber oksigen
III Membekalkan sumber mineral
IV Menyediakan kawasan pertanian
A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

4. Kombinasi manakah yang benar tentang lapisan atmosfera dan kepentingannya?

Lapisan Atmosfera Kepentingan

A Stratosfera Kawasan pembentukan awan

B Mesosfera Penebat yang menyerap haba dari matahari

C Termosfera Perkembangan sistem telekomunikasi

D Troposfera Melindungi bumi daripada sinaran ultraungu

25

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

5. Lapisan atmosfera yang manakah penting dalam perkembangan sistem telekomunikasi?
A Stratosfera
B Mesosfera
C Troposfera
D Termosfera

6. Di lapisan atmosfera yang manakah letaknya lapisan ozon?
A Eksosfera
B Mesosfera
C Stratosfera
D Termosfera

7. Berdasarkan rajah di bawah, di bahagian lapisan bumi yang manakah mempunyai arus
perolakan?

8. Maklumat berikut merupakan ciri lapisan atmosfera.
 Lapisan paling dekat dengan permukaan bumi
 Berlakunya kejadian angin, ribut dan kilat

Apakah lapisan atmosfera tersebut?
A Eksosfera
B Mesosfera
C Termosfera
D Troposfera

9. Maklumat berikut merupakan ciri lapisan bumi.
 Lapisan paling luar
 Habitat pelbagai hidupan

Apakah lapisan bumi tersebut?
A Litosfera
B Mesosfera
C Stratosfera
D Astenosfera

10. Di lapisan manakah terletaknya SIMA dan SIAL?
A Mantel
B Teras luar
C Kerak bumi
D Teras bumi

26

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

11. Maklumat berikut merupakan struktur bumi.

Lapisan X dalam rajah di atas ialah
A Sial
B Sima
C Mantel
D Teras Bumi

12. Apakah ciri lapisan sial yang terdapat dalam struktur bumi?
A Tebalnya antara 5 km hingga 10 km
B Terletak di bawah lautan
C Kaya dengan silika dan aluminium
D Terdiri daripada batuan basalt

13. Kombinasi manakah yang benar tentang teras luar dan teras dalam?

Teras Luar Teras Dalam

A Tebal 2 250 km Tebal 2 230
B Berkeadaan cecair Berkeadaan pepejal
C Ketumpatannya 14.3g/cm³ Ketumpatannya 13.3g/cm³
D Suhu kira-kira 2500°C Suhu kira-kira 5000°C

14. Maklumat di bawah berkaitan ciri lapisan struktur bumi.
Mempunyai suhu paling tinggi dan kaya dengan nikel dan besi

Dalam rajah di bawah, lapisan struktur bumi manakah mewakili maklumat di atas?

A
B
C
D

15. Apakah kesan penipisan ozon kepada manusia?
A Kanser kulit
B Penyakit asma
C Peningkatan aras laut
D Rantaian makanan terjejas

27

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Struktur
Soalan 1 berdasarkan rajah di bawah yang menunjukkan lapisan struktur bumi.

a) Namakan lapisan bumi bertanda X, Y dan Z dalam rajah di atas.
i. Lapisan X : …………………………………………………………………………….
ii. Lapisan Y : …………………………………………………………………………….
iii.Lapisan Z : …………………………………………………………………………….
[3 markah]

b) Lapisan bumi bertanda X dalam rajah di atas terbahagi kepada dua lapisan. Namakan
lapisan tersebut.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

c) Nyatakan kepentingan lapisan bumi bertanda X kepada manusia.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
iii. ………………………………………………………………………………………
iv. ………………………………………………………………………………………
[4 markah]

d) Lava gunung berapi berasal dari satu lapisan bumi dalam rajah di atas. Apakah lapisan
bumi tersebut?
…………………………………………………………………………………………….
[1 markah]

28

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 2 berdasarkan rajah di bawah yang menunjukkan lapisan atmosfera.

a) Namakan lapisan bertanda R
…………………………………………………………………………………………….
[1 markah]

b) Namakan lapisan yang penting dalam perkembangan telekomunikasi.
…………………………………………………………………………………………….
[1 markah]

c) Senaraikan fungsi lapisan ozon yang terletak di lapisan S.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

d) Jelaskan faktor yang menyebabkan lapisan ozon di atmosfera semakin menipis.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[4 markah]

e) Nyatakan kepentingan lapisan T kepada manusia
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

29

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

1.2 JENIS BATUAN DAN KEPENTINGANNYA
Soalan Objektif

1. Soalan 1 berdasarkan rajah di bawah.

Magma P Batuan Igneus

Proses P dalam rajah di atas ialah

A pemadatan
B penyejukan
C pemendapan
D penghakisan

2. Batuan enapan terhasil daripada proses
A Penyejukan magma
B Penyimenan batuan
C Lipatan kerak bumi
D Tekanan yang tinggi

3. Batuan igneus dan enapan boleh bertukar kepada batuan metamorfosis disebabkan oleh

perubahan

I Suhu III Warna

II Tekstur IV Tekanan

A I dan II

B I dan IV

C II dan III

D III dan IV

4. Soalan 4 berdasarkan rajah di bawah

Batuan Enapan Proses X Batuan Metamorfosis

Apakah proses X dalam rajah di atas?
A Luluhawa dan hakisan
B Tekanan dan haba tinggi
C Pemadatan dan penyimenan
D Penggondolan dan pemendapan

5. Soalan 5 berdasarkan maklumat di bawah

 Lebuh raya Utara - Selatan
 Jambatan Pulau Pinang

Apakah jenis batu yang banyak digunakan dalam pembinaan kemudahan infrastruktur di
atas?
A Syal
B Granit
C Kuarzit
D Konglomerat

30

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

6. Apakah jenis batuan yang dihasilkan melalui proses perubahan suhu dan tekanan tinggi?
A Batu marmar
B Batu garam
C Batu arang
D Batu pasir

7. Kombinasi yang manakah benar tentang kegunaan jenis batu?

Jenis Batu Kegunaan

I Batu kapur Simen

II Batu pasir Kaca

III Konglomerat Jubin

IV Granit Tembikar

A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

8. Kombinasi yang manakah benar tentang kejadian batu metamorfosis?

Batu Asal Batuan Metamorfosis

A Pasir Kuartzit

B Granit Marmar

C Arang Gneis

D Kapur Syis

9. Kombinasi manakah yang benar tentang batuan dan proses pembentukannya?

Batuan Proses Pembentukan Batuan

A Granit Penyimenan bahan
B Marmar Penyejukan lava

C Kuartzit Tekanan dan suhu tinggi

D Gipsum Pemejalan magma

10. Batu pasir terhasil daripada proses
A Penyejukan magma
B Lipatan kerak bumi
C Penyimenan batuan
D Tekanan yang tinggi

31

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Struktur

Soalan 1 berdasarkan rajah di bawah berkaitan jenis-jenis batuan

Jenis Batuan

Batuan X Batuan Enapan Batuan Metamorfosis

a) Namakan jenis batuan X.

…………………………………………………………………………………………….
[1 markah]

b) Nyatakan tiga contoh batuan yang berada dalam kumpulan batuan ini.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
iii. ……………………………………………………………………………………....
[3 markah]

c) Terangkan proses pembentukan batuan metamorfosis.

…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….

[2 markah]

d) Jelaskan kepentingan batuan metamorfosis kepada manusia

…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….

[4 markah]

32

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

UNIT 2: PROSES PEMBENTUKAN DAN TABURAN BENTUK MUKA BUMI

1. Rajah di bawah menunjukkan pergerakan tektonik.

Apakah sebab berlakunya lipatan kerak bumi seperti dalam rajah di atas?
A Percapahan plat lautan dengan plat lautan
B Percapahan plat benua dengan plat benua
C Pertembungan plat lautan dengan plat lautan
D Pertembungan plat benua dengan plat benua

2. Bentuk muka bumi yang wujud kesan daripada proses pergerakan plat secara
pertembungan ialah
I Pulau cincin
II Lurah gelinciran
III Jurang lautan
IV Arka Pulau
A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

3. Sekiranya berlaku pencapahan antara plat benua dengan plat benua, apakah bentuk
muka bumi yang akan terbentuk?
A Kawasan gelinciran
B Gunung bongkah
C Gunung berapi
D Jurang lautan

4. Bentuk muka bumi yang wujud kesan daripada proses pergerakan plat pencapahan ialah
I Arka pulau
II Lurah gelinciran
III Permatang tengah lautan
IV Banjaran gunung lipat
A I dan II
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

33

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

5. Rajah di bawah menunjukkan pergerakan tektonik.

Apakah fenomena alam yang terhasil dalam rajah di atas?
A Gempa bumi
B Hanyutan benua
C Letusan gunung berapi
D Gerakan jisim

6. Bentuk muka bumi X dalam rajah di bawah ialah

A Lakolit C Lopolit
B Batolit D Pakolit

7. Bentuk muka bumi jalar dalam yang bertanda X dalam rajah di bawah ialah

A Sil
B Daik
C Lapolit
D Lakolit

8. Rajah di bawah menunjukkan dua gunung berapi.

Perbezaan bentuk gunung berapi tersebut disebabkan oleh
A Kuantiti haba
B Kelikatan haba
C Kekuatan letusan
D Kekerapan letusan

34

9. Apakah bentuk muka bumi jalar luar? MODUL JUC GEOGRAFI 2020
I Sil
II Daik III Kaldera
A I dan II IV Tasik Kawah
B I dan IV
C II dan III
D III dan IV

10. Pernyataan yang manakah benar tentang lava asid?
A Mengandungi sedikit silika tetapi banyak besi dan magnesium
B Lambat membeku dan mengalir lebih jauh di permukaan bumi
C Mempunyai takat lebur yang rendah dan sangat panas
D Sangat pekat dan mengalir dengan perlahan

35

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Struktur
Soalan 1 berdasarkan peta di bawah yang menunjukkan kedudukan plat tektonik utama.

a) Namakan plat;
P: ……………………………………………………………………………………....
Q: .………………………………………………………………………………...........
R: ……………………………………………………………………………………....
S: .………………………………………………………………………………...........
[4 markah]

b) Jelaskan fenomena alam yang berlaku di kawasan persekitaran lingkaran api pasifik.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[2 markah]

c) Terangkan kesan fenomena di 1(b) terhadap manusia.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[2 markah]

d) Cadangkan potensi kawasan persekitaran lingkaran api pasifik terhadap penduduk
sekitar.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

36

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 2 berdasarkan rajah di bawah yang menunjukkan aktiviti igneus jalar dalam.

a) Apakah bentuk muka bumi yang bertanda A, B, C dan D dalam rajah di atas?
A: ……………………………………………………………………………………....
B: .………………………………………………………………………………...........
C: ……………………………………………………………………………………....
D: .………………………………………………………………………………...........
[4 markah]

b) Jelaskan kesan letusan gunung berapi terhadap manusia dan alam sekitar.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[3 markah]

c) Cadangkan langkah persediaan awal yang boleh dilakukan untuk mengurangkan kesan
tersebut.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[3 markah]

37

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 3 berdasarkan foto di bawah yang menunjukkan fenomena alam akibat pergerakan
tektonik.

a) Namakan fenomena alam dalam foto di atas.
…………………………………………………………………………………………….
[1 markah]

b) Nyatakan faktor yang menyebabkan berlakunya fenomena tersebut.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

c) Jelaskan kesan fenomena tersebut terhadap alam sekitar dan manusia.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[4 markah]

d) Cadangkan langkah persediaan awal yang boleh dilakukan untuk mengurangkan kesan
fenomena tersebut.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
iii. ………………………………………………………………………………………
[3 markah]

38

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

UNIT 3: PERUBAHAN PANDANG DARAT FIZIKAL

3.1 LULUHAWA
Soalan Objektif

1. Antara berikut, yang manakah proses luluhawa kimia?

A Pengoksidaan C Pelepasan tekanan

B Tindakan Ibun D Penghabluran garam

2. Apakah proses luluhawa yang pesat berlaku di kawasan tanah tinggi dalam rajah di
bawah?

A Pengelupasan C Pemecahan bongkah
B Pemecahan butiran D Penghabluran garam

3. Apakah proses luluhawa yang membentuk muka bumi yang berikut?

 Stalaktit
 Stalagmit

A Pengoksidaan C Tindakan ibun
B Pengkarbonan D Penghabluran garam

4. Antara berikut, proses manakah yang dapat dikaitkan dengan persamaan di bawah?

Asid + Batu Kalsium
Karbonik Kapur bikarbonat

A Hidrolisis C Penghidratan
B Pengoksidaan D Pengkarbonan

5. Apakah proses luluhawa kima yang berkesan di kawasan batu kapur?

A Larutan C Pengoksidaan

B Hidrolis D Pengkarbonan

6. Kombinasi manakah yang benar berkaitan dengan jenis luluhawa dan kesannya?

Jenis Luluhawa Kesan

I Tindakan akar tumbuhan Membentuk tanih laterit

II Penghidratan Pembentukan pandang darat skri

III Perubahan suhu berulang-ulang Batuan pecah dalam pelbagai bentuk

IV Pengkarbonan Membentuk pandang darat kars

A I dan II

B I dan IV

C II dan III

D III dan IV

39

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

7. Proses manakah yang melibatkan perubahan bentuk muka bumi A ke B seperti dalam
rajah di bawah?

A B

A Proses larut resap
B Tindakan beku cair fros
C Perubahan suhu ekstrem
D Pembasahan dan pengeringan

8. Rajah di bawah berkaitan proses luluhawa fizikal.

Pemecahan batuan di atas disebabkan oleh proses
A kembang kecut
B pelepasan tekanan
C penghabluran garam
D tindakan ibun

9. Maklumat berikut merujuk kepada proses luluhawa.

 Air dalam rekahan pada musim panas
 Ais terbentuk pada musim sejuk
 Proses beku cair berulang-ulang menyebabkan batuan pecah

Apakah proses luluhawa di atas?
A Pelepasan tekanan
B Tindakan ibun
C Perubahan suhu ekstrem
D Pengembangan dan pengecutan

10. Apakah kepentingan luluhawa kimia kepada ekonomi Malaysia?
A Menghasilkan batu granit untuk sektor perindustrian
B Membentuk gua batu kapur sebagai lokasi pelancongan
C Menghasilkan garam mineral untuk kegiatan pertanian
D Mempercepatkan aktiviti kuari iaitu pemecahan bongkah batuan

40

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan Struktur
Soalan 1 berdasarkan foto di bawah yang menunjukkan kejadian luluhawa.

a) Apakah jenis luluhawa yang terjadi di dalam foto di atas?
…….……………………………………………………………………………………....
[1 markah]

b) Nyatakan agen yang mempengaruhi kejadian luluhawa di atas.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
iii. ………………………………………………………………………………………
[3 markah]

c) Mengapakah luluhawa di atas giat berlaku di kawasan tropika lembap?
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[4 markah]

d) Namakan pandang darat fizikal hasil tindakan luluhawa kimia di kawasan batu kapur.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

41

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

Soalan 2 berdasarkan foto di bawah.

Gua batu kapur

a) Apakah proses luluhawa yang boleh berkaitan dengan foto di atas?
…….……………………………………………………………………………………....
[1 markah]

b) Namakan gas yang mempengaruhi pembentukan bentuk muka bumi dalam foto di atas.
…….……………………………………………………………………………………....
[1 markah]

c) Nyatakan dua gua batu kapur yang terkenal di Malaysia.
i. ……………………………………………………………………………………....
ii. .………………………………………………………………………………...........
[2 markah]

d) Terangkan sumbangan gua batu kapur di atas kepada kawasan persekitarannya.
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[3 markah]

e) Bagaimanakah aktiviti manusia meningkatkan kejadian luluhawa organik?
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………….
[3 markah]

42

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

3.2 GERAKAN JISIM
Soalan Objektif

1. Proses gerakan jisim dalam foto di bawah merujuk kepada

A Aliran lumpur
B Kesotan tanih
C Gelangsar tanah
D Gelongsoran tanah

2. Gerakan jisim manakah yang berkaitan dengan maklumat di bawah?

 Pergerakan paling perlahan
 Cerun landai 2˚ hingga 3˚

A Aliran lumpur
B Kesotan tanih
C Gelangsar tanah
D Gelongsoran tanah

3. Maklumat berikut merujuk kepada pergerakan jisim.

 Hujan lebat
 Air bertakung di lapisan atas tanah
 Kadar pergerakan sangat laju
 Membawa tanah dan puing-puing batu yang halus

Apakah jenis pergerakan tersebut?
A Aliran lumpur
B Kesotan tanih
C Gelangsar tanah
D Gelongsoran tanah

4. Kombinasi manakah yang benar tentang jenis gerakan jisim dan kadar pergerakan

jisim?

Jenis Gerakan Jisim Kadar Pergerakan Jisim

A Gelangsar tanah Perlahan

B Aliran Lumpur Sangat cepat

C Kesotan Tanih Cepat

D Gelongsoran Tanah Sangat perlahan

5. Apakah kesan pemotongan cerun di kawasan tanah tinggi di Malaysia?
A Kejadian banjir
B Peningkatan suhu
C Kejadian gerakan jisim
D Peningkatan kandungan humus

43

MODUL JUC GEOGRAFI 2020

6. Apakah kegiatan manusia yang boleh menyebabkan berlakunya kejadian gerakan jisim
di Malaysia?
A Penanaman padi di tanah pamah
B Perikanan akuakultur di pinggir laut
C Perlombongan petroleum di luar pantai
D Pembinaan jalan raya di kawasan tanah tinggi

7. Foto di bawah menunjukkan kejadian gerakan jisim.

Fenomena tersebut terjadi di Malaysia kerana
A kegiatan pembalakan
B kurang litupan tumbuhan
C jumlah hujan yang banyak
D pembukaan kawasan pertanian

8. Foto di bawah menunjukkan kejadian gerakan jisim.

Antara yang berikut, kaedah manakah yang boleh dijalankan untuk mengatasi kejadian

tersebut?

A Membina groin C Melebarkan lebuh raya

B Membina teres D Menanam tanaman tutup bumi

9. Bagaimanakah proses gerakan jisim dapat dikurangkan?
A Menanam pokok di pinggir pantai
B Membina benteng pemecah ombak
C Menjalankan aktiviti pertanian di cerun
D Membina benteng konkrit di lereng bukit

10. Antara berikut, kaedah manakah yang boleh dijalankan untuk mengatasi kejadian tanah
runtuh dan hakisan tanah?
A Membina gabion
B Membina terowong
C Melebarkan lebuh raya
D Menanam tanaman tutup bumi

44