20. NURUL NAJIHAH BT. IDERIS_ TUGASAN2(BMMB1074) E-portfolio

BIODATA ISI KANDUNGAN
1.O Pengenalan
2.0 Sejarah Perkembangan Sistem Ejaan 1-2
3-14
Rumi
Nama NURUL NAJIHAH BT. • Sistem ejaan Wilkinson
IDERIS • Sistem ejaan Za’ba
No. kad pengenalan • Sistem ejaan Fajar Asia
Unit 041230-03-0696 • Sistem ejaan Kongres
Semester / Kursus BMMB1 • Sistem ejaan Melindo
Ambilan SATU • Sistem ejaan Rumi Baru Bahasa
Alamat e-mel JUN 2022
No. telefon Melayu
[email protected]
3.0 Peranan Dewan Bahasa dan Pustaka 15-26
016-3038949
dalam menyeragamkan sistem ejaan
Rumi

4.0 Cabaran sistem ejaan Rumi pada masa 27-38

kini

5.0 Kesimpulan 39-40

6.0 Sumber rujukan 41-42

1.0 pengenalan Seperti yang kita ketahui, terdapat beberapa tahap
perkembangan sistem ejaan rumi yang telah wujud di
Sistem ejaan rumi atau dikenali sebagai sistem ejaan Malaysia sehinggalah tercetusnya sistem ejaan rumi
bahasa Melayu sudah pasti menjadi persoalan yang akhirnya digunakan sehingga hari ini iaitu
tentang dari mana datangnya tulisan bahasa Melayu “Sistem Ejaan Rumi Baru Bahasa Melayu”. Kita tidak
yang menjadi asas kepada wujudnya ejaan bahasa dapat menafikan bahawa, sistem ejaan rumi
Melayu pada masa kini. Tulisan bermaksud lambang semestinya mempunyai pelbagai cabaran
berbentuk coretan kepada setiap bahasa dan terutamanya pada masa kini yang semakin moden.
sebenarnya terdapat dua jenis tulisan dalam bahasa Tambahan pula, pelbagai campuran bahasa telahpun
Melayu iaitu tulisan Jawi dan tulisan Rumi. Sistem wujud seperti bahasa Inggeris sehinggakan boleh
ejaan rumi telah diisytiharkan penggunaannya secara menyebabkan martabat bahasa Melayu semakin
rasmi pada 16 Ogos 1972 yang mana hasil dipinggirkan dalam kalangan masyarakat. Oleh hal
kerjasama Majlis Bahasa Indonesia-Malaysia. yang demikian, peranan Dewan Bahasa dan Pustaka
Menurut sejarah, tulisan rumi ini sebenarnya berasal amatlah penting agar bahasa Melayu iaitu bahasa
daripada kepulauan Melayu bersama-sama dengan kebangsaan dalam meningkatkan lagi martabat dan
kedatangan orang Eropah. kedudukan sistem ejaan rumi bahasa Melayu.

1 2

2.0 SEJARAH Tulisan ejaan rumi sebenarnya berasal
PERKEMBANGAN daripada tulisan Latin atau Rumawi yang telah
dibawa masuk oleh orang-orang Barat apabila
SISTEM EJAAN mereka datang ke Kepulauan Melayu. Sistem
RUMI ejaan rumi ini bersifat fonik yang membawa
maksud sebutan bunyinya kebanyakan mengikut
3 lambang hurufnya. Pada awalnya, pengembara-
pengembara Barat yang masuk ke Kepulaun
Melayu menulis dalam bahasa Melayu dengan
menggunakan ejaan rumi mengikut sistem ejaan
mereka sendiri. Malah, memandangkan ejaan
jawi sukar untuk difahami dalam kalangan
masyarakat menjadikan sistem ejaan rumi begitu
penting sebagai bahasa pengantar.

4

Sistem ejaan Rumi Bahasa Melayu Perkembangan sistem ejaan Rumi
bermula pada tahun 1904 dan sebelum kemerdekaan negara
disempurnakan pada tahun 1972. Antara
sistem ejaan Rumi yang pernah wujud di • Sistem ejaan Wilkinson
negara Malaysia adalah seperti berikut: Pada tahun 1904, satu jawatankuasa telah ditubuhkan
bagi bertujuan untuk menyeragamkan ejaan rumi yang
Sistem Sistem Sistem Sistem Sistem Sistem dipimpin oleh R.J. Wilkinson iaitu Pengarah Pelajaran
ejaan ejaan ejaan ejaan ejaan ejaan ketika itu untuk menguruskan perancangan ejaan yang
Wilkinson Za’ba Fajar Asia Kongres Melindo Rumi Baru Wilkinson pertama kalinya di Tanah Melayu. Sistem
Bahasa ejaan yang terhasil ialah dinamakan “ Sistem Ejaan
Melayu Wilkinson” dimana sistem ejaan ini diguanakan di
sekolah Melayu di Malaysia. Malah, sistem ejaan rumi
ini yang telah diterapkan secara meluas di semua
sekolah adalah bersinonim dengan yang diterapkan
dalam semua kamus dan penerbitan dari karya
Wilkinson sendiri dari tahun 1901 hingga 1940.

56

• Sistem ejaan Za’ba Sebenarnya, sistem ejaan ini bermula di
Pada tahun 1949, Zainal Abidin Ahmad atau lebih Maktab Perguruan Sistem Idris. Antara
dikenali sebagai Za’ba telah membuat pindaan cabaran yang dapat dilihat daripada sistem
pada “ Sistem Ejaan Wilkinson” kerana beliau ejaan ini ialah sukar untuk difahami kerana
berpendapat bahawa ejaan ini tidak masih ada pengejaan kata yang masih terikat
menggambarkan sebutan bahasa Melayu. Beliau dengan Sistem Ejaan Wilkinson. Kesan
membuat beberapa perubahan iaitu antara salah daripada ini telah menggalakkan pihak yang
satunya ialah penggunaan tanda sempang kepada lain untuk menghasilkan sistem ejaan rumi
imbuhan “di” (di-) dan “ sa” (sa-). Malah, sistem yang baru.
ejaan sekolah atau juga dikenali sebagai “ Sistem
Ejaan Za’ba” telah digunakan secara menyeluruh di 8
sekolah-sekolah di Tanah Melayu. Pelita Bahasa
Penggal Pertama (1940), Penggal Kedua (1946)
dan Penggal Ketiga (1949) adalah antara buku
tatabahasa yang telah dikarang oleh Za’ba sendiri.

7

• Sistem Ejaan Fajar Asia Contohnya, pandai dieja dengan
Setersunya, muncul ejaan yang dinamakan perkatan panday dan gurau dieja guraw.
sebagai “ Ejaan Fajar Asia” semasa Bukan itu sahaja, sistem ejaan ini juga
pemerintahan Jepun. Sistem ejaan ini dikenal diperlukan oleh Angkatan Sasterawan 50
pasti digunakan dalam majalah Fajar Asia untuk dijadikan sebagai ejaan rasmi.
pada tahun 1945 hingga 1954 yang mana Walau bagaimanapun, sistem ejaan ini
diterbitkan di Singapura di bawah pimpinan tidak kekal lama kerana selepas Jepun
Za’ba. Sistem ejaan ini digunakan untuk kalah, tulisan ini kembali kepada Sistem
meyampaikan propaganda Jepun dalam Ejaan Rumi Za’ba.
bahasa Melayu melalui tulisan Rumi. Ejaan
Fajar Asia tidak mempunyai perbezaan yang 10
ketara dengan “ Sistem Ejaan Wilkinson”
tetapi perbezaannya hanya pada diftong ai
dan au yang digantikan dengan huruf w dan
y. 9

• Sistem ejaan Rumi Kongres Maka, telah diputuskan ataupun
diwujudkan satu sistem ejaan Rumi yang
Dalam Kongres Persuratan Melayu dikenali “Sistem ejaan Rumi Kongres”
pertama pada tahun 1952 yang semasa Kongres Persuratan Melayu
berlangsung di Singapura, cadangan telah ketiga. Tetapi, sistem ejaan ini tidak pernah
dilakukan dimana tulisan Rumi sewajarnya digunakan kerana sistem ini banyak
dijadikan tulisan rasmi Bahasa Melayu dan menerapkan lambang-lambang fonetik
juga menggalakkan tulisan Jawi. Malah, dalam sistem ejaan Rumi Kongres.
timbul beberapa isu keinginan untuk
membuat tinjauan terhadap tulisan Rumi 12
bahasa Melayu dalam kongres yang kedua
iaitu pada 1954. Oleh itu, ahli peserta
kongres telah bersepakat untuk
menambahbaikkan lagi pembaharuan yang
lebih jelas dan terperinci.

11

Perkembangan sistem ejaan Rumi selepas Tetapi, setelah berakhirnya konfrantasi
kemerdekaan negara Malaysia- Indonesia, kedua-dua negara ini
bersepakat untuk menyelaraskan bahasa
Setelah negara Malaysia mencapai Melayu dan juga bahasa Indonesia semula.
kemerdekaan, pelbagai usaha telahpun Dengan itu, pada 16 Ogos 1972 telah
dirancang untuk memartabatkan bahasa diisytiharkan “ Sistem Ejaan Rumi Baru
Melayu. Antara salah satu usaha yang Bahasa Melayu” dan sistem ejaan rumi ini
dilakukan ialah menyelaraskan sistem ejaan jugalah diguanakan sehinggalah sekarang.
rumi. Kerjasama antara negara Malaysia
dengan Indonesia telah mewujudkan 14
“Sistem Ejaan Melindo” pada tahun 1959.
Sistem ejaan ini juga menggunakan ejaan
yang berasakan lambing fonetik dan tidak
digunakan secara meluas.

13

3.0 PERANAN DEWAN Dewan Bahasa dan Pustaka telah
BAHASA DAN PUSTAKA ditubuhkan secara rasminya di Johor Bahru,
pada 22 Jun 1956 iaitu setahun sebelum
DALAM negara Malaysia mencapai kemerdekaan di
MENYERAGAMKAN mana pada mulanya DBP terletak di Bukit
SISTEM EJAAN RUMI Timbalan, Johor Bahru. DBP diwujudkan
setelah mendapat resolusi Kongres Bahasa
dan Persatuan Melayu ke-3 dan ditukarkan
kepada Badan Berkanun setelah mendapat
kelulusan rasmi daripada Akta Dewan Bahasa
dan Pustaka pada tahun 1959 serta sekaligus
meletakkan DBP di bawah Kementerian
Pendidikan Malaysia.

15 16

Matlamat DBP mengikut Akta DBP adalah untuk Melalui sejarah perkembangan sistem
memperkaya bahasa kebangsaan iaitu Bahasa ejaan rumi, didapati terdapat Peranan Dewan
Melayu dalam semua bidang termasuklah bidang Bahasa dan Pustaka (DBP) dalam
sains dan teknologi yang semakin maju dan menyeragamkan sistem ejaan rumi iaitu untuk
membangun pada masa kini. Bukan itu sahaja, menggalakkan penggunaan bahasa Melayu iaitu
Matlamat ini juga bertujuan untuk membina dan bahasa kebangsaan dengan cara yang betul. Hal
menjulang tinggi bahasa kebangsaan ibunda ini dikatakan demikian kerana, seperti yang kita
negara ke serata dunia supaya dipandang tinggi ketahui, tidak ramai dalam kalangan rakyat
oleh semua orang. Malah, kita tidak dapat Malaysia yang menggunakan bahasa Melayu iaitu
menafikan bahawa peranan Dewan Bahasa dan bahasa rasmi negara Malaysia dengan betul dalam
Pustaka begitu penting bagi melahirkan bahasa kehidupan mereka. Sebaliknya rakyat Malaysia
yang cemerlang di samping dapat menjadikan ramai yang menggunakan bahasa rogak dan juga
bahasa rasmi kita sebagai bahasa yang unggul di bahasa basahan dalam kehidupan harian
mata dunia. Persoalannya, apakah peranan Dewan sehinggakan penggunakan bahasa Melayu yang
Bahasa dan Pustak (DBP) dalam menyeragamkan benar kurang dituturkan. Oleh hal yang demikian,

sisitem ejaan rumi? 17 18

pihak Dewan Bahasa dan Pustaka sewajarnya 20
mengambil langkah yang proaktif dalam
mengatasi masalah penggunaan bahasa Melayu
yang tidak betul yang semakin berleluasa dalam
diri rakyat Malaysia sehinggakan hari ini. Contoh
yang boleh kita mengemukan ialah seperti
mewujudkan buku-buku fiksyen, ilmiah, novel dan
risalah-risalah yang menarik serta akhbar-akhbar.
Hal ini bertujuan untuk memperbetulkan
penggunaan bahasa Melayu iaitu bahasa
kebangsaan dalam kalangan rakyat Malaysia
supaya tidak dipandang enteng oleh negara asing
apabila dalam pertuturan.

19

Selain itu, memajukan bakat dan pewaris generasi dalam ilmu kesusateraan
mengembangkan kesasteraan terutamanya dalam melalui sistem ejaan rumi ini. Malah, bagi
bahasa kebangsaan iaitu bahasa Melayu dikenal menarik minat seseorang untuk menceburi
pasti sebagai salah satu peranan Dewan Bahasa bidang tersebut, DBP juga telah mewujudkan
dan Pustaka dalam menyeragamkan sistem ejaan lagi satu cara yang agak berkesan iaitu
rumi. Hal ini dapat dicontohi dengan menggalakkan dengan menerapkan cara penganugerahan
sesuatu penganjuran atau program menulis karya bagi memberikan semangat kepada para
sastera, mengadakan seminar atau bengkel yang sasterawaan untuk mencuburi dengan lebih
menekankan kepada penulisan kreatif dan mendalam dalam bidang kesasteraan. Ini telah
memberikan bantuan khidmat nasihat kepada semua terbukti bahawa Peranan Dewan Bahasa dan
rakyat Malaysia. Bukan itu sahaja, bagi mencapai Pustaka dalam menyeragamkan penggunaan
objektif yang dikemukakan itu, DBP turut bahasa rumi iaitu bahasa Melayu dalam
mempergiatkan program dari semasa ke se semasa perkembangan bakat kesasteraan dalam diri
bagi melatih rakyat Malaysia yang minat dalam rakyat Malaysia amat penting dalam
menceburi bidang kesasteraan dalam menghasilkan memperkasakan lagi dunia bahasa sastera
sebuah penulisan sastera yang kreatif dan dalam sistem ejaan rumi.
cemerlang. Program ini dijalankan bagi melahirkan
22
21

Seterusnya, peranan Dewan Bahasa Antara contoh buu-buku yang diterbitkan kepada
dan Pustaka (DBP) dalam menyeragamkan sistem sekolah-sekolah di Malaysia ialah buku teks yang
ejaan rumi ialah mencetak, menerbitkan ataupun terdiri daripada pelbagai jenis mata pelajaran dan
membantu dalam percetakan atau penerbitan juga buku rujukan. Buku rujukan ini amat penting
buku-buku fiksyen mahupun bukan fiksyen, risalah- dalam proses pembelajaran bagi pelajar-pelajar
risalah, bahan ilmiah, kamus-kamus dan lain-lain sekolah sebagai sumber rujukan dan tambahan
lagi dalam bahasa Melayu iaitu bahasa untuk mencari sesuatu maklumat yang lebih
kebangsaan. Hal ini dikatakan demikian kerana, ringkas dan padat serta mudah difahami. Oleh hal
kita dapat mengetahui bahawa DBP merupakan yang sedemikian, ini jelas menunjukkan bahawa
sebuah organisasi yang amat penting dalam peranan yang dimainkan oleh Dewan Bahasa dan
industri percetakan, penerbitan buku-buku, kamus- Pustaka amatlah penting bagi menghasilkan lebih
kamus dan bentuk-bentuk bahan ilmiah yang lain. banyak lagi bahan-bahan ilmiah yang boleh
Tambahan pula, Dewan Bahasa dan Pustaka dijadikan sebagai rujukan dalam kehidupan semua
merupakan antara sebuah organisasi yang rakyat Malaysia. Melalui percetakan ataupun
terbesar di Malaysia yang menfokuskan kepada penerbitan pelbagai bahan ilmiah ini juga dapat
percetakan dan penerbitan pelbagai jenis bahan- memberikan pelbagai kesan yang positif dalam
bidang kesusasteraan dan juga pendidikan.
bahan ilmiah yang bole1h dijadikan sebagai
panduan dan rujukan kepada rakyat Malaysia. 23 24

Di samping itu, peranan Dewan

Bahasa dan Pustaka dalam Kerjasama anatara kedua-dua organisasi
ini iaitu Dewan Bahasa dan Pustaka dengan
menyeragamkan sisitem ejaan rumi ialah institusi pengajian tinggi awam telah
menubuhkan banyak Jawatankuasa Istilah
bertujuan untuk membakukan ejaan dan (JKI). Hal ini bertujuan untuk membentuk
dan menyebar luaskan lagi istilah dan ejaan
sebutan serta membentuk istilah-istilah bahasa Melayu dalam semua bidang
termasuklah dalam bidang Sains.
ataupun makna yang sesuai dalam bahasa Perubahan ini mampu melihat bahasa
Melayu ataupun bahasa kebangsaan
Melayu iaitu bahasa kebangsaan. Dewan digunakan secara meluas dengan betul dan
sekaligus dapat berkembang dengan lebih
Bahasa dan Pustaka yang mendukung cepat dan maju.

penggerakan kegiatan peristilahan telah 26

dilaksanakan melalui dasar bahasa yang

mana menjadikan bahasa Melayu sebagai

bahasa pengantar di sekolah-sekolah

rendah mahaupun menegah dan sekaligus

juga di peringkat Institut Pendidikan Tinggi

(IPT). 25

4.0 CABARAN Dalam menongkak arus pemodenan yang kian
SISTEM EJAAN mencabar ini, kita dapat melihat bahawa pihak
RUMI PADA MASA bertanggungjawab terus memperkasakan sistem
ejaan rumi supaya tidak lapuk dek negara yang
KINI kian membangun dengan begitu maju. Tetapi, kita
tidak dapat menafikan bahawa, tidak semestinya
27 dengan penguatkuasaan daripada pihak
bertanggungjawab dalam mengekalkan sistem
ejaan rumi di negara ini, bahasa Melayu akan
digunakan dengan betul. Sebaliknya sisitem ejaan
rumi mesti mempunyai pelbagai cabaran dalam
menjaga kedaulatan serta martabatnya.

28

Hal ini dapat dibuktikan apabila tidak ramai Penggunaan bahasa rojak iaitu campuran
atau segelinitr sahaja rakyat Malaysia yang daripada pelbagai jenis bahasa dalam komunikasi
menggunakan ejaan bahasa Melayu dengan harian merupakan salah satu cabaran sistem ejaan
betul dan selebihnya menggunakan ejaan rumi pada masa kini. Kita sudah mendapati
bahasa Melayu yang tidak betul dalam bahawa, penggunaan bahasa rojak kian berleluasa
kehidupan seharian mereka. Ini sudah jelas dan menular dalam kalangan rakyat Malaysia
menunjukkan bahawa, mereka tidak begitu terutamanya para pelajar yang berpunca daripada
mengambil berat tentang penggunaan ejaan dalam media social yang semakin popular hingga
rumi bahasa Melayu kerana mereka menjadi saluran komunikasi. Ini dapat dilihat dalam
beranggapan bahasa Melayu tidak begitu aplikasi media social seperti Whatsapp, Facebook,
penting untuk digunakan dengan betul. Twitter, Instagram dan lain -lain lagi telah menjadi
Persoalnnya, apakah cabaran sistem ejaan faktor pendorong utama berlaku penyalahgunaan
rumi yang dapat dikenal pasti pada masa kini? bahasa Melayu yang mana sekaligus telah
menyalahi sistem dan struktur yang betul dan tepat.
29
30

Tambahan pula, ketika perdagangan 32
antarabangsa sewaktu Kesultanan Melayu
Melaka, didiapati penggunaan bahasa rojak
telahpun berlaku terutama bagi pedagang luar
yang ingin berdagang di Kepulauan Melayu. Hal
ini dikatakan kerana, semestinya mereka tidak
faham untuk berkomunikasi kerana sudah pasti
terdiri daripada pelbagai bangsa dan budaya.
Dengan itu, penggunaan bahasa yang
bercampur-aduk akan berlaku agar kedua-dua
pihak dapat memahami dalam komunikasi. Ini
jelas menunjukkan bahawa, penggunaan bahasa
rojak menjadi satu kebiasaan dalam kehidupan
setiap individu untuk berkomunikasi. Bukan itu
sahaja, penggunaan bahasa Inggeris bersama
dengan bahasa Melayu dalam berkomunikasi

secara lisan mahupu3n1 tulisan selalu diguna

pakai.

Seterusnya, perkembangan era Ini amat merisaukan kerana akan menjejaskan
teknologi maklumat dan komunikasi yang semakin martabat dan kedudukan bahasa Melayu apabila
membangun dan pesat seiring dengan Revolusi penggunaan singkatan dalam ejaan semakin
4.0 iaitu perkembangan sains dan teknologi berleluasa. Hal ini jelas menunjukkan bahawa,
merupakan antara cabaran sistem ejaan rumi segelintir rakyat Malaysia beranggapan sistem ejaan
pada masa kini. Kita sudah maklum bahawa ruang rumi tidak begitu penting dan hanya dipandang enting
siber telah dijadikan medium utama yang meliputi sahaja sehingga boleh menurunkan taraf sistem ejaan
ruang yang sangat luas atau dikenali juga sebagai rumi. Tambahan pula, kita dapat lihat apabila ramai
ruang tanpa sempadan. Rakyat Malaysia orang yang tidak faham untuk membaca dan mengeja
cenderung untuk meringkaskan setiap perkataan sesuatu perkataan dengan betul kerana terpengaruh
apabila sedang berkomunikasi melalui dengan perkataan singkatan yang tengah berleluasa di
penggunaan ruang siber ini. Contoh singkatan media sosial. Oleh hal yang demikian, pihak
bagi perkataan ejaan ialah ‘mcm’ yang bertanggungjawab sewajarnya mengambil langkah
sebenarnya (macam), ‘pk’ (pikir) dan sebagainya. yang proaktif dalam mengekalkan martabat sistem
Penggunaan singkatan dalam ejaan perkataan ejaan rumi agar tidak terpinggir dan tersalah dalam
sudah pasti akan mencemarkan keaslian penggunaannya.
perkataan bahasa Melayu dalam sistem ejaan
rumi. 34

Selain itu, cabaran sistem ejaan Bukan itu sahaja, sikap rakyat Malaysia sendiri
rumi pada masa kini ialah berlaku
disebabkan oleh guru yang mengajar itu yang tidak mempunyai rasa bangga dengan
sendiri. Hal ini dikatakan demikian kerana,
kebanyakan guru yang mengajar bahasa Melayu menjadi cabaran sistem ejaan
menggunakan bahasa yang loghat
menyebabkan murid tidak dapat belajar rumi masa kini. Hal ini dapat dilihat sendiri
bahasa Melayu dengan betul dan baik serta
sekaligus menyebabkan murid sukar untuk apabila sikap yang tidak yakin akan
mendalami sistem ejaan rumi. Malah, hal ini
akan merosakkan keindahan bahasa penggunaan bahasa Melayu iaitu bahasa
Melayu itu sendiri apabila guru sendiri tidak
memprektikkan bahasa Melayu iaitu bahasa kebangsaan dalam diri seseorang individu
ibunda dalam proses pengajaran dan
pembelajaran kepada para pelajar. menjadikan bahasa Melayu dipandang rendah

35 terutamanya oleh negara asing sedangkan

mereka tidak pernah menjatuhkan bahasa

mereka sendiri sebaliknya negara asing

bangga dengan bahasa mereka. Oleh sebab

itu, kita sebagai rakyat Malaysia perlu bangga

dan yakin dengan bahasa Melayu kita sendiri

dan jangan sesekali menjatuhkan bahasa

kebangsaan.

36

Akhir sekali, pendedahan awal bahasa Ini disebabkan oleh mereka sudah terbiasa
Melayu melalui ejaan rumi dalam kalangan kanak- dengan bahasa mereka sendiri sejak dari kecil lagi
kanak kurang memberangsangkan dikenal pasti dan beranggapan bahawa apabila mereka
sebagai cabaran sistem ejaan rumi pada masa kini. mendalami dan mempelajari bahasa Melayu
Hal ini dikatakan demikian kerana, mereka mungkin akan menjejaskan bahasa mereka
semestinya masih belum mengetahui dan sendiri, Oleh sebab itu, kanak-kanak yang kelainan
mempelajari dengan lebih mendalam tentang bangsa dan budaya sukar untuk mempelajari
pendedahan bahasa Melayu melalui ejaan rumi. bahasa Melayu dan sekaligus akan menjadi
Malah, kanak-kanak yang kelainan bangsa dan cabaran kepada sistem ejaann rumi pada masa
budaya semestinya sukar untuk mereka mempelajari kini.
dan mengeja tulisan rumi dengan baik walaupun
sudah berada di peringkat sekolah menengah.

37 38

5.0 kESIMPULAN begitu proaktif dan hebat bagi memartabatkan

Secara keseluruhannya, bahasa bahasa Melayu. Walau bagaimanapun, sistem
Melayu didapati mula berkembang di Kepulauan
Melayu. Bahasa Melayu merupakan bahasa ejaan rumi masih didatangi cabaran pada
utama dan amat penting dalam semua aspek
iaitu pentadbiran, perdagangan, ekonomi dan masa kini iaitu penggunaan bahasa rojak,
pendidikan. Oleh hal yang demikian, sistem
ejaan rumi telah digunakan secara meluas dan perkembangan era teknologi dan maklumat
menggantikan sistem ejaan Jawi kerana ejaan
Jawi sukar untuk segelintir masyarakat dalam yang semakin membangun, guru yang
memahaminya. Sejarah perkembangan sistem
ejaan rumi terdiri daripada dua garis masa iaitu mengajar itu sendiri dan juga pendedahan
sebelum kemerdekaan dan juga selepas negara
Malaysia merdeka. Tambahan pula, dalam awal kanak-kanak yang kurang
mengekalkan sistem ejaan rumi, Dewan Bahasa
memberangsangkan. Dengan itu, kita sebagai
dan Pustaka telah mem1 a1inkan peranan yang
rakyat Malaysia perlu mengangkat tulisan rumi

ini yang merupakan khazanah negara supaya

setanding dengan tulisan negara-negara luar.

Malah, kita juga hendaklah berganding bahu

dalam memartabatkan tulisan rumi ini agar tidak

dipinggirkan dan mengembalikan kegemilangan

bahasa Melayu. 40

6.0 SUMBER RUJUKAN

Aram. (2013, October 1). Sejarah Perkembangan Sistem Ejaan Rumi Bahasa Melayu. http://bujangetg.blogspot.com/2013/10/sejarah-
perkembangan-sistem-ejaan-rumi.html?m=1

Daipi, Mohamed Naim. (1991). Perkembangan ejaan rumi bahasa Melayu: Bahagian II. Sekata-9-1-28.pdf (nie.edu.sg)

Jambi, Jaafar Bin. (2008). CABARAN DAN PROSES PEMANTAPAN BAHASA MELAYU: CHALLENGES AND ESTABLISHMENT PROCESS OF
LANGUAGE. Jurnal Pengajian Melayu (JOMAS), 19(1), 68-90. https://myjurnal.mohe.gov.my/filebank/published_article/24058/Article_5.PDF

Kamil, Ibrahim Majdi Mohamad, and Maliati Mohamad. (2020). Cabaran pemerkasaan bahasa Melayu dalam usaha
mencapai negara bangsa di Malaysia. Asian People Journal (APJ), 3(2), 181-191. https://journal.unisza.edu.my/apj/index.php/apj/article/view/152/150

Muhammad Al Afzan. (2018, April 30). Peranan Dewan Bahasa dan Pustaka dalam Memartabatkan Bahasa Melayu.
https://cikguafzan96.blogspot.com/2018/04/peranan-dewan-bahasa-dan-pustaka.html?m=1

41

Muhammad Ariff Ahmad. (t.t). Ejaan Rumi Bahasa Melayu, 43-65. Diakses pada 24 September 2022 daripada
https://www.languagecouncils.sg/mbms/my/-/media/mlc/documents/penerbitan_ejaan-rumi-bahasa-
melayu_muhammad-ariff-ahmad.pdf

Padlet. (2022, September 28). Peranan Dewan Bahasa dan Pustaka. https://padlet.com/syaafiqh99/qiwh0ty780me

Sulaiman, Sabariah, Rodi, Nurul Fazlina Md Rodi, & Norhanishaa Haris. (2021). ANALISIS SISTEM EJAAN JAWI ZA’BA DALAM PELITA BAHASA
MELAYU PENGGAL 1. UFUQ International Journal of Arts and Social Science Research, 1(3), 25-39. ANALISIS SISTEM EJAAN JAWI
ZA’BA DALAM PELITA BAHASA MELAYU PENGGAL 1 | UFUQ International Journal of Arts and Social Science Research (ufuqjournal.com)

Shamsul Aizuwani Nawi, Suhashi Dollah & Zurihan Yusoff. (2020). Pengenalan Sejarah Perkembangan Bahasa Melayu.
Global Mediastreet Sdn Bhd.

Yazid, Khairun Dzuria Azniza Mat, Nur Farahkhanna Mohd Rusli, Nordiana Hamzah, Farra Humairah Mohd, Hasrina Baharum, & Norfaizah Abdul 42
Jobar. (2020). Penggunaan bahasa rojak dalam aplikasi whatsapp: Analisis teori relevans. In Prosiding Seminar Antarabangsa Komunikasi
dan Budaya (pp. 127-132). Microsoft Word - Penggunaan Bahasa Rojak dalam Aplikasi Whatsapp-Analisis Teori Relevans (1)
(researchgate.net)