แผนการสอนคณิตศาสตร์ ป.4 หน่วยที่ 6 เรื่องเศษส่วน

นางสาวดานุรตั น์ จันทะรส
ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะครูชานาญการพิเศษ

โรงเรียนบา้ นสันปา่ สัก
อาเภอหางดง จงั หวดั เชียงใหม่
สานักงานเขตพ้นื ทกี่ ารศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 4

ตารางวิเคราะหเ์ นือ้ หา และเวลาท่ใี ช้ในการจดั กจิ กรรม

หวั ข้อ เนือ้ หา เวลา (ชั่วโมง)

1 เตรียมความพร้อม 1
2 เศษสว่ นแท้ เศษเกนิ 1
3 จำนวนคละ 2

••การเขียนจำนวนคละในรูปเศษเกนิ 2
••การเขียนเศษเกินในรปู จำนวนคละ 2
4 เศษสว่ นท่เี ทา่ กับจำนวนนับ 2
5 เศษสว่ นทเ่ี ทา่ กัน 4
6 เศษส่วนอยา่ งต่ำ
7 การเปรียบเทยี บและเรียงลำดบั 4
••การเปรยี บเทยี บเศษสว่ น จำนวนคละ
••การเรยี งลำดับเศษส่วน จำนวนคละ 4
8 การบวก การลบ 1
••การบวก การลบเศษส่วน 23
••การบวก การลบจำนวนคละ
9 โจทย์ปญั หา
10 รว่ มคิดรว่ มทำ

รวมเวลาที่ใชใ้ นหน่วยท่ี 6



แผนการจัดการเรยี นรู้

กลุม่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ วชิ าคณิตศาสตร์ รหัสวชิ า ค 14101
ปีการศกึ ษา 2563
ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 4 ภาคเรียนที่ 2 เวลา 23 ชั่วโมง
เวลา 1 ช่ัวโมง
หนว่ ยการเรียนรู้ที่ 6 เรอ่ื ง เศษสว่ น

แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 1 เรื่อง เตรยี มความพร้อมเศษสว่ น

ผ้สู อน นางสาวดานุรัตน์ จันทะรส วนั ท่ี ……………………………………………

1. สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้

สาระท่ี 1 จำนวนและพีชคณิต
มาตรฐาน ค. 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำนวน ระบบจำนวน การดำเนินการของจำนวน

ผลที่เกดิ ข้ึนจากการดำเนินการสมบัติของการดำเนินการและนำไปใช้

2. ตวั ชีว้ ัด

ค 1.1 ป.4/3 อา่ นและเขียนเศษสว่ น จำนวนคละ แสดงปรมิ าณสง่ิ ต่างๆ และแสดงส่ิงต่างๆ ตาม
เศษส่วนจำนวนคละที่กำหนด

3. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด

เศษส่วนและจำนวนคละเปน็ จำนวนทใี่ ช้แสดงปริมาณ ของสิง่ ตา่ งๆ

4. จุดประสงค์การเรียนรู้

1) เข้าใจความหมายของเศษส่วน (k)
2) เขยี นและอ่านเศษสว่ นตามที่กำหนดให้ได้ (P)
3) รับผดิ ชอบตอ่ หนา้ ทท่ี ี่ไดร้ ับมอบหมาย (A)

5. สาระการเรยี นรู้

เศษส่วน

6. สมรรถนะสำคญั ของผู้เรียน

1. ความสามารถในการส่อื สาร
2. ความสามารถในการคดิ
3. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
4. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต

7. คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

1. มีวินัย
2. ใฝเ่ รยี นรู้
3. มุ่งม่นั ในการทำงาน

8. กจิ กรรมการเรยี นรู้

ข้นั นำ
1. ครใู ชส้ ถานการณ์ทำนำ้ ผลไม้รวม ในหนงั สอื เรยี นคณติ ศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท. หนา้ 3 นำสนทนา เพ่ือ

กระตุ้นความสนใจเกยี่ วกบั เศษสว่ น โดยใช้คำถามดงั นี้
❖ในการทำน้ำผลไม้รวม จำนวน 5 แก้ว ตอ้ งใชน้ ำ้ ผลไม้ชนิดใดมากกวา่ กันและมากกวา่ กันเทา่ ใด
❖ถ้าตอ้ งการทำน้ำผลไมร้ วม จำนวน 10 แก้ว จะใช้น้ำสม้ คั้นปริมาณเทา่ ใด
❖ถา้ ต้องการทำน้ำผลไม้รวม จำนวน 10 แกว้ ต้องใช้น้ำผลไม้ทง้ั หมดเทา่ ใด

ทง้ั นคี้ รูไมจ่ ำเป็นต้องเฉลย ควรให้นกั เรียนเปน็ ผ้หู าคำตอบเอง หลงั จากเรียนจบบทนีแ้ ล้ว
ขน้ั สอน

2. เตรยี มความพร้อมเป็นการตรวจสอบความรพู้ นื้ ฐานท่ี จำเปน็ สำหรับการเรียนในบทนี้ โดยมีส่วนทเี่ ป็น
เนอื้ หาและ สว่ นทเี่ ป็นคณิตคิดท้าทาย ซ่ึงต้องนำความรูพ้ ื้นฐานมาใชใ้ นการแก้ปัญหา วิธแี กป้ ญั หาอาจแตกตา่ งกนั
ครูควรนำวิธีแก้ปัญหานั้น ๆ มาเป็นประเด็นในการอภิปรายเพ่ือเรียนรรู้ ว่ มกัน
ข้นั สรุป

3. ถา้ นักเรียนยังมีความรูพ้ ื้นฐานไม่เพยี งพอ ครูควรทบทวน โดยใชส้ ่อื ประกอบการอธบิ าย แล้วให้ทำ
แบบฝกึ หัด 6.1 ในหนังสือเรยี นคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท. เปน็ รายบุคคล

9. สื่อการเรียนรู้

1. หนงั สอื เรยี นคณติ ศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท.
2. แบบฝกึ คณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท.

10. การวดั และประเมินผลการเรียนรู้

1. วิธกี ารวดั และประเมนิ ผล
1.1 ตรวจแบบฝกึ หัด
1.2 สังเกตพฤตกิ รรมของนักเรยี นในการเข้ารว่ มกจิ กรรม

2. เคร่ืองมือ
2.1 แบบฝกึ หัด
2.2 แบบสงั เกตพฤติกรรมการเข้ารว่ มกจิ กรรม

3. เกณฑก์ ารประเมิน
3.1 ร้อยละ 60 ผา่ นเกณฑ์

3.2 การประเมินพฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรม
ผ่านตัง้ แต่ 2 รายการ ถอื วา่ ผ่าน
ผ่าน 1 รายการ ถือว่า ไมผ่ า่ น

แผนการจดั การเรียนรู้

กลุ่มสาระการเรยี นรู้คณติ ศาสตร์ วชิ าคณิตศาสตร์ รหัสวิชา ค 14101
ปกี ารศึกษา 2563
ชั้นประถมศึกษาปที ่ี 4 ภาคเรยี นที่ 2 เวลา 23 ชั่วโมง
เวลา 1 ช่ัวโมง
หน่วยการเรยี นร้ทู ่ี 6 เรอ่ื ง เศษสว่ น

แผนการจดั การเรยี นรทู้ ่ี 2 เร่อื ง เศษส่วนแท้ เศษเกนิ

ผสู้ อน นางสาวดานุรัตน์ จันทะรส

1. สาระและมาตรฐานการเรียนรู้

สาระที่ 1 จำนวนและพชี คณิต
มาตรฐาน ค. 1.1 เขา้ ใจความหลากหลายของการแสดงจำนวน ระบบจำนวน การดำเนนิ การของจำนวน

ผลท่ีเกิดขึ้นจากการดำเนนิ การสมบตั ิของการดำเนินการและนำไปใช้

2. ตวั ช้วี ดั

ค 1.1 ป.4/3 อา่ นและเขียนเศษส่วน จำนวนคละ แสดงปริมาณสงิ่ ตา่ งๆ และแสดงสง่ิ ตา่ งๆ ตาม
เศษสว่ นจำนวนคละที่กำหนด

3. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด

เศษส่วนและจำนวนคละเป็นจำนวนที่ใช้แสดงปริมาณ ของสิ่งต่างๆ เศษส่วนที่มีตัวเศษน้อยกว่าตัวส่วน
เรียกว่า “เศษส่วนแท”้ เศษส่วนท่ีมีตวั เศษเท่ากบั หรอื มากกว่าตวั ส่วน เรียกวา่ “เศษเกนิ ”

4. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

1) จำแนกไดว้ า่ เศษสว่ นใดเป็นเศษส่วนแท้ เศษเกิน (K)
2) เขียนและอ่านเศษส่วนแท้ เศษเกนิ ตามทก่ี ำหนดใหไ้ ด้ (P)
3) รบั ผดิ ชอบตอ่ หน้าทท่ี ่ีไดร้ ับมอบหมาย (A)

5. สาระการเรียนรู้

เศษสว่ นแท้ เศษเกนิ

6. กระบวนการทางคณติ ศาสตร์
  การแกป้ ัญหา
 การส่อื สารและการส่ือความหมายทางคณติ ศาสตร์
 การเช่อื มโยง

 การให้เหตผุ ล
 การคดิ สรา้ งสรรค์

7. สมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคิด
3. ความสามารถในการแกป้ ญั หา
4. ความสามารถในการใช้ทักษะชวี ิต

8. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์

1. มวี นิ ัย
2. ใฝเ่ รียนรู้
3. ม่งุ ม่นั ในการทำงาน

9. กิจกรรมการเรยี นรู้

ขน้ั นำ
1. การสอนแสดงปรมิ าณของสิง่ ตา่ ง ๆ ดว้ ยเศษส่วน และการสอนเศษสว่ นแท้และเศษเกิน ครูอาจจัด

กจิ กรรมโดยให้นักเรยี นจับคูก่ ัน ครแู จกกระดาษวงกลม กลุ่มละ 7 แผน่ แล้วใหน้ กั เรียนปฏบิ ัติกิจกรรมตาม
สถานการณ์ในหนงั สอื เรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท. หน้า 5
ข้นั สอน

2. ใหก้ ระดาษวงกลมแต่ละแผน่ แทนขนมเป๊ยี ะ แล้วระบายสี แสดงขนมเปีย๊ ะท่แี ต่ละคนได้รับด้วยสีที่
แตกตา่ งกนั

3. ครูใชก้ ารถาม-ตอบประกอบการอธบิ าย พร้อมกบั ให้นักเรยี น ทำกิจกรรมตามลำดบั ครใู หน้ ักเรยี นสังเกต
ผลบวกท่ีได้ แล้วรว่ มกันอภิปรายเพ่ือนำไปส่ขู ้อสงั เกตท่ีวา่ การบวกเศษสว่ นทม่ี ีตัวสว่ นเทา่ กัน ให้นำตัวเศษมาบวก
กัน และตวั ส่วนคงเดมิ ซึ่งผลบวกทไี่ ด้ อาจมีตัวเศษน้อยกว่าตัวสว่ น หรือเทา่ กับ หรือมากกว่าตวั ส่วน

**หมายเหตุ ครูอาจทำกจิ กรรมไปพรอ้ มกบั นักเรยี น โดยใช้ สอื่ กระดาษวงกลมติดบนกระดาน แล้วให้
ตัวแทนนกั เรยี น ระบายสตี ามที่สถานการณก์ ำหนด
ขั้นสรุป

4. ครแู ละนักเรียนรว่ มกนั ทำกิจกรรมในหนงั สือเรยี นคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท. หน้า 6 แลว้ ร่วมกัน
อภปิ รายเพื่อเปรยี บเทียบเศษส่วนแท้และเศษเกิน กับ 1 เพื่อนำไปสู่ข้อสรปุ ที่ว่า เศษสว่ นแทจ้ ะน้อยกว่า 1 แต่
เศษเกินจะเท่ากับหรือมากกว่า 1

5. ครูใหน้ กั เรยี นยกตวั อย่างเศษส่วนแทแ้ ละเศษเกินเพิ่มเติม พร้อมระบเุ หตผุ ล แล้วใหน้ ักเรียนร่วมกนั สรุป
เก่ียวกับเศษส่วนแท้และเศษเกินอีกคร้ัง ซงึ่ จะได้ว่า

❖ เศษสว่ นทม่ี ตี ัวเศษนอ้ ยกวา่ ตัวส่วน เรียกว่า เศษสว่ นแท้
❖ เศษสว่ นทีม่ ตี วั เศษเทา่ กบั หรือมากกวา่ ตวั ส่วน เรยี กว่า เศษเกนิ

❖ เศษส่วนแทจ้ ะน้อยกว่า 1 แต่เศษเกินจะเท่ากบั หรือ มากกว่า 1
6. จากน้ันให้ทำแบบฝึกหดั 6.2 เปน็ รายบคุ คล ในหนงั สือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท.
7. เพื่อตรวจสอบความเขา้ ใจและสรปุ ความรทู้ ี่ได้ ใหน้ ักเรียนทำกจิ กรรมในหนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4
เลม่ 2 สสวท. หน้า 7 เปน็ รายบคุ คล

10. สอ่ื การเรยี นรู้

1. หนังสอื เรยี นคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท.
2. แบบฝึกคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท.
3. กระดาษวงกลมชุดละ 7 แผ่น แตล่ ะแผ่นแบง่ เปน็ 8 สว่ นเท่า ๆ กนั
4. ดินสอสี

11. การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู้

1. วิธีการวัดและประเมินผล
1.1 ตรวจแบบฝกึ หดั
1.2 สังเกตพฤตกิ รรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกิจกรรม

2. เครือ่ งมือ
2.1 แบบฝกึ หดั
2.2 แบบสังเกตพฤติกรรมการเข้ารว่ มกิจกรรม

3. เกณฑ์การประเมนิ
3.1 รอ้ ยละ 60 ผ่านเกณฑ์
3.2 การประเมินพฤตกิ รรมการเข้ารว่ มกิจกรรม
ผา่ นต้งั แต่ 2 รายการ ถือว่า ผา่ น
ผา่ น 1 รายการ ถือว่า ไมผ่ ่าน

แผนการจัดการเรยี นรู้

กลมุ่ สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ วชิ าคณิตศาสตร์ รหัสวชิ า ค 14101
ปกี ารศึกษา 2563
ชั้นประถมศกึ ษาปที ี่ 4 ภาคเรยี นท่ี 2 เวลา 23 ชว่ั โมง
เวลา 1 ชั่วโมง
หน่วยการเรยี นรู้ท่ี 6 เรื่อง เศษส่วน

แผนการจัดการเรียนรู้ท่ี 3 เรื่อง การเขยี นจำนวนคละในรูปเศษเกิน

ผูส้ อน นางสาวดานรุ ัตน์ จันทะรส

1. สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้

สาระท่ี 1 จำนวนและพชี คณิต
มาตรฐาน ค. 1.1 เข้าใจความหลากหลายของการแสดงจำนวน ระบบจำนวน การดำเนินการของจำนวน

ผลทเี่ กิดข้ึนจากการดำเนินการสมบัติของการดำเนนิ การและนำไปใช้

2. ตวั ชวี้ ัด

ค 1.1 ป.4/3 อ่านและเขยี นเศษส่วน จำนวนคละ แสดงปริมาณสง่ิ ตา่ งๆ และแสดงส่งิ ตา่ งๆ ตาม
เศษส่วนจำนวนคละท่ีกำหนด

3. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด

การเขียนจำนวนคละในรูปเศษเกินทำได้โดย นำตัวส่วน คูณกับจำนวนนับแล้วบวกกับตัวเศษ ผลลัพธ์ที่ได้
เป็นตวั เศษของเศษเกนิ โดยมีตัวส่วนคงเดมิ

4. จดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

1) จำแนกไดว้ ่าเศษสว่ นใดเป็นเศษสว่ นแท้ เศษเกนิ หรอื จำนวนคละ (K)
2) เขยี นจำนวนคละในรปู เศษเกนิ ตามท่ีกำหนดให้ได้ (P)
3) รบั ผดิ ชอบต่อหนา้ ทที่ ี่ได้รับมอบหมาย (A)

5. สาระการเรียนรู้

เศษเกนิ จำนวนคละ

6. กระบวนการทางคณติ ศาสตร์
  การแกป้ ัญหา
 การสื่อสารและการสื่อความหมายทางคณติ ศาสตร์
 การเช่อื มโยง

 การให้เหตุผล
 การคิดสรา้ งสรรค์

7. สมรรถนะสำคัญของผูเ้ รยี น

1. ความสามารถในการสื่อสาร
2. ความสามารถในการคดิ
3. ความสามารถในการแก้ปญั หา
4. ความสามารถในการใชท้ ักษะชีวติ

8. คุณลักษณะอนั พึงประสงค์

1. มวี นิ ยั
2. ใฝเ่ รียนรู้
3. มุ่งมัน่ ในการทำงาน

9. กิจกรรมการเรียนรู้

ขั้นนำ
1. ครจู ดั กิจกรรมโดยให้นักเรยี นจับค่กู ัน โดยครแู จกกระดาษ รปู สี่เหลยี่ มมุมฉาก กลมุ่ ละ 7 แผน่ แทนขนม

7 ชน้ิ แล้วให้นักเรยี นปฏบิ ตั ิกจิ กรรมตามสถานการณ์ในหนังสอื เรยี นคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท. หนา้ 8-9 ครใู ช้
การถาม–ตอบประกอบการอธบิ ายการแบง่ ขนมแต่ละครั้ง แล้วชว่ ยกนั บอกจนวนขนมที่แตล่ ะคนไดร้ บั
ขัน้ สอน

2. จากนั้นครูแนะนำการเขยี นจำนวนขนมที่แต่ละคนไดร้ บั ในรูปจำนวนคละ แลว้ ใหน้ ักเรียนร่วมกนั

อภิปรายเพื่อนำไปสู่ ข้อสรุปว่า จำนวนคละเป็นจำนวนที่ใช้แสดงปรมิ าณของสิ่งตา่ ง ๆ เขียนในรูปจำนวนนบั กบั

เศษสว่ นแท้

3. ครูให้นักเรยี นยกตวั อยา่ งจำนวนคละเพิม่ เตมิ และครูอาจกำหนดจำนวนอนื่ ๆ ให้นกั เรยี นพิจารณาวา่

เป็นจำนวนคละ หรือไม่ เพราะเหตุใด เช่น 2 3 จากนัน้ ร่วมกนั ทำกจิ กรรมในหนงั สือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2
5
สสวท. หน้า 9 แลว้ ให้ทำแบบฝึกหดั 6.3 เปน็ รายบุคคล

4. การเขยี นจำนวนคละในรูปเศษเกิน ในหนังสือเรยี นคณิตศาสตร์ ป.4 เล่ม 2 สสวท. หน้า 10 ครูควรใช้

การซักถามเพือ่ ทบทวนการเขียนจำนวนคละ ในรปู การบวกของจำนวนนับกับเศษส่วนแท้ เศษส่วนทเี่ ทา่ กับ 1 และ

การบวกเศษส่วนท่ีมีตัวส่วนเท่ากัน โดยอาจใชส้ อ่ื ประกอบการอธิบาย

5. ครูและนกั เรยี นร่วมกนั พิจารณาการเขยี น 2 1 ในรูปเศษเกินโดยใช้ส่อื จากน้นั ให้พจิ ารณาการเขียน
5
1
2 5 ในรปู เศษเกิน โดยไมใ่ ชส้ อ่ื แลว้ ให้นักเรียนสังเกตความสัมพนั ธ์ระหวา่ ง จำนวนคละกบั เศษเกนิ จาก

2 1 = (2 × 5) + 1 = 11
5 5
3 23
และ 5 4 = (5 × 4) + 3 = 4

ขน้ั สรปุ

6. และรว่ มกันอภปิ รายเพ่อื นำไปสู่ข้อสรุปท่วี า่ การเขยี นจำนวนคละในรปู เศษเกนิ ทำไดโ้ ดยนำตวั สว่ นคูณ
กับจำนวนนบั แลว้ บวกกับตวั เศษ ผลลัพธ์ทไี่ ดเ้ ป็นตัวเศษ ของเศษเกนิ โดยมีตัวสว่ นคงเดิม จากนน้ั ร่วมกนั พจิ ารณา
ตัวอย่างและทำกิจกรรมในหนังสอื เรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท. หนา้ 11

10. สอ่ื การเรยี นรู้

1. หนังสือเรียนคณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท.

2. แบบฝกึ คณิตศาสตร์ ป.4 เลม่ 2 สสวท.

3. กระดาษรปู สเี่ หล่ยี มมมุ ฉาก กวา้ ง 3 เซนติเมตร ยาว 6 เซนติเมตร ชดุ ละ 7 แผน่

4. กระดาษวงกลมขนาด 1 แผ่น และ 1 แผน่
4 2

11. การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้

1. วธิ กี ารวัดและประเมนิ ผล
1.1 ตรวจแบบฝึกหัด
1.2 สงั เกตพฤติกรรมของนักเรียนในการเข้าร่วมกจิ กรรม

2. เครอื่ งมือ
2.1 แบบฝกึ หัด
2.2 แบบสงั เกตพฤติกรรมการเข้ารว่ มกจิ กรรม

3. เกณฑก์ ารประเมนิ
3.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

3.2 การประเมินพฤตกิ รรมการเข้ารว่ มกิจกรรม
ผา่ นตงั้ แต่ 2 รายการ ถือวา่ ผ่าน
ผา่ น 1 รายการ ถอื ว่า ไมผ่ ่าน