เอกสารประกอบการเรียน วิชาสุนทรียศาสตร์ทางดนตรี

วิชา สุนทรยี ศาสตรท์ างดนตรี

ระดบั ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 4/15

เห็นอะไรในภาพน้ ีบา้ ง ?

การรบั รูท้ างสุนทรยี ภาพ

ความซาบซ้ึงในดนตรี

การจาแนกลกั ษณะพ้ นื ฐานตา่ งๆ รว่ มกนั โดยอาจพิจารณา
จากเทคนิค รูปแบบ บริบท และเน้ ือหาของเพลง เป็ นตน้

ประเภทของดนตรี

01 ดนตรีคลาสสิค 02 ดนตรีแจส๊

03 ดนตรีรอ็ ค 04 ดนตรปี ๊ อป

ดนตรีคลาสสคิ

เป็นดนตรีทีแ่ ต่งขึ้นอยา่ งมีระเบียบแบบแผนที่เคร่งครดั โดย
สว่ นใหญ่จะใชค้ อร์ดเป็นพ้นื ฐาน ดนตรีคลาสสิคไดถ้ ูกยกย่องวา่
เป็นดนตรีชน้ั สงู คาวา่ คลาสสกิ หมายถึงทางดนตรอี ยใู่ นยุคสมยั ที่
ดนตรียุโรปเฟอ่ื งฟใู นราว ค.ศ. 1750 ถึง 1820

1. โซนาตา (Sonata)

เป็ นบทเพลงท่ีใช้สาหรับเด่ียวเคร่ือง Sonata in C major - Mozart
ดนตรี ผูท้ ี่บรรเลงเพลงประเภทโซนาตา
น้ันตอ้ งมีทกั ษะในการบรรเลงเป็ นอย่างดี
เย่ียม รูปแบบของเพลงน้ ี แบ่งเป็ น3-4
ท่อน คือ ท่อนแรก จังหวะเร็ว ท่อน 2
จงั หวะชา้ ท่อน 3 จงั หวะปานกลาง และ
ทอ่ นท4่ี อตั ราจงั หวะเรว็

2. ซิมโฟนี (Symphony)

Symphony No. 5 - Beethoven

ซิมโฟนี เป็ นภาษาอังกฤษ มีรากฐาน
คาศพั ทม์ าจากภาษากรีก แปลว่ารวมเสียง
หมายถึง บทเพลงที่แตง่ สาหรบั วงดุริยางค์
(Symphony Orchestra) รูปแบบของซิมโฟนี
แบ่งเป็ น3-4 ท่อน เหมือนเพลงประเภท
โซนาตา

3. คอนแชรโ์ ต (Concerto)

เป็ นภาษาอิตาเลียน ลักษณะของเพลง Concerto No 2 in F minor - Chopin

ประเภทน้ ี จะแบ่งเป็ นนักดนตรอี อกเป็ น 2
กลุ่ม คือ กลุ่มหน่ึงจะเป็ นการบรรเลง
เครือ่ งดนตรเี ด่ียว ประชนั กนั กบั กลุ่มที่สอง
ซึ่งเป็ นวงดุริยางค์ รูปแบบของเพลงมักมี
3 ก ร ะ บ ว น ( Movement) อ ยู่ใ นอัตร า
จงั หวะ เรว็ -ชา้ -เรว็

4. ซิมโฟนิก โพเอ็ม (Symphonic Poem)

เรียนอีกอย่างว่า ดนตรีกวีพรรณนา The Water Goblin - Dvořák
ลักษณะของบทเพลงจะเป็ นการบรรยาย
เรื่องราว ตานาน หรือวรรณกรรม ซ่ึง
บรรเลงโดยวงดุริยางค์ บางคร้งั บทเพลง
อาจมีมากกว่า 4 กระบวน ข้ ึนอยู่กับความ
ตอ้ งการของผปู้ ระพนั ธ์

ดนตรแี จส๊

เกิดจากกลุม่ ชาวอเมริกนั ผิวดา ผสมผสานระหว่างเครอ่ื งดนตรี
ทางยุโรป ผู้คนเหล่านถ้ี ือกาเนิดขน้ึ แถบดินแดนสามเหลยี่ มปาก
แม่นา้ มิสซิสซิปป้ี เมอื งนิวออร์ลนี ลักษณะเดน่ ของดนตรีแจ็สคือ
โนต้ บลุส์ จังหวะสวิง และการด้นสด (Improvise)

1. บลแู จส๊ (Blues Jazz)

เป็ นดนตรที ี่เก่าแก่ รูปแบบเพลงท่ีถา่ ยทอดจากประสบการณอ์ นั ขมขื่นจากชาวผิวดา Blue In Green - Miles Davis
โดยไดร้ ับอิทธิพลมาจากเพลงสวดอนั โหยหวน เน้ ือหาของบทเพลงจะเกี่ยวกับ การ
ทางานหนกั ในฐานะผถู้ ูกใชแ้ รงงาน ถกู นายจา้ งกดข่ี

ดนตรีรอ็ ค

เป็นดนตรที ีผ่ สมผสานระหว่างอเมริกากบั แอฟริกันทาให้เกดิ
เปน็ ดนตรแี นวใหม่ท่ีมจี งั หวะรุนแรงกว่าเดมิ ทั้งเสียงกีตาร์ท่ีดัง
กลองทร่ี วั และเรว็ วฒั นธรรมดนตรีแบบรอ็ กแอนด์โรลมีผลต่อ
วยั รุ่นในยคุ นั้น ทั้งภาษาและการพูดจาที่โจ่งแจง้ แสดงอารมณ์
อยา่ งชดั เจน

1. รอ็ ค

Back In Black –AC/DC

ดนตรีป๊ อป

ย่อมาจาก Popular ท่ีมีความหมายว่าเป็นที่นิยมของคนท่ัวไป
เป็นดนตรีท่ีมีลักษณะฟังง่ายคือติดหูทานองไพเราะ ดนตรีไม่
ซับซ้อน โดยรวมแล้วทุกเพลงจะมีลักษณะท่ีชัดเจน ลักษณะของ
ทานองเพลงจะฟังง่ายฟังสบายและท่ีท่วงทานองที่พริ้วไหว
สามารถสร้างความสุขใหก้ ับ ผ้ฟู งั ได้

1. ป๊ อป

I will always love you - Whitney Houston

กิจกรรมทา้ ยบท

ให้นักเรียนจดบันทึกการฟั งบทเพลงในแต่ละแนว
พรอ้ มระบุท่ีมาและเอกลกั ษณข์ องแนวดนตรีแตล่ ะประเภท
(ทาใส่กระดาษรายงาน และโพสตส์ ่งในคอมเมน้ Liveน้ ี
พรอ้ มเขียนชื่อ-นามสกุล เลขท่ี ใหเ้ รียบรอ้ ย โดยเพลงที่ฟัง
จะตอ้ งหา้ มซ้ากนั ส่งภายในวันองั คาร ท่ี 7 กันยายน 64)
( 30 คะแนน)

การติดตามงาน

ชอ่ งที่ 1 แสดงความคิดเห็น
ช่องที่ 2 ใบงานเรอื่ ง สุนทรยี ศาสตร์
ชอ่ งท่ี 3 การฟังเพลง วิเคราะหอ์ งคป์ ระกอบเพลง
** สามารถสง่ งานยอ้ นหลงั ไดถ้ ึงวนั ท่ี 4 กนั ยายน

วิชา สุนทรยี ศาสตรท์ างดนตรี

ระดบั ช้นั มธั ยมศึกษาปี ที่ 4/15

ประเภทของแนวเพลงไทย

ในประเทศไทยเรมิ่ มีการรบั เอาแนวดนตรีสากลของฝรงั ่ มา
ผสมผสานกบั ดนตรีไทย จงึ ทาใหเ้ กิดแนวดนตรขี องไทยตา่ งๆ
ไดด้ งั น้ ี

ประเภทของแนวเพลงไทย

01 เพลงไทยสากล 02 เพลงไทยลกู กรุง

03 เพลงไทยลกู ทุ่ง 04 เพลงเพื่อชีวิต

เพลงไทยสากล

เพลงไทยสากล เปน็ เพลงขบั รอ้ งภาษาไทย แรกเรมิ่ จากการ
นาทานองเพลงไทยเดิมใสเ่ น้อื รอ้ ง โดยใชม้ าตรฐานของโน้ตเพลง
แบบสากลจนเปน็ เพลงแนวใหม่ โดยเพลงไทยสากลเพลงแรกคือ
เพลง วอลช์ปลื้มจติ ร แตง่ ขึน้ ในปี พ.ศ. 2446 ประพนั ธโ์ ดย
สมเดจ็ พระเจ้าบรมวงศเ์ ธอ เจา้ ฟ้าบรพิ ัตรสขุ ุมพันธ์ กรมพระ
นครสวรรคพ์ ินิต (พระบดิ าแหง่ เพลงไทยสากล)

1. วงสุนทราภณ์

เป็ นเพลงที่นาเพลงทานองเพลงไทยมา พรหมลขิ ิต - สุนทราภรณ์
ทาเป็ นทานองเพลงสากล โดยใชว้ งดนตรี
สากลและวงดนตรีไทย เพ่ิมสีสนั ดว้ ยการ
ใส่จงั หวะทางดา้ นดนตรีสากล เช่น จงั หวะ
แทงโก้ จงั หวะรุมบา้ ทาใหเ้ กิดเสียงดนตรี
หรอื บทเพลงแนวใหม่ข้ ึน

2. วงดอิ ิมพอสซิเบิล

เป็ นวงที่ชนะเลิศการประกวดเพลง ชาววง –The impossibles
ไ ท ย ส า ก ล แ น ว ใ ห ม่ ชิ ง ถ้ ว ย
พระราชทาน โดยรับความนิยมมา
จาก The Beatles

เพลงไทยลกู กรุง

บทเพลงท่ีถา่ ยทอดออกมาในรปู แบบของสังคม และคนเมือง
หลวง เป็นการถา่ ยทอดอารมณ์ การขับรอ้ ง น้าเสียง ของกลมุ่
นกั ร้อง นักดนตรีจะมรี ปู แบบประณีต ละเอยี ดออ่ น ฟังแลว้ ให้
ความร้จู นิ ตนาการตามนกั รอ้ ง

1. เพลงลกู กรุง

บทเพลงที่ถ่ายทอดออกมาในรูปแบบของ เพลงหยาดเพชร – ชรนิ ทร์ นนั ทนาคร

สังคม และคนเมืองหลวง เป็นการถ่ายทอด

อารมณ์ การขับร้อง น้าเสียง ของกลุ่มนักร้อง

นักดนตรีจะมีรูปแบบประณีต ละเอียดอ่อน
ฟังแลว้ ให้ทาให้เกดิ จนิ ตนาการตามนักร้อง

เพลงไทยลกู ทุง่

เพลงท่ีสะท้อนวิถีชีวติ สภาพสงั คม อดุ มคติ และวัฒนธรรมไทย
โดยมีท่วงทานอง คาร้อง สาเนยี ง และจังหวะของเพลงลกู ทงุ่
ได้ดัดแปลงจากเพลงไทยเดมิ แตต่ ัดการเออ้ื นแบบเพลงไทยเดมิ ออก

1. เพลงลกู ทุง่

เพลงท่ีสะท้อนวิถีชีวิต สภาพสังคม อุดม ทาบุญรว่ มชาติ – ชาย เมืองสงิ ห์

คติ และวัฒนธรรมไทย โดยมีท่วงทานอง คา

ร้อง สาเนียง และจังหวะของเพลงลูกทุ่ง ได้

ดัดแปลงจากเพลงไทยเดิม แต่ตัดการเอ้ือแบบ
เพลงไทยเดิมออก

เพลงเพือ่ ชีวิต

เพลงทมี่ ีเนื้อหากล่าวถึงชวี ติ ของคน โดยเฉพาะคนชนช้นั ลา่ ง
กลา่ วถงึ ความยากลาบากในการใช้ชีวิต การถกู เอารดั เอาเปรยี บ
ตอ่ มารูปแบบของเพลงเพอ่ื ชวี ติ มกี ารพัฒนา โดยใชด้ นตรโี ฟล์ก
ตะวนั ตกพร้อมกับเคร่ืองดนตรีอะคสู ตกิ จนไดร้ บั ความนิยมจนถึง
ปัจจบุ ัน

1. เพลงเพื่อชีวิต

เ พ ล ง ที่ มี เ น้ื อ ห า ก ล่ า ว ถึ ง ชี วิ ต ข อ ง ค น ทะเลใจ– คาราบาว
โดยเฉพาะคนชนช้ันล่าง กล่าวถึงความ
ยากลาบากในการใช้ชีวิต การถูกเอารัดเอา
เปรียบ ต่อมาเม่ือเกิดเหตุการณ์ทางการเมือง
รูปแบบของเพลงเพ่ือชีวิตมีการเปล่ียนแปลง
โ ด ย ใ ช้ ด น ต รี โ ฟ ล์ ก ต ะ วั น ต ก พ ร้ อ กั บ เ ค ร่ื อ ง
ดนตรีอะคูสติก จนได้รับความนิยมจนถึง
ปัจจบุ ัน

บทสรุป

ดนตรีท่ีเราฟังในทุกวันน้ ี มีส่วนท้ังท่ีเป็ นทานองหลกั ซึ่ง
เราจะไดย้ นิ ส่วนน้ ีเป็ นส่วนแรก และมกั เป็ นส่วนที่ช่วยให้
บทเพลงที่ฟังน้นั มีความไพเราะ สนุกสนาน รวมถึงความ
ซาบซ้ ึงทางสุนทรียภาพทางดนตรี ที่เกิดจากแนวคิด
ประสบการณ์ และความคิดสรา้ งสรรคข์ องผปู้ ระพนั ธ์

กิจกรรมทา้ ยบท

ใหน้ กั เรยี นจดบนั ทึกการฟังบทเพลงในแตล่ ะแนว เพลง
ของเพลงไทยพรอ้ มระบุที่มาและเอกลกั ษณข์ องแนวดนตรี
แตล่ ะประเภท (ทาใส่กระดาษรายงาน และโพสตส์ ่งในคอม
เมน้ Liveน้ ี พรอ้ มเขียนชื่อ-นามสกุล เลขที่ ใหเ้ รียบรอ้ ย
โดยเพลงที่ฟังจะตอ้ งหา้ มซ้ากนั ส่งภายในวนั อาทิตย์ ท่ี 12
กนั ยายน 64) ( 30 คะแนน)

การติดตามงาน

ชอ่ งที่ 1 แสดงความคิดเห็น
ชอ่ งท่ี 2 ใบงานเรอ่ื ง สุนทรยี ศาสตร์
ช่องท่ี 3 การฟังเพลง วิเคราะหอ์ งคป์ ระกอบเพลง
ช่องที่ 4 จดบนั ทึกแนวเพลงสากล
ช่องท่ี 5 จดบนั ทึกแนวเพลงไทย
* สามารถสง่ งานไดถ้ ึงวนั ที่ 12 กนั ยายน